plaatselijk nieuws. burgerlijke stand. KERK-AGENDA, Zondag 5 Februari. HaarlemVer. van Vrijz. Here. (Gebouw Prot.) 10 u., Dr. Hoog, pred. te Nijmegen; Eglise Wal- lonne, Pas de Service; Rem.-Ger. Gem., 10 u., Ds, Haentjens; Ev. Lutk. Gem., 10 u. Ds. DejMeijore; Ver. Uoopsgez. Gem., 10 u., Ds. Plantenga. Bloemendaal: Ned. Herv. Gem., 10 u., Ds. Van Leeuwen; 6| u., Ds. Van Leeuwen. Heemstede: Ned. Herv. Gem., 10 u., Ds. Oberman. Houtrijk en Polanen Ned. Herv. Gem., 10 u. Ds. B. Baljon. Santpoort: Ned. Herv. Gem. 10 u., Ds. Van den Bergh van Eysinga. Spaamdam Ned. Herv. Gem., 10 u,, Ds. S. A. Baljon. limuiden: Ned. Herv. Gem., 10 u., Ds. Oeutz- berg5 u., Ds. Greutzberg. Zandvoort Ned. Herv. Gem10 u., Ds. Pos thumus Meijjes. AGENDA. BLOEMENDAAL. „Kust boek", Zaterdag 5 Februari 8| uur Dr. A. Pannekoek. „Duin en Daal", Zondag 6 Februari, 2.30 uur, Weldadigheids Matinee voor den Watersnood Donderdag 10 Febr., S u. Concert v. d.„ HAARLEM. Bureau van Consultatie tot verleenen van rechts bijstand aan onvermogenden. lederen Vrij dag houdt het bureau des namiddags ten half- twee zitting in het gerechtsgebouw aan de Jansstraat. Koloniaal Museum (Paviljoen.) Dagelijks ge opend van 104 ure. Museum van Kunstnijverheid. (Paviljoen.) Dagelijks geopend van 104 ure. Gemeentelijk Museum. Dagelijks geopend van 104 ure. Entree f 0.25 p.p. Ie Woensdag van de maand vrij. Zondags van 10—3 vrij. fitads-Bibliotkeek. (Prinsenhof.) Dagelijks ge opend (behalve Zondags) van 104 uur. Groote Kerk. Dinsdags van 12 ure, en Donderdags van 23 ure. Orgelbespeling. Teyler's Stichting. (Spaarne.) Geopend (be halve Zaterdags en Zondags) van 11—3 ure. De bibliotheek alle werkdagen van 14 ure. Bisschoppelijk Museum. (Jansstraat 79.) Ge opend behalve Zondags en R.-K. feestdagen van 105 ure. Toegang 25 cents. Schouwburg Jansweg; Zondag 6 Februari, 8 uur. Twee Weezen-. Maandag 7 Februari, 8.15 uur, Soiree Kunstkring; Dinsdag 8 Fe bruari, 8 uur, Weetje'talvanSchellevis-Mie. Woensdag 9 Februari 8 uur, Miquette et sa Mère Donderdag 10 Februari, 8 uur, 'n Schoon Avontuur-, Vrijdag II Februari, 8 uur, Het Witte Paard. „De Nijverheid", Jansstraat. Donderdag 10 Fe bruari, 71/2 uur., Vergadering afd. Haarlem van het Genootschap voor Zuivere Rede. MEVR. G. v. d. RRiNK, Cor- setière, KEIZERSGRACHT 717, AMSTERDAM. ELKEN VRIJDAG AANWEZIG IN „HOTEL CENTRAL", LANGE POTEN, DEN HAAG. tnens een deel van ons volk, zoodoende trachtend ook mijn steentje bij te dragen tot herstel van wat nog te herstellen was, en voornamelijk om aan het buitenland te toonen, dat wij, Hollanders, toch niet alleen „goedmoedige" kaasboeren en „fatsoen lijke" smokkelaars zijn. Dat is alles. En nu de fatsoenlijke en goedmoedige heer Tideman, die blijkt te goedmoedig te zijn om te begrijpen, dat ons volk nog in staat is, tot een edele en spontane veront waardiging en te fatsoenlijk om te vatten dat men iets kan aanmerken op een regee ring, die toch zoo netjes haar stille prac- tijken wist te verbergen en haar wat-niet- weet-wat-niet-deert-systeem zoo lang vol hield, tot het terrible Telegraafkind alles er uit flapte. Over dat Telegraafkind heeft mr. T. het ook: hij verwijt n.l. den heer Holdert dat deze, die in zoo fatsoenlijke en zoo goed moedige Hollandsche gezinnen verkeert. nog niet gebroken heeft metvolgen (in gedachten natuurlijk van den gemoede lijken betooger) allerlei vervloekingen op die lastige rakkert, die zooveel beroering brengt in het rustige smokkellandje. Schrijver is te fatsoenlijk om zijn heftig heden uit te spreken, reden waarom hij dat aan mij verwijt. Rest mij nog de note gaie in het weten schappelijk betoog des fatsoenlijken hee- ren T. tot vermaak der „Telegraaf"-lezers te stipuleeren. Weet u wel, geachte lezers, dat de Koningin onschendbaar is en dat de verantwoordelijkheid der regeeringsdaden slechts neerkomt op onze iliustre ministers. The king can do no wrongZiet, dat wist ik nou nog niet en daarom is de heer T. zoo vriendelijk geweest, me daar even een lesje in te geven, waarvoor ik dezen meester in de rechten, hoogst dankbaar ben. Deze weinig bekende en zeer interes sante aanhaling uit onze Grondwet, demon streert ten duidelijkste, dat de zeer ge leerde niet in staat was te begrijpen, dat ik mij langs Haar heen, die mr. T. wel zou willen maken tot ledepop en staatsorna- ment, in de verst strekkende beteekenis (zooals alle fatsoenlijken en goedmoedi- gen), mij heb gericht tot het ontwakende Nederlandsche volk. Mr. Tideman, die mij noemt de kristallisatie van al wat door Schroder cum suis opgewondens is ge zaaid is zelf wel het extract van al wat er fatsoenlijks èn goedmoedigs, dat is sufs en laks en nationaal gevaarlijk in ons landje te vinden is. Met verschuldigde gevoelens, J 0 h. C. P. Alberts. .Den Maag, 1 Febr. Voorloopig is ons eenig antwoord op het bovenstaande dit: deze man weet te veel om te zwijgen en te weinig om te schrij ven. Hij moet maar eens aankomen. Milde gastheer, -) Ik mystificieerde 3) niet. Mijne weinige woorden4) zijn er zeer veel geworden en de bedoeling er van is, al pad-vindende3), geheel anders geworden. Alles weerleggen is me onmogelijk; alles recht zetten onvruchtbaar. We hebben niet te doen met katholieken, maar met Calvi nistische afwijkingen.7) Ik heb „ZEd.Achtbare" niet geschreven8); evenmin iets over Monna Vanna in de „Ware Jacob" (waar ik de verantwoorde lijke niet meer ben).9) De r.-k. geestelijken noemden 10) mij nim mer een renegaat, omdat ze niets wisten van mijn geloof. Verder werken ze mij in Limburg wel tegen, maar ik treed toch op. Hoe kom ik uit den warboel Mijn brievenbus oogst dagelijks vele Ne derlandsche bladen en blaadjes, waarin spreuken, uitlatingen, aanhalingen, gezeg den, rijmpjes, scheldwoorden, enz., die ik nimmer heb gepleegd.12) Mag ik een plaatsje voor dezen brief in uw blad verwachten 13), en u danken voor uwe her-gastvrijheid. J. H. Speenhof f. Wij voorzien Speenhoff's ditmaal niet vroolijke bijdrage van de noodige noten. Deze vriendelijke benaming, hier niet van pas, moet zonder twijfel bij voorbaat goedmaken wat volgt. 2) Het BI. W. of onze redactie als zoodanig was Sp's. gastheer nog nimmer. Neen, maar nu, hier gaat Sp. mystificeeren. Lees maar rustig door, vriendelijke lezer. Een kosteloos abonnement voor een touw dat aan hetgeen volgt kan worden vastgemaakt. 4) Welke, waar, tot wie gesproken? 5) 6) In welke zaak, in welk onderdeel, in welk opzicht? Of is hier bedoeld: we hebben niet medelijden met enz. Wie geeft ons de zinnig- heid van dezen zin 7) Als 6. 8) Even goede vrienden als Sp. het wèl had gedaan. 9) Dat laatste is jammer, want „De Ware Jacob" heeft juist zoo frisch het Telegraaf gedoe gehekeld. Zijn de versjes op dat gedoe in „De Ware Jacob" van j 1. Zondag misschien toch wel van Sp., al wil hij er geen verantwoorde lijkheid van dragen? Maar vraagt iemand dat? Is een dichter, een liedjeszanger, dan een gemeen teraadslid? De artiest is voor niets anders ver- antwoordeiijk dan dat hij goede kunst maakt; maar daar gaat het tusschen Sp. en ons niet om. Tusschen ons gaat het er om dat de maat schappelijke mensch Sp., al bergt hij een artiest in zich, evenmin als een ander maatschappelijk mensch er verantwoordelijkheid voor draagt, dat hij, in de samenleving, zich niet anders voordoe dan hij is. i°) Dan was het ook niet noodig zelf den schijn te wekken dat het wel zoo was 11) Wel heel eenvoudig door te zingen en te tokkelen en niet te redeneeren. Ieder wat van de stokvischvellen in het leven. 12) Met Sp's. naam voorzien? Dat is vreemd. Als het waar is, is 't gemeen wat een jezuïeten- streek van die onbekende snijboonen! is) Natuurlijk, maar liever hebben we een lustig lied. ii) Als 2. 15) De redeneer-mijnheer, in wien de dichter- zanger schuilt, en naar wij hopen nimmer onder gaat. Kom, Speenhoff, man, je bent genoeg bekend, pleeg niet meer ingezonden stukken, zing! (Red. Bl.W.) Concerten ten bate der slachtoffers van den watersnood. Denkt eraan, lezeres sen, lezers, die nog geen kaarten naamt voor de muziek-matinee op Zondag a.s. in „Duin en Daal", denkt er aan, en doe liet nog. Er zal heel wat aardigs te zien en te hooren zijn, en men dient een heel goed doel op den koop toe. Half drie 's middags begint het. Kaarten zijn te krijgen aan hotel „Duin en Daal", of schriftelijk aan te vragen bij den heer Kreunen, Emmastraat 11, te Haar lem. Donderdagavond is er eveneens in „Duin en Daal" een concert voor hetzelfde uit nemende doel, herinnert ge u Mejuffrouw Betsy Bertling zal ons dan op vioolspel, mejuffrouw Mien Hoeksema op klavierspel vergasten. Motel Van Ouds het Raadhuis. Men behoeft waarlijk geen Overveener of Bloe mendaler te zijn om dat genoeglijk gelegen en welbestuurde hotel te kennen. Aan Haarlemmers en Amsterdammers, die ook maar zooveel voor een uitgaansdaagje voe len, is het al evenzeer gemeenzaam. Men moet er 's zomers de drukte soms aanzien; het is 's Zondagsmiddags dan wel of alle fietsers, wandelaars, Jan-pleiziermakers en rijtoeristen met elkaar hebben afgespro ken, elkaar in dat vermaarde Raadhuis hotel te ontmoeten. Nu dient erkend, dat zoo iets maar niet een gewoonte zonder meer is; er is wel degelijk reden voor dat drukke bezoek. Het zitje is alleraardigst, de inrichting heel goed, de consumptie voortreffelijk, de be diening best. En niet slechts de vluchtige klandisie van een glas dit of dat, een kop koffie, thee, een rondje, een dinertje onder ons, neen, ook die der blijvende gasten is groot; des zomers is de toeloop van lo-, geergasten er zoo, dat men, hoe ruim ook ingericht, ze soms niet eens allemaal ber gen kan, en ze in bevriende perceelen on der dak brengen moet. Dat echter, waar werklust en initiatief regeeren, steeds nog meer te verfraaien en te verbeteren is, blijkt hieruit, dat de eet zaal van het hotel thans weer geheel ge restaureerd en naar de nieuwste eischen werd ingericht. De aanblik van die zaal is werkelijk nu grootsteedsch in den besten zin des woords. Ruim, goed verlicht, wei- gemeubeld, de muren fleurig en frisch ge schilderd door den decoratieschilder Die- bels, in de hoeken en langs de wanden met fraaie plantversieringen prijkend, en de ta fels noodend uitgerust met die pleizierige stillevens van vaatwerk, kristal, zilver eet- gereedschap en bloemen, welke den ver moeiden en niet vermoeiden wandelaars verkwikking en lafenis beloven; het is alles van een uitnemende hoedanigheid. Teekenen we hierbij aan, uit onze eigen ervaring, dat de gerechten en dranken, welke men u hier voordient, uitmuntend zijn, dan hebben wij aan deze inrichting de eer bewezen, die haar toekomt. Het is een goed huis; de hongerigen en dorstigen kunnen er zich hoopvol nederlaten; hunne verwachtingen zullen er niet worden be schaamd. Met Klicka-concert. Zoo behoort dan ook dit concert weer tot het verleden, en niet gering zal het aantal dergenen zijn, die er een voortreffelijke herinnering aan bewaren zullen. Het talrijke publiek heeft genoten van het buitengewone spel van dezen kunstenaar. De harp is een wonder lijk instrument, al even schoon van effect op de hoorders, als ingewikkeld om te be spelen. Die moeilijkheden der techniek nu lost Klicka op verbluffende wijze op; met een meesterschap, dat bezwaarlijk geëven aard zal worden, komen en gaan zijn ex pressievolle handen langs de ranke snaren van het vorstelijke speeltuig, terwijl de voe ten het ingewikkeld pedalenspel beheer- schen, en het is schitterend zoo schoone klanken hij zijn speeltuig onder den druk zijner vingeren en voeten zingen laat. Welk een verrukkelijke voordracht, welk een zuiveren stijl heeft dit spel. En welk een ontroerende toonschakeeringen rui- schen ons tegen. Het is een kostelijk ge not, naar dezen man te luisteren. Freule Repelaer van Driel boeide met haar welluidende stem en uitmuntende zangvoordracht. De heer Joh. Goemans begeleidde. Het was een goede en mooie avond. Postkantoor te BloemendaaL Lijst van onbestelbare brieven en briefkaarten, waarvan de afzenders onbekend zijn; te rugontvangen in de 2e helft der maand Januari 1916: 48/6406, strafgevangenis te Haarlem: Marion Cray, te Amsterdam. Ned. Bond voor Vrouwenkiesrecht. - De afdeeling Bloemendaal heeft, zooals men weet, een aantal avonden ingericht, waar op spreeksters van naam voor leden der afdeeling en verder voor alle belangstel lenden zullen optreden. Vrijdag 11 Fe bruari, des avonds ten 8 uur, komt mejuf frouw Annie Salomons spreken over „de positie van de vrouw in dezen tijd", terwijl op 28 Februari aldaar mejuffrouw Marie Hubrecht een voordracht zal houden over de vrouwenbeweging in Zweden en Noor wegen. Beide avonden zullen zonder twij fel heel belangwekkend zijn. Iedereen wordt tot deze voordracht toegelaten. Naar wij uit goede bron vernemen, is cle lieer Klimbie, onderwijzer op de Bloemen- daalsche M. U. L. O. school, die met de mobilisatie opgeroepen is, met 1 Februari onverwachts uit den dienst teruggekeerd, en heeft hij zijn loopbaan als onderwijzer hervat. P- Dat was te voorzien. Verleden week reed een slagersknecht van den vleesch- houwer H., te Haarlem, op den Bloemen- daalschenweg. De fiets, waarop die per soon reed, was er één van de vele, die betere dagen hebben gekend. Toen nu de fietsrijder ter hoogte van het postkantoor was, braken plotseling beide stangen van het rijwiel, met het gevolg, dat de berijder op den grond viel. Gelukkig liep het nogal goed af. Met een kwetsuur aan den pols reed hij op een andere fiets, die inmiddels gebracht was, verder. p, In de plaats van den heer Houwen, die als hoofd van de christelijke M. U. L. O.- school alhier aftreedt, is, naar men ons meldt, benoemd de heer G. de Groot, uit Den Haag. Fietsers. Lantaarns aansteken ten 5 uur 20 minuten. Lezing van dr. Pannekoek. (Slot.) Een leerling van Copernicus, Giordano Bruno, die de volle consequenties uit diens werken trok, was een der eersten, die de macht der kerk zou gevoelen; hij werd in 1600 als ketter verbrand. Beter kwam de Italiaansche professor Galilei er af, hij werd gedwongen zijn leer stellingen te herroepen, doch kon verder zijn leven rustig uitleven op zijn buitengoed in de buurt van Rome. Van al de verhalen omtrent leed en vervolging hem aangedaai is later gebleken niet veel over te blijven. Galilei was in de eerste plaats natuur kundige en heeft de bezwaren, die ook Co pernicus voorgehouden werden, en die door dezen niet afdoend konden weerlegd wor den, wegens zijn gebrekkige natuurkundige kennis, afdoende opgelost. De natuurkunde van Aristoteles beduidde niet veel, hij ging uit van 't beginsel dat de stof in rust was, terwijl Galilei juist aan toonde, dat alles in beweging was en slecli s door weerstanden en wrijving tot rust kin gebracht en in dien toestand gehouden. Een voortgestooten steen zou steeds in beweging blijven, indien niet de weerstand van de lucht en de aantrekking van de aarde daa - aan een einde maakten. De groote ontwi - keling der ingenieurs-wetenschappen, de uitvinding der kanonnen en alles wat daarmede samenhing, maakte een volledire omwerking van de Physika van Aristotcl s absoluut noodig. Daartoe werkten abt Be- nedictus, de ingenieur Simon Stévin, Gali lei en anderen samen en vestigden de m - derne mechanica, waarvan de grondr - gels thans nog gevolgd worden. Het b - ginsel van de traagheid kwam de astron - mie ten goede en hielp de aardsche kosn sche verschijnselen verklaren volgens een zelfde wet. In 1608 werd de verrekijker in Holland ontdekt, Galilei deed er direct observati e mede, en kwam tot verrassendste bevin dingen, die allen de leer van Copernicus bevestigden. Hij zag, dat de maan een op pervlakte had als de aarde met hoog n laag en niet een gladde gepolijste bol, gel k men had aangenomen, zoo goed als men den hemel voor een gladde, glasachtige stof hield. De planeten werden schijfjes, geen punten meer als de vaste sterren, Vernis een bol met licht en donker afwisselend, evenals onze aarde, dus alles donkere b ■- len, door de zon verlicht, Jupiter een pla neet met vier manen, dus nog heel wat voornamer en grootscher dan de aarde, clie er maar èen had. In den loop van eenige jaren werden al deze ontdekkingen geda. 11, het gezichtsveld werd ontzaglijk verruimd en men begon te bespeuren, dat hoe verder men zou kunnen zien, hoe oneindiger liet heelal worden zou. Maar met dat al werd de aarde in vergelijking met het geheel al kleiner en onbeduidender en de mensch op die aarde feitelijk tot een nietsje terugge bracht. Dit alles was Galilei en zijn vol gelingen zoo duidelijk en helder, dat zij meenden dat ieder het ook zoo moest in zien. Maar helaasde roomsche kerk wilde niet, omdat het, naar zij beweerde, tegen den Bijbel inging en nu moest de Inquisitie die kettersche ideeën uitroeien. Voor de zooveelste maal scheen het met den vooruitgang der wetenschap gedaan. In 1616 werden de boeken van Galilei op den Index geplaatst en hem zelf het zwijgen opgelegd. Deze tegenwerking van de zijde der kerk heeft tot 1821 geduurd. Eerst toen werd het astronomisch weten weer vrijge laten. Als positieve bewijzen voor het wen telen van de aarde voerde Galilei de slin gerproeven (de aarde draait onder den in hetzelfde vlak blijvenden slinger door), de passaatwinden, de zeestroomingen, enz. aan. Reeds de Grieken hadden bemerkt, dal alle hemelbanen geen zuivere cirkels wa ren, maar min of meer uitmiddelpuntig. Door dit aan te nemen losten zich weder vele moeilijkheden op, en aangezien er geen direct aardsch belang was, gaf men zich geen verdere moeite. Wel groot belang Had de waarneming van de zon, voor tijdreke ning en plaatsbepaling op zee. Die waar nemingen werden geregeld en goed ver- De Echte EMSER-PASTILLES worden regelmatig uit BAD-EMS aan gevoerd, in de nieuwe tijdelijke ver; king, in ronde doozen a 60 cents. Men zij gewaarschuwd tegen namaak. richt. Gelukkig was er ec wetenschap, de astrologie, nauwkeurige planeettafels c j gen te kunnen doen, niet k waren voornamelijk de groo de Kalifen, de vorsten ,de ma den voor hen onbegrijpelijke neten de toekomst wilden vo dat het menschenlot in de si ven stond, daarvan was 11 men moest het slechts wete daarvoor hield de vorst er j dige (wichelaar) op 11a, dien 1 de en van alle hulpmiddelei kerk was er bang voor, zi magie (toovenarij) en keurdi inaeus heeft een dik boek 0 I bylon herkomstige Astrolog j In de 15e eeuw werd ook c I bestudeerd en de 16e eeuw tijdperk voor deze kunst. i\ men toen had, bemerkt planeet-berekeningen foutie' Dtcnsch edelman, Tycho Br dere voorliefde voor Alchei zich ook met astrologie bez deze een hulp-wetenschap 1 in ie was, vond bij zijn heme 1572 een nieuwe ster en d tot de ontdekking dat d •t deugden. Hij hield een universiteit te Kopenhagt itische Wetenschap, wel •11 thans gevoeglijk een i: trologie zoude noemen. 1 stelling als staatssterreki nu verder zijn leven (v; a een herberekening der ;rtoe zijn prachtige, allei .irnemingen, gedaan met - dingen, hem de bouwsto eerste werkelijk bruikl or astronomische bereke: :n afkomstig. Door ongen rst, trok hij van Denemarl kwam in dienst van keize us als astronoom (astrolq a :t van eenig belang werd r zijn astrologische voorlic 1600 reeds overleed hij alc echter niet verloren zi. sistent, Johan Keppler, ev 'loog, volgde hem op. Lat dienst van Wailenstein 11 fantast, met onuitputte 11 kritisch verstand, juist odig was, om de schat v; n door Brahé achtergelat 11. Middelen om het reke voudigen kende men toente noest dus alles becijferd en len met onmetelijke getalle enkomstig gedeeld. In z Cosmograficum heeft hij de ■lekte, berekende en aan d i etste wetten van ons zc -breven. Zij omvatten loop beid, omloopstijden van de 1 ai, die hij ontdekt heeft in enten van de elipsvormige Een ander merkwaardig 1 in 1609 uitgegeven, is het bo i waarin hij de harmonie de i toont. De ontdekkingen maakten den tijd der astrologie. Da der planeten geheel onthuh geheimzinnigheid verdwenen de astrologie geen plaats mi dank zijn wij haar toch ver; zij den stoot tot deze prachi 1 gen heeft gegeven. Deze keurige voordracht talrijke hoorders met bel; volgd, en verschafte den spn de korte pauze .als aan het telijk applaus. Uit het p 0 1 i t i e-r "Processen-verbaal wegensloopen over verbod' ten zonder armband; ste strikken. Gevonden en terug te H. B. van den Born, Kloosi Schoten, een zilveren heere een stuk nikkelen ketting; Oude Gracht 52, te Haarlem, boekje, waarin postzegels, bileumzegels; Verbindingsw mendaal, een bruin wollen knipmesje; aan liet bureau Overveen, een ruiterspoor c broche. Verloren; een groen een gouden broche met paa len handschoen. Komen aanloopen: tini. Kleverlaan 47, te Blo fox-terrier. Van Vrijdag 28 Januari to derdag 3 Februari. Geboren: z. van A. G D. S. van Noort; d. van I en R. Koch.

Krantenviewer Noord-Hollands Archief

Het Bloemendaalsch Weekblad | 1916 | | pagina 2