r Panda en de olie^maönaat Geen dodelijke verkeersongelukken op de eerste „vrije zondag" Zacht weer in aantocht Gemeenten bij kapitaaluitgaven onder curatele Geen spade in de grondzonder toestemming van hogerhand Protest uit Rotterdam Garage DEN HOUT De radio geeft dinsdag Amsterdamse Beurs Toch nog snelheidsrijders op Zandvoorts circuits Wereldnieuws Tock ió het zo r' J HAARLEMS DAGBLAD OPRECHTE HAARLEMSCHE COURANT Nieuwe fabriek in Oss N.V. Bottelo zoekt vestiging bij Den Haag RENAULT 4 Export naar Zwitserland overtrof import uit dat land Suprapto beschuldigt Nederlandse handelshuizen van dumpingpolitiek Amerika dekt drie-kwart van Europees olietekort „The Economist" over de anti-inflatiepolitiek in Nederland en België Europese samenwerking op landbouwgebied Elfde economisch Benelux congres te Maastricht Ambonese vrouw in woonoord vergiftigd Elementen MAANDAG 2 cS .1 A N l A KI 1957 De minister van Binnenlandse Zaken heeft een circulaire aan de gemeentebesturen gericht betreffende de financiering van investeringen van lagere publiekrechtelijke lichamen. Deze heeft betrekking op de kapitaaluitgaven, waarvoor thans niet reeds een bijzondere vergunning is vereist. In de circulaire wordt gezegd, „dat er geen spade in de grond gestoken mag worden", voordat van Gedeputeerde Staten be richt is ontvangen dat dit college tegen het voorgenomen werk geen bezwaar heeft. De toestemming zal in het algemeen niet worden gegeven, indien geen zekerheid bestaat, dat de financiering van het werk verzekerd is. In onvermijdelijke gevallen kunnen Gedeputeerde Staten goedkeuring geven de grens der op te nemen kas gelden te verhogen. Voor kapitaalsuitgaven boven f 100.000 is de goedkeuring van de ministers van Binnenlandse Zaken en van Financiën vereist. Het gemeentebestuur van Rotterdam heeft de minister van Binnenlandse Zaken reeds zijn principiële bezwaren tegen de inhoud van de circulaire kenbaar gemaakt. B. en W. van Rotterdam zeggen onder meer, dat door de door Gedeputeerde Sta te af te geven „verklaring van geen be zwaar" het gehele investeringsbeleid van de gemeentebesturen in handen van dat college wordt gelegd. Dit beleid wordt zelfs overgeheveld naar de minister van Binnenlandse Zaken en zijn ambtsgenoot van Financiën in geval het kredieten be treft van meer dan f 100.000,bij over schrijding van de kasgeldnorm. Hierdoor wordt bij circular"e het grond wettelijk aan de gemeenteraad overgelaten recht van regeling en het bestuur van de huishouding der gemeente terzijde gesteld. B. en W. van Rotterdam kunnen deze maatregel te minder begrijpen, omdat het beleid van de gemeentebesturen het eco nomisch bestel zeker niet zodanig heeft beïnvloed, dat een drastische investerings beperking juist daar noodzakelijk is ge worden. Zij protesteren dan ook met klem tegen het voorschrift geen kapitaalsuit gaven te doen voordat een verklaring van Op het terrein van de n.v. Hartog te Oss, onderdeel van het Unilever-concern, is een aanvang gemaakt met de bouw van een nieuwe fabriek voor de vervaardiging van luchtdicht verpakte soep in droge vorm. De n.v. Hartog bracht in 1950 voor het eerste luchtdicht verpakte soep in droge vorm op de markt. Voor de oorlog was dergelijke soep nog maar in zeer ge ringe mate bekend, maar thans is de situa tie reeds zo dat de soepen in droge vorm ruim een kwart uitmaken van de Neder landse soepconsumptie. Er is een belang rijke export naar België, Engeland en de tropen, terwijl in Frankrijk en in de Scan dinavische landen afzonderlijke fabrieken opgericht werden. Op het ogenblik worden besprekingen gevoerd tussen de gemeente Den Haag cn n.v. Bottelo (Coca-Cola) te Schiedam over de vestiging van een bedrijf op het grond gebied van Den Haag, Rijswijk of Voor burg. Men zoekt een terrein van 1000 m2 oppervlakte. Er zal een depot voor Coca- Cola in worden gevestigd, met garages en werkplaatsen voor een deel van het auto park. Men houdt ruimte open voor het plaatsen van een bottelinstallatie om na verloop van tijd te kunnen overgaan tot het bottelen van de drank dezer firma. Voorlopig zouden veertig personen een plaats in het bedrijf vinden. ADVERTENTIE Enige onderdelenprijzen: Voorruit 22.50. Voor- of achterbumper ƒ18.90. Knaldemper 15.15. HILVERSUM I, 402 m. 7.00 Nieuws. 7.10 Gym. 7.20 Platen. 7.50 Dagopening. 8.00 Nieuws. 8.15 Platen. 9.00 Gym. v. d. vrouw. 9.10 V. d. Vrouw. 9.15 Platen. .9.35 Waterst. 9.40 Morgenwijding. 10.00 Platen. 10.50 V. d. kleuters. 11.00 Lichte muz. 11.30 Alt en piano. 11.50 Platen. 12.00 Elektronisch mandoline-ens. en solist. 12.30 Land- en tuinb.meded. 12.33 Hammondorgel spel. 13.00 Nieuws. 13.15 Meded, of platen. 13.20 Promenade ork. 13.55 Koersen. 14.00 Platen. 14.40 Schoolradio. 15.00 V. d. vrouw. 15.30 Viool en piano. 16.25 Platen. 16.30 V. d. jeugd. 17.20 De Dierenwereld en wij, caus. 17.30 Dansmuz. 18.00 Nieuws. 18.15 Piano- sepl. 18.30 Mary Hunter, caus. 18.40 Lichte muz. 18.55 Paris vous parle.. 19.00 V. d. kind. 19.05 Disco-causerie. 19.45 Filmpraatje. 20.00 Nieuws. 20.05 Gevar.progr. 22.15 De Ant woordman. 22.30 Orgelconc. 22.55 Ik geloof. dat23.00 Nieuws. 23.15 Koersen. 23.16 Radiojoum. 23.3524.00 Platen. HILVERSUM II, 298 m. 7.00 Nieuws. 7.10 Platen. 7.45 Morgenge bed en lit.kal. 8.00 Nieuws en weerber. 8.15 Platen. 8.50 V. d. huisvr. 9.40 Lichtbaken, caus. 10.00 V. d. kle"*ers. 10.15 Platen. 10.30 Schoolradio. 11.00 V. d. vrouw. 11.30 Platen. 11.50 Als de ziele luistert, caus. 12.00 A- ge- lus. 12.03 Platen. 12.15 V. d. boeren. 12.30 Land- en tuinb.meded. 12.33 Gitaarspel. 12.55 Zonnewijzer. 13.00 Nieuws en kath. nieuws. 13.20 Platen. 13.45 Idem. 14.00 Schoolradio. 14.20 Platen. 14.30 V. d. plattelandsvrouwen. 14.40 Gevar.progr. 15.50 Platen. 16.00 V. d. zieken. 16.30 Ziekenlof. 17.00 V. d. jeugd. 17.40 Beursber. 17.45 Regeringsuitzending. 18.00 Lichte muz. 18.20 Sportpraatje. 18.30 Metropole ork. en solist. 19.00 Nieuws. 19.10 Platen. 19.15 Uit het Boek der Boeken, caus. 19.30 Cabaret. 19.55 Platen. 20.30 Act. 20.45 De gewone man. 20.50 De verraderspoort, hoorsp. 22.30 Platen. 22.45 Avondgebed en üt.kal. 23.00 Nieuws. 23.1524.00 Nieuwe platen TELEVISIE (NTS) 20.30 Joum. en weerber.- 20.45—22.10 Film- rogramma. "HUSSEL, 324 m. 12.00 Platen. 12.30 Weerber. 12.34 Platen 3.00 Nieuws. 13.11 Casinoconc. 14 00 School- adio. 15.45 Platen 16.00 Koersen. 16.02 Gr- •elspel. 16.30 Pianorecital. 17.00 Nieuws. 17.10 Platen 17.15 Omr.ork. 17.45 Boekbespr. 18.00 'eugd en muz. 18.30 V. d. sold 19.00 Nieuws. 19.40 Lied v. d. week. 19.45 Platen. 19.50 Caus. 20.00 V. d. vrouw. 21.00 Omr.ork. en solist. 22.00 Nieuws. 22.11 Klass.conc. 23.00 23.05 Nieuws. geen bezwaar van Gedeputeerde Staten is verkregen. B. en W. zeggen verder dat bij toepassing van de circulaire in een gemeente als Rot terdam óf het gehele werkprogram wordt lamgelegd tot grote schade van de natio nale economie, óf het verstrekken van de verklaring van geen bezwaar een forma liteit moet worden tot schade van het prestige van Gedeputeerde Staten en de betrokken ministers. Het is immers voor Gedeputeerde Staten en de ministers ten enenmale onmogelijk de talloze opdrach ten, bestellingen, aanbestedingen, welke in een gemeente als Rotterdam geregeld plaats hebben, aan een juiste beoordeling te onderwerpen zonder deugdelijke voor lichting. Voor een deugdelijke afweging van de belangen hetzij door Gedeputeerde Staten, hetzij door de betrokken minister, zou een omvangrijk apparaat in het leven geroepen moeten worden, dat als een dou blure zou moeten herhalen wat de voorbe reidende diensten te Rotterdam reeds heb ben verricht. Naar de mening van B. en W. van Rotterdam zou het mogelijk moeten zijn om - - althans met betrekking tot de grotere gemeenten aan de plaatselijke besturen vrijheid te laten tot het doen van kapitaaluitgaven tot een bepaald percen tage van het gemiddelde over de jaren 1953, 1954 en 1955 geïnvesteerde bedrag, daarbij de woningbouw buiten beschou wing iatende. Om het percentage te be palen zal het nodig zijn te weten welk be drag aan investeringsbeperking in de sec tor van de gemeenten wordt nagestreefd. Een streefgetal zal toch ook moeten wor den aangehouden als men de beslissing in handen van Gedeputeerde Staten legt. Hieromtrent worden de gemeentebesturen volledig in het duister gelaten. Bij een der gelijke eenvoudige oplossing zullen de ge meentebesturen in de gelegenheid blijven binnen de eigen autonome sfeer te beslis sen welke investeringen al dan niet door gang moeten vinden, terwijl het gestelde doel van de investeringsbeperking niet te kort gedaan wordt. B. en W. van Rotter dam verzoeken de minister een oplossing in deze zin te bevorderen. Slotkóers Heden vrijdag 13.45 uur 3-3 K< Nederl/47 85 85 Vs 3 Nedl. 1962/64 91)H 90 A. K. U 207 203'* Calvé Delft 298 298 Van Gelder Zonen 195 196 K. N. Hoogovens 282 282 Nederl. Ford 320 320 N. Kabel fabriek. 278 280 gew.Philips Gloeil 248 240 Claims Philips 24,80 23.90 pref.Phi lips Gloeil 140>b 140 b Unilever 344b 340/4 Wilton Fijenoord 220 220 Dordtsche Petrol 797 y, 790 Konkl Petroleum 159.50 157,80 A'dam Rubber 80/é 79)4 Holl. Amer. Lijn 181 180 N. Seheepv. Unie 173 171 Phs. v. Ommeren 283 283 H. V. A 97 97 Verg. Deli Mij en 105/4 105 Amsterd Bank.. 221 221 Ned. Handel Mij 169 168 Rotterd. Bank 187 187 Twentsche Bank 188 188 Anaconda Copper 70 b TOL- Bethlehem Steel 183K 181 U. S. Steel 65% 64)4 General Motors.. 41H 41 Shell Union 82 b 79)4 Tidewater 36 35)4 BERN (U.P.) De Nederlands-Zwitserse handel heeft in 1956 nieuwe recordcijfers doen boeken, aldus is te Bern bekend ge maakt:. Zwitserland importeerde in 1956 voor 350 miljoen francs (81.760.000 dollar) uit Nederland; Nederland voerde voor 252 miljoen francs (58.867.200 dollar) uit Zwit serland in. Zwitserland heeft dus een de ficit in de handel met Nederland van 98 miljoen francs. Liquideer de buitenlandse bedrijven" De Vereniging voor coördinatie van de Indonesische nationale ondernemingen heeft zaterdag critiek geleverd op de re gering, omdat zij „de nationale economie niet heeft bevrijd van het buitenlandse monopolistische kapitaal", na de opzegging van de R.T.C.-overeenkomsten met Ne derland. De secretaris van deze vereniging. Suprapto, deelde mede, dat door de Indo nesische nationale ondernemers aan de re gering was voorgesteld om de grote bui tenlandse bedrijven in Indonesië te liqui deren, omdat dit de enige weg was om het hoofd te bieden aan de huidige situatie, nu de vijf voornaamste Nederlandse im- en exportbedrijven proberen de nationale on dernemers te verlammen. Kortgeleden werd gemeld, dat de „grote vijf", zoals de vijf grootste Nederlandse handelshuizen worden genoemd, een poli tiek van „dumping" toepasten om de Indo nesische economie de baas te blijven. On der de huidige economische structuur, al dus Suprapto, zijn de nationale onderne mers niet in staat om zich tegen deze me thoden te verweren. Het bestuur betreurt het, dat na de liquidatie van de verdragen tussen Indonesië en Nederland geen maat regelen zijn genomen om de activiteiten van de Nederlandse banken in Indonesië te beknotten. Tenslotte zeide Suprapto, dat 1956 een slecht jaar voor het nationale zakenleven is geweest, en dat hij met pessimisme de toekomst tegemoet ziet, in verband met de nieuwe wet inzake buitenlandse beleg gingen en de wet inzake het mijnwezen, die „naar kolonialisme in een nieuwe vorm rieken". Olieverschepi ngen v er dub beid sedert sluiting Suezkanaal WASHINGTON (Reuter) De oliever schepingen uit Venezuela en de Verenigde Staten zijn sedert de sluiting van het Suez kanaal bijna verdubbeld en zullen in het eerste kwartaal van dit jaar 75% van de Europese behoeften dekken, zo is donder dag bekendgemaakt door de president der Socony Mabil Oil Company, Albert L. Nickerson. Hij deelde mede, dat de verschepingen thans 1.187.000 vaten (barrels) per dag be dragen. Naar hij opmerkte, kunnen on danks de inspanningen der internationale oliemaatschappijen, de tekorten in Europa niet volledig worden gedekt. Het werk der noodcommissie In de eerste zeven weken van haar werkzaamheid heeft de noodcommissie Midden-Oosten (M.E.E.C.) ongeveer 594,000 vaten (barrels) olie per dag naar West- Europa verscheept. Het oorspronkelijke doel was 500,000 vaten per dag, zo werd vrijdag te Washington bekendgemaakt. De M.E.E.C. begon haar-werkzaamheden op 1 december, ongeveer een maand nadat het Suezkanaal was geblokkeerd. Zij werd door een groep van 15 grote Amerikaanse olie producerende maatschappijen gevormd en staat onder toezicht van de regering. Het Engelse blad „The Economist" heeft een artikel gewijd aan de economische om standigheden van Nederland en België en in hoeverre deze afwijken van die van de rest van Europa. In het gezaghebbende wekelijkse overzicht zegt het blad, dat Ne derland en België anti-inflatoire maatrege len nemen, terwijl zowel Engeland als Duitsland de middelen voor kredietver lening trachten te verruimen. Voor Ne derland noemt het blad de exportvermin dering door deflatoire maatregelen van het buitenland en de toeneming der binnen landse bestedingen als de voornaamste factoren van de moeilijkheden. Het blad zegt dat belastingverhoging en het middel van loon- en prijspolitiek in Nederland het gebruikelijke deflationaire wapen is, maar door vele voorstanders van grotere economische vrijheid teleurstellend wordt geacht. In België heerst scherpe politieke oppo sitie tegen de loon- ^n prijscontrole, die geheel afwijkt in zijn huidige vorm van de orthodoxe middelen. De oppositie uit orthodoxe kringen wijst er op, dat in het verleden niet de controle van lonen en prijzen heeft geleid tot een gezonde econo mie, maar juist het toestaan van hun vrije loop aan lonen, prijzen en winsten. PARIJS (AFP). - Vertegenwoordigers van zestig internationale organisaties, die zich bezighouden met de Europese land bouw, zullen van 28 januari tot 2 februari in Parijs bijeenkomen om een gemeen schappelijk plan van actie te bestuderen Deze bijeenkomst welke wordt gehouden op uitnodiging van de Franse regering wordt georganiseerd door de Europese commissie voor landbouw en de voedsel- en landbouworganisatie van de Verenigde Naties. Het elfde economisch Benelux congres zal dit jaar op 14 en 15 juni te Maastricht in het gebouw van de „Maastreechter Staar" worden gehouden. Nu het verdrag van de Economische Unie naar alle waar schijnlijkheid dit jaar zal worden gepara feerd, zal het congres dit verdrag tot on derwerp hebben. HET PRIJSPEIL IN BELGIë Vrijdagmiddag is een bijeenkomst ge houden van het kernkabinet voor econo mische coördinatie onder voorzitterschap van eerste minister Van Acker. Daarin werd het onderzoek van de aanvragen tot prijsverhoging voortgezet. Het kernkabinet keurde de prijsverhoging van sommige grondstoffen goed. Zandvoort herleefde gisteren, de eerste zondag dit jaar, dat het autorijverbod niet van kracht was. Het was alsof alle auto mobilisten de badplaats als doel van hun legale benzineverbruik hadden uitver koren, want de drukte van het gemotori seerd verkeer was overstelpend, met een hoogtepunt tussen twee en vier uur. Op vele plaatsen stond in het dorpscentrum het verkeer soms minutenlang stil en de rijen wachtende automobilisten op de hoofd verkeerswegen hadden een by na zo merse lengte. Het was in de geest van mi nister Zijlstra's oproep om zuinig te rijden, dat juist deze zondag het circuit tot om streeks half vier voor auto's gesloten was door de plaatshebbende cycle cross van de HSV „De Kampioen". Vele automobi listen werd daardoor de verleiding be spaard, om zich op het circuit aan het snelheidsrijden te kunnen overgeven. Toch werd na halfvier nog druk van deze ge legenheid gebruik gemaakt. Café's, restaurants- en patates-frites- bedrijvén kwamen personeel te kort en waren de gehele middag en vroege avond overvol. In het dorpscentrum heerste een drukte als op een hoogseizoendag. Zand voort heeft door de opheffing van het rijverbod „een beste dag" gemaakt, waar over de neringdoenden zich méér dan te vreden toonden. Vele bedrijven, die op vorige zondagen hun deuren gesloten had den, waren nu weer geopend en profiteer den mee-van deze- buitengewone 'drukte, die de stoutste verwachtingen heeft over troffen. Op de eerste zondag sinds vele weken, dat het benzine-gebruikend verkeer weer is vrijgelaten, hebben vele automobilisten WEERRAPPORTEN (De temperatuur ls van hedenmorgen 7 uur. de neerslag van de laatste 24 uur.) Gisteren bevond ons land zich in een krachtige westelijke luchtstroming, die in stand gehouden werd door een hogedruk- gebied boven Spanje en een depressie ten noorden van Schotland. Een randstoring van deze depressie trok gisteren in de mid dag en avond met zware buien die met Stockholm onbewolkt hagel, onweer en hevige windstoten ge- Oslo licht bew. paard gingen, over ons land. Op deze sto- Kopenhagen onbewolkt ring volgde een rug van hogedruk die op- Aberdeen klaringen en een afneming van de wind Dublin bracht. Londen Over de oceaan bewoog een nieuwe ac- Brussel tieve depressie naar IJsland. Deze veroor- Parijs zaakt over de Britse eilanden een krach- Bordeaux tige zuidwestelijke tot zuidelijke lucht- Grenoble stroming, die zich in de komende 24 uur Nice ook over ons land zal uitbreiden; daarmee Berlijn zullen weer nieuwe hoeveelheden zachte Frankfort wnw nno w zzw zzw zo lucht worden aangevoerd. 29 januari Zon op 8.27 uur, onder 17.24 uur. Maan op 7.16 uur, onder 16.25 uur. Maanstanden 30 jan. 22.24 uur nieuwe maan. Hoog en laag water in IJmuiden Maandag 28 januari Hoog water: 2.18 en 14.35 uur. Laag water; 10.14 en 22.36 uur. Dinsdag 29 januari Hoog water: 3.06 en 15.17 uur. Laag water: 11.02 en 23.18 uur. München Zürich Genève Locarno Wenen Innsbruck Rome Mallorca Amsterdam Den Helder Ypenburg Vlissingen Eelde De Bilt Twente Eindhoven geheel bew. zzw regen z zwaar bew. zw onbewolkt nevel mist onbewolkt onbewolkt regen licht bew. geheel bew. wnw zwaar bew. w onbewolkt onbewolkt ono geheel bew. wnw sneeuwbui nevel onbewolkt -1 -5 1 4 9 5 2 -0 6 nnw w wzw windst. -1 4 2 -0 0 9 windst. -1 4 0 0 6 2 5 2 1 0 5 1 0 2 4 3 1 0,1 0 no nno n onbewolkt zw onbewolkt w onbewolkt w onbewolkt zw licht bew. wzw licht bew. zw onbewolkt wzw onbewolkt zw VIv. Z.-Limb. onbewolkt zzw 32. Bij de aanblik van de opspuitende olie was de heer Goudkraker zijn geestdrift nauwelijks meer meester Kostelijkkos telijk!", stamelde hij. „De olie zomaar voor het opscheppen! Dit is een miljoenen-zaak! Wilt u mij dit veld verkopen?" i,Hoogst ongaarne antwoordde Joris aarzelend. „Deze voorvaderlijke grond is me dierbaar maar aan de andere kantivanneer ik u daar nu zo'n groot genoegen mee kan doenik vind het altijd moeilijk om een sympathiek persoon zo'n kleine dienst te weigeren! U moogt me er misschien een aantal miljoenen voor geven, wanneer ge daar nu beslist op staatEen brede glimlach brak zich baan op het gelaat van de heer Goudkraker. „Goed zo", zei hij lovend „Zaken zijn zaken! We zullen een contract opmaken! Alles waterdicht! Ik koop dit hele terrein van u - en over de prijs worden we het wel eens. Wat wilt u vooruit hebben, als voorschot, om de zaak te beklinken?" „Voorschot? Welk een amu sante gedachte!", glimlachte Joris. „Wel - als ge dat aardig vindt, moogt ge me vast een honderdduizendje vooruit beta len„Die zaak is gemaakt!", riep de heer Goudkraker, terwijl hij vlijtig bank biljetten begon te tellen. „Dus u verkoopt dit olieveld niet meer aan een ander, hè?" „Op mijn woord van eer!", betuigde Joris eenvoudig. Maar Panda, die dat alles uit de verte zag en hoorde, mompelde binnens monds: „En tóch vertrouw ik het niet!" het verzoek van de minister van Econo mische Zaken, om op deze dag kalm aan te doen en zuinig te rijden blijkbaar zo zeer ter harte genomen, dat er een gering aantal ongevallen is gebeurd. In Amsterdam was tot laat in de avond geen ernstig auto-ongeluk gebeurd. Wel kwamen op het hoofdbureau van politie elf meldingen binnen van kleine botsingen en waarin ook nog begrepen de ongelukjes die bromfietsers of wielrijders veroorzaakt hebben, maar er werd uitsluitend mate riële schade veroorzaakt. Rustig ook was het in 's-Gravenhage, waar zich in de loop van de dag enige kleine botsingen en ongevallen hebben voorgedaan maar de ambulancewagens hoefden niet uit de garage te komen. Dit zelfde geldt voor Rotterdam, waar even eens een gering aantal ongevallen van weinig betekenis werden genoteerd. In Utrecht echter was het aantal ongelukken groter, dan op zondagen voordat het zon dagsrijverbod werd ingevoerd, maar de schade en euvelen die hierdoor werden veroorzaakt waren onbetekenend. Haarlem en Heemstede In de omgeying van Haarlem heeft men dat op de Zeeweg, waar anders nogal eens flink op het gaspedaal wordt gedrukt, zeer goed kunnen merken: er werd daar nu over het algemeen zeer beheerst gereden. De verkeersafdeling van de Heemsteedse politie blijkt echter lang niet tevreden te zijn over het gedrag van de gemotoriseer de weggebruikers. Er werd zeer veel ge jakkerd, zo constateerde men, met snel heden van meer dan zeventig kilometer per. uur; er werden bijzonder veel- ver-, keërsovertredmgen begaan, waarvan de meeste dooi; slordig rijden, vooral bij kruispunten. De .grote file welke door Heemstede trok was bestemd voor de wedstrijd HaarlemADO. Tegen twaalf uur kwamen de automobilisten uit de richting Den Haag in grote getale opzet ten om omstreeks vier uur terug te keren. Bij de Heemsteedse verkeersgeleiders heb ben deze bestuurders echter geen beste beurt gemaakt. I n het woonoord Schattenberg in de gemeente Westerbork is dezer dagen een Ambonese vrouw onder verdachte om standigheden overleden. De justitie stelde naar aanleiding van de geruchten, die in het woonoord de ronde deden, een onder zoek in. Er werd' sectie verricht en daar bij kwam vast te staan, dat de vrouw door vergiftiging om het leven is gebracht. Na -een onderzoek in het woonoord is de echtgenoot van de vrouw aangehouden en te Assen in bewaring gesteld. Opgeheven. De havenarbeiders van Liver pool hebben een verbod op het laden van ruwe rubber voor de Sovjet-Unie opgeheven. Dit verbod werd in novem ber uitgevaardigd als protest tegen het Russische optreden in Hongarije. Doodvonnis. Een Amerikaanse krijgsraad in Frankfort heeft een 21-jarige neger soldaat ter dood veroordeeld wegens het aanranden en vermoorden van een zeventigjarige Duitse vrouw. Minderheid. Te Bolzano in Alto Adige is opnieuw een bom ontploft, kennelijk be doeld als een demonstratie van de Duit- sprekende minderheid in Zuid-Tirol. Er vielen geen slachtoffers. Bezoek. De Westduitse bondspresident Heuss heeft het afgelopen weekeinde het Saargebied bezocht, dat sinds drie weken bij Duitsland hoort. Produktief. Radio-Boekarest heeft gemeld, dat het Roemeense ministerie voor ver plichte inlevering van landbouwproduk- ten is opgeheven. Het personeel van hét ministerie zal „produktief werk" krij gen. Bezegeld. De Jordaanse regering heeft be sloten een miljoen postzegels uit te geven met afbeeldingen van koning Hoessein, president Nasser van Egypte, koning Saoed van Saoedi-Arabië en president Sjoekri el Koewatti van Syrië. President. Reinhard Gehlen is benoemd tot „president" van de Westduitse inlich tingendienst, aldus is in Bonn meege deeld. Gehlen is een voormalig nazi- generaal, die tijdens de tweede wereld oorlog aan het hoofd stond van Hitiers inlichtingendienst voor het Oosten. Hij zwaait de scepter over 54a ambtenaren en 641 employé's en geeft jaarlijks vijf miljoen mark voor de staat uit. Zuidpool. Op de Amerikaanse marine luchtbasis te McMurdo Sound in het Zuidpoolgebied, is de Amerikaanse waarnemingspost, die daar ter gelegen heid van het internationale geofysisch jaar (I.G.Y.) werd opgericht, geïnstal leerd. Het waarnemingsstation draagt de officiële naam „Amundsen-Scott IGY South Pole Station" ter ere van de Noor se en Britse ontdekkingsreizigers, die als eersten de Zuidpool hebben bereikt. Tegenspraak. De Noorse regering en het Noorse hof hebben de hardnekkige ge ruchten tegengesproken dat de 84-jarige koning Haakon binnenkort zou abdi ceren. Volgens een der Noorse bladen was de melding die NorcUys, een krant in Tromsoe, van de geruchten gemaakt heeft, een proefballon. Uitgebrand. Volgens Amerikaanse persbe richten is vrijdag een onbestuurde raket van de Amerikaanse luchtmacht een eerste proefexemplaar van het type „Thor" met een bereik van 2400 kilo meter op het proefterrein bij Patrick in Florida na geringe hoogte te hebben bereikt, neergestort en uitgebrand. Onevenwichtig. Een functionaris van het Newyorkse departement van Gezond heid heeft verklaard dat George Metes- ky. de bommenmaniak die dezer dagen na jarenlang speuren is gevat, geestelijk- onevenwichtig is en dat zijn kansen op genezing, gering zijn Afgewezen. Het Servische hooggerechtshof heeft het ber.pep van Milovan Djilas,.ge wezen vice-president van Joegoslavië, afgewezen. Hij is in december tot drie jaar gevangenisstraf veroordeeld, op be schuldiging van vijandige propaganda bij de buitenlandse pers. Djilas waè vroeger lid van het politieke bureau van de Joegoslavische communistische partij. Koude golf. De felste koude, die de Ver enigde Staten sinds jaren hebben on dervonden. heerst thans ook in Califor- nië In het noordwesten aan de kust van de Stille Oceaan, daalde de temperatuur tot dertig graden beneden nul Sneeuw en mist belemmerden het verkeer aan de oostkust, met name het luchtvaart- verkeer bij New York. Geen genoegen. De Zuidafrikaanse minis ter van Vervoer, Schoeman, heeft de werkgevers in Johannesburg verzocht er geen genoegen mee te nemen als er negers te laat op hun werk komen als gevolg van het feit, dat zij de busdien sten wegens een tariefsverhoging boy cotten Aan automobilisten vroeg hij geen negers mee te nemen. De bus diensten in Johannesburg en omgeving worden al drie weken door ongeveer vijftigduizend negers geboycot omdat de tarieven zijn verhoogd. WE ZULLEN ons vandaag niet laten verleiden tot een beschouwing over het periodieke systeem, waaronder we moeten verstaan het vernuftige systeem, waarin alle elementen zijn gerangschikt naar hun aard en eigenschappen. Dit is misschien wel een al te summiere omschrijving, maar we moeten daarmee maar genoegen nemen, want het is voor vandaag voldoende te weten, dat aard en eigenschappen van ieder element bepaald wordt door de plaats die dat element in het perio dieke systeem inneemt. In principe kan voorts gezegd worden, dat de eigenschappen van een chemische verbinding een functie zijn van de atoom nummers van de samenstel lende elementen. Ziezo, dat was dat. Maar we mogen in ons streven naar beknoptheid toch niet vergeten, dat het eerste element in dit systeem gevormd werd door water stof en dat de rij gesloten werd door het inmiddels beroemd en berucht geworden uranium, dat als 92ste de rij sloot. Tussen nummer 1 en nummer 92 lagen alle andere elementen, waarvan er uiteraard vele be kend waren, maar waarvan enkele uit sluitend en alleen op papier bestonden Zo waren de elementen, die in het perio dieke systeem met de nummers 43, 61. 85 en 87 waren aangeduid, beslist zoek. Zij bestonden niet en het vernuftige perio dieke systeem vertoonde een paar lege nlaatsen. die iedere onderzoeker liefst zo spoedig mogelijk door het aldaar behoren de element zag ingenomen (We laten hui ten beschouwing, dat sommigen deze af wezige elementen, of de sporen daarvan door fijnzinnige onderzoekingsmethoden meenden te hebben gesignaleerd, want we willen ons, zoals gezegd, niet met futili teiten bezig houden). Kort en goed, er waren wat elementen zoek, maar omdat de moderne techniek in staat is aanzienlijke reorganisaties in "N het atoom te bewerkstelligen, moest hel in principe ook mogelijk zijn de bezetting van het periodieke systeem te completeren. Dit gelukte het eerst met nummer 43, dut in 1937 te voorschijn kwam doordat zijn buurman, nummer 42 (molybdeèn), aan een sterke deuteronenstraling werd blootge steld. Omdat dit het eerste synthetisch vervaardigde element was, werd het ge doopt met de naam technetium, een stof waarvan op een congres in 1948 triomfan telijk 5 milligram kon worden getoond! Of men ook van op schieten weet! We zullen deze élementen- fabricages niet op de voet vol gen, maar verklappen alleen dat sedert 1947 niet alleen alle plaatsen in het periodieke systeem volledig zijn bezet (61 promethum; 85 astatium; 87 franciummaar dat men bovendien zó de smaak van het vervaardigen van nieuwe elementen te pakken heeft gekregen, dot er nog een fiks aantal is bijgekomen. U zult zeggen, dat dit onmogelijk is, omdat alle plaatsen nu immers bezet zijn. Maar in een zaal die vergroot is, kunnen óók meer bezoekers worden ondergebracht. Men is dus het periodieke systeem gaan uitbreiden na nummer 92, zodat de hogere nummers een plaatsje konden krijgen. De namen van al die nieuwe elementen inte resseert de buitenstaander niet. mam het element dat als 109 kan worden aangeduid mag u toch niet vergeten Het is centunnm, het twaalfde nieuwe element. En het einde >s nog niet in zicht. Maar nu springen we over - wellicht volgens een heel bijzondere gedachten- associatie - naar een vraag van een lezer: „Waarom vinden terechtstellingen meestal bij zonsopgang plaats?" Daarover morgen. (Nadruk verboden) II. Pétillon

Krantenviewer Noord-Hollands Archief

Haarlem's Dagblad | 1957 | | pagina 2