New York Herald Tribune adviseert Washington Drie premières bij Amsterdams Ballet AMERIKANEN MET LEGE HANDEN UIT BONN NIEUWE UITGAVEN Geestdriftig optreden van het Moisejev-Ballet In voorjaar 1961 opnamen in ons land van Adriaan de Tulpen dief Hoe men niet moet onderhandelen Grote Italiaanse productie onder regie van Gerard Rutten De N.R.U. in 1959 Minister Erhcird weigert beslist de betaling van stationeringskosten De negen muzen Jaap Weynand overleden De Schelde is zijn monster weer kwijt Michael Croft regisseert Richard III in Den Haag Nederlanders verzoeken invrijheidstelling van Siqueiros Voor 50.000,- aan effecten verduisterd Staatssecretaris Stijkel naar Rome Olie op de golven Rroesjtsjev, Finland en de vrijhandelsassociatie Na aanrijding vier maanden bewusteloos DONDERDAG 24 NOVEMBER 1960 HAARLEMS DAGBLAD OPRECHTE HAARLEMSCHE COURANT 17 TER OFFICIcLE OPENING van het nieuwe seizoen heeft het Amsterdams Ballet een programma van vier speciaal voor het gezelschap vervaardigde novi teiten voorbereid. Drie daarvan kreeg men woensdag tijdens een galavoorstel ling in de hoofdstedelijke Stadsschouw burg te zien. De avondkleding van vele genodigden vormde vrijwel de enige luister van wat een gebeurtenis had moe ten worden. Het vierde werk „De bronzen Venus" van Juan Corelli is reeds als voorpremière vertoond en naar aanleiding daarvan met weinig waar dering besproken. Tot de „aanwinsten" behoren twee pro- dukten van Walter Gore, te weten de cho reografische komedie „De Kruik" naar een novelle van Luigi Pirandello op muziek van Alfredo Casella (aantrekkelijk aange kleed door Niels Hamel) en een spectacu lair bedoelde „Parade" op „The young per son's guide to the orchestra" van Benjamin Britten (abominabel aangekleed door Ro nald Wilson) voor zo goed als het gehele ensemble, respectievelijk een pantomimisch niemendalletje en een ingewikkeld weefsel zonder spanning. De verslaggever kon vast stellen, dat het publiek bijzonder hartelijk reageerde op deze pompeuze revue, zonder dat er veel redenen tot een dergelijke in stemming werden geboden. Wie in dit am bachtelijke geknutsel al was het maar een flits van het kunstenaarschap van Walter Gore wilde opvangen, heeft echter ver geefs zitten wachten. Ook in „Nocturne" van Johan Verdoner op muziek van Willem Landré kwam weinig artistieke potentie tot gelding. Zo moest de tweede akte van „Het Zwanenmeer" dienen als romantisch pièce de résistance. Men kreeg de indruk uit het geheel, dat er kosten noch moeite noch inspanning worden gespaard bij het realiseren van de kennelijk zeer vage voorstellingen, die men zich bij het Amsterdams Ballet maakt van een kunstzinnig beleid. Muzikaal werd het genoegen verzekerd door de medewerking van het Kunstmaandorkest onder Anton Kersjes' vaardige handen. David Koning Oorlog en vrede. De voor februari aan gekondigde Duitse première van de opera van Serge Prokofjev naar Tolstoj's roman Oorlog en Vrede in Leipzig (Sovjet-zone) is voor onbepaalde tijd uitgesteld, volgens de intendant van de Leipziger Opera Kayser wegens materiaalgebrek. Expositie in De Waag. Zaterdag 26 no vember wordt in de Waag te Haarlem dooi de voorzitter van het Genootschap „Kunst zij ons Doel", een expositie geopend van reisschetsen die Margaretha Verheus en W. A. van der Colk in Mortain (Frankrijk) hebben gemaakt. Tevens recipiëren beide exposanten wegens hun onlangs gesloten huwelijk. De expositie blijft tot 12 decem ber geopend. Fiesta Gitana. Zondagavond 27 novem ber, aanvang 20.30 uur, is er in de grote zaal van het Concertgebouw in Amsterdam een optreden van Spaanse dansers en dan seressen met „Fiesta Gitana". NEW YORK (UPI) Gaston Coblentz, de correspondent van de New York Herald Tribune in Bonn schrijft in een commen taar op de Amerikaans-Westduitse be sprekingen dat de manier waarop deze zijn begonnen wellicht een handleiding zal worden voor toekomstige Amerikaanse regeringen om te laten zien hoe onderhan delingen met een bondgenoot niet moeten worden gevoerd. Enkele van deze aanwij zingen voor methoden die niet moeten ge volgd zijn: Maak voor het vertrek van uw missie uit Washington bekend dat de president opdracht heeft gegeven „eisen te stellen aan de bondgenoot, die vrijwel zeker ver worpen zullen worden Zorg ervoor dat tenminste twee van de voornaamste leden van de missie zich la ten vergezellen door hun echtgenotes. Deze vrouwen moeten met bont worden behan gen zodat zij bij de aankomst gefotogra feerd kunnen worden. Dit zal de verwel komende autoriteiten in staat stellen haar gele rozen aan te bieden en zal cy nische waarnemers het commentaar inge ven: dat is ongeveer alles wat zij zullen krijgen. Dit zal de pers en de radio van de bondgenoot de gelegenheid geven zich ironisch uit te laten over de aanwezigheid van de dames en de kennelijke luxe van Corry van Gorp en Philip Kaesen in het ballet „De Kruik" van Walter Gore. In de ouderdom van 74 jaar is gisteren in het provinciaal ziekenhuis „Duin en Bos" te Bakkum, waar hij de laatste ja ren werd verpleegd overleden de Bergen se kunstschilder Jaap Weynand. Jaap Weynand werd in 1886 in Amsterdam ge boren. Daar bezocht hij de School voor kunstnijverheid en de Rijksacademie van Beeldende Kunsten. In het begin van zijn loopbaan maakte hij veel kopieën naar bekende meesters; later ontwikkelde hij zich als een knap portrettist. Bekend zijn onder meer zijn portretten van koningin Wilhelmina, bestemd voor de vergader zaal van de Provinciale Staten van Noord- Brabant, van de C.H.U.-politicus jhr. mr. A. F. de Savornin Lohman, van de zanger J. Urlus (dat in de foyer van het Concert gebouw hangt) en van de oud-directeur van het Rijksmuseum jhr. B. W. F. van Riemsdijk. Aanvankelijk verwant aan de Bergense School ontwikkelde Weynand zich tot een schilder met een eigen stijl. Hij was ook bekend als graficus en glazenier. Glasra men van hem wei-den onder meer ge plaatst in het Kennemer Lyceum te Over- veen. in het kerkje te Ginneken en in het gebouw van het Hoogheemraadschap Hol land Noorderkwartier in Alkmaar. Hij ves tigde zich in 1909 reeds in Bergen. Op de algemene begraafplaats aldaar aan de Kerkedijk zal op zaterdagmiddag 15.00 uur zijn stoffelijk overschot ter aar de worden besteld. Misschien vormt de mening van velen dat het Westen een culturele en geestelij ke crisis doormaakt een verklaring voor de verschijning van zovele werken over de achtergronden van de Westerse cul tuur en vooral over haar bakermat, het oude Griekenland. Wellicht speelt ook de grotere toeristische belangstelling voor dit land daarbij een rol. Er zijn immers veel mensen die niet alleen van de daar nog aanwezige antieke kunstschatten willen genieten, maar de ideeën van de tijd waarin zij zijn ontstaan willen leren ken nen. Er staat hen dan zo langzamerhand een rijke litteratuur ter beschikking, die in pocketvorm verschijnt en dus voor een ieder bereikbaar is. Het boek van prof. dr. D. Loenen „MENS EN CULTUUR VAN HELLAS" (Meidenhoff) is een bijzonder mooi voor beeld van een goede samenvatting der Griekse ideeënwereld. Prof. Loenen is een uitstekend verteller die op treffende wijze de invloed van de Griekse cultuur op de Romeinse beschaving en de Wester se ontwikkeling belicht. Het boekje heeft een typisch filosofische inslag, maar is toch zeer goed leesbaar gebleven. Even enthousiast voor het Griekse als prof. Loenen is C. M. Bowra wiens be kende werk „DE GRIEKSE CULTUUR" thans in vertaling van dr. J. C. B. Eyk- man bij Meulenhoff is uitgegeven. Bowra verdiept zich in het wezen van de Griek se mens en plaatst hem temidden van de culturele verworvenheden als wetenschap, godsdienst en politieke instellingen. Het boek is niet wijsgerig, maar eerder socio logisch van inslag. Het is er niet minder overtuigend om. Een bijzonder waardevol le bijdrage tot kennis en verdieping in de oud-Griekse beschaving. Ook het werk van dr. K. Sprey „DE WEG VAN HELLAS", een cultuurgeschie denis van Oud-Griekenland, lijkt ons een onmisbaar deel voor hen die zich laten boeien door de Griekse cultuur. Het door Servire uitgegeven boek behandelt op pak kende wijze de geschiedenis van Grieken land vanaf de heroïsche tot aan de Ro meinse tijd. Vooral wordt de invloed na gegaan van het Griekse op het Romeinse denken. Men zou deze drie boeken naast elkaar moeten lezen om ze ten volle te kunnen waarderen. Het is ons onmogelijk een voorkeur voor één van hen uit te spre ken. Een meesterwerk van de Belgische his toricus Henri Pirenne „DE MIDDELEEU WEN, Economische en sociale geschiede nis" is thans in pocketvorm, vertaald en ingeleid door J. A. Meijers, bij L. J. Veen's Uitgeversmaatschappij n.v. te Am sterdam verschenen. Pirenne beperkt zich tot de sociale en economische geschiede nis van Europa van de tiende tot de vijf tiende eeuw. Het is zijn thans algemeen aanvaard inzicht geweest dat de klassieke cultuur pas haar einde vond in de ver overingen der Arabieren. De Middelland se Zee verloor toen haar functie als ver binding tussen de volkeren der klassieke Oudheid en het Westen; de Middellandse zeehandel verminderde daardoor enorm Pirenne beschrijft dan de opkomst van de Italiaanse en Nederlandse steden, de ont wikkeling van de Westeuropese cultuur, de positie der steden en de veranderingen in die van de adel op buitengewoon boeiende wijze. Zijn boek kan op één lijn gesteld worden met Huizinga's „Herfsttijd der Middeleeuwen" en Burckhardt's „Cultuur der Renaissance". Wie zich voor de Euro pese cultuur interesseert late dit belang wekkende werk niet ongelezen. OP REIS MET DR. L. VAN EGERAAT heet het reisboek dat het damesblad „Margriet" voor haar lezeressen heeft uit gegeven. In dit met veel foto's verluchte boek geeft de bekende toerist-van-profes- sie een groot aantal beschrijvingen van Europese steden en streken, die óf om hun schoonheid reeds in trek zijn of het waard zijn door de toerist te worden bezocht. Dr Van Egeraat heeft zijn beschrijvingen aangevuld met vele praktische wenken voor de vakantieganger. Het boek is. mede door de vele foto's in kleuren en zwart wit, bijzonder instructief. Voor velen zal het beslissend zijn bij de keuze van de streek of stad waar men zijn vakantie wil doorbrengen. Soms wekt dr. Van Egeraat de indruk dat hij wat al te haastig schrijft; zijn woordkeus is hier en daar slordig. Zo van: „Sicilië is iets ontzettend, iets fas cinerends, wat eigenlijk helemaal buiten de toeristische orde valt". Soms weet de schrijver geen woorden voor de door hem aanschouwde schoonheid te vinden; dan doen de beschrijvingen aan slagroomtaar ten denken. VRIJDAGAVOND BEGINT in het R.A.I.-gebouw te Amsterdam de tweede reeks opzienbarende voorstellingen door het befaamde Russische Volksdansballet van Igor Moisejev in ons land. Naar mag worden aangenomen zal de accommodatie daar gun stiger zijn dan in de kollossale „Ahoy"-hal te Rotterdam, waar de langverwachte loernee eind vorige week is begonnen. Weliswaar is deze groep gewend voor grote massa's te roerken en heeft niemand daar te klagen gehad zelfs niet op flinke af stand over de scherpte van de „projectie" van het flitsend gebodene, maar toch is een zekere beslotenheid in principe gewenst. Aan die voorwaarde kan in de hoofd stad beter worden voldaan. Het ziet er naar uit, dat de zaal door het oorverdovend geweld der bijvalsbetuigingen zal worden afgebroken. En dan heeft men een tweede reden om impressario Meyer Hamel dankbaar te zijn: des te eerder kan in de Fer dinand Bolstraat het nieuwe gebouw voor de Nederlandse Opera verrijzen HET IS WERKELIJK wonderbaarlijk fascinerend wat Moisejev in de kwart eeuw van zijn vindingrijk volhardende ac tiviteit op dit gebied heeft bereikt, uit gaande van toch zeer eenvoudige men kan wel zeggen: primitieve bewegings elementen. Hij is tegelijk choreograaf en regisseur. Eigenlijk zou men nog nieuwe re termen moeten gebruiken, aan de film industrie ontleend, want het meeslepende en verrassende van de voorstellingen wordt veroorzaakt door een fantastisch ritme in de beeldwisselingen, door vloeien de overgangen, door geraffineerde scha keling en montage. Het romantische di vertissement is hier ten top gevoerd. Mis schien komt het vooral door de vele „paarden"-nummers. met name in de ko zakken taferelen. dat men denkt aan het cir cus met zijn contradictio in terminis van vrijheidsdressuur, die men ook aantreft in deze letterlijk „spring"-levende revue met haar vereniging van zulke tegenstrijdige factoren als persoonlijkheidsbewijzen en discipline, afwisseling en eenvormigheid. Zowel naar de kant van het sensationele als van het sentimentele komen er uit schieters voor naar wat wij kitsch plegen te noemen, zonder dat deze veel afbreuk kunnen doen aan het geestdriftig mende plezier. stem- EEN REVUE is deze voorstelling ook in die zin, dat er een overzicht wordt ge boden van folklore uit alle hoeken des lands. Moisejev heeft zich veel moeite ge troost de oorspronkelijke passen en figu ren terug te vinden of te reconstrueren. Maar hij is daar niet bij blijven stilstaan, integendeel. Keer op keer en van ge val tot geval op andere wijze heeft hij de eigenaardige patronen en karakteris tieke gedragingen uitgewerkt tot expres sieve composities, waarin zich de origine le motieven en grondvormen op het eer ste gezicht verduidelijkt herkennen laten. Daarbij beschikt hij over een levend ap paraat van technisch perfect geschoolde dansei's en danseressen, die zonder de suggestie van natuurlijkheid te verspelen alles kunnen verbuigen en verheffen tot de vergrotende of overtreffende trap. Het is daarbij merkwaardig om waar te nemen hoe in deze collectieve manifestaties tel kens opnieuw de korte spanningen worden veroorzaakt door de typisch Russische veranderingen van temperament.- Zo leert men in dit artistieke variété met zijn zoetgevooisde melancholie en soepele charme, zijn wervelende acrobatiek en driftige veerkracht, zijn parodistische clownerie en vitale pantomime, 'zijn wes ters gebruik van oosterse vormen, meer kennen van de ziel van een betrekkelijk ver en vreemd volk dan door de sprook jesachtige spektakelstukken van bij voor beeld het „Bolsjoi'-ballet. Davicl Konino O !99 99 (Van onze filmredacteur) In het voorjaar van 1961 zal in Neder land een begin worden gemaakt met de opnamen van de kleurenfilm „Adriaan de tulpendief" naar de gelijknamige roman van Otto Rombach. De regie is in handen van Gerard Rutten. Producent is Angelo Ferrara van de Tiberia-film te Rome. Het wordt een Italiaanse coproductie met Duitsland en Frankrijk. De belangrijkste rollen in de film zullen door acteurs en actrices uit die landen worden vervuld. Ook Nederland levert zijn deel in de be zetting. De hoofdrol wordt gespeeld door een Amerikaans acteur, die evenwel nog niet is gekozen. Na een voorbereidingspe riode van anderhalf jaar is Gerard Rutten thans gereed met het draaiboek, dat hij in samenwerking met de Duitse drama turg Eberhard Hauff heeft geschreven. De buitenopnamen van deze film, die wat de cor en entourage betreft een specifiek Hol lands zeventienöe-eeuws karakter bezit, zullen worden gemaakt in Nederland. De binnenopnamen in de Cinetone-studio's te Duivendrecht en de Cincinetti-studio's te Rome. Met deze film, aldus filmregisseur Ge rard Rutten, wordt mij de gelegenheid ge boden een wens te verwezenlijken, die ik al heel lang koesterde. Na „Dood Water" lokte mij de verfilming van Rombachs roman bijzonder aan. Ze heeft dan ook zekere verwantschap met „Dood Water" wat haar vitaliteit betreft. Ze geeft ons het uitzicht op een kleurrijke tijd. Ze be handelt een onderwerp, waarin de actie voor het grijpen ligt, het zogenaamde tul- penoproer, de windhandel in tulpenbollen, die een enorme hausse in de verhandeling van dit produkt en een deining in de ge moederen teweegbracht, omdat er zo ge makkelijk bedrog mee kon worden ge pleegd. De film brengt dit „Wirtschafts- wunder van de zeventiende eeuw" in beeld. Ze is groots opgezet. De „show", is er ten nauwste in verbonden met de intrige: men zal er een carnaval in zien, een spot- optocht op de bollenhandel en een groot Breugeliaans nachtfeest. De buitenopnamen worden in Hoorn en het duingebied van Kennemérland ge maakt, maar definitieve afspraken daar voor, zoals een dagblad in Kennemerland berichtte, zijn beslist nog niet gemaakt. Ook staat omtrent de bezetting der rollen nog niets vast, al hebben wij het oog ge richt op vele buitenlandse filmspelers van naam. De producent is een cultureel en niet alleen conjunctureel gevoelig man, die ruime mogelijkheden verschaft voor een zo verantwoord mogelijke opzet van de film. Hij wenste voor deze film een Nederlandse regisseur. Ik, aldus Ge rard Rutten, bezit nu inderdaad de gele genheid te bewijzen dat ik aanspraak kan maken op die waardering, welke mij in Nederland na „Dood Water" niet meer is ten deel gevallen. Ik kan mij nu niet be roepen op de smalle basis, waarop ik moest werken, de financiële beperkingen en de nadelen door een gebrek aan conti nuïteit in de Nederlandse filmproductie, het werken zonder een geschoold team. Dat een buitenlands producent mij thans die gelegenheid biedt, is op zichzelf een grote bemoediging voor iemand, die in Ne derland de boden onder de voeten is weg geslagen. Wanneer de film eind 1961 ge reed is, moet blijken, dat ik goed deed te doen waarvoor ik ben blijven vechten: het geloof in mijzelf niet te verliezen. Het is uiteraard de bedoeling van de Italiaanse producent om „Adriaan de tul pendief" op de internationale markt te brengen. De film zal in het Frans, Duits en Engels worden nagesynchroniseerd. uw missie op een ogenblik dat u van de bondgenoot contante betaling verlangt. De „doeltreffendheid" van het presen teren van de rekening zal nog verhoogd worden als de president juist bevel heeft gegeven de Amerikaanse troepen uit het buitenland terug te trekken. Weiger te verschijnen op een perscon ferentie in de Amerikaanse ambassade en stuur in plaats daarvan een ondergeschik te „met strikte instructies niets te vertel len aan Amerikaanse journalisten. Dit zal u helpen te voorkomen dat het Amerikaan se standpunt naar voren wordt gebracht." Dring er op aan dat de bondgenoot mee werkt om de onderhandelingen geheim te houden en sla geen acht op het advies van de Amerikaanse am.bassade dat „de bondgenoot, die u onder druk wilt zetten, bijzonderheden zal laten uitlekken naar zijn eigen pers om zijn zaak voor het pu bliek in een zo gunstig mogelijk licht te stellen". Geef evenmin, en tot het bittere einde toe, geen gehoor aan de herhaalde raadgevingen van de ervaren Amerikaan se ambassadeur ter plaatse dat uw eisen zullen worden afgewezen door de regering waarbij hij is geaccrediteerd. Zorg er in de onderhandelingen voor de bondgenoot ervan te overtuigen dat u geen belang stelt in zijn gezichtspunt. Dit zal er zeker toe leiden dat de bondgenoot schie lijk zal besluiten over te gaan tot een ver tragingsactie en zal weigeren zich te ver binden tot iets van enig werkelijk belang. BRUSSEL, (ANP) Niet zevep, maar drie meter lang blijkt het „monster van de Schelde" te zijn, dat enkele dagen de gemoederen in de Belgische plaats Dender- monde heeft bezig gehouden. Het dier een dolfijn, is woensdagavond opgevist Het had verscheidene wonden door de ko gels, die er sinds vorige week zaterdag op zijn afgevuurd. De brandweer moest er aan te pas ko men om het gevaarte uit het water te ha len. De dolfijn zal een plaats krijgen in het natuurhistorisch museum van Dendermon- de. De Haagse Comedie gaat traditiegetrouw het nieuwe jaar beginnen met een Shake- speare-première. Ditmaal is de keus ge vallen op het koningsdrama „Richard III" waarvoor mr. E. Straat een nieuwe ver taling heeft gemaakt. Als regisseur zal op treden de Engelsman Michael Croft, de leider van het Youth Theatre, dat in april ons land bezocht met een geheel door jon gens gespeelde „Hamlet". Kort geleden heeft Croft. bij het Youth Theatre Shake speare's „Julius Caesar" geregisseerd. De Nederlandse Radio-Omroep heeft vo rig jaar van een beschikbaar bedrag ad 33.354.395 gulden overgehouden een bedrag van 194.185 gulden. Aldus het jaarverslag van de Nederlandse Radio Unie over 1959, dat thans is verschenen. Van het uitgegeven bedrag is 13,8 mil joen besteed door de N.R.U., 3,5 miljoen door de Wereldomroep, rond 1,8 miljoen door elk van de vier grote omroepvereni gingen en 329.000 gulden door de V.P.R.O. Aan zenderhuur ging 3,5 miljoen op, en voor de P.T.T. een bedrag van 4,4 miljoen. Een aantal Nederlandse kunstenaars heeft zich telegrafisch tot de president van Mexico gewend met het verzoek om de wegens zijn politieke activiteiten gear resteerde Mexicaanse schilder David Alfaro Siqueiros. een der pioniers van de moderne muurbeschildering, in vrijheid te stellen, opdat hij in staat zij zijn belangrijke scheppende arbeid voort te zetten". Dit telegram is ondertekend door jhr. W. Sandberg, dr. J. C. Heyligers, dr. H. L. C. Jaffé tevens als voorzitter van de Ne derlandse sectie der Association Interna tionale des Critiques d'Art de kunste naars Peter Alma, Chris Beekman, Gerrit Benner, L. P. J. Braat, Jef Diederen, Ben Guntenaar, J. Havermans. Ger Lataster, Hubert van Lith, Lucebert, Lex Metz. An- dré Schalier, J. Wagemaker en door de kunstcritici J. van Keulen, M. van Emde Boas, M. Visser en .J. J. Vriend. De Rotterdamse politie heeft een 60- jarige Rotterdammer aangehouden, die effecten ter waarde van 50.000,ver duisterd zou hebben. Hij had deze in be waring voor een 76-jarige Hagenaar en diens zoon Toen hij in financiële moei lijkheden kwam heeft hij de effecten ver kocht en is met de opbrengst gaan specu leren. Dit liep op niets uit en toen de eige naars van de effecten zelf enige papieren wilden verkopen, kwam de zaak uit. De staatssecretaris van Verkeer en Wa terstaat, de heer E. G. Stijkel, is heden ochtend per KLM van Schiphol naar Rome vertrokken, waar hij morgen de Italiaan se minister van Verkeer, Spataro, zal spreken. „Nu langzamerhand in EEG-ver- band een gemeenschappelijke verkeerspo- litiek van de zes aangesloten landen na derbij begint te komen", aldus de staats secretaris voor zijn vertrek, „lijkt het ons nuttig, wanneer Nederland daarover ook met Italië van gedachten wisselt. Dat ga ik dus morgen doen. In het verleden is ge bleken, dat de standpunten die onze lan den innemen in de verschillende organi saties van de EEG en van de CEMT (Con ferentie van Europese ministers van Ver keer) nog al eens parallel lopen". (Van onze correspondent) BONN. Met lege handen, zonder enige Westduitse financiële toezegging hebben de Amerikaanse minister van Financiën Anderson en de onder-minister van Buitenlandse Zaken Dillon Bonn gisteren na een vierdaags overleg verlaten. Zij zijn, zo bleek uit het televisie-interview met de uiterst vriendelijke, maar ook zeer gedecideerde minister van Economische Zaken, professor Erhard, op een brede keiharde muur van pertinente weigeringen gestoten. Anderson en D:]ion waren vorige week naar Bonn gekomen met de eis dat de Westduitse regering 3,5 miljard mark op tafel zou leggen, waarvan 2,5 miljard mark zonder meer en onmiddellijk voor de stationeringskosten der Amerikaanse troepen in de Bondsrepubliek (800 miljoen mark), het infrastructuur-programma van de Noordatlantische Verdragsorganisatie voor vliegveldaanleg en dergelijke (290 miljoen mark), Duitse burgerlijke beamb ten van het Amerikaanse leger in Duits land (900 miljoen mark), ontwikkelings hulp rechtstreeks uit de Westduitse begro ting (1,5 miljard mark). En dit alles om dat Washington met zijn betalingsbalans in de knel zit en drastisch moet bezuini gen. Hardnekkig, en waarschijnlijk met uiterst vriendelijke gezichten heeft de Westduitse delegatie onder leiding van proffessor Erhard deze eisen van Ander son die als een bijzonder harde onderhan delaar bekend staat geweigerd in te willi gen. Erhard wees erop dat Bonn hulp aan de onderontwikkelde gebieden zal aanbie den ter waarde van vier miljard mark, afkomstig zowel uit de begroting als uit particuliere bronnen. Dat wensen de Amerikanen echter niet vanwege hun vrees dat deze laatste bron gevuld zal worden door Duitse industriële leningen op de Amerikaanse geldmarkt wat voor de Verenigde Staten deviezen- verlies zou kunnen betekenen. Erhard bood voorts aan de Duitse schuld aan de Verenigde Staten (2 miljard mark) op kor- le termijn terug te betalen. Hij was ook bereid de Amerikaanse verplichting op mi litair gebied ter waarde van 500 miljoen mark over te nemen. En hij beloofde dat Bonn meer wapens in Amerika zal kopen en zijn bijdrage aan de NAVO zal verho gen. Men was te Bonn van mening dat Er hard hiermee al veel te ver was gegaan. Anderson en Dillon wezen deze Westduitse voorstellen evenwel energiek af als onaan vaardbaar. Zij eisten voor alles de directe betaling van zeker 2,5 miljard mark, ter ontlasting van de Amerikaanse betalings balans. In de Westduitse hoofdstad zei men met een beledigd gezicht dat de tijden voorbij zijn dat de Westduitse hond opzit als de Amerikaanse baas dat beveelt en dat er nog zoiets als gelijkwaardigheid onder de NAVO-partners bestaatMinister Er hard. die in een prachtige politieke vorm was, goot in het televisie-interview met een olie op de anti-Amerikaanse golven. In december zal het overleg met Ander son te Parijs worden voortgezet, te dra matiseren valt er niets. Het gaat hier, zo zei Erhard, om een „steen met duizend facetten" en van een vijandelijke sfeer is dan ook geen sprake. Hij verklaarde ech ter ook ronduit dat van een nieuw gesprek over stationeringskosten, te betalen door Bonn, geen sprake van zijn. Bonn wil hiervoor geen mark bijdragen. De band met Washington wil de West duitse regering desondanks proberen aan te halen. Erhard zei: „de dollar is nu eenmaal de zon in het westelijke mone taire planetenstelsel. Ook West-Duitsland is gebaat bij een sterke dollar en dus bij een evenwichtige Amerikaanse betalings balans". Bonn zal voorts niet uit de weg gaan voor reële betalingseisen, zij kan en wil meer betalen. De indruk in de Bondsrepubliek is ech ter dat de regering Eisenhower op de val reep een sfeer tussen Bonn en Washing ton heeft geschapen en een erfenis heeft achtergelaten, die geen goed begin kunnen vormen voor het. aanstaande contact tus sen Bonn en de nieuwe Amerikaanse re gering Kennedy. LONDEN (UPI) De premier van de Sovjet-Unie, Nikita Kroesjtsjev, heeft gis teren tijdens een lunchbijeenkomst gezegd, dat Rusland er geen bezwaar tegen heeft, als Finland op een of andere wijze lid wil worden van de Europese Vrijhandelsas sociatie, het Europa van de Zeven. De Russische premier zei dit naar aanlei ding van het bezoek van de Finse presi dent, Urho Kekkonen, aan Rusland. De Finse regeringsleider heeft daar bespre kingen gevoerd over de economische ban den tussen beide landen. Dit deed de vraag rijzen of deelname van Finland aan de Vrijhandelsassociatie wel verenigbaar is met de Fins-Russische betrekkingen. Een 16-jarige scholier in Delft die in augustus bij een aanrijding ernstig werd gewond en bewusteloos geraakte, is thans weer bij kennis gekomen Hij wordt ver pleegd in de Mr-; dal-Uniek in Wassenaar. Zijn toestand is thans iets verbeterd. I

Krantenviewer Noord-Hollands Archief

Haarlem's Dagblad | 1960 | | pagina 17