DE STRAFZAAK GIESSEN - NIEUWKERK.
HAARLEM'S DAGBLAD MAANDAG 16 SEPTEMBER 1929
T vVEEDE BLAD
De zitting van Zaterdag.
DAG VAN UITLAAIENDE GEESTDRIFT. KLUNDER EN TEUNISSEN VOOR-
LOOPIG IN VRIJHEID GESTELD.
VERZOEKEN OM VERVOLGING WEGENS MEINEED INGETROKKEN.
(Van één onzer redacteuren.)
Na de invrijheidstelling van Klunder en Teunissen. Van links naar rechts: Klunder,
getuige GeudekerTeunissen, mr. Roobolmevr. Roobol, mej. Mr. Staalman (verloofde
van mr. den Hollander) en mr. den Hollander
Zooals wij Zaterdagmorgen nog per tele
foon konden melden begon de dag met een
nieuw verhoor van den Rijksrechercheur De
Jong dat maar kort. en een verhoor van den
vroegeren Sliedrechtschen politieagent
Meyntjes (thans caféhouder te Gorkum) dat
peer lang duurde.
Laatstgenoemde kon ten slotte niet anders
doen dan zijn zwakke gestel er bij halen,
mompelen of geheel zwijgen.
In 't bijzonder deed de president alle moei
te, om het volle licht te doen vallen op het
hoogst eigenaardig proces-verbaal van den
agent Meyntjes, opgemaakt op 5 Mei 1925.
Dit merkwaardig rapport zal wel eenig zijn
in de geschiedenis van het Recht.
Meyntjes verklaarde er in wij meldden
het Zaterdag reeds dat hij Klunder en
Teunissen in den moordnacht op den dijk
had gezien.
Maar nu kwam Zaterdag de inmiddels ge-
pensionneerde inspecteur van politie te Slie-
drecht, Snijders, verklaren, dat Meyntjes
den 30en Augustus na den moord op het po
litiebureau te Slieclrecht had gezegd: „Het is
wel jammer, dat niemand Klunder- en Teu
nissen gezien heeft, maar wij hebben ze nu
'eenmaal niet gezien!" Doch op 1 Mei 1925
yertelde Meyntjes aan den Inspecteur dat hij
een getuige, een zekeren Klem, had opge
diept, die de verdachten zou gezien hebben.
,,En ik heb ze óók gezien!" voegde hij er bij.
„'t Was in den nacht van de beren". (Er wa
ren toen beren, ter gelegenheid van de ker
mis, los gebroken en Meyntjes had zich bij
die gelegenheid, naar een ander getuige me
dedeelde, niet zeer heldhaftig gedragen). De
Inspecteur Snijders maakte er Meyntjes op
merkzaam op, dat „de nacht van de beren"
niet dezelfde nacht was als de nacht van
den moord. „Maar toen heb ik ze óók ge
zien!" zei toen Meyntjes. En op 5 Mei 1925
leverde hij bij den Officier van Justitie zijn
rapport in.
Meyntjes werd na de verklaringen van den
heer Snijders weer vóórgeroepen. Hij ont
kende, op het politiebureau gezegd te heb
ben: „Wij hebben ze nu eenmaal niet ge
zien". Ook beweerde hij, den inspecteur in
1923 al te hebben gezegd, dat hij K. en T. sa
men had gezien in den moordnacht, hetgeen
de heer Snijders echter met den meesten na
druk ontkende.
Nadat nog eenige andere verklaringen wa-
fren afgelegd, riep de president Meyntjes
,weer voor en vroeg hem: „Zou het nu einde
lijk niet eens tijd worden om je geheugen
wat op te frisschen?"
Mr. Den Hollander verzocht hierna van het
Hof, tegen Meyntjes een instructie te gelas
ten wegens meineed. (Beweging).
De President wilde eerst nog eenige ge
tuigen hooren.
Leugenaar! Ellendeling!
Op een gegeven oogenblik konden de beide
verdachten hun. woede tegen Meyntjes niet
langer bedwingen.
,,Och, die vent staat te liegen!" riep Klun
der uit. „Schandalige kerel! Ellendeling!
Leugenaar!" En Teunissen wees heftig naar
Meyntjes, uitroepend: „Jij bent de schuld
dat ik in de gevangenis heb gezeten!" (Be-
yreging).
Hierna wendde Mr. Roobol zich tot Meyn
tjes en vroeg: „Heb je niet eens voor geld of
een belofte van geld een misdrijf opzettelijk
niet aangegeven?"
Get.: Neen.
Mr. Roobol: Ik zal het Hof nader inlichten
over deze zaak.
Plunder: Zoo'n lummel! Zoo'n ellendeling!
Een bril of geen bril?
Belangrijk was t verhoor van den getuige
Klein, een boerenarbeider, in verband met
het feit dat de verdachte Klunder een bril
draagt.
Klein vertelde dat Meyntjes hem op 11 Mei
1925 in tegenwoordigheid van den recher
cheur de Jong had gevraagd of hij op 3
Augustus 1923 omstreeks 11 uur twee men-
«chen per fiets over den dijk had zien rijden.
„Ik zei van ja, meneer de president", aldus
Klein. „Maar ik herkende ze absoluut niet.
En een week later kwam De Jong bij me. Hij
wou me een sigaar geven, maar ik zei: ik
rook niet. De Jong vroeg mij toen weer of ik
die twee mannen herkend had. Maar ik heb
altijd gezegd van nee.
President: Op de zitting te Dordrecht heb
Je pas verklaard, dat een van de mannen, die
je op den dijk had zien fietsen, een bril
droeg. Maar bij het stille verhoor zei je daar
niets van. Wien heb je gesproken tusschen
het stille verhoor en de zitting to Dordt?
Get. (zich half naar de zaal keerend): Ik
zal 't dan maar zeggen: De Jong! (Teekenen
van verontwaardiging in de zaal).
Ik heb hem wel vier keer gesproken. Hij
stond telkens op eens voor me en zeurde me
an m'n kop.
Rechercheur De Jong, voorgeroepen, ont
kende dit. Hij had Klein maar twee keer ge
sproken, zeide hij. Waarop Klein hem pre
cies de plaatsen noemde, waar hij een onder
houd met hem had gehad.
Advocaat-generaal (boos tot De Jong):
Maar hield u dan geen zakboekje bij van uw
verhooren zooals hier ieder politieman doet?
Als u dat had gedaan, dan had u nu, na
deze zeer bezwarende verklaring van Klein,
de zaak kunnen recht zetten!
Pres.: Dus Klein, een van de twee had een
bril op?
Klem: Ja.
Teunissen: Klein, waarom heb je alleen
gesproken over „die twee menschen" die over
den dijk reden. Er rijden toch 's avonds wel
meer menschen daar!
Klein: Toen ik later van den moord hoorde
dacht ik direct aan die twee!
Teunissen: Och, ga weg leugenaar! Meneerde
president, ik vraag u dien man tot het laatst
hier te houden. Voor hem heb ik vijf jaar
gezeten!
Voorloopig in vrijheid!
De middagzitting heeft een sensationeel
begin.
De President deelt onder doodelijke stilte
mede, dat het Hof na de ochtendverhooren
terug wil komen op rijn beslissing van Vrij
dag en bevel geeft tot voorloopige invrijheid
stelling van Teunissen en Klunder.
Klunder slaat de handen in elkaar.
De veldwachters gaan achter de verdach
ten weg.
Een onbeschrijfelijk enthousiasme barst
in de zaal los. Luid applaus en hoerageroep
klinken. Teunissen en Klunder zijn hun aan
doening nauwelijks meester. Vrouw Kroon,
met tranen in de oogen, is een der eersten
die hen gelukwenscht. Zij worden van vele
kanten gefeliciteerd: ook de beide verdedi
gers, die zichtbaar verblijd zijn. Er heerscht
een ongekende vreugde in de zaal. Op de
galerij valt iemand flauw en wordt wegge
dragen.
Als de stilte eenigszins teruggekeerd1 is,
worden de verhooren voortgezet,
Mej. Bouwmeester, bij wie Klunder in
Augustus 1923 commensaal was, legt verkla
ringen af betreffende de thuiskomst van
Klunder in den moordnacht. Er was nog
iemand bij hem. Het was ongeveer half 3,
zegt getuige.
Teunissen: De juffrouw liegt, het was niet
zoo laat.
Klunder: Ik ben overtuigd, dat de juffrouw
zich in den tijd vergist. Soms kiik ie op je
horloge en dan is het 4 uur. En als je thuis
komt is 't half 4!
Get.: Jullie hadden een glas bier op.
Klunder: Nou, dan ben je soms nog wak
kerder dan als je pas geslapen heb'!
Klunder is zóó in zijn sas, dat hij de juf
frouw, als zij voorbij het bankje der verdach
ten gaat, de hand toesteekt (die zij aan
vaardt) en met een knipoog zegt: ,,'k Ben
nog vrijgezel!"
Eenige volgende getuigenverklaringen le
veren niet veel bijzonders op.
De president vraagt de verdedigers of zij
him verzoeken om vervolging wegens mein
eed tegen De Jong en Meintjes handhaven.
Beiden antwoorden ontkennend.
Daarna wordt de zitting geschorst tot
Maandag 10 uur.
Buiten.
Buiten het gebouw, op de Prinsegracht
stond een saamgepakte menigte, in gespan
nen afwachting.
Toen de president en de raaasheeren het
gebouw verlieten, werden zij luide toegejuicht,
evenals even later de beide verdedigers met
hun dames en de patroon van Teunissen en
Klunder, de heer Stuy en de journalist Geu
deker.
Ook toen de celwagen met de beide ver
dachten voor het laatst naar het Huis van
Bewaring reed, waar nog eenige formalitei
ten te vervullen waren, was het gejuich niet
van de lucht.
TEUNISSEN EN KLUNDER VRIJ.
Enthousiaste menigte wacht
op hen.
HARTELIJKE ONTVANGST IN BAARN
EN APELDOORN.
Zooals onze redacteur in zijn relaas over
de behandeling van de zaak Giessen-Nieuw-
kerk elders in dit blad schrijft, werden
Teunissen en Klunder geestdriftig toegejuicht
toen zij het Paleis van Justitie verlieten om
voor 't laatst naar het Huis van Bewaring te
gaan.
De Tel. schrijft nog:
Eindelijk te ruim half vijf ambtelijke for
maliteiten duren steeds lang en zeker wanneer
zij, zooals nu, de laatste hindernis vormen voor
de vrijheid reden tweet auto's de poort
van het Huis van Bewaring uit. In den eer
sten zaten de verdedigers en hun dames, in
den tweeden de helden van den dag met hun
paladijnen Stuy en Geudeker. Uit, het raam
boven de poort strooiden enthousiast roepen
de dames bloemen en de fotografen, die hier
een prachtigen post betrokken hadden, kwa
men platen te kort.
Toen het eerste enthousiasme wat geluwd
was, ging het stapvoets, omstuwd door een
honderdkoppige menigte in de richting van
het Leidscheplein.
Klunder en Teunissen wuifden vroolijk
naar de juichende, met hoeden zwaaiende
menigte; de eerste was nog zichtbaar onder
den indruk van de emoties der laatste da
gen.
Bij de brug werd het tempo versneld en
daarna ging het naar buiten, de vrijheid
tegemoet
In het „Bosch van Bredius" te Bussum
wachtte het gezelschap in dankbare en
vroolijke stemming op de komst van de
echtgenoote van Teunissen, die na ontvangst
van het heugelijke bericht, terstond te Apel
doorn op den trein was gegaan om zich bij
haar man te voegen. Onnoodig te zeggen, hoe
het wederzien tusschen de echtelieden was..
Teunissen en Klunder
in Baarn.
Zaterdagavond om ruim 10 uur arriveerden
ten huize van den heer Stuy te Baarn drie
auto's waarin behalve de heer en mevrouw
Stuy gezeten waren Teunissen, Klunder, Mr.
Roobol, het echtpaar Kroon en de heer Geu
deker. aldus de Tel.
Half Baarn was op de been om getuige
te zijn van deze thuiskomst.
Allereerst wei-den de gasten van den beer
Stuy verwelkomd door de arbeidersmuziek-
vereeniging „Voorwaarts", waarna het raads
lid Van Calmpt'hout een rede hield. I-Iij
bracht dank aan de verdedigers Mr. Roobol
en Mr. den Hollander voor de wijze waarop
zij de verdediging hebben gevoerd. Justitia
heeft hier zelf de fout hersteld, welke het
recht gemaakt heeft, vervolgde spr. die daar
op Teunissen en Klunder gelukwenschte met
hun invrijheidsstelling. Spr. gewaagde van
de enorme ontroering in het geheele land,
welke deze zaak teweeg heeft gebracht..
Daarop sprak de heer Stuy, waarop ook de
beide onschuldig veroordeelden het woord
voerden. Veel konden zij niet te berde bren
gen, omdat de ontroering hen te machtig
werd. Beiden werden luide toegejuicht. Nadat
de heer Van Calmpthout nogmaals gespro
ken had, begaf de heer Stuy zich met zrtfn
gasten naar binnen, waar Teunissen voor het
eerst in bijna vijf jaar zijn beide jongens
terugzag
Voor de microfoon.
Het drama t-e Giesen-Nieuwkerk heeft
zelfs zijn weerklank gevonden in den aether.
Zaterdagavond namelijk hebben verschillen
de personen die in dit proces een belang
rijke rol vervullen, eenige woorden via den
zender te Hilversum, welke de VAUA. be
hoorde, gesproken, meldt de Tel. De heer
Geudeker, een der getuigen in dit gerucht
makende proces, introduceerde o.a. de ver
dachten Klunder en Teunissen, alsmede den
getuige Stuy. Eerstgenoemde ving zijn korte
toespraak aan met een „hiep-hiep-hoera, we
zijn vrij". Daarna zeide hij, dat de weeën
van de gevangenisstraf slechts kunnen wor
den beoordeeld door hen, die, zooals hij
en Teunissen, vijf jaren in de eenzaamheid
hadden doorgebracht. Hij voegde daaraan toe.
dat zij beiden veel geleden hadden, doch "ol
goeden moed en vervuld van vergevensgezind
heid in de wereld terugkeerden.
Teunissen dankte voor de bet-oonde belang
stelling. Hij zeide, dat hij het Amsterdam-
sche publiek had hooren juichen en bracht
dank aan het Hof te Amsterdam, voor het
welk hij respect had. Het was hem 'n vreug
de te kunnen uitroepen: In Amsterdam zijn
nog rechters!
Getuige Stuy bracht eveneens dank aan
het Hof, herinnerde mede aan den zwaren
strijd, dien hij en de verdachten hadden moe
ten strijden. De waarheid kwam echter, on
danks honderd leugens, aan het licht.
Een onderhoud
met Klunder.
Een vertegenwoordiger van V. D. heeft een
onderhoud gehad met Teunissen en Klun
der.
Bij deze gelegenheid sprak Klunder er zijn
vreugde over uit eindelijk, na 4 1/2 jaar, weer
eens vrije lucht in te ademen. Ik heb zoo
vervolgde hij tot tweemaal toe levenslang
gevraagd, daar ik, wanneer ik 15 jaar ge>
kregen zou hebben, na afloop daarvan vast
en zeker een moord had begaan op den kerel,
die mij, alleen om promotie te kunnen maken,
de gevangenis heeft ingedraaid. Wat heb ik
mij zitten verbijten over de Justitie, waar
voor ik altijd eerbied heb gehad! Maar deze
week, toen ik mr. Jolles bezig zag, heb ik
mijn hoop en vertrouwen in het Recht weer
herwonnen. Ik ben nog beduusd van de hulde
van al die Amsterdammers: wat een gejuich
en wat een bioemen!
Ook mr. Roobol was in de wolken. Een
onvergetelijk moment noemde hij het, toen
de advocaat-generaal verklaarde, geen be
zwaar te hebben tegen de invrijheidstelling
Of hij liever voor een verloren, dan
voor een gewonnen zaak pleitte, wist
mr. Roobol ons niet te vertellen! Mr.
Den Hollander was inmiddels weer na ai-
Amsterdam vertrokken om op dezen heuge^
lijken dag zijn verloving met mej, Mr. Staal
man publiek te maken.
Om middernacht
op het Leidscheplein.
De Tel. schrijft nog:
Als een loopend vuurtje was het door de
stad gegaan, dat Klunder en Teunissen om
streeks halftwaalf op het Leidscheplein zou
den komen. De radio had het verteld, en zoo
was het verder gegaan. En terwijl op de
terrassen van het American Hotel, Trianon
en café Modern alle stoelen bezet waren door
het gewone Zaterdagavondpublick, stroom
den van alle zijden de nieuwsgierigen aan.
Eenige duizenden waren op de been. Zij
stelden zich op de trottoirs op en spoedig op
zijwegen.
Eindelijk, Juist 'om middernacht, kwam er
plotseling een deinende beweging in de men-
schenmassa, welke snel in de richting van
café „Modern" bewoog. Boven haar uit waren
eenige politie-ruiters zichtbaar, maar daar
achter kwam de auto met de in vrijheid ge
stelden van deze Nederlandsche Dreyfus-
zaak.
Het werd een langdurige ovatie. Door oer.
groote menschenmenigte omstuwd werd langs
het plantsoentje vóór het American-hotel
naar de Leidschekade gereden. Men stond
boven op de auto's klom in lantaarnpalen
of op hekken. Dwars door het plantsom
vlogen de menschen naar dc Leidschekade
zijde, waar er weldra geen doorkomen meer
aan was. Opnieuw -barstte het hoerageroep
los, toen Klunder en Teunissen den hotel
ingang bereikten.
Amsterdam had op dit late uur wel bewezen
dat het meegeleefd heeft met dit sensatio-
neele proces.
Sen enthousiaste menigte begroette Klunder. (1) en Teunissen (2), toen zij Zaterdag het Huis van Bewaring le Amsterdam verlieten
Teunissen Hartelijk iii
Apeldoorn ontvangen.
In Apeldoorn was men Zaterdagmiddag
reeds van meening dat Teunissen arrivee-
ren zou en weshalve begaven zich in de:i
loop van den middag en avond honderden
menschen naar 't station, waar 't een drukte
van belang werd.
Zondagmorgen herhaalde zich dit. Wederom
waren velen naar 't station getogen. Doch cl
spoedig verspreidde zich het- gerucht, dat
Teunissen per auto naar Apeldoorn zou ko
men en zoo stroomden de menschen bU hon
derden naar den Koperweg. waar zich op
no. 21 het woonhuis van mej. Teunissen ca
haar kinderen bevindt.
Om halftwaalf ongeveer waren hier duizen
den menschen vereenigd.
Tien voor twaalf kwam de auto voorrijden,
waarin gezeten waren Teunissen, zijn vrouw
en kinderen, de 5-jarige Hansje en 13-jarige
Herman en voorts de heer en mevrouw C.
P. Stuy uit Baarn, meldt de Crt-,
Een luidt gejuich en lang aangehouden
hoera-geroep steeg uit de menigte op, toen
Teunissen den auto uitstapte. Op de stocn
van zijn huis werd hij verwelkomd door zijn
moeder en dochter.
In de woning was een versiering aange
bracht met een „Welkom" er bij. Er waren
vele bloemen en bloemstukken van buren,
bekenden en de buurtverceniging Westen ijk,
wier voorzitter, de heer J. Popnia zijn nieuwen
buurman het eerst verwelkomde, gevolgd door
vele anderen, die Teunissen geiukwenschten
en de hand drukten.
Inmiddels was de muzickvereeniging „Een
dracht" gearriveerd, die ccn .Lang zal hij
leven" Inzette, gevolgd door een driewerf
hoera. Een enthousiaste stomming heerschte
er onder het publiek.
De heer C. P. Stuy heeft de aanwezigen
toegesproken en hun namens zijn zwager cn
familie dank gebracht voor de hartelijke ont
vangst, welke Teunissen is bereid in z'n tot
nu toe onbekend huis.
Spreker gewaagde van de schitterende
wijze, waarop het Amsterdamsche Hof in deze
zaak recht heeft gesproken na de treurige
uitspraak van de rechtbank te Dordrecht.
Hij, die tot u spreekt aldus de heer
Stuy was van het begin af aan overtuigd
van de onschuld van beide verdachten, doch
alle bewijzen van onschuld werden gewoon
weg weggedoezeld. Eindelijk is het den heer
Geudeker, redacteur van „Het Volk" gelukt.
De Kroon's den Ssten April 1929 aan het
spreken te krijgen cn hij is de man ge
weest-, die de stuwkracht gaf aan de herzie
ning van dit vonnis, waarvoor hem zeker
een dankbaar woord van hulde toekomt.
Toen De Kroons gesproken hadden, volgden
andere getuigen, die waarschijnlijk eerst be
vreesd waren voor de waarheid uit te komen.
Niemand zal beseffen wat het beteekent
41/2 jaar onschuldig in de gevangenis ge
zeten te hebben allen die hebben meege
werkt deze menschen in vrijheid te stellen,
verdienen een woord van warmen dank.
VELSEN
EEN ZWEMINRICHTING TE
VELSEN.
HET ADVIES VAN B. EN W. OVER HET
RAPPORT DER COMMISSIE.
Den 3cn September j.l. stelde de gemeente
raad van Veisen in handen van B. en W. om
praeadvies een voorstel van de Commissie
tot onderzoek van de mogelijkheid van de
stichting van een bad- cn zweminrichting.
Men zal zich herinneren dat dc Commissie
voorstelde, in principe te besluiten tot de
stichting van een zweminrichting op een
terrein aan den Zeeweg te lJmuiden en B. cn
W. uit te noodigen, bij den Raad in te die
nen een uitgewerkt plan met kostenbereke
ning voor een zweminrichting en voor een
gecombineerde bad- en zweminrichting ten
einde later te beslissen ol' /al worden ge
sticht een zweminrichting dan wel een bad
en zweminrichting.
Het College merkt in z'n praeadvies op, dat
het zich kan vercenigcn met het oordeel der
commissie, dat de stichting van een bad- en
zweminrichting in deze gemeente noodzake
lijk is. Het is niet noodlg te bctoogen, aldus
B. en W., welk nut voor de volksgezondheid
het baden en zwemmen beteekent. In onze
zeer snel groeiende gemeente, welke thans
reeds ongeveer 40.000 inwoners telt, ont
breekt de gelegenheid om zwemmen te lcc-
ren en om veilig te kunnen zwemmen, ter
wijl het overgroote deel der ingezetenen ver
stoken is van de gelegenheid om kuip- cn
douchebaden te nemen.
Wanneer de financieel? toestand der ge
meente zulks toelaat, ligt het, naar de mce-
ning van B. en W. op den weg der gemeente,
de noodige stappen te doen. om te voorzien
in dc lang bestaande behoefte. Op den voor
grond stelt het College, dat de Inkomsten do
exploitatie uitgaven niet zullen dekken.
Vooral in den aanvang der exploitatie zal een
belangrijk tekort zijn te verwachten. Hoe
veel dit zal zijn, valt thans moeilijk te ramen
omdat B. cn W. niet weten, hoe groote de
bouwkosten zijn.
Volgens het College kan de gemeente ccn
financieel offer van niet al te grooten om
vang op zich nemen.
B. en W. kunnen niet geheel onderschrij
ven het standpunt der commissie, om de
voorkeur te geven aan een zweminrichting,
omdat in deze gemeente de gelegenheid ont
breekt om kuip- en douchebaden te nemen.
Het college is van meening. dat dient vast
gehouden te worden aan een gecombineerde
bad- en zweminrichting.
B. cn W. zeggen verder, thans nog niet te
kunnen beoordeelen, of de exploitatie dient
te geschieden door een particuliere vereeni-
ging of door de gemeente. Dit kan later on
der de oogen worden gezien.
liet door de Commissie aangewezen terrein
aan den Zeeweg achten 3. en W. voorloopig
ook het meest geschikt.
Ten slotte adviseeren B. en W. den Raad
het volgende:
a. in beginsel te besluiten tot de stichting
van een bad- en zweminrichting, zoo moge
lijk op het terrein der gemeente, gelegen ten
Westen van den Zeeweg te lJmuiden, cn
daarvan 't meest westelijk gelegen gedeelte;
b. onder toekenning van het noodige cre-
diet, ons college uit te noodigen, aan U over
te leggen een plan met kostenbegrooting van
een bad- en zweminrichting, alsmede een
exploitatie rekening.
Het ligt in de bedoeling van B. cn W. om
trent de ontwerpen overleg te plegen met aq
commissie,
