r ed Radiotelescoop van amateur 5 5 5? V. NOÉL LEENAERT IS TEN EINDE RAAD /an ECHTE ZENDERS” VINDEN 27 MC EEN SPEELTJE ITE door Weert Schenk I door Hugo van der Maas door Nederland aan de Belgische justitie te worden uitgeleverd. Ruim twee jaar geleden ontsnapte hij in zijn vaderland uit de gevangenis, waar hij toen 17 jaar had doorgebracht. Hij bouwde een nieuw bestaan op in Amsterdam, maar liep daar tegen de lamp. Staatssecretaris Haars van Justitie had Leenaert, die aan een Er is voor zendamateurs niet één band met 22 kanalen beschikbaar, maar enige tientallen banden, die allemaal hun specifieke mogelijkheden bieden, zoals communicatie over de hele wereld of lokaal. De vermogens waar zendamateurs mee om mogen gaan lopen tot 150 Watt. Maar door middel van speciale antennes en andere trucs zijn verbindingen over de hele wereld zonder bezwaar mogelijk. Waar directe verbindingen over grotere afstanden niet mogelijk zijn, gebruikt de zendamateur met eigen geld gebouwde steunzenders in diverse delen van het land of zelfs in de ruimte: relais satellieten. Een wielrenner was hij. Geen spurter, maar een krachtpatser. Eenmaal op gang bleef hij rijden als een niet meer te stuiten trein. Zo reed hij zich dikwijls in de ereprijzen. Deze herinnering is de enige die een flauwe glimlach op het gezicht van Noël Leenaert teweeg kan brengen. Hij denkt veel over het verleden, vooral over de oorlog. Leenaert is nu 56 jaar, maar moet voor zijn gevoel 38 zijn. Negentien jaar geleden werd hij in de gevangenis gestopt. Daarna was er niets. Leegte. tn ge- i. Ge- rnieu- Alu- Reuzenschotel april j.l. willen uitleveren, maar door tussenkomst van zijn advocaat en de vaste kamercommissie voor Justitie, werd haar beslissing alsnog uitgesteld. Vandaag loopt dit uitstel af. Weert Schenk sprak met de geknakte Belg, voor wie uitlevering gelijk staat aan opdracht tot zelfmoord, aldus een psychiater van Justitie. Weerfoto’s oorlogssyndroom lijdt, onder psychiatrische i. sLu r m2. Levend krijgen ze me niet afstanden kunnen zou 225.000," 345.000,- Interieur van de Shack, ofwel radiokamer van zendamateur Willy Vonck. i van pslag- m in ijfsge- gebeurt al in redelijk mate. Er worden kristallen verwisseld om meer kanalen ter beschikking te krijgen en de bakkies wor den „opgefokt” om verder te komen of zelfs gewoon verstaanbaar te zijn temid den van de gigantische storingen op de 27 MC. Vooral ook in de auto „mobielend” is het vaak niet mogelijk door de drukte enerzijds en de storing anderzijds, om aan het woord te komen of om een mededeling te doen, dan slechts aan een heel dichtbij gelegen station. Maar knutselen is en iedereen weet dat natuurlijk volstrekt verboden. Toch is er een betere oplossing, en wie al eens aan zijn bakje heeft zitten solderen, heeft de eerste aanzet al gemaakt tot het wereldwijd verspreide zendamateurisme. Het is speciaal geschikt voor de mensen die belangstelling hebben gekregen voor hoe hun „bakkie” werkt en die er alles uit willen halen en bijvoorbeeld verbindin gen over grote afstand willen maken. Wel iswaar zal het verschil tussen de commu- nicatie-amateur, die alleen maar met zijn buren en vrienden wil praten, en de echte gelicenseerde zendamateur, die veel meer mogelijkheden heeft, altijd blijven be staan, maar veel 27-MC’ers zijn langza merhand bereid en in staat om voor hun boeiende hobby een examen af te leggen. Wie wil weten waartoe zendamateuris me allemaal kan leiden en tevens geïllu streerd wil zien wat je allemaal kan berei ken als je met kennis van zaken aan de gang gaat, moet eens op bezoek gaan bij doorgaf. In de kazerne van de Wehrmacht, waar Noël is heen gebracht, heeft men sympathie voor de jonge held. „Little John”, de man van wie ze zo’n last hebben is een jonge vent van twintig jaar?! Noël laat ze in de waan. Noël krijgt een goede verzorging. De artsen weigeren De Bodt om Noël te verhoren. „Little John” wordt geopereerd om de kogel uit zijn wervelkolom te verwijderen. Twee dagen na de operatie baant De Bodt zich toch een weg naar Noël. De Beul smijt twee verpleegsters de zaal af en grijnst tegen de patiënt: „Zo bandiet, nu is het tussen ons”. Noël spuwt De Bodt in zijn gezicht, zijn enige verweer. De Beul slaat hem volledig in elkaar. Alle verse wonden springen open. Bloed, overal bloed. Ondertussen hebben de verpleegsters alarm geslagen. „Ze maken Little John af’, roepen ze. De doktoren maken een eind aan de aanval van De Bodt. Wehrmacht-soldaten staan bloed af aan „Little John”. Later blijkt Noël toch niet te zijn voor wie hij wordt gehouden. Na hem te hebben bewerkt met de kolf van een geweer laten ze hem gaan. Dit is het slot van het roemrijk en heldhaftig deel van het leven van de Vlaming Noël Leenaert. Voor hem neemt een periode van niets anders dan ellende een aanvang. Hij kan niet terug komen bij zijn vroegere kameraden van „De Witte Brigade”. Die denken dat Noël zijn vrijheid heeft gekocht door anderen te verlinken. Noël Leenaert hoort nergens meer bij. Tegen de pijn in zijn rug neemt Noël zware pijnstillende middelen. Ook zoekt hij toevlucht tot drugs. Hij is een verworpene, een paria, die tot overmaat van ramp in 1944 ook nog voor vijf jaar zijn burgerrechten verliest, omdat hij bij een minderjarig barmeisje heeft geslapen. Het kan niet uitblijven: Noël Leenaert wordt gecriminaliseerd. Over de jaren die volgen, is Leenaert vaag. Hij zocht zijn heil in de hoerenbuurt van Gent, werkte in bars, had contact met diverse vrouwen en zou ook een bestaan als souteneur hebben opgebouwd. Kortom, hij was zeker geen lieve jongen. Laten we ons daarom tot die constatering beperken en de draad aan het eind van de jaren vijftig opnemen. Noël Leenaert woont samen met Suzanne. De Een enorme schotel en nog diverse andere antennes domineren de omgeving van het huis van Willy Vonck in Hoek (Zeeuws Vlaan deren). Willy Vonck en zijn vrouw in het Zeeuws- vlaamse dorpje Hoek. Hij is 44 jaar, van beroep pijpfitter bij Dow Chemicals, maar thuis een bezeten radio-amateur. met de ontvangst van gegevens van satel lieten die zonne- of sterren-onderzoek doen. Dezer dagen zal hij ook contact leggen met de universiteit van Utrecht om zijn hulp aan te bieden voor het opvangen van minuscule signalen uit de ruimte. en stuurt die naar alle mogelijke instanties. Van hoog tot laag krijgen ze brieven van hem. Wanneer de gevangenisdirectie ingrijpt, stuurt hij zijn noodkreten via dozen die hij moet inpakken naar de buitenwereld. Niemand reageert. Noël wordt van gevangenis naar gevangenis gesleept. Hij ontmoet er mensen die voor de meest gruwelijke moorden „maar” vijftien jaar hebben gekregen. In 1971 hoort hij in de centrale gevangenis van Leuven dat er ook een oude bekende van hem is gehuisvest, die veroordeeld is tot tweemaal levenslang en eenmaal de doodstraf: de oorlogsmisdadiger Richard de Bodt. de Beul van Breendonck. Hevig geëmotioneerd schrijft Noël verzoeken tot overplaatsing. Hij smeekt de gevangenisdirecteur om te worden overgebracht naar een andere vleugel van de inrichting. Het resultaat: Noël moet verhuizen naar een cel, bijna naast die van de duivel die hem zo mishandelde. Moeilijkheden blijven dan niet uit. Op een dag krijgt Noël een mes in handen en grijpt De Bodt. De Beul ontsnapt op het nippertje aan de dood, wat Noël nu nog spijt. Leenaert verspeelt er een kans op voorwaardelijke invrijheidstelling mee. Zijn gevecht met De Bodt wordt uitgelegd ails het bewijs dat hij een gevaar is voor de maatschappij. «WEG 4H >t type 2/1 ramen en ike entree oonkamer plavuizen s v.v. div. Via open rs en een mer. Incl. 'SOEN13 cht, nabij entree, 45 m2 en :amers en ie: ruime 1e etage: 279.000,- de hele wereld te werken en alle stations ook aan de overzijde van de oceaan te bereiken. C- en D-examens neemt de PTT Radio Controledienst af op 5 november In het Jaarbeurscomplex te Utrecht. Kandidaten kunnen zich tot en met 5 augustus telefo nisch aanmelden. De Radio Controledienst is In Groningen te bereiken onder nummer 050-102271 of 050-102674. De kosten van het examen bedragen f 50,-. Er bestaat enorm veel literatuur over het examen. Oefen- en leerboeken zijn te krij gen bij drie verenigingen op het gebied van het zendamateurisme en wel bij de Veron (Vereniging van Experimenteel Ra dio Onderzoek In Nederland), postbus 1166, 6801 BD, Arnhem, telefoon 085- 426760, en bij de VRZA (de Vereniging van Radio Zend Amateurs), p.a. Th. van Kra nen, Boksdoornstraat 57, 2563 TN, Den Haag, telefoon 070-255305. Men kan ook terecht bij de Nederlandse Communicatie Vereniging, Postbus 2999 in Haarlem. FLAAN42 eed water >uken met o.a. ther- slaapka- Op de 2e erg ruimte IWEG104 I uitzicht, en. toilet, ige: twee chtertum. 105.000,- Zijn nederige dijkhuisje is al van verre te herkennen aan de gigantische schotel die zijn vrouw Riet (37 jaar) en hij samen hebben gebouwd. De schotel, met een middellijn van 6,5 meter, domineert de omgeving. Hij is met aluminiumstrips en popnagels thuis gebouwd. Dankzij maan denlange arbeid was het mogelijk om zo’n soort radiotelescoop te maken zodat Willy (in het radioverkeer bekend als PAOTWF) Er zijn drie soorten examens die de PTT afneemt bij aspirant-zendamateurs. Een eenvoudig technisch examen, voor be perkte mogelijkheden op de 2-meter-ama- teurband, het examen D. Dan een wat steviger technisch examen: voor zend amateurs C. Dit examen geeft veel moge lijkheden, omdat er verschillende banden In gebruik mogen worden genomen met daarin alle frequenties over een groot gebied. Voor wie het C-examen achter de rug heeft, bestaat er de mogelijkheid om ook het hoogste examen, voor A-amateur af te leggen. Daarvoor Is actieve en passieve kennis, van het morse-alfabet nodig. Om voor dit examen te kunnen slagen moet morse met een snelheid van 12 woorden per minuut geseind en opgenomen kunnen worden. Wie dit examen haalt, mag met een nog groter vermogen zenden en krijgt boven dien toegang tot alle korte golven, waar mee de mogelijkheid geopend is om over Het Nederlandse ministerie van Justitie wordt nu ook moeilijker. België dringt erg aan. Oorspronkelijk moest de inmiddels volkomen in de put zittende Leenaert op 12 april de grens over. Met pijn en moeite kreeg Marjet Gunning een week uitstel. In die week wist de vaste kamercommissie van Justitie te bereiken dat pas op 10 mei (vandaag dus) een beslissing over de uitlevering wordt genomen. Volgens de Amsterdamse juriste heeft Nederland weinig lust om Leenaert uit te leveren. Knelpunt is echter de zogeheten hardheidsclausule in de uitleveringswet. Dat artikel zegt dat uitlevering niet wordt toegestaan, wanneer degene om wie het gaat te jong of te oud is of diens gezondheid hetn: toelaat. Dat laatste geldt zeker voor Noël. De hardheidsclausule staat in verdragen met veel landen. In het Europese verdrag is de regeling niet opgenomen, maar Nederland heeft een duidelijk voorbehoud gemaakt. In het in 1962 afgesloten Benelux-verdrag is de clausule niet opgenomen en maakte Nederland ook geen voorbehoud. Het argument was dat zoiets met buurlanden niet nodig is. Het spreekt vanzelf dat bij dergelijke omstandigheden het verzoek om uitlevering wordt ingetrokken. Maijet Gunning zegt dat België zich nog geen enkele keer aan die stilzwijgende afspraak heeft gehouden. Namens Noël heeft Marjet Gunning aan koning Boudewijn van België een verzoek om gratie geschreven. Nog geen antwoord ontvangen. Noël Leenaert, een geknakt man door zeventien jaar gevangenis en lijdend aan een oorlogssyndroom moet terug achter de tralies. Staatssecretaris Haars van Justitie heeft van psychiater Mulder van het ministerie gehoord dat de Belg dan zeker zelfmoord zal plegen. Toch wil ze Leenaert uitleveren. Ze vindt dat een volkenrechtelijke verplichting. Noël staat momenteel onder psychiatrische behandeling. Hij is er slecht aan toe. Slikt wekeltfks tientallen pillen, die zijn geest verdoven en hem zelfs soms zijn geheugen doen verliezen. Ook al zou hij via de vaste kamercommissie bereiken dat hij in Nederland mag blijven, zal hij nog vele malen door de deur van de psychiater gaan. Noël gelooft er niet meer in. Zacht zegt hij: „Ik heb een knak gekregen die ik moeilijk te boven kom. Ik moest 38 jaar zijn, maar ik ben 56. Meneer, ik ben ontzettend moe”. Dan: „Maar ik ga niet terug tussen die muren. Ik ben behandeld als een hond. Of liever: je bént een hond. Mijn besluit staat vast. Levend krijgen ze me niet”. JINWEG4 schuur en hal. gang, schroten- 1e verd.i smer met kapel met van 75 m2 gunstige I. schuur 310.000,-j vrouw raakt in verwachting en schenkt op 6 september 1960 het leven aan Noëlle. Op het moment dat het meisje een paar weken later in het ziekenhuis ligt met een onduidelijke ziekte, verdwijnt Suzanne met onbekende bestemming. Noël is gek op het kind, maar hoort in het ziekenhuis dat hij er geen recht op heeft. Alleen de moeder mag het afhalen. Wanneer deze zich niet voor de zesde november meldt, zal Noëlle onder toezicht van de overheid worden geplaatst. Noël raakt in paniek. Vier dagen zuipt hij zich helemaal lam. Dan is zijn plan rond. Zo dronken als een balletje dringt Leenaert een wapenwinkel binnen. Hij slaat de winkelier neer en verdwijnt vervolgens met een zwaar kaliber revolver met bijbehorende munitie. Vastberaden zet hij koers naar de buurt waar hij Suzanne vermoedt. In eerste instantie wil de wanhopige vader haar dwingen het kind op te halen. Zover komt het niet. Noël bezoekt eerst nog even een café. Na een tip van de baijuftrouw, aan wie Noël een deel van zijn verhaal heeft verteld, wordt hij aangehouden door twee rijkswachten. In de keuken geeft Noël toe een revolver te hebben gestolen. Hij pakt het wapen uit de zak. De gendarmes denken echter dat hij wil schieten en storten zich boven op hem. Tijdens die schermutseling gaat de revolver af. Een poging tot doodslag. Een gendarme is in de borst getroffen. Na een verblijf van drie weken in het hospitaal wordt hij kerngezond verklaard. Het Hof van Assisen neemt de affaire echter hoog op. Noël Leenaert wordt veroordeeld tot 25 jaar gevangenisstraf. Wegens poging tot doodslag. Een zelfs voor België ongekend zware straf. Noël krijgt pas na de uitspraak de indruk dat er een spelletje is gespeeld. Hij gelooft dat de rechters over zijn rug zijn advocaat hebben willen treffen. De advocaat had de moordenaar van een priester er toe bewogen een boek te schrijven over zijn daad. Hij had zelfs met de misdadiger samen voor de omslagfoto geposeerd. Vervolgens waren de opbrengsten van het schriftuur in de zakken van de jurist verdwenen. Noël Leenaert had deze naar zijn weten goed aangeschreven advocaat gevraagd om hem te verdedigen. Hij was onwetend van de affaire en van de dreiging van een levenslange schorsing die de verdediger boven het hoofd hing. De man wilde kennelijk een goede beurt maken en deed zijn werk bijzonder slecht. Zo ging hij nauwelijks in op de technische aspecten van de zaak: Kon Leenaert van tien centimeter afstand gericht schieten? Na de uitspraak wordt de advocaat voor zeven maanden geschorst. In de gevangenis begint Noël zelf een strijd tegen zijn veroordeling. Pakken papier schrijft hij vol In 1977, na zeventien jaar gevangenis, komt Noël aan op het Centraal Station te Amsterdam, de hoofdstad van „het land waar de justitie menselijker is”. Hij heeft een weekendverlof aangegrepen om te vluchten. Zijn situatie leek hem uitzichtloos, gezien de categorische weigeringen op zijn verzoeken om gratie en voorwaardelijke invrijheidstelling. Noël duikt onder in kraakpanden. Van lieverlee begint hij zich veilig te voelen. Hij werkt voor een uitzendbureau, komt later in vaste dienst van Albert Heijn als broodbakker, en schaft zich zelfs een autootje aan. Die wagen wordt zijn zoveelste ongeluk. Tijdens een onschuldige politiecontrole blijkt dat hij door de Belgische justitie wordt gezocht. Al direct bij zijn aankomst in Amsterdam had Noël contact opgenomen met de Stichting Advocatencollectief Oud-West. Marjet Gunning, die zijn geschiedenis kent, komt er direct na de arrestatie bij. Zij weet te bewerkstelligen dat Leenaert niet meteen wordt vastgezet. Al ruim een jaar is Marjet Gunning bijna dagelijks bezig met Leenaert. Ze probeert hem uit de handen van de Belgische justitie te houden. Mr. Gunning krijgt gelegenheid van de Nederlandse regering om de autoriteiten in België te overreden om het verzoek om uitlevering van Noël Leenaert in te trekken. Tot nog toe is de advocate daarin niet geslaagd. Noël Leenaert heeft een onderduikadres in Amsterdam. Daar vertelt hij in een soms onverstaanbaar Vlaams accent zijn treurig stemmend verhaal. Gebogen hoofd, bekommerde uitdrukking en vaak dolend door de details. Af en toe doet hij een scheut pils in zijn steeds halflege glas op een manier die ingehouden woede verraadt. Als iets niet wordt begrepen, verheft hij de stem en zegt niet zonder agressie: „Ge moet luisteren!” Geboren in 1923 te Gent. Omstreeks de kerstdagen zoals zijn naam al doet vermoeden. Zijn vader is voerman; zijn moeder beheert een uitspanning. Noël groeit op tot een stevige Vlaamse volksjongen. Op zijn vijftiende kent hij geen andere ambities dan het rijden van wielerwedstrijden en het genieten van het leven. De Tweede Wereldoorlog breekt uit. Er zijn geen koersen meer rond de dorpskerken. Toch blijft Noël fietsen. Hij is in contact gekomen met verzetsmensen en niet uit ideologie maar voor het avontuur voert hij opdrachten uit voor „De Witte Brigade”. Als wielertoerist wekt Noël weinig argwaan bij de Duitsers. Zo verricht hij allerlei ■IM koeriersdiensten. De jonge Gentenaar wordt op steeds gevaarlijker werk gezet. Op een novemberdag in 1943 is er verraad. Terwijl Noël op de hoek van een marktplein staat te wachten, komen Gestapo’s op hem af. Eén van hen is Richard de Bodt, in die dagen beter bekend als De Beul van het folterkamp Breendonck. Noël vlucht. Een regen van kogels achtervolgt hem. Hij ontkomt. Toch nog pech. Hij loopt regelrecht in de armen van twee door het vuurwerk gealarmeerde Rijkswachten. Een worstelpartij. Noël breekt zich los en gaat er weer vandoor. Een kogel treft hem in de rug. Noël raakt verlamd. De Bodt en zijn mannen slepen de hevig bloedende Noël Leenaert als een zak aardappelen van het strijdtoneel. Door Gent gaat al snel het gerucht dat „Little John” is aangehouden. „Little John” was de codenaam, waaronder de Engelse radio berichten Noël Leenaert in gesprek met Marjet Gunning van de Stichting Advocatencollectief Oud-West. REWEG2 670 m2 de bollen al markim ng. kelder uken. bil ls er een ige flinke dakterras I zolder op I 398.000,- TRAAT 49 ij uitzicht, nge. vrije ree. gang, jonkamer met vaste en flinke telijk dub- 198.000.-- Dit is geen toekomstdroom, maar nu al werkelijkheid. Echter alleen voor de geli censeerde zendamateurs. Want heel veel mensen hebben inmiddels gemerkt dat het 27 MC-gebeuren niet zo bevredigend is. De afstanden die te overbruggen zijn, vallen toch wat tegen. Vijfentwintig kilo meter is bij gewone omstandigheden wel het maximum, en dan moet het vooral niet te druk zijn op de Burgerband, want an ders is zelfs dat niet haalbaar. Voor serieuze verbindingen over be hoorlijke afstanden moet je echt vroeg opstaan. En bij voorkeur telefonisch een afspraak maken. In de vroege ochtend uren als de meeste „Breakers” als ge bruikelijk uitslapen van de nachtelijke „tokkel” dan is de kans groter dat je de afstand van Groningen naar Winschoten, van Utrecht naar Amersfoort of van Eindhoven naar Den Bosch met 27 MC- apparatuur kan overbruggen. Dat is ook de bedoeling geweest van de PTT. In de oude machtigingsvoorwaar den voor 27 MC-portofoons, die gebruikt werden bij het rangeren van treinen, bij kraandrijvers in de haven en bij filmpro- dukties om aanwijzingen te geven, stond het duidelijk omschreven: zakelijke ver bindingen over korte afstand. Op de Bur gerband zijn de verbindingen nu niet meer zo zakelijk, maar wel nog steeds over betrekkelijk korte afstand. Het kan echter anders en het ligt ook voor de hand. Wie verder wil komen zal aan zijn „bakkie” moeten sleutelen en dat ontstellende overbruggen. En het lukte. De schotel geeft toch gauw een versterking (gain) van 40 dB. Dat betekent dat niet alleen over land met slechts een fractie van de energie van een Marc-bak honderden kilometers ver te ze. den valt, maar ook dat Vonck in staat is liet heelal af te speuren. De schotel is daarom geschikt gemaakt voor verschil lende golfgebieden en banden. Verder is hij draaibaar opgesteld. Om bijvoorbeeld weersatellieten te volgen die rond de we reld cirkelen, heeft Willy zijn schotel van een automatische sturing voorzien, die reageert op de sterkte van het signaal van een satelliet. Voor het meer aardse zendamateurisme heeft Willy nog een tweede mast met ge wone antennes ter beschikking. Een klei nere schotel kan hij gebruiken voor ama- teur-satellietverbindingen via „Oscar” rond de hele wereld. De grote „telescoop” heeft hem echter in staat gesteld om haar scherpe weerfoto’s, die elders alleen bij goed uitgeruste weerstations binnenko men, op te nemen. Zijn favoriete station was Meteosat, een weersatelliet die enkele maanden geleden om onverklaarbare reden plotseling op hield met het zenden van waardevolle gegevens naar de aarde. Radio-amateur Vonck kan ook met zijn spiegel de signa len cpvangen van tv-verbindingssatellie- ten die rond de wereld staan voor de internationale uitwisseling van pro gramma’s. Toch is dat niet zijn grootste interesse. Zijn hart gaat uit naar experimenten in de ruimte. Bijvoorbeeld zou hij graag helpen I

Krantenviewer Noord-Hollands Archief

Haarlem's Dagblad | 1980 | | pagina 29