Muur van de China schiet t: democratie nu reclamebord bestuur weren OOK OP LAGER NIVEAU r Overleg met Kamercommissie Protest gehandicapten Van Agt bezorgd over situatie in Suriname Enorme toename vluchtelingen Nieuw overleg over uitnodiging Mogelijk toch EG delegatie naar Iran Veel schade voor Nederland door r Z-Afrika blijft zwarten uit Hongerdood dreigt voor miljoenen staking in Zweden raket af in Stille Oceaan „Geen sancties Tokio en Bonn tegen Moskou” fen it V erkeersongeluk” ■i 3 2 BINNEN- EN BUITENLAND 1980 ZATERDAG 10 MEI uurder dastine (Van onze redactie buitenland) JERUZALEM/CAIRO Het Egypti sche besluit om de besprekingen met Is rael en de Verenigde Staten over Pales tijns zelfbestuur op de Westelijke Jor- daanoever en in Gaza voorlopig op te schorten, geldt voor de contacten op alle niveaus. A Young t Chili ntrales s BV’s DEN HAAG. (ANP) Het kabinet wil zo spoedig mogelijk, wellicht reeds dinsdag, vertrouwelijk beraad met de Vaste Kamercommissie voor Buitenlandse Zaken over de jongste ontwikkelingen in Suriname. DEN HAAG (ANP). De nu al acht dagen durende stakingen in Zweden hebben ook gevolgen voor Neder land. Zo ondervindt het goederenver voer over de weg aanzienlijk schade en ook de toeristenindustrie heeft te kampen met veel annuleringen. ppelijk igt reden mschap- ptember >t parle- an twee kabinet e behan- et wets- :tuur- W i 1 •31 «W J B studen- ichrijven n verho- eling dat n ingaat tudiejaar ijn deze en op de leesmid- iren vrij- positieve aamheid ie perso- resultaat n onder- V in een r-voorzit- afscheid s schrjjft en als de ft. bene- en. In de de diepe :e gedij- Het door hem aangekondigde besloten overleg is bedoeld om na te gaan wat te kunnen doen, aldus de premier. Naar zijn oordeel is er sprake van een ontwikkeling, die boven de partij-politieke verhoudin gen uitsteekt. Volgens de premier is dui delijk, dat „de kwaliteit van de democra tie in Suriname aan erosie onderhevig is”. Premier Van Agt heeft dat gisteravond, na afloop van het wekelijks kabinetsbe raad, meegedeeld. Hij zei zich „aanmerke lijke zorgen” over de Ontwikkelingen in Suriname te maken. Het is de tweede grote overval op buitenlandse toeristen op Sicilië in drie dagen. Woensdag werden 40 Franse toeristen die net waren aangekomen beroofd, toen zij per bus van het vlieg veld naar het hotel onderweg waren. De vakantiegangers werden beroofd van geld, juwelen, documenten en reis- cheques ter waarde van zo’n 30.000 gulden. PALERMO (AP). Vijftig Britse, Franse en Belgische toeristen zijn gis teren even buiten de Siclliaanse hoofd stad Palermo beroofd door vijf gemas kerde bandieten en hun helper die de touringcar waarin de toeristen zaten tot staan had gebracht door een ver keersongeluk in scene te zetten. staat op het Xidan-plein in het westen van Peking. Op 8 december werden alle muurkran- ten die er sinds november 1978 door dissidenten waren aangeplakt, verwij derd. Na 8 december hing er nog slechts een groot biljet: het verbod tot aanplak ken, uitgevaardigd door het gemeente bestuur van Peking. Er stond op dat het aanbrengen van muurkranten voortaan slechts was toegestaan in een park el ders in de stad en dat het onder recht streekse controle van de politie moest DEN HAAG (ANP). Het bureau van het Europees Parlement heeft een uitnodiging van de Iraanse president Bani-Sadr, een delegatie naar Teheran te zenden, niet zonder meer afgewezen. Zonder vrijlating van de Amerikaanse gegijzelden als voorwaarde te stellen, be sliste het bureau gisteren in Brussel dat het zich over anderhalve week opnieuw met de zaak zal bezighouden. Het Iraanse staatshoofd had het Euro pees Parlement uitgenodigd om met eigen ogen de resultaten van de revolutie tegen de sjah te komen aanschouwen en te zien wat de Verenigde Staten het Iraanse volk volgens hem hebben aangedaan. weer”, zo zei hij. Dit betekent dat duizen den passagiers worden gedupeerd. De mensen die al geboekt hadden, krijgen wel hun geld terug, maar na aftrek van de annuleringskosten, aldus de woordvoer der. De Zweedse toeristen die vanuit Am sterdam terug naar huis wilden, zijn nu gedwongen via Denemarken of Noorwe gen de thuisreis te aanvaarden. Maar ook dat levert de nodige moeilijkheden op wegens lange wachttijden of benzine- schaarste, aldus de woordvoerder. Een woordvoerdster van het Zweedse Verkeersbureau in Den Haag deelde mee dat het momenteel geen enkele zin heeft om naar Zweden te gaan. Als het niet echt nodig is, raden wij iedereen af om er heen te gaan, zo zei zij. Het is bijna onmogelijk benzine te kopen in Zweden, veel hotels zijn gesloten. In de tweede ronde van de Iraanse par lementsverkiezingen gisteren lag het op komstpercentage aanzienlijk onder de zestig procent c|ie in de eerste was bereikt. Deze kleine opkomst wordt gunstig ge acht voor de streng religieuze Islamitische Republikeinse Partij (IRP) van de moslem fundamentalisten, die in de eerste ronde de meeste van de 80 gekozen zetels kregen. Er komen op het ogenblik meer grond stoffen en verbruiksgoederen de Iraanse havens binnen dan de douane daar aan kan, zo is vernomen uit scheepvaartkrin- gen. Het ziet er naar uit dat Iran zich van zoveel mogelijk goederen wil verzekeren nu de kans groot is, dat de Europese Gemeenschappen na 17 mei sancties te gen dat land instellen. Veel van de consu mentengoederen lijken afkomstig te zijn vanuit West-Europa. Ook worden er grote hoeveelheden staal uit Japan aangevoerd drechtse jor onte- ink voor iworden, -fusie2n urings- i heeft >len bij le leer- m cad- JOHANNESBURG (Reuter). Al les wijst erop dat de Zuidafrikaanse regering niet van plan is om de overgrote zwarte meerderheid in het land meer- bij het bestuur te be trekken. issadeur Young, et leden udse a- i; Eduar- nd waar Christen» van ge in Chili ngen de de póli- nie van *2 In Europa steeg het aantal vluchtelin gen uit Oost-Europa enigszins. In 1978 bedroeg het aantal 200.000, vorig jaar 230.000. Onder hen zijn 60.000 Bulgaren van Turkse oorsprong die in Turkije ver blijven en ruim 36.000 Polen van Duitse oorsprong die zich in West-Duitsland be vinden. Dat heeft de Egyptische premier Moestafa Khalil, lei der van de Egyptische onderhandelingsdelegatie, giste ren in Cairo verklaard. Het besluit is genomen „omdat geen vooruitgang is gemaakt”. Gisteren had de Amerikaanse deelnemer aan het n veel oeders, n groot menge-; i volle»’ Jveran- rich er artike- eisen urings- af van verbaal us het vrijwel ereldver- pen. Eén het WW rale vak- s aange nengaar. laai Ver- (IVW). loten, de IV nauw De open de Evan- j schrijft aarom is kwalijke itter Van oei gezel niet voor Volgens het comité is Azië het meest getroffen door het vluchtelingenpro bleem. In totaal waren er vorig jaar in dit werelddeel 7,3 miljoen vluchtelingen, on der wie vier miljoen Cambodjanen. In 1978 bedroeg dit aantal 6,3 miljoen. Hier bij zijn niet inbegrepen de Afghanen die na de Russische interventie uit Afghanis tan zijn gevlucht. evenals het westen van de Verenigde Staten. Volgens de bekendmaking van het of ficiële persbureau Nieuw China vraagt de Chinese regering andere landen in deze periode geen schepen en vliegtui gen naar het gebied te sturen. Het door Nieuw China opgegeven cen trum van het doelgebied ligt bij de Salo monseilanden, ruim 6.000 kilometer van de Chinese zuidoostkust. Het persbu reau zei slechts dat de „draagraket” van af het Chinese vasteland zou worden gelanceerd, maar aangenomen wordt dat het projectiel zal worden afgescho ten van de proefgebieden in de noord westelijke provincie Sinkiang. NEW YORK (AFP). Vorig jaar zijn zes miljoen mensen naar een ander land getrokken of gevlucht. Dit is drie miljoen meer dan in 1978. Dit zegt het Amerikaan se Comité voor de Vluchtelingen in een rapport dat gisteren in New York is gepu bliceerd. De mislukte poging vorige week het Surinaamse bewind omver te werpen was volgens hem niet geënsceneerd. „De be richten, als zou de door de Nederlander Fred Ormskerk geleide inval in Suriname door de Surinaamse autoriteiten zelf zijn opgezet, kloppen nipt”, aldus Peper. „De staatsgreep is verijdeld doordat de Natio nale Militaire Raad voortijdig van de plannen op de hoogte kwam”, aldus Pe per, die vond dat het Surinaamse bewind goed op de staatsgreep had gereageerd. GENÈVE (ANP). In Ethiopië, Noord- oost-Oeganda en Noordwest-Kenia drei gen miljoenen mensen om te komen door droogte. Vooral de nomaden in deze ge bieden (zoals de Turkana-stam in Kenia) worden,door de droogte ernstig getroffen. De oogsten zijn mislukt en velen verkeren óp de rand van de hongerdood. De kud den van de nomadenstammen sterven bij gebrek aan water en vanuit Turkana wordt zelfs een sterfte onder het vee van 70 procent gemeld. De rooms-katholieke bisschop John Ma hon uit Kenia heeft een oproep gedaan aan de kerken, de slachtoffers van de droogte te hulp te komen. De kleinschalige projecten zullen meer aandacht krijgen. Peper zei dat de projec ten die Nederland en Suriname hebben opgezet, niet doelmatig waren. schuld- c happen trekking minister- md. Het tijd om gen tQt ontwerp van het deelhou- de veerdienst tussen Amsterdam en Go- tenburg volledig stil. Sinds woensdag is er geen schip meer uitgegaan. „Op z’n vroegst varen we volgende week zaterdag aanzienlijke schadepost. Ook de toeristen industrie kampt met de gevolgen van de stakingen in Zweden. Volgens een woord voerder van de Tor-line in Amsterdam ligt Amnesty International heeft Iran ervan beschuldigd dat in dat land veel mensen ter dood zijn veroordeeld zonder dat zij een eerlijk proces hebben gehad. In een gisteren in Londen gepubliceerd rapport doet de organisatie een beroep op de Iraanse autoriteiten de internationale re gels voor rechtspleging en behandeling van gevangenen te eerbiedigen. In de eer ste zes maanden na de revolutie in februa ri van het vorig jaar zijn meer dan 400 personen geëxecuteerd, zo zegt Amnesty. Sadat niet dat er een Israëlische delegatie in Egypte overleg voert, als hij volgende week een belangrijke beleidsverklaring gaat afleggen. De Egyptische minister van Defensie Kamal Hassan Verklaarde tegenover de Israëlische radio dat Sadat voegende week wijzigingen wil aanbrengen in de Egypti sche regering. De samenstelling van die nieuwe regering zou Sadat dan woensdag in het Egyptische parlement bekendmaken. Volgens goedingelichte bronnen in Cairo zou Sadat onder meer een nieuwe premier willen benoemen. De huidige premier Moestafa Khalil zou dan geheel vrijge steld worden voor de onderhandelingen met Israel over Palestijns zelfbestuur. De kabinetswijziging zou geen betrekking hebben op andere belangrijke departementen als Defensie, Buitenlandse Zaken en Binnenlandse Zaken. Volgens Peper rechtvaardigt het rege ringsprogramma van het nieuwe kabinet- Chin A Sen de hoop dat de „structurele afhankelijkheidsrelaties”, die de Suri naamse maatschappij van voor de machtsovername kenmerkten, zullen worden doorbroken. Hij heeft het idee dat het kabinet-Chin A Sen de Nederlandse ontwikkelingsgelden op een andere ma nier zal besteden. Premier Botha heeft een voorstel van de gematigde Zoeloe-leider Gatsha Boethele- zi voor multi-raciaal bestuur in Natal zon der meer van de hand gewezen en een voorgestelde grondwetsherziening zal de zwarte bevolking van Zuid-Afrika geen noemenswaardige invloed op het beleid verschaffen. Een Zuidafrikaanse parlementscom missie heeft deze week geadviseerd dat Pretoria het op Britse leest geschoeide regeringsstelsel afschaft. Het Hogerhuis zou moeten worden vervangen door een raadgevend lichaam waarin alle raciale groepen, behalve de zwarte meerderheid, zijn vertegenwoordigd. Algemeen kies recht wordt uitgesloten geacht, want zo’n systeem zou kunnen leiden „tot overheer sing van minderheden door meerderhe den”. Voor de zwarten stelt de parle mentscommissie een apart orgaan voor, dat op verzoek van de president advies kan uitbrengen, maar dat geen enkele wetgevende bevoegdheid krijgt. Ondanks kritiek van de oppositionele blanke pro- gressief-liberale partij heeft premier Botha zich in grote lijnen akkoord ver klaard met de voorstellen, die naar ver wachting eind van dit jaar een plaats krijgen in de herziene grondwet. Veel zwarten beschouwen de starheid van de Zuidafrikaanse regering als een hardnekkig vasthouden aan gevestigde verworvenheden die op den duur alleen maar kan leiden tot een gewelddadige reactie van de politiek gefrustreerde meerderheid. Ook Zoeloe-leider Boethele- zi, die alom wordt beschouwd als een gematigd politicus, heeft laten dóórsche meren dat hij zijn voorstellen voor raciaal gemengd bestuur in Natal beschouwt als de laatste kans op een vreedzame veran dering in Zuid-Afrika. De regering in Pretoria blijft vasthou den aan de „thuislandenpolitiek”, die erop gericht is de zwarte bewoners bijeen te brengen in „oorspronkelijke” woongebie den die „zelfstandige” staten moeten voorstellen. Dergelijke thuislanden zijn tot nu toe door geen enkele zelfstandige staat in de wereld erkend als onafhanke lijk land. De zwarten in Zuid-Afrika be schouwen deze gebieden als economisch nauwelijks levensvatbare reservaten. De plannen van Pretoria om Kwazoeloe op dezelfde manier als Transkei tot thuisland voor de Zoeloes te promoveren, zijn door Boethelezi dan ook afgewezen. Hij kwam daarom met een alternatief plan, dat op zijn initiatief was opgesteld door een multiraciale commissie. Het was een blauwdruk voor multiraciaal bestuur in de oostelijke provincie Natal. De sedert 1948 oppermachtige Nasionale Party wees het af ornaat het in strijd was met de thuislandenpolitiek en de lijn van geschei den ontwikkeling der rassen. De partij weigerde twee zetels in de multiraciale commissie in te nemen en premier Botha verklaarde in het parlement dat Boethele zi zich maar met zijn „eigen land” moest bezighouden. Botha zei verder: „Als het om zaken gaat die vallen onder het rechts gebied van de Zuidafrikaanse regering, dan zeg ik nee.” Boethelezi gaf op zijn beurt te kennen dat als Pretoria blijft volharden in zijn starheid, hem weinig anders overblijft dan in ballingschap te gaan. Het is niet waarschijnlijk dat de Zoeloe-leider dat zal doen, maar niettemin werd in de Zuidafri kaanse pers een vergelijking gemaakt met Zimbabwe dat in oorlog kwam met guer rillaleiders die de wijk hadden genomen naar het buitenland. Boethelezi heeft de laatste tijd herhaal- deljjk uiting gegeven aan zijn wanhoop over het uitzichtloze van de situatie in Zuid-Afrika. Zo verklaarde hij onlangs „dat iedere uitlating van premier Botha om de „verkrampte” elementen in de Nasionale party gunstig te stemmen, zijn wanhoop over een gunstige vreedzame oplossing alleen maar groter maakt.” „Ik smeek de blanken om begrip te hebben voor dit zwarte initiatief en om mee te werken met de commissieleden in de geest die moet heersen in een bevrijd, vrij, de mocratisch en mooi Zuid-Afrika.” De liberale blanken die achter het plan van Boethelezi staan, hebben gezegd dat juist Natal een ideaal proefterrein zou zijn om het samenstellen van de verschillende rassen uit te proberen. Zij beschouwen Natal als een gebied dat op kleinere schaal representatief is voor heel Zuid-Afrika. Weliswaar heeft Natal een relatief grote bevolking van Indiërs en een verhouding tussen zwart en blank van 8:1 (landelijk 5:1), daartegenover staat dat het een vruchtbaar landbouwgebied is en dat het beschikt over belangrijke indu strieën in de buurt van Durban, de groot ste havenstand van het land. Oppositionele blanke politici die zich achter het plan van Boethelezi hebben geschaard, beschouwen het als een uitste kend beginpunt voor de oplossing van de problemen van Natal en van heel Zuid- Afrika. Frederik van Sjjl Slabbert, leider van de Progressieve Federale Partij, steunt de commissie van Boethelezi en noemde diens plannen een stap in de goede richting van een vreedzame toe komst. Maar zolang Zuid-Afrika in de vaste greep blijft van de conservatieve Nasiona le Party, die blijft vasthouden aan de thuislandenpolitiek, is er weinig of geen kans dat Boethelezi’s plannen voor multi raciaal bestuur zullen worden verwezen lijkt. Het ziet er naar uit dat invoering van het door de zwarte bevolking gevraagde algemeen kiesrecht niet plaats vindt zo lang de huidige blanke machthebbers nog stevig in het zadel zitten. PEKING (AP) China heeft gisteren aangekondigd dat het tussen 12 mei en 10 juni een raket zal afschieten in het zuidelijke deel van de Stille Oceaan. Naar wordt aangenomen, betreft het de eerste volledige proefvlucht van een Chinese intercontinentale ballistische raket (ICBM), waarvan het bereik de Sovjet-Unie volledig zou bestrijken, De Israëlische delegatieleider Josef Burg reageerde verrast op Sadats besluit. Tijdens de bijeenkomst in de Israëlische badplaats Herzlia waren de drie delegaties overeengekomen de onderhandelingen volgende week in Gizeh bij Cairo voort te zetten. Nu Sadat heeft besloten het werk voorlopig op te schorten is de kans dat voor 26 mei de streefdatum die in de akkoorden van Camp David wordt genoemd overeenstemming zal worden bereikt, wel heel klein geworden. De Israëlische minister van Defensie Weizman meent dat Sadat om binnenlands-politieke redenen tot opschor ting heeft besloten. Volgens Weizman wilde president overleg, Sol Linowitz, gezegd dat alleen de besprekingen op ministersniveau waren opgeschort en dat de werk groepen volgens plan hun bezigheden zouden voort zetten. BONN (ANP). Japan en West-Duits land willen de Russische inval in Afgha nistan niet aangrijpen om sancties in te stellen tegen de Sovjet-Unie, zo is uit wel ingelichte bronnen in Bonn vernomen. De Japanse premier, Masajoshi Ohira, en de Westduitse minister van Economi sche Zaken, Otto Lambsdorff, zijn het erover eens dat het in belang van geen van beide regeringen is de handel met de Sovjet-Unie te verkleinen of stop te zetten. Lambsdorff zou Ohira verder hebben gevraagd de meningsverschillen die Ja pan met de VS heeft over de wederzijdse handel niet op te lossen ten koste van West-Europa. De Amerikaanse automo- bielfabrikanten willen een beperking vari de Japanse auto-invoer naar de VS. Ohira zou hebben gezegd in geen geval West- Europa schade te willen berokkenen. In Afrika zijn vier miljoen vluchtelingen (3,4 miljoen in 1978). Het comité verwacht dat dit getal dit jaar minder wordt als alle Zimbabwese vluchtelingen terugkeren naar hun land. In het Midden-Oosten is het aantal vluchtelingen voornamelijk door de gebeurtenissen in Libanon, geste gen van 2,7 miljoen in 1978 naar 3,3 mil joen vorig jaar. In Latijns-Amerika steeg het aantal van 600.000 tot een miljoen. Dit was hoofdzakelijk te wijten aan de politie ke situatie in Argentinië, Haiti en Nica ragua. Volgens PvdA-vice-voorzitter Peper moet Nederland positief reageren op de Surinaamse regering. Suriname heeft met terugwerkende kracht zijn onafhankelijk heid verworven. De oude samenleving daar was vastgelopen en het land heeft nu een regering die zich concrete doeleinden stelt. Peper zei dit gisteren op een pers conferentie in Den Haag na zijn terugkeer uit Paramaribo. Cairo: alle gesprekken met Israel opgeschort Westduitse gehandicapten demonstreerden gisteren voor het gerechtsgebouw in Frankfurt tegen het toekennen van schadevergoeding aan een vrouw die had geklaagd dat aan een vakantiereis, waarvoor zij had geboekt, ook gehandicapten deelnamen. Zij eiste en kreeg van het reisbureau daarvoor ,,smartegeld De gehandicapten voelden zich door de uitspraak van de rechter gediscrimineerd. De rechter verklaarde later dat hij zijn vonnis betreurde. Volgens een woordvoerder van het NOB Wegtransport kan het beroepsgoe- derenvervoer met de situatie in Zweden niet uit de voeten. Voor de enige veer dienst tussen Denemarken en Zweden, die nog in de vaart is, tussen de plaatsen Helsingör en Helsingborg, gelden wacht tijden van ongeveer 24 uur. De handelsre- latie tussen Nederland en Zweden wordt ernstig verstoord, aldus de woordvoerder. Ook financieel veroorzaken de stakingen voor de Nederlandse ondernemers een PEKING (AFP). De „Muur van de democratie” in Peking waar sinds eind vorig jaar niets meer mag worden aan geplakt, wordt een reclamebord. De gebeuren. De Chinese autoriteiten heb- laatste dagen zijn langs de hele lengte ben als reden opgegeven dat de „stabili- van de muur steunen aangebracht waar- teit” moet worden gehandhaafd die no- op de reclameteksten komen te rusten, dig is voor de economische ontwikkeling De muur is ongeveer 200 meter lang en van China. tv. r

Krantenviewer Noord-Hollands Archief

Haarlem's Dagblad | 1980 | | pagina 3