I
i
De landschapsstijl was tot voor kort de gangbare stijl. Ontstaan
in Engeland wordt zij wel de Engelse stijl genoemd. Lichtelijk
verwarrend mag het heten dat nu juist in Engeland een nieuwe
stijl naar voren is gekomen, die weer rechthoekig van opzet is.
De nieuwe rechthoeken zijn te zien in de tuin van het St .Eli
sabeth's Gasthuis in Schalkwijk.
De introductie van deze "jardin anglais" in Nederland vond al
spoedig plaats. In 1772 wordt het achterste gedeelte van de
tuin van "Beeckestijn" naar ontwerp van de duitse architect
Michael, schoonvader van Zocher sr. in de nieuwe stijl aange
legd. Piece de milieu vormt een stuk akkerland dat met het
verstrijken der seizoenen een steeds wisselend landschep ople
vert. De oude geometrische tuin blijft voor de helft bestaan,
zij het dat in verschillende vakken kronkelpaden getrokken
werden door driehoekige grasvelden. De aankleding van de tuin
was classicistisch en romantisch dooreen.
Bekend is het kapelletje, het eerste neogothische gebouwtje
in Nederland, waarvan helaas de oorspronkelijke raampjes en
het portaal ontbreken.
De omvorming is op "Elswout" minder goed gelukt. De strenge
lindenlaan is er te dominerend. Vaak kenden de tuinen kleine
tuinhuisjes met roosvensters (chartres!) en zelfs met kapite
len. Deze tuinhuisjes kregen ook wel een "rustiek" uiterlijk,
moesten dan liefst zo veel mogelijk op een oude takkenhut lijken.
"Elswout" bezit zo'n huisje met de schors van Spaanse kurkeik
er op gespijkerd. Men vindt er ook een zeer merkwaardige her
innering aan de boerenhuisjes van het Petit Trianon van
Plarie Antoinette, geschilderd op een schutting. De omvorming
van de Haarlemmerhout is in 1827 zeer succesvol ter hand ge
nomen door de beroemde tuin)architect J.D. Zocher jr. De
rechte lanen zijn onopvallend opgenomen in het nieuwe plan,
met uitzondering van het laantje dat naar het monument van
Coster leidt.
T
