trjlJANA, binnen
IËDERLANDS
KONINGIN
enkele dagen
we Uitgaven
ja(ren haalt ons volk Koningin Juliana in, die met hetzelfde
Lfj warBie hart als haar moeder, doch minder dan zij gestoord door
^0pi, dichten, zich heeft kunnen wijden aan gedegen studie, aan
'Pcv| en aan de vorming van een geestelijke rijpheid, die wij thans
r l ebben. Juliana treedt voor ons volk als een persoonlijk en maat-
volk mag zich gelukkig prijzen, in 1898 Koningin Wilhelmina
«)- OOTivaarden als Ieidsvrouwe, en in 1948 Koningin Juliana te
P^bbeo m°gen aanv
'pin begroct^^ Koningin Wilhelmina leidde in haar leven: zelden
aan gesproken als toen zij haar dochter, die na jaren van bange
ualiartzo 2Q April 1909 op het Paleis Noordeinde te Den Haag het
WaC houwde, de zinrijke naam Juliana schonk. Wilhelmina's eigen
F"~ j^Vnmale in het teken van eenzaamheid rond de troon. Zwak leek
L^gstond te. vej,je^en en toekomst voor de twee-eenheid Nederland-Oranje,
i; [and h'ssen jeeftijd was zij enige schakel in die band. Het mocht dan een
niet de zwakste waar de keten naar menselijke wijsheid
4 if oelde bewust dat niet mensen deze band smeedden.- of zouden
z°u daarom de naam zijn, die haar kind moest voorbestemmen
awe
moederlijke gezag, Marie naar de moeder van Prins Hendrik,
cV1w(t slotte naar de moeder thans niet alleen van haar kind doch
0elmina te yee] verplichtende namen alle, doch geen zo zinrijk
f15 V8"te1naam Juliana, waarin wij de hartebede van Koningin Wilhelmina
«.laaiend enthousiasme alom
S ,Sedvan de liefde, die
- 11 rich reeds bij haar ge-
^ïïworven. In de Willemskerk
!9* werd het Prinsesje op 5 Juni
ïi sehouden. De hofprediker,
a
10
jj.
Annrt gehouden.
i ;en doop s ipidde de dienst in-
"helwoord in Lucas: „En Hij gaf
JtU moeder". Tot de ouders zeide
i rJ»"'" Nooit zult Gij tevergeefs
ïn wantsleeds zal Hij u zeg#.®n
kind, dat ook Zijn
*S touT20CZópgedragen aan
^»L/-oVanbM0neOssè "siÖet van
.^ouwe L E 0osteriee, terwijl
isl teufió leeftijd een aanvang
f ft met het godsdienstonder-
ii im K. Weiter. Steeds weer
K bovendien hoogtepunten voor de
Si wanneer zij bij grootmoeder
*25» i" Soestdijk - haar hui-
.huis - Of in het paleis aan
Vïïntto de residentie. Koningin
£"S haar rijke opvoedkundige ga-
ervaringen bij die talrijke bezoeken
«et ongebruikt gelaten.
Iirilteristieke
..ypERDAG
2 SEPTEMBER 1948
n' eder te worden van een bloeiend Oranjehuis. Juliana Louise
st8—Wilhelmina. Louise naar de vierde vrouw van Willem de Zwijger,
j-p Oranie voor ons volk behield door haar opofferende liefde
iaarhaar 3T>_:tti„-i.
art voor de eerste wereldoorlog nam de
5,voeding een aanvang. Juliana s le-
v iiir jaren werd echter met alleen
"i,Mk door de benarde omstandig-
van ons neutrale volk te midden van
êsoedende strijd beïnvloed. Het lands-
5,,. vorderde een voortdurende aanwe
rf van de Koningin in Den Haag,
tm aan ook de vaste verblijfplaats
E Koninklijk Gezin werd verplaatst,
-jiistapjes naar Den Haag en andere
des lands ruimden plaats voor uxt-
«s uit Den Haag naar het Loo en voor
'ia afwisselende doch niet minder ple-
tochtjes naar zee, meestal Katwijk,
mh,in 1916 de Koningin met Juliana
tónende enige maanden logeerde.
Ce Koningin koesterde de nadrukkelijke
haar dochter enerzijds in vorm een
ewoon" mogelijke schoolopleiding te
•éa, doch daarnevens naar de aard een
ridding, die karaktervorming op basis
re kennis stelde boven verstarde aanwer
ft van parate kennis. Oriënterend con
tinet de bekende Haagse onderwijsher-
hsb Jan Ligthart, op wiens school met
nötverjongde leermethoden werden toe-
pi, leidde er toe dat een klasje van vier
Klingetjes werd samengesteld uit „Ju-
nvan Oranje", Elise Bentinck, Elisabeth
■denbroek en Miek de Jonge, waar-
een speciaal vertrek van Huis ten
kh onderricht werd gegeven door bij
,'r Ligthart gevormde leerkrachten, aan-
eielijkmej. B. Cohen Stuart (1915'16)
jfe door mevr. A. v. d. Reyden-van der
ibjï. Vakonderwijs werd voorts gegeven
kmej.Cath, van Rennes, mej. de Mello
ïiUfr, mej. J. van Hasselt, prof. Van
fcdven, dr. Japikse, prof. dr. J. H. Gun-
Wzn,, prof. jhr. mr. W. J. M. van
prof. dr. J. C. van Eerde, prof.
Ituart,prof. Muller, mej. Oosterlee,
onebakker, mevr. Rachwitz-de
en mevr. Roelofs Blechmann. Dit
ïitje in wetenschappelijk en paedagogisch
#41 prominente leekrachten, tezamen
X de wetenschap dat Koningin Wilhel-
23haar dochter van jongs af aan heeft
sad aan een strikte tij ds ver deling tus-
Btióie en ontspanning, waarbij zeker
«igenoemde categorie niet overheerste,
»®zien dat Juliana reeds jong gewend
jriaan het betrachten van een serieuze
ptsvervulling en het zich verwerven
gedegen inzicht in de problemen van
a vroeger tijden.
keuze van onderwijs-vorm zou later
merkwaardige parallel vinden in de
fciaS
De Prinses in mijnwerkerstenue bij een bezoek
aan de delvers van het zwarte goud.
schoolkeuze door Juliana voor haar kinde
ren, nl. de op vernieuwing en individuele
capaciteiten der leerlingen georiënteex-de
„Werkplaats" van Kees Boeke te Bilthoven.
Persoonlijkheid groeit
Reeds voor haar meerderjarigheid in
1927, tijdens de schoolopleiding dus, waar
in evenals indertijd bij de opvoeding van
Koningin Wilhelmina lager-, middelbaar en
hoger onderwijs in elkaar overvloeiden,
openbaarde zich de richting van de cultu
rele ontwikkeling van de Prinses, die niet
de beeldende gaven van haar moeder erf
de, evenmin geprononceerd muzikaal van
aanleg was, doch een opmerkelijke lite
raire begaafdheid toonde, die mede oor
zaak zal zijn van haar meer dan vorme
lijke belangstelling voor het toneel.
In de laatste jaren voor haar schoolop-
voeding leerde de Prinses haar toekomstige
plichten kennen tijdens veelvuldige bezoe
ken aan alle delen des lands, o.a. Zeeland
ten tijde van de Belgische annexatiezucht
en Utrecht, waar zij, als symbool van de
taak der Oranjes in ons volk, de eerste
steen plaatste voor het Utrechtse Jaar
beursgebouw.
Eenmaal opgegroeid tot zelfstandiger
oordeel en eigen kracht vond zij telkens
ongedwongen contact met vele leeftijdge
noten in het voor haar ingerichte kamp
verblijf, het Aardhuis.
Vrijheid, droefenis en
plichten
De dertiende September 1927 trad „Jula
van Oranje" zoals zij spoedig reeds ge
noemd werd, het Leidse studentenleven en
daarmede een der gelukkigste perioden
van haar leven binnen. Het was de nadruk
kelijke wens van haar zelve en haar ouders
geweest, de drang naar vrije ontplooiing
zonder de beperkingen van haar maat
schappelijke toekomst een uitweg te geven
in een academische studie, niet als Prinses,
doch als gewoon studente. In de jongste
oorlogsjaren is aan de ongebreidelde ver
nielzucht van de Duitsers ook de villa 't
Waerle aan de Katwijkse boulevard ten
offer gevallen, die Juliana gedurende haar
studie tot tehuis heeft gediend. Van daar
uit nam zij ongedwongen deel aan de ge
neugten, doch ook aan het gedegen werk,
die tezamen een waarlijk academische vor
ming uitmaken. Ongedwongen, door hoog
leraar noch medestudenten noch de bur-
"^ccIi/p duchten de Prinses en Prins Bernhard een bezoek aan president Roosevelt
®e"°'e °P 'le£ Witte Huis in' Washington. Mevrouw Roosevelt ontvangt haar gasten
op het bordes van de beroemde presidentswoning.
gerij van Leiden en Katwijk als iemand
anders behandeld dan „studente", heeft zij
in de Sleutelstad en in het eenvoudige madr
hartelijk vissersdorp als gewone sterveling
haar plaats veroverd in de universitaire
gemeenschap, in het leven en vertier van
de vrouwelijke studentenvereniging, in
haar jaarclub, in de wetenschappelijke
sfeer van haar studie ook.
Bij een overzicht over het leven van onze
jonge Koningin willen wij niet in details
treden in het leven van „Jula van Oranje",
die in die tijd niet Prinses, doch studente
als alle andere studenten wilde zijn, en
ook is geweest. Het kan ons slechts tot ver
heugenis stemmen, dat zij in die jaren
op haar wens van de oorspronkelijk voor
genomen twee tot drie verlengd het
voorrecht heeft genoten slechts mens te
zijn, het geluk en de moeiten van andere
mensen te delen, de vreugden doch ook de
zorgen van de gemeenschap, waar zij eer
lang boven zou worden gesteld, uit onder
vinding te beleven.
De Academische Senaat besloot in 1930,
haar het eredoctoraat in de letteren en
wijsbegeerte toe te kennen, zowel als be
wijs van dankbaarheid voor de eer, de
academie bewezen, als blijk van uiterste
waardering voor de wijze, waarop de
Prinses haar studie had opgevat. In een
eenvoudige doch indrukwekkende plech
tigheid, bijgewoond door de gehele Ko
ninklijke Familie, werd aan dit besluit ge
volg gegeven in de Senaatskamer op 31
Januari 1930.
Waardevolle karakteristiek
„IJver, lust tot onderzoek, helder begrip
en oorspronkelijkheid van geest" zijn de
lovende termen, waarin het judicium dezer
promotie zich uitte. Het is een oordeel over
de persoon van Prinses Juliana, vrij van
de achtergrond waartegen wij geneigd zijn
haar te zien, onbeïnvloed door de senti
menten der Oranjeliefde. Hoe anders had
het prof. dr. J. Huizinga, de historicus van
wereldvermaardheid, kunnen zijn, die dit
oordeel toelichtte als promotor? Wie hem
kende, kende zijn afkeer van holle fra
seologie, zijn onbevangen eerlijkheid, die
hem zulk een oordeel nimmer zouden laten
uitspreken, zonder daarbij de achtergrond
van de jonge doctor te vermelden, indien
die achtergrond meesprak in de formule
ring van het oordeel. Wij mogen dankbaar
zijn, dat ons volk door Huizinga een op
rechte beoordeling van onze jonge Koningin
is geschonken als persoon. De bij deze ge
legenheid geboden karakteristiek, sprekend
van geestdrift des harten om toch vooral
de dingen waarlijk goed te verstaan, van
nauwwegende critiek, van drang tot be
grip van de algemene normen en boven
dien van „het hart dat steeds deel had aan
het oordeel", behoudt ook voor deze tijden
nog ten volle haar geldigheid, juist omdat
het een karakterschets meer dan een be
oordeling van intellectuele capaciteit was,
gegeven door een bij uitstek eerlijk, diep
en vèr-ziend man als Huizinga.
Enige dezer geciteerde woorden klonken
opnieuw toen Prinses Juliana haar tweede
eredoctoraat ontving, ditmaal in 1941 in de
JCU
29 Juni 1943: ver van huis, maar veilig in het gastvrije Canada, wordt Margriet ten doop
gehouden in St. Andrews Presbyterian Church te Ottawa.
Een Prinselijk paar
een Prinselijk gezin
Het leven hernam zijn loop.
In Februari 1936 ontmoette Prinses
Juliana tijdens een verblijf in Oostenrijk,
waar zij ontspanning zocht in de haar onder
leiding van haar vader lief geworden ber
gen, een jongeman die ruim een half jaar
later ons land en het hart van ons volk zou
binnenstormen met jeugdige onstuimig
heid: Prins Bernhard von Lippe Biester-
feld.
Nu ja, die dag zal geen Nederlander
ooit kunnen vergeten!
De diepe vreugde die zich van ons volk
in enkele minuten meester maakte na het
bekend worden van de officiële verloving
was slechts een voorspel van de onstuimige
hulde, die aan het jonge Prinselijk Paar
werd gebracht bij de intocht van de Prins
en zijn eerste verschijnen in diverse steden
des lands. Op 9 September sprak de Ko
ningin voor de radio als inleiding van
toespraken van het jonge paar. Zij achtte
de keuze van haar dochter, berustend op
wederzijdse genegenheid, „een alleszins
verstandige".
„Geleidelijk aan zijn wij het eens ge
worden, en wel zéér eens", waren de
woorden van een overgelukkige Prinses,
die haar verloofde inleidde bij zijn eerste
toespraak tot het Nederlandse volk. „Ik
ben heel gelukkig en mijn streven zal er
op gericht zijn, zijn aanstaande vrouw tot
een werkelijke steun in het leven te zijn",
aldus de tot aller verrassing in het Neder
lands gesproken woorden van de Prins.
Op 7 Januari 1937 werden de Oranje
feesten nog eens in volle glorie herhaald,
toen de hofprediker prof. Ob'bink, het
huwelijk inzegende in de Haagse Jacobs-
kerk, waarna het jonggetrouwde paar
zwervend door de bergen en langs de Mid
dellandse Zeekust de wittebroodsweken
doorbracht.
De Prinses speelt een partijtje biljart met Nederlandse zeelieden in het rusthuis „Hollandia"
te Northport (Ver. Staten), waar ons koopvaardijpersoneel na zware oorlogsdienst vaak een
gastvrij onthaal vond.
stad Holland in Michigan (Ver. St.) waar
zij een bezoek bracht in de loop van haar
Canadese ballingschap. Prins Bernhard
woonde deze ontroerende plechtigheid te
midden van honderden uit Nederland
stammende belangstellenden bij.
Twee bittere verliezen
Na haar studie wachtten Prinses Juliana
talrijke openbare plichten, waarbij wij
allereerst denken aan het ere-voorzitter-
schap van het door haar initiatief tot stand
gekomen Nationaal Crisis Comité, dat
sinds 1933 trachtte de ergste noden tenge
volge van de toenemende economische
chaos van ongekende afmetingen te leni
gen. Het is voorzeker niet aan de ere
voorzitster te wijten geweest, dat de inter
nationaal groeiende wanorde uitgroeide
boven de macht ener nationale steunorga-
Bitter troffen de slagen van 1934 het
Koninklijk Gezind Na de dood van haar
geliefde grootmoeder op 20 Maart sloeg
het noodlot wel tragisch toe, toen het in
afwezigheid van Juliana haar vader slechts
enkele maanden nadien uit het Koninklijk
Gezin wegnam. Deze twee droeve ver
liezen deden nog jaren nadien hun invloed
gelden. Voor Juliana hadden zij tot direct
maatschappelijk gevolg, dat zij voor vele
openbare taken werd gesteld, die voorheen
door Prins Hendrik en Koningin-Moeder
Emma werden behartigd, terwijl zij tevens
plichten overnam van haar moeder, die Bondan.ks de duisternis van de voorafgaan-
zwaar onder de verliezen gebukt ging en
in die jaren zienderogen verouderde.
Speciaal denken wij daarbij aan haar in
1934 nog aanvaarde voorzitterschap (niet
ere-voorzitterschap) van het Rode Kruis,
welke functie zij eerst onlangs uit handen
gaf, haar taak in de jeugdbeweging, vooral
de padvinderij, en haar werk ten bate van
de tuberculosebestrijding. Uiterlijk ver
toon bleef jarenlang rusten. Er legde zich
een stilte en een eenzaamheid rond
de troon. Vacanties werden ergens in rus
tige afzondering buiten de grenzen doorge
bracht in eenzame sfeer.
Een eenzaamheid, die echter eerder voor
Juliana gebroken werd, dan ons volk in
dertijd vermoedde.
TSieuwe Oranjegeneratie
Reeds in Juni van dat gedenkwaardige
jaar, toen het Prinselijk Paar intrek had
genomen in Paleis Soestdijk, wist ons volle
uit per-soonlijk, naar eigen aard gesproken
woorden van de Prinses, dat een nieuwe
Oranjetelg weldra temidden van ons volk
zou treden. Even verontrustte nog het
tragische auto-ongeluk, dat eind Novem
ber 1937 gevaar voor het leven van Prins
Bernhard deed ontstaan en daarnaast
tevens van invloed had kunnen zijn op de
gezondheidstoestand van de Prinses en
daardoor op de voorspoedige te verwach
ten geboorte. Na enige weken voltooide
zich het herstel van de Prins en op de uit
bundige 31ste Januari 1938 werden ook de
angsten voor het opbloeiende jonge leven
uit ons volk gebannen bij de verheugende
tijding, dat Juliana het leven had geschon
ken aan een „flinke dochter". Beatrix, zij
die gelukkig maakt. Wie deze dagen in
Nederland vertoefde en wie de stralende
jonge moeder haar jonggeborene zag om
ringen met tedere zorgen, weet dat deze
naam geen ij dele klank was!
Symbolisch was ook de naam, die aan
de op 5 Augustus 1939 geboren tweede
dochter werd geschonken: Irene, Vrede.
Doch het was een bartekreet die niet ver
vuld werd.
Inkeer in ballingschap
De tiende Mei 1940 overviel ons volk,
de maanden van spanning, als een nachte
lijkelawine. Doch een lawine, waartegen
ons volk zich allengs zou verweren. Om
dat het een toekomst zag. Bloeide immers
niet Oranje?
Reeds op 12 Mei verliet het gehele
Prinselijk Gezin IJmuiden, om eerst in
Engeland, later in Canada, waarheen de
kruiser Sumatra ons kostbaarste nationale
bezit overbracht, de Oranjedynastie veilig
te stellen. Prins Bernhard keerde terug
naar de doorstrijdende troepen, doch in
Buckingham Palace te Londen vonden
alle Oranjes elkaar weer, ook de inmiddels
uitgeweken Koningin, voor een sobere,
ontroerende doch tevens trieste doop van
IreneVrede, nu geen bede tot behoud
doch tot verovering in harde strijd.
In Ottawa beleefde de Prinses betrek
kelijk rustige jaren, gewijd aan de opvoe
ding van haar kinderen Beatrix en Irene,
later ook Margriet, wier geboorte op 19
Januari 1943 in Holland slechts binnens
kamers werd gevierd en voor wie de
Nederlandse koopvaardij, als beeld van de
strijdvaardigheid en offerbereidheid van
ons volk, peet stond.
Het was eerst in het najaar van 1945..
toen Prinses Margriet voor het eerst Hol
lands toen weer vrije bodem betrad; het
Prinselijk Gezin was weer terug in de mil-
lioenenfamilie van het Nederlandse volk.
De volle zwaarte der
maatschappelijke positie
Alle krachten van hun opbloeiend, volle
leven wijdden Prinses Juliana en Prins
Bernhard nadien aan deze zware plicht.
Prins Bernhard had als bevelhebber dei-
Binnenlandse Strijdkrachten sinds de
zomer van 1944 een belangrijke taak op
militair gebied vervuld, in welke richting
De kleine Juliana, gekiekt volgens de „technische
methoden" van het begin van de twintigste
eeuw. Een geschilderd décor, met een opening
voor het hoofd van de babyNiettemin heeft
het tafereeltje een levendig aspecticab pleit
voor ae vakkennis der fotografen uit die tijd,
die nu eenmaal moesten roeien met de riemen
die zij hadden.
hij zich na de bevrijding verder beijverde
als inspecteur-generaal van het Neder
landse leger. Prinses Juliana wendde haar
werkkracht aan op talloze posten, die haar
gelegenheid schonken deel te nemen aan
het maatschappelijk en sociaal herstel.
Denken wij slechts aan het Nederlands
Volksherstel, dat, hoewel het vele aan
vankelijk gestelde idealistische doeleinden
moest laten rusten, zo waardevol werk
heeft verricht bij de leniging van de alom
heersende nood en voor de opheffing van
ons volk uit de ook geestelijke verwilde
ring en-apathie.
De geboorte van Prinses Marijke op 18
Februari 1947 schonk aan Juliana een
overtuigend bewijs van de eerlijkheid der
aanhankelijkheidsbetuigingen, die zij
dikwijls van ons volk in ontvangst had te
nemen. Toen bleek dat ons jongste Prin
sesje tengevolge van ongesteldheid van
de Prinses nog voor Marijke het levens
licht aanschouwde voor het leven een
kruis te dragen had gekregen, verminder
den de toejuichingen van ons volk, doch
maakten tevens ruimte voor een onge
kende, diep medelevende stroom van ver
zekeringen, in woord en goed, dat wij ook
dit Prinsesje als dochter der Oranjes
zullen liefhebben en met de zorgen zullen
omringen, die wij steeds voor de leden van
het Oranjehuis koesteren.
Jongere handen vatten
het roer
Twee recente perioden vormen in die ge
leidelijke ontwikkeling een sluitstuk,
tevens een langzame ovex-gang tot de uit-
Bü de prinsesjes, in het paleis, op
de werkplaats, bij de padvinderij.
V'erteld door Marijke Vetter, naar
gegevens van Dick Schiferli, uit
gegeven door de Boekerij, Baarn.
Zowel door de Koninklijke ouders van
het klaverblad Trix, Ireentje, ..Pietie" en
Marijke als door diverse „outsiders" is er
meermalen met klem op gewezen, dat deze
vier kinderen in het witte paleis te Soestdijk
heel doodgewone Nederlandse peuters zijn,
die normaal behandeld en vooral niet aange
gaapt moeten worden, willen zij hun jeugd
meekrijgen als een gezonde basis voor hun
later leven. En eigenlijk wil dit boekje van
Marijke Vetter deze opvatting slechts steu
nen, hoewel het alleen al door zijn verschij
ning de volksadoratie wellicht weer nieuw
voedsel zal geven. Maar de bedoeling was in
ieder geval goed: met liefde vertelt de
schrijfster van de dagelijkse doening rond
onze jongste Oranjetelgen en ze tekent ons
eerlijk en zonder franje de karakters van
deze „kleine vier" met hun eigenaardig
heden, hun afschuw van officieel gedoe en
vooral van de grappige voorvallen uit dit
gezin, waar alles zo volmaakt Nederlands
marcheert. Een aantal exclusieve foto's ver
lucht het verhaal, dat vooral bedoeld is voor
degenen wier gedachten over het Soestdijkse
gezin nog vei'troebeld mochten zijn door ge
dachten aan een formele hofhouding.
F.
„50 Jaren". Officieel Gedenkboek
ter gelegenheid van het Gouden
Regeringsjubileum (Scheltens
Giltay, A'dam).
Van alle tot nog toe hier besproken uit
gaven naar aanleiding van het regerings
jubileum van Koningin Wilhelmina is dit
officiële gedenkboek zonder twijfel het be
langrijkste. Deskundigen van naam, in veel
gevallen de meest gezaghebbenden waarover
ons land beschikt, geven in dit lijvige boek
werk een terugblik over alles, wat er in deze
vijftig jaren in Nederland op elk gebied des
levens tot stand kwam, veranderde of ver
dween: kerkelijk leven en wetenschap, kunst
en letteren, staatkundige en. economische
ontwikkeling, kortom alle facetten van onze
nationale samenleving worden stuk voor stuk
aan een scherpe en, naar men gezien de
namen der medewerkers mag aannemen, zo
objectief mogelijke analyse onderworpen.
Veel van die hoofdstukken vormen, naar het
ons voorkomt, waardevolle contemporaine
geschiedschrijving op zich zelf reeds een
zware taak, doch in dit geval dubbel moei
lijk, omdat zij niet slechts voor de intellec
tuele „bovenlaag", maar voor een zo breed
mogelijk gedeelte van het grote publiek
toegankelijk en begrijpelijk diende te zijn.
Over het algemeen is men, dunkt ons. in die
dubbele opgaaf bijzonder goed geslaagd, al
maken enkele der bijdragentengevolge van
de beperkte ruimte, waaraan hunauteurs
gebonden waren een schetsmatige in
druk. Hoe dan ook, als biografie van onze
scheidende Vorstin en van geheel ons volk
in de laatste halve eeuw is dit t»en boekwerk,
dat om zijn gedegenheid bewondering af
dwingt en de bijzondere gelegenheid ten volle
waardig is.
De typografische verzorging en verdere
uitvoering zijn van een royaliteit, zoals ons
verarmde land zich die helaas nog slechts in
zeer speciale gevallen veroorloven kan
„Van oorlog en vree", Gedenkboek
voor de Vrede van Mtinster. (Uit-
geverij Born, N.V., Assen).
Het Algemeen Nederlands Verbond heeft
ter gelegenheid van het jubileumjaar een
gedenkboek „Van oorlog en vree" doen uit
geven, dat in een reeks prenten en portretten
herinnert aan de belangrijkste gebeurtenis
sen en personen uit de vrijheidsstrijd der
Nederlanden tegen Spanje en aan de vrede
van Münster, die in 1648 de tachtigjarige
oorlog afsloot. Summiere, doch uitstekend
vervatte bijschriften van historici en schrij
vers van naam geven toelichting op en
samenhang aan de illustraties; het geheel is
uitgevoerd op zwaar kunstdrukpapier.
Een uitstekend verzorgd en geschiedkundig
verantwoord boekwerk, dat in sobere be
woordingen een helder inzicht geeft in de
betekenis van de moedige strijd onzer voor
ouders en van de tijd van bloei en welvaart,
die daax-op volgde.
eindelijke Koninklijke waardigheid: In de
herfst van 1947 volgt de ex-kenning van
wat reeds onbewust door ons volk werd
gevoeld: slechts in een regentschap van
haar dochter kan Koningin Wilhelmina de
volstrekte rust vinden, die nodig is voor'
een op haar leeftijd gedurende naar men
selijke maatstaven tè zware jaren aange
taste gezondheid. Eenvoudig doch waardig,
getrouw en onvermoeid xxeemt de Prinses
Regentes van 14 October tot 1 December
van dat jaar het Koningschap waar. Niet
voor lang hervat dan de Koningin haar
taak, en ontroerd verneemt ons volk iix het
afgelopen voorjaar, dat zij andermaal een
beroep moet doen op een regentschap om
op uitdrukkelijke wens van haar doch
ter haar Koninklijke waardigheid te
blijven dragen tot na de viering van haar
gouden regeringsjubileum. Dit_ tweede
regentschap duurt van 14 Mei tot 30
Augustus. Enkele etmalen noemen wij
nadierf onze Koningin nog Wilhelmina.
Dan treedt Wilhelmina, Prinses der Nedex--
landen een langdurige rust in. Wanneer
zij waar Nederland om bidt na verloop
van tijd weer terugtx-eedt in de openbaar
heid, plukt ons volk reeds de eerste vruch
ten van de voortzetting van haar onschat
bare vijf tig jax-ige levensax-beid in volk en
gezin: de vruchten van Juliana's Koning
schap.
Koningin Juliana, moeder van de leven
dige, intelligente Kroonprinses Beatxïx,
van de ingetogen Prinses Irene, van de
parmantige Prinses Max-griet, van het met
liefde omgeven Prinsesje Marijke, moeder
echter ook van een volk, dat haar gesteund
weet door Bernhard, Prins der Nederlan
den, en dat Wilhelmina, Prinses der Ne-
dex-landen, uit de volheid van een volks
hart dankbaar is, dat zij ons dit Koninklijk
Gezin, deze Koningin heeft geschonken.
P. BOK
Het buitengoed in Canada waar de Prinses met haar dochtertjes in de oorlog een veilig
toevluchtsoord vond. Geheel rechts zijn cameramensen bezig de kleine prinsesjes te filmen
voor de bioscoopjournaals.
