Twee romans van Elsschot
tot één toneelstuk bewerkt
Nasoetion gaat in Moskou
zware wapens bestellen
Moboetoe zendt troepen naar
Kivoe via Roeanda-Oeroendi
„DE VERLIEFDE C ARNAAL"
een niet-erg-Engelse klucht
De Negen Muzen
1
Apartheid maakt economische
vooruitzichten onzeker
Jan Boon, directeur van
de B.R.T. overleden
Nieuwjaarspremières bij
de vijf grote gezelschappen
UNO verstoord over Belgische hulp
aan Kongolese regeringssoldaten
Beroepssoldaat trachtte
prostituee te wurgen
Geweldadig begin van
het nieuwe jaar
fD A G 2 JANUARI 1961
4
Nieuwjaarspremière bij Theater
Vlaamse actrice Germaine
Loosvelt overleden
Indonesië voelt zich bedreigd door Nederland
Première door Puck in Haarlem
E>;
Brecht-première bij
Puck op 22 januari
Zelj aangifte gedaan
Z.-AFRIKAANSE BEURSD1RECTEUR:
Uitloting premielening
Rotterdam 1952
BIJNA DRIE JAAR
geleden ging Manuel
van Loggem auteur
en psycholoog, jour
nalist en handschrift
kundige op bezoek
bij Willem Elsschot
in Antwerpen om het
plan te bespreken
diens boeken „Lij
men" en „Het Been"
voor het toneel te
bewerken. De oor
spronkelijke schrijver
(intussen helaas over
leden) zou volgens
zijn jongere collega,
met wie hij het eens
werd over opzet en
strekking, over dit
voornemen enthou
siast zijn geweest. De
samentrekking van
de beide romans, res-
pectieveijk versche
nen in 1924 en 1938,
tot een spel van on
geveer honderdvijf
tig minuten is op
nieuwjaarsdag 1961
door de toneelgroep
„Theater" in. de
stampvolle Arnhem
se Stadsschouwburg
voor het eerst ver
toond. Fred Engelen
(van de studio van
hft Nationaal Toneel
van België, die bin
nenkort zijn werk
terrein verplaatst
naar een Zuidafri-
kaanse universiteit) heeft zijn taak als
gastregisseur zo voortreffelijk vervuld, dat
gehoopt moet worden, dat men nog veel
vuldig een beroep op hem zal doen.
DE EERSTE VRAAG, die in de criti
cus opkomt, is natuurlijk deze: waarom
werd deze bewerking ondernomen? Men
kan in de boekwinkel het verzamelde werk
van Willem Elsschot kopen tegen betaling
van een bedrag, dat lager ligt dan de prijs
van twee toegangsbewijzen voor een be
scheiden rang en dan krijgt men onder
zeer veel meer de gedichten en het mees
terlijke „Tsjip" daarbij inbegrepen. Er
blijven twee samenhangende veronderstel
lingen: Van Loggem achtte de romanstof
geschikt voor overbrenging naar de thea
terplanken en verrichtte de daartoe nood
zakelijke kunstgrepen uit de behoefte aan
getuigenis van zijn geestdriftige be wonde'
ring daarvoor. Hij heeft de stof (lezer, let
op de woordspeling) dus enigszins anders
geschikt. Hij heeft de verbindende draden
tussen de beide, duidelijk bijeenhorende
boeken iets nauwer en opvallender aange
haald (maar daardoor ook „oppervlakki
ger" gemaakt). Uiteraard moest er veel
worden gecomprimeerd en weggelaten.
Welke winst meende Van Loggem ter ver
goeding van dit verlies te kunnen aanbie
den? Dacht hij werkelijk de beschreven
gebeurtenissen in een scherper licht te kun
nen plaatsen, de „onsterfelijke" hoofdper
sonen Boormans en Laarmans een nieuwe
dimensie te kunnen verlenen?
VAN LOGGEM is bijzonder consciën
tieus en met veel inzicht in de eisen van
het theater te werk gegaan. Vrijwel stuk
voor stuk zijn de amusante scènes uit dra
maturgisch oogpunt geslaagd. De vele fi
guren in de rolverdeling zijn bijna alle
maal duidelijke typen geworden of ge
bleven. Overal waar mogelijk heeft hij
zich van de woorden van Elsschot be
diend, hetgeen te gemakkelijker kon om
dat diens proza een opmerkelijke overeen
komst met de gesproken taal vertoont.
Maar nu komen wij bij een paradoxale
omstandigheid: Van Loggem heeft naar
mijn mening juist iets te veel eerbied je
gens het origineel betracht en te weinig
afstand genomen. Afgezien van een paar
bijkomstige wijzigingen in de verhalen
heeft hij de noodzakelijke veranderingen
met behoud van de gegeven materia
len tot de uiterlijke vorm beperkt. Het
meest is dat te merken aan de figuur
van Laarmans, die in de boeken tevens
als verteller (aan een derde) optreedt en
die nu handelend en wandelend wat
aan de vage kant bleef. Maar laten wij
(Van onze correspondent)
BRUSSEL Onverwacht is te Brussel,
enige dagen voor zijn drieënzestigste ver
jaardag Jan Boon, de directeur-generaal
van de Nederlandse uitzendigen van de
Belgische Radio en Televisie, overleden.
Hg had een lange loopbaan in de
journalistiek en het toneelleven achter
de rug en in de laatste vijftien jaar heeft
hij van de Nederlands-talige Belgische om
roep een voortreffelijk instituut gemaakt,
dat in zijn veelzijdigheid, en werkend met
een beperkt budget, voorbeeldig is te noe
men.
Jan Boon is in 1898 te Halle geboren.
Na de eerste wereldoorlog was hij met
Mamix Gijsen en Jeg Crick redacteur van
„Ons Volk Ontwaakt" en korte tijd daar
op werd hij kunstredacteur van „De Stan
daard", het grote Nederlands-talige dag
blad. Van 1928 tot 1939 is hij daarvan hoofd
redacteur geweest. Rondom 1925 heeft hij
zich ook actief beziggehouden met het
„Vlaamse Volkstoneel", in samenwerking
met Johan de Meester. Het zijn toen jaren
van grote bloei voor het gezelschap ge
weest. Ook als journalist heeft hij in de, tus
sen beide wereldoorlogen nog steeds wat
provinciale, Vlaamse journalistiek goed
werk verricht. In 1939 werd hij directeur-
generaal van de nationale radio-omroep
(Vlaamse uitzendingen). Tijdens de twee
de wereldoorlog werkte hij voor het Bel
gische Rode Kruis. Na de oorlog hernam
hij zijn functies als directeur-generaal van
de Vlaamse uitzendingen van het N.I.R.
en daarna van de B.R.T.
Hij publiceerde verscheidene boeken,
vooral essays. Tot zijn vroegste publikaties
behoren „Zwarte Sneeuw" en „Rode Mei
doorn". Daarna volgde een reisverhaal
„Naar het Land der Middernachtzon". Na
de oorlog publiceerde hij „Een Vader
land om te beminnen", „De Vlaamse gen
tleman in de School der Wereld", „Cate
chismus van de Vlaamse Beweging", „Te
levisie, Weldaad of Verschrikking", „Ra
dio-omroep, democratisering van de Luxe",
en enkele andere.
Bernhard Droog, Elly van Stekelen
burg en Lo van Hensbergen in Manuel
van Loggem's toneelbewerking van
Elsschot's „Lijmen".
ons niet in grauwe theorie begeven. Ten
slotte is „Lijmen" een echt en levendig
toneelstuk geworden.
WILLEM ELSSCHOT was in het dage'
lijks en economisch leven leider van een
winstgevend publiciteitsbureau. Hij was
trots op zijn succes, hij walgde van zijn
vak. Van de spanningen tussen de zaken
man en de bohémien in hem heeft hij
zich vooral in de thans gedramatiseerde
boeken ontlast. Het zijn felle, sarcastische
autoanalyses, zou men kunnen zeggen,
„Lijmen" is als litteraire schepping een
unicum, zoals zijn neef en biograaf Frans
Smits betoogt, een satirische zedeschets
van de commercie, eigenlijk alleen met de
..Max Havelaar" te vergelijken. „Het
Been" is in zoverre feitelijk een vervolg
als Boormans onder aansporing van zijn
vertederde geweten de uitdaging aanneemt
een door hem gedupeerde weduwe scha
deloos te stellen. Het mag Van Log
gem als een grote verdienste worden aan
gerekend, dat hij erin geslaagd is Karei
Boormans en Frans Laarmans voortdurend
als verwante figuren in wisselende be
trekking te laten uitkomen, niet als te
genpolen maar bij wijze van spreken als
communicerende vaten. Overigens is de
stroeve vertedering van- „Het Been"- op
het toneel sentimenteler en de uitwerking
moraliserender geworden. Naar mijn opi
nie hadden de groteske elementen stellig
doortrekking in de kluchtstijl van bijvoor
beeld Balzac verdragen.
ER WORDT IN DEZE voorstelling
en voor dit arrangement van kansen
moet men Van Loggem toch wel dankbaar
zijn inderdaad prima gespeeld. Lo van
Hensbergen overtreft als Boormans alle
verwachtingen: hij is als „lijmer" een per
fecte gentleman, als oplichter een kunste
naar in zijn vak, zonder de uiterlijke ge
lijkenissen een Mussolini en een Beetho
ven, demagoog en artiest, in één persoon.
Bernard Droog volbracht de transformatie
van dichterlijke revolutionair tot maat
schappelijk geslaagde meeloper met ge
voelige bekwaamheid. In de vele bijrollen
onderscheiden zich Riek Schagen, Gerard
Hartkamp, Hans Culeman en Jacques
Snoek in het bijzonder. Elly van Stekelen
burg heeft de weduwe Lauwereijssen in
alle vreemde situaties tot een waarach
tige aanwezigheid weten te maken. Terecht
viel bij de première een luide bijvalsbe
tuiging aan regisseur Fred Engelen ten
deel.
David. Koning
DE NEDERLANDSE COMEDIE heeft op
nieuwjaarsdag in de Amsterdamse Stads
schouwburg de traditionele galavoorstelling
gegeven van Vondel's .Gijsbreght van
Aemstel" in regie van Johan de Meester,
met in de titelrol Johan Schmitz en Ank
van der Moer als Badeloch. Onder de aan
wezigen waren de demissionaire ministers
Marijnen en Klompé.
Thomasvaer (Paul Huf) en Pieternel
(Mimi Boesnach) spraken de nieuwjaars
wens. geschreven door Evert Werkman.
DE HAAGSE COMEDIE bracht als
nieuwjaarspremière in de Koninklijke
Schouwburg „Richard III" van Shake
speare. in de vertaling van mr. E. Straat
en onder regie van de Engelsman Michael
Croft. Decors en kostuums van John Bury
en David Walker werden geleend van de
Theatre Workshop in Londen.
Van de spelers noemen wij Paul Steen
bergen (lord Buckingham). Albert van
Dalsum (koning Edward de Vierde), Bob
de Lange (Richard), Jules Croiset (graaf
Richmond). Ida Wasserman (Margaretha)
Myra Ward (Elisabeth) en Georgette Ha-
gedoorn (hertogin van York). Na het spel
hield directeur Paul Steenbergen een so
bere toespraak waarin hij Cees Laseur
herdacht, die vorig jaar op 1 januari is
overleden. Onder de aanwezigen waren
enkele staatssecretarissen.
HET ROTTERDAMS TONEEL speelde
op Nieuwjaar in de Rotterdamse Schouw
burg „Spaanse Brabander" van Bredero
in de regie van Ton Lutz. Hans van Nor
den ontwierp de decors en kostuums. Van
de vierentwintig medespelenden noemen
wij Max Croiset (Jerolimo Rodrigo), Luc
Lutz (Robbeknol), Thera Verheugen en
Ann Hasekamp als de twee lichtekooien,
Coba Keiling (de koppelaarster Byateris).
Na het spel volgde een nieuwjaarscabaret
van Marinus van Henegouwen „Metro
poel". met liedjes van Steye van Branden
berg.
ENSEMBLE heeft in de Philips Schouw
burg te Eindhoven de premières gegeven
van twee éénakters: „Madam de.. van
Anouilh (vertaald door Hella S. Haasse)
en „Llitteratuur" van Schnitzler (vertaald
door J. W. Hofstra). De regie was in han
den van Jan Retèl. Na de Voorstelling werd
de nieuwjaarswens gespeeld, die geschre
ven is door Aaltje Zuiderwier, in de regie
van Joop van Hulzen.
THEATER speelde in Arnhem de pre
mière van „Lijmen" van Elsschot. waar
elders in dit blad een bespreking van
gegeven wordt.
(Van onze correspondent)
BRUSSEL De Vlaamse actrice Ger
maine Lóosveldt, die sinds 55 jaar onaf
gebroken aan de Koninklijke Nederlandse
Schouwburg te Antwerpen is verbonden
geweest, is op oudejaarsdag in een zieken
huis overleden, een jaar na haar echtge
noot, de toneelcriticus Lode Monteyne.
Zij werd in 1891 te Halluin in Noord-
Frankrijk geboren. Als kind kwam zij met
haar pleegouders, die huisbewaarders wa
ren van de oude Koninklijke Nederlandse
Schouwburg, naa rAntwerpen. Als er kin-
derrollen moesten worden bezet, hetgeen in
die tijden nog al eens voorkwam, dan be
hoefde de regisseur niet ver te zoeken:
Germaine werd geroepen en moest haar
meestal stomme rol leren. Later ging zij
naar het Koninklijk Conservatorium van
Antwerpen, waar zij onder andere les
van Maurits Sabbe heeft gehad en waar
zij de eerste prijs voor toneelspel behaal
de. Sedertdien is zij aan de K.V.S. ver
bonden geweest. Haar grote kracht lag in
de typering en de karakter-rollen. Een
paar honderd creaties, grote en kleine
heeft zij gegeven onder andere in vrijwel
alle stukken van Shakespeare.
DUSSELDORP (UPI) De Indonesi
sche minister van Defensie, generaal Ab-
doel Haris Nasoetion, heeft in Dusseldorp
verklaard dat Indonesië zware wapens
van de Sovjet-Unie wil gaan kopen. De
minister landde op het vliegveld van Dus
seldorp op doorreis naar Moskou, waar
Indonesische vertegenwoordigers zullen
trachten de levering van Russische wa
pens te bespoedigen.
Nasoetion zei dat Indonesië zich be
dreigd voelt door de versterking van de
Nederlandse defensie in West-Guinea. De
situatie daar noemde hij „zeer gespannen"
en hij beschuldigde Nederland van het ter
roriseren van de bevolking van Nieuw-
Guinea.
De Indonesische stafchefs van leger en
luchtmacht, de generaals Nasoetion en
Soeryadarma reisden via Dusseldorp van
LEOPOLDSTAD (UPI) De reeds
stroeve betrekkingen tussen België en de
UNO zijn nog meer in gevaar gebracht
door een ernstig grensincident veroorzaakt
door kolonel Moboetoe, die troepen heeft
gezonden naar de provincie Kivoe via het
onder Belgisch bestuur staande UNO-be-
heerschapsgebied Roeanda-Oeroendi. Kive
bevindt zich momenteel in handen van
Loemoemba-soldaten. Functionarissen van
de Volkenorganisatie in Leopoldslad heb
ben reeds te kennen gegeven allerminst
te zijn ingenomen met de wijze waarop
België op verzoek van president Kasa-
voeboe de troepep van Moboetoe heeft toe
gestaan gebruik te maken van een vlieg
veld in het beheerschapsgebied, waarna
de Kongolese militairen per auto naar de
DE TONEELGROEP PUCK had het
publiek „een onbezorgde vrolijke avond"
beloofd met een voorstelling, die deze
groep zondagavond in de Haarlemse
Stadsschouwburg gaf van een blijspel
door Anthony Kimmins, „De verliefde
garnaal Een Vrolijke avond" heKHen dé;
niet zeer talrijke toneelliefhebbers,die
aan deze oproep gehoor hadden ge
geven, wel gekregen en ook in het „on
bezorgd" zat wel een kern van waar
heid, vooral als met dat woord bedoeld
was dat men zich geen zorgen móest
maken over de logica en de waarschijn-
'ijkheid van het gebodene.
„DE VERLIEFDE GARNAAL" (of, als
u meer van een woordje Engels houdt.
„The amorous prawn") zou men namelijk
eerder een klucht dan een blijspel dienen
te noemen. Volgens het programma spot
de auteur „op typisch Britse wijze" met
een aantal zaken die juist de Engelsman
zeer na aan 't hart liggen, zoals land
macht, luchtmacht en marine, maar naar
dat typisch Britse heb ik in het stuk
en nog meer in de opvoering vergeefs
gezocht. Kimmins is veeleer in de leer
gegaan bij sommige van de continentale
kluchtschrijvers uit deze en de vorige
eeuw en heeft op vrij handige wijze ge
bruik gemaakt van een aantal beproefde
klucht-figuren en -situaties.
Wanneer men een generaal, die zeer op
discipline is gesteld, met allerlei vorme-
Rusland vertaalt. Tass heeft woensdag
bericht dat de Russische uitgeverij van
buitenlandse litteratuur in 1961 uit ruim
vijftig landen vertalingen zal verzorgen.
Onder de buitenlandse boeken die in het
Russisch zullen worden vertaald, zijn de
autobiografie van Ghana's Kwame Nkru-
mah, de gedenkschriften van president
Rajendra Prasad van India en de verhan
deling over guerilla oorlogvoering van de
hand van Ernesto „Che" Guevara, presi
dent van de Cubaanse Nationale Bank. De
uitgeverij zal honderdzestig buitenlandse
wetenschappelijke, en honderdtwintig wer
ken over litteratuur en poëzie in Russische
vertaling het licht doen zien.
Jubileum Stedelijk Museum. Ter ge
legenheid van het 65-jarig bestaan van het
Stedelijk Museum te Amsterdam, dat
medio februari a.s. wordt gevierd, ver
schijnt dan bij een uitgeverij >n de hoofd
stad een geïllustreerd boek getiteld: „Kunst
van Heden in het Stedelijk Museum". Te
gelijkertijd zal een keuze uit de 300 wer
ken, waarvan 100 in kleur zijn afgebeeld,
in een nieuwe vleugel van het museum
worden tentoongesteld. Van genoemd boek
zal in Frankrijk, West-Duitsland, Italië en
de Verenigde Staten een uitgave verschij
nen onder df titel: „Pioniers der 20ste
eeuw".
Picasso. In de Hengelose kunstzaal zal
van 4 tot 26 januari aanstaande de ex
positie „Vingt Poèmes de Gongora", ilus-
traties van Picasso, worden gehouden. De
aquatinten zijn in bruikleen afgestaan door
mr. A. J. Guépin te Eindhoven. De ten
toonstelling wordt geopend op woensdag 4
januari.
Nederlandse musici gewenst. Het
hoofd van de afdeline muziek van de Zuid-
afrikaanse Omroep te Johannesburg (de
Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie SAUK)
de heer Anton Hartman, zal van 11 tot
16 januari in ons land vertoeven om Ne
derlandse musici aan te trekken voor het
in de Unie van Zuid-Afrika in oprichting
zijnde Radio-symphonieorkest.
Het Amsterdams Ballet. B. en W. van
Amsterdam hebben tot voorzitter van het
stichtingsbestuur van het Amsterdams
Ballet benoemd de heer mr. Willem H.
Vroom, Dit bestuur is thans als volgt sa
mengesteld: mr. Willem H. Vroom, voor-;
zitter; mr. A. Helmann, secretaris; A. van
Osch, penningmeester; B. Ram, vice-voor-
zitter; prof. dr. F. W. S. van Thienen, dr.
Jos. Wouters, leden.
Old Vic uaar Rusland. Het Engelse to
neelgezelschap The Old Vic zal op 8
januari naar Rusland vertrekken met 35
acteurs en actrices. Het bezoek aan Rus
land, het eerste van het gezelschap, zal ge
volgd worden door een bezoek aan Polen.
Opgevoerd zullen worden Shakespeare's
Macbeth, St. Joan van Shaw en The Im
portance of being Earnest, van Oscar Wilde
De eerste opvoering is op 9 januari in Mos
kou In het geheel zullen zestien voorstel
lingen gegeven worden in Moskou, waarna
het gezelschap naar Leningrad zal ver
trekken.
Prgs. De Newyoikse filmcritici hebben
hun jaarlijkse prijs ditmaal toegekend aan
de Franse film „Hiroshima mon amour"
De toneelgroep „Puck" zal op 22 januari
a.s. in Hypokriterion In Amsterdam de
première geven van „Angst en ellende van
het Derde Rijk" (Furcht und Elend des
Dritten Reiches) van Bertold Brecht. Mede
spelenden zijn Sara Heyblom, Jeanette van
der Heijden, Nell Koppen, Marie-José Nys-
ten, Henny Orri, Diny Sprock, Ada Thijsse,
Albert Abspoel, Wim van den Brink, Jan
Grefe, Ben Hulsman, Jan Hundling, Eric
van Ingen en Bob Verstraete. De regie
wordt gevoerd door Walter Kous.
Ellen de Thouars en Albert Abspoel
in „De verliefde garnaal" van Anthony
Kimmins.
lijke plichtplegingen afscheid ziet nemen
van zijn vrouw en zijn huispersoneel om
dat hij „voor twee maanden" op dienst
reis gaat, weet ieder die wel eens eerder
een klucht heeft gezien, dat die generaal
lang vóór het einde van die twee maan
den onverwachts zal terugkeren en dan in
zijn huis een zeer ongedisciplineerde toe
stand zal aantreffen. Zo gebeurt het ook.
En de janboel is in dit geval ontstaan
omdat de generaalse, die wat extra geld
wil verdienen om na de pensioenering van
haar man een huis te kunnen kopen, on
middellijk na diens vertrek de ambtswo
ning is gaan exploiteren als zomerverblijf
voor twee (natuurlijk met dollars om zich
heen smijtende) Amerikaanse toeristen
Het spreekt vanzelf dat deze, om de si
tuatie verder te compliceren, op staande
voet verliefd worden de één op de
vrouw des huizes, de ander op een lid
van het vrouwelijke vrijwilligerscorps. De
crisis komt, als de staatssecretaris van
Oorlog in hoogsteigen persoon met zijn
gade in het „hotel" afstapt, maar die cri
sis is gauw bezworen omdat die „gade"
niet zijn eigen gade blijkt te zijn, na wel
ke ontdekking de staatssecretaris er wel
voor moet zorgen dat voor de anderen al
les op zijn pootjes terechtkomt.
IN EEN STUK als dit zijn het de kluch
tige situaties, die het 'm doen, en deze
laten nogal lang op zich wachten. Pas in
de tweede helft komt de handeling in dat
opzicht goed op dreef en ongetwijfeld is
het derde bedrijf het amusantste van de
drie (wat men lang niet van elk blijspel
kan zeggen). Hoewel „De verliefde gar
naal" bepaald geen meesterwerk is
zelfs niet op het gebied van de klucht
biedt het toch wel mogelijkheden voor
luchtig en „onbezorgd" (in eerder-genoem-
de zin) amusement, maar die mogelijk
heden zijn door de regisseur Egbert van
Paridon onvoldoende benut, zodat er te
veel trage en kleurloze momenten waren.
Een regisseur die alle kneepjes en trucjes
van het klucht-spel kent want dat is
een vak op zichzelf zou er stellig heel
wat meer uit hebben gehaald.
Sylvain Poons, die dat vak, wat de ac
teurskant ervan betreft, terdege beheerst,
voelde zich danook kennelijk pas goed in
zijn element toen hij zich in de tweede
helft van het stuk op de kluchtsituaties
kon laten drijven; maar daarvóór werd
het hem èn met de meer gereserveerde
blijspelstijl èn met de generaalsfiguur
zelf wel lastig gemaakt. Ellen de Thouars
speelde met charme en beschaafde humor
de generaalsvrouw, daarbij vermakelijk
gesecondeerd door Albert Abspoel als kor
poraal en hotelchef, Bob Verstraete als een
aangrenzende provincie Kivoe werden ver
voerd. De Belgische autoriteiten zeggen,
dat zij pas van het verzoek van Kasa-
voeboe hoorden, toen de Kongolezen reeds
gearriveerd waren.
Op het moment dat de troepen van Mo
boetoe over de grens van de provincie Ki
voe trokken, voerden zij een witte vlag.
Desondanks werd het vuur op hen ge
opend. Acht manschappen van Moboetoe-
eenheden werden gewond, drie van hen
vluchtten en vroegen bescherming van de
Nigeriaanse UNO-troepen. Volgens de
UNO is Boekavoe, een stad waar pro-
Loemoemba-troepen gelegerd zijn, nog
steeds in handen van deze eenheden.
Bemiddeling
NEW YORK, (UPI) Gisteravond is
uit New York een bemiddelingscommis
sie van de UNO naar Kongo vertrokken
om te trachten vrede te stichten onder de
diverse Kongolese groeperingen. De co-
missie staat onder leiding van de Nige-
riaan Jaja Wachoekoe, die reeds in het be
gin van december vertrokken is om de
ontvangst van de andere leden in Leopold-
stad voor te bereiden.
LONDEN, (UPI) De Russische pre
mier, Nikita Kroesjtsjev, heeft gisteren
verklaard dat de Sovjet-Unie volledige
steun aan Kongo zal blijven verlenen en
„aan alle andere volken die strijden voor
vrijheid en onafhankelijkheid".
Rome naar Kopenhagen, waar zij zich bij
de minister van Buitenlandse Zaken dr.
Soebandrio hebben gevoegd met wie zij
naar Moskou reizen om er besprekingen
te voeren met regeringsleiders.
„Het doel van ons bezoek", aldus Na
soetion bij de persconferentie op het vlieg
veld van Rome, „is de levering en de
hoeveelheid van het materiaal dat Rus
land ons zal leveren te doen bespoedigen
en te doen vermeerderen." Hij deelde me
de dat Indonesië de beschikking zou krij
gen over artillerie-stukken, onderzeeboten,
onderzeeduikbootjagers, vaartuigen voo
algemeen gebruik, straaljagers, pantser
wagens, militaire kledingstukken en ande
re uitrustingen, krachtens de met de Rus
sen gesloten overeenkomst.
Nasoetion voegde eraan toe dat Indone
sië getracht had deze artikelen van Frank
rijk en Groot-Brittannië te krijgen, maar
dat de onderhandelingen erover op niets
uitliepen daar deze landen niet dezelfde
gunstige betalingsvoorwaarden stelden als
de Russen. „Met de Verenigde Staten,"
aldus Nasoetion, „hebben wij een over
eenkomst gesloten voor de jaarlijkse le
vering van uitrustingstukken voor 20 ba
taljons en op dezelfde gunstige voorwaar
den als de Sovjet-Unie heeft aangeboden."
Het besluit van Nederland om de Ne
derlandse strijdkrachten in Nieuw-Guinea
te versterken, aldus de minister, „heeft
aangetoond dat het Nederlands bedoeling
is het probleem op een militair niveau op
te lossen, nadat alle pogingen van ons
land om in de UNO een vreedzame op
lossing te vinden, zijn mislukt"
De 26-jarige beroepsmilitair J. J. O. K.
heeft in een hotelletje aan de Prinsen
gracht in Amsterdam getracht, de 41-
jarige prostituée J. P. van O. te wurgen.
De militair had de vrouw op het Thor-
beckeplein ontmoet. Toen hij al enige tijd
in haar gezelschap in het hotelletje was
zou hij haar gevraagd hebben: „Weet je
wel met wie je te doen hebt?". Na het
ontkennende antwoord van de vrouw zei
de militair: „Met je moordenaar", en
greep haar bij de keel. Maar toen zij
buiten bewustzijn geraakte kreeg de mili
tair, zoals hij later bij de politie verklaar
de, medelijden. Hij wachtte tot de vrouw
weer bijkwam en stond er op, dat zij
samen aangifte van zijn daad bij de poli
tie zouden doen. Uit het verhoor is ge
bleken dat de militair een dergelijke wur
gingspoging al eens in Den Haag heeft
gedaan. Daarvan is destijds echter geen
aangifte gedaan. Men onderzoekt nu of de
militair soms bij andere onopgeloste zaken
van deze aard betrokken is geweest.
JOHANNESBURG (UPI) Anthony
Fergusson, de president van de effecten
beurs van Johannesburg, is van oordeel
dat de economische vooruitzichten van
Zuid-Afrika voor 1961 onzeker zgn, ais
gevolg van het ernstig verlies van vertrou
wen dat door de apartheidspolitiek van de
Zuidafrikaanse regering in het buitenland
ontstaan is. Niet alleen de apartheidspoli
tiek speelt echter een rol in deze onzeker
heid, aldus Fergusson. „Gezien de toestand
van de Amerikaanse economie moeten wg
nieuwe dalingen vrezen van de prijzen
voor de grondstoffen welke Zuid-Afrika
uitvoert."
In zijn overzicht van de gebeurtenissen
in 1960 die hij dramatisch en onverge
telijk noemde stelde Fergusson verder
dat er enkele onbelangrijke concessies zijn
geweest, doch dat de fundamentele apart
heidspolitiek volkomen ongewijzigd is ge
handhaafd.
Hij verklaarde te geloven dat de meeste
Zuid-Afrikanen nog al te snel gereedstaan
met het excuus dat hun land iets zeer bij
zonders is en dat de apartheidspolitiek de
enige oplossing is voor problemen waar
andere landen andere oplossingen voor
menen te hebben. Men gelooft in het be
ginsel van de mensenrechten of men ge
looft er niet in, merkte hij op. „Het is te
betreuren dat bepaalde groepen de rechten
van het individu op vrije meningsuiting
in twijfel trekken. Toch moet de vrije me
ningsuiting in Zuid-Afrika ten koste van
alles verdedigd worden, zelfs als het zou
betekenen dat standpunten worden ken-
Bti de vanmorgen ln het stadhuis te Rotterdam
gehouden uitloting van 500 obligaties van de
eerste 2V; percent premielening, 1952 groot
f 10 000.000 zijn uitgelootmr. 57.611 aflosbaar
met f 50.000—, de nrs. 82.162 en 34.885 met
f 10.000 -,de nrs., 84.802 43.009, 12.334 5.654.
11.834, 50.447, 83.656. 55.473, 68.531 en 79.192 met
f 1.000.—, de nummers 65.964, 39.746, 21,752.
31.956 en 42.082 met f 500.de overige 482 num
mers zijn aflosbaar met f 150— elk. De uitge
lote obligaties zijn per 1 mei a.s. betaalbaar ge
steld bij de op de coupons vermelde kantoren
luidruchtige, super-Amerikaanse Ameri
kaan, en Frans Koppers als diens vrou-
wenjagende vriend. Bob Goedhart was aar
dig, en zelfs bijna geloofwaardig, als de
staatssecretaris. Leen Jongewaard (die op
viel als de enthousiaste kok), Jan Grefe,
Ria Vroemen en Marie-José Nysten vorm
den het kwartet van militair huisperso
neel onder commando van de korporaal
VOOR ZO VER ZIJ niet dl te kritisch
waren ingesteld hebben de toeschouwers
zich zeker wel vermaakt. Maar het succes
had groter kunnen zijn als Puck dit stuk
onder een krachtiger regie en vooral
in een vlotter tempo zou hebben ge
speeld.
Simon Koster
baar gemaakt die niet parallel lopen aan
de opvattingen van de regering".
Fergussdn stelde tenslotte dat Zuid-
Afrika met woorden alleen nooit het ern
stige verlies van vertrouwen kan herstel
len dat het in vrijwel de gehele wereld
geleden heeft
Volgens hedenochtend zeven uur bekend
gemaakte cijfers zijn in de Verenigde Sta
ten bij de nieuwjaarsviering 349 doden ge
vallen. Van hen waren 248 slachtoffers van
het verkeer. Door branden verloren 43
mensen het leven en door andere ongeluk
ken 58 personen.
In Napels raakten 53 mensen gewond bij
het traditionele gooi- en smijtfeest met
potten, flessen en pannen. In die Italiaanse
stad is de jaarwisseling het moment voor
een soort schoonmaak. Dan doet men alle
ongewenste zaken de straat op vliegen
waarbij elk jaar opnieuw tientallen men
sen gewond raken.
De Westduitse politie rapporteerde een
dode en 39 gewonden tengevolge van
straatvuurwerk. Honderd mensen raakten
gewond tijdens ietwat rumoerige nieuw-
iaarsfuifjes.
In Stockholm heeft bereden politie drie
duizend jongelieden, die auto's omver duw
den en op andere wijze luidruchtig feest
vierden. met enkele charges uiteen moe
ten jagen.
Rugby
Te Gstaad in Zwitserland heeft de Parij-
se modekoning Pierre Balmain tijdens een
„societyfeestje" koningin Sirikit van Thai
land de eerste beginselen van rugby bij
gebracht. Het fuifje dreigde te ontaarden
in een diplomatiek incident, toen men een
jong biggetje binnenleidde dat het nieuwe
jaar verzinnebeeldde en door iedereen
aangeraakt moest worden. In Thailand
geldt het varken namelijk als onrein. De
moeilijkheden werden snel opgelost toen
de feestvierders door de Koninklijke adju
dant fluisterend waren ingelicht.
Zim
De politie van Oslo heeft meegedeeld dat
onbekenden op of omstreeks het moment
van de jaarwisseling uit rijden zijn gegaan
in de auto van premier Einar Gerhardsen.
Een dag later is de wagen, een grote Rus
sische „Zim" die Gerhardsen in 1955 van
de Russische regering ten geschenke had
gekregen, met gedeukte spatborden en veel
krassen teruggevonden.
De nieuwjaarsvrolijkheid in Kopenhagen
krijgt volgens de politie van deze stad
steeds meer het karakter van onlusten. Er
komen in toenemende mate meldingen bin
nen van diefstal, vernielingen, geweldple
gingen en aanrandingen.
Nog nooit zijn er volgens de politie zo
veel kerstbomen op straat verbrand als dit
jaar en nog nooit is er zoveel vuurwerk
ontstoken. Tuinhekken werden uit hun
hengsels gelicht en in vlaggemasten ge
hangen, winkelruiten werden ingegooid eri
vele jongelui kregen letsel aan handen en
ogen door zelfgemaakt vuurwerk.
