Twintig! igste-eeuwse in de Sahara nomaden zoeken 5 ]aar: Drie miljard in olievelden in de woestijn moeizaam naar olie twee President van het Oostduitse parlement sprak in Marburg Leer domineert in de collectie-F ontana F unctie ver schuiving de vakbeweging m Gasvlammen boven Hassi Messaoud fm TT OLIEREPORTAGE 2 Smnapirin s aa Negen opvarenden van kustvaarder vermist Raad Eindhoven voteert aanvullend krediet van twee miljoen Regering was niet vertegenwoordigd bij de jubileumviering 4 ZATERDAG 14 JANUARI 1961 5 Teleurstellend Vruchteloos opwekkend pijnverdrijvend Overschat Kaufmann uit Duitsland in Oosterbeek aangekomen Mag u dat? Voor een stadsschouwburg Europa Zonder Paspoort n.v. opgericht ROMEINSE VOORJAARSMODE A.N.M.B. BEST AA T 75 JAAR (Van onze reisredacteur W. L. Brugsma) AIN THAIBA (Sahara) De sterren staan kil in de koude woestijnnacht. In de tent slaan de Berbers hun lange gewaden wat dichter om zich heen, Het is een oud gewoontegebaar, maar hun interesse geldt iets nieuws: zij zien een film. Deze nomaden, wier enige probleem sinds generaties het in leven blijven in een wereld zonder water en zonder bomen is, zien tot hun innige verbazing op het witte doek het Amazonegebied, waar mensen last hebben van teveel bomen en teveel water. Zij wanen zich op een andere planeet tot zij met blijde kreetjes van herkenning vertrouwder zaken opmerken: vechtende mannen, een slang, een bijna blote dame. Die paradijselijke symbolen worden ook met welbehagen begroet door de andere tentbewoners, gebaarde jonge Fransen, Britten en Neder landers. Wie wil er na deze eenstemmige reactie nog zeggen dat olie de inter nationale verstandhouding niet bevordert? De olie heeft hen hier midden in de grootste woestijn ter wereld samengebracht. Hij geeft de Berbers werk met machines, geld en een kijkje op de wereld via het oog van een Hollywoodse camera. Na het stagnerend leven in oase of nomadentent, in een'wereld van zand, gestoffeerd met dadelpalmen en kamelen, is dat een duizelingwekkende sprong vooruit. Voor de jonge Europeanen met de baarden ligt het juist anders om. Zij zijn van de voetbalvelden, bioscopen en danszalen uit het behaaglijk Liverpool, Lyon of Leiden naar het tentenkamp in de „Woestijn van de vrees" gevlogen. De olie-industrie is een harde meester, maar ook een royale. In ruil voor een paar jaar vrijwillige ballingschap in de Sahara in de kookhitte van de dag en de vrieskou van de nacht krijgen zij een salaris, waar zij thuis ten minste twintig jaar op zouden moeten wachten. Het ongerief in het, kamp van de seis mische ploeg valt trouwens mee: in de winternachten zijn de tenten elektrisch verwarmd. Als in de zomer het kwik naar 55 graden Celsius klimt, wordt het werk een paar maanden stopgezet. Twee maal in de week landt een DC-.7 met verse groenten, vlees, post en films op de air strip van het kamp. Het heeft douches, een volleybalveld en een bar. Na vier we ken mogen de oliejongens een week naar Algiers. En daaraan denken zij 's avonds in de mess-tent bij pils en de nieuwste plaat van Miles DavisHet is dus niet zo slecht olienomade te zijn. Want noma den zijn zij: als de seismische equipe een gebied heeft afgewerkt, wordt het hele kamp op trucks geladen en 500 of 1000 km. verderop weer neergezet. Wat is dat werk? Het wordt in de mor genkou, die de woestijn blauw, geel en rose verft, duidelijk wanneer de 29-jarige „seismic operator" Freek van der Veen uit Bussum het gaspedaal van zijn Land rover tegen de vloer zet. Ratelend stuift het ding over de stenige vlakte op een twintig meter hoge zandmuur af, die met tachtig km. per uur naderbij komt. Heeft operator Van der Veen-woestijnkolder ge kregen? Gaat een reisredacteur in het zand stikken? Nee, de Landrover klauwt zich brullend naar boven, staat op de mes scherpe duinrand bijna stil, gunt ons een blik in afgrond en leegte, basculeert dan voorover en suit braaf een helling van zestig graden af. Operator Van der Veen doet dat die och- Nu heeft het werk van de seismologen duintje rijden, vuurwerk afsteken ook wel andere resultaten in de Sahara opge leverd. Na vijf uur rijden met een jeep uit Ain Thaiba, met ieder uur een nieuwe luchtspiegeling, staat er eindelijk iets ecttfs aan de horizon: zes brandende gasvlam men, de oranje triomfvlaggen van Hassi Messaoud, vijf jaar geleden een stuk woes tijn als een ander. Nu asfaltwegen, een zilveren samenstel van buizen en tanks, air-conditioned alluminium woonbarakken tuinen, sportvelden, bars en restaurants, die zo van de Parijse Champs Elysées zijn overgeplant. Een uit het niets verre zen oliestad van zeventienduizend mensen. Een olieveld met een reserve van zeshon derd miljoen ton. En verder naar het oos ten ligt er nog zo'n veld en nog zo'n stad: Edzjeleh- Zarzaitine, waar de Koninklijke Shell een deelbelang van 35 percent heeft. Reserve: 150 miljoen ton. Er is dus olie in de Sahara, zij het niet zoveel als optimistische Franse poli tici kiezers en beleggers hebben voorge spiegeld. Het zoeken naar en in produk- tie brengen van olievelden in de Sahara heeft tot nu toe drie miljard gulden ge kost in vijf jaar tijd. En de veelbeloven de velden hebben toch nog een teleur stellende produktie gehad. Inplaats van de dit jaar verwachte tien miljoen ton haalden zij er slechts zeven miljoen. Met de uitbreding van de twee pijpleidingen naar Bougie en de Golf van Gabes in Tunesië hoopt men voor 1961 op een pro- Het begin: arbeiders leggen de kabels uit voor de seismofoons in de Sahara tend nog een keer of veertig en de kolonne van Landrovers met topografen en seis mologen en „power wagons" met arbei ders doet hem dat onverdroten na. Zo gaat men in de Sahara dagelijks naar zijn werk, men forenst als steilewandrijders omdat men zich niet door reeksen twintig kilometer brede zandduinen kan laten te genhouden als men naar olie zoekt. Hoe zoekt Van der Veens maatschappij, de C.P.A. (65 percent Koninklijke Shell) naar olie in een concessiegebied, dat een derde deel van Frankrijk zou bedekken? Zomaar eens een gat boren? Uiteraard niet: de seismische equipe (35 Europea nen. honderd Berberarbeiders) doet maar een deel van het vooronderzoek dat ook luchtkartering, gravimetrie en geologische exploratie "omvat. Het seismisch onder zoek is in principe eenvoudig: men doet series van explosieve ladingen afgaan, die trillingen de aardkorst inzenden. De terug gekaatste trillingen worden opgevangen door seismofoons, versterkt en geregis treerd op een fotografische band. Series van die banden naast elkaar zien eruit als modern behangelpapier, maar leveren, geïnterpreteerd door ervaren seismologen een ondergrondse contourenkaart, die geo logen kan helpen vaststellen of er veel belovende structuren zijn. Pas dan begint het proefboren. Spuit dan de olie de grond uit? De C.P.A. zoekt en boort nu al zeven jaar en heeft geen exploitabele velden gevon den. slechts een snel weer opdrogend put je en wat aardgas. Een proefboring kost al vijf tot zes miljoen gulden. Tel daar de luchtkartering, het jarenlange werk van de seismische equipes, de topografen en de geologen bij en men begint wat te voe len voor de stelling der grote oliemaat schappijen, die wil, dat alleen zij en dan nog slechts wanneer men hun een ruime winstmarge laat de grootscheep se exploratie kunnen financieren, die een eerste voorwaarde is voor het steeds zwel len van de oliestroom die de wereld no dig heeft. Advertentie Het einde: de oranje triomfvlaggen, gasvlammen boven Hassi Messaoud. duktie van zestien tot twintig miljoen ton. In 1965 zou dat 25 miljoen ton moeten zijn. Als men rekent dat Frankrijks behoefte aan ruwe olie nu al 33 miljoen ton is, dan is er voor Frankrijk dus nog geen sprake van olie-autarkie. Wel van deviezenbespa- ring, zij het ten koste van grote investe ringen. De Saha ra-olie heeft trouwens na delen: hij is „licht", bevat weinig stook olie, die de Europese markt juist zo nodig heeft, de exploratie was duur, de winning stuit op geologische moeilijkheden die ve le putten doet teleurstellen, de pijpleidin gen waren kostbaar. Resultaat: de Saha- ra-olie kan in prijs wel concurreren met die van Venezuela, niet met die van het Nabije Oosten. En bovenal rust er een zware politieke hypotheek op: de onopge loste Algerijnse kwestie. Al die handicaps maken dat de vaak sterk in belang overschatte Sahara-olie die van het Nabije Oosten voor Europa nooit zal kunnen vervangen. De ongerustheid dat Frankrijk zou proberen de Sahara-olie onder het mom van een gecoördineerde energie-politiek met behulp van preferen tiële rechten aan de andere landen van de Europese Economische Gemeenschap op te dringen, lijkt daarom ongefungeerd. De verdienste van zijn beschikbaarheid is vooral de risico-spreiding die de oliemaat schappijen zoeken om niet van één pro- duktiegebied afhankelijk te zijn. De verdienste van de vondst ligt bij de Franse, Britse en Nederlandse jongens die zich in de woestijn in het zweet gelopen, gereden, gedetoneerd en geboord hebben, tot de dag waarop hun energie werd te rugbetaald in de vette bruine stroom uit de aarde: nieuwe energie voor de wereld. (Van onze correspondent) BONN De president van de Oostduit se Volkskamer (parlement) Johannes Dieckmann heeft gisteravond in het Kur- haus te Marburg toch een redevoering ge houden. ondanks het feit dat zijn optreden in deze Westduitsc universiteitsstad bege leid werd door bijzonder veel interrupties, spreekkoren van vele honderden studenten en zelfs stenen die tegen de deuren en door de ruiten van het Kurhaus vlogen. De demonstratie tegen Dieckmann be reikten ongeveer een uur na het begin van de vergadering waarop hij zou spreken een hoogtepunt. De leider van de verga dering, de liberale student Horn, die dooi de Westduitse liberale partij is geroyeerd, stelde de bijeenkomst toen uit. Niemand verwachtte daarop dat er nog een rede voering van Dieckman zou komen. Men vergiste zich evenwel in de hardnekkig heid waarmee deze spreekbuis van de communistische autoriteiten in Oost-Duits- land naar West-Duitsland wsa gekomen. Hun protest tegen Dieckmanns op treden leek eerst resultaat te hebben. De protesten gingen gepaard met uitroepen als „Dieckmann er uit", „Vrijheid voor Oost-Duitsland" en dergelijke. Dieckmann kon slechts via omwegen de zaal in het Kurhaus bereiken: zijn weg van zijn hotel naar de vergaderzaal werd door de op tocht van de vierduizend studenten, hoog leraren en burgers geblokkeerd. haus. Dieckmann beweerde in ^zijn rede dat het enige voorstel tot vrije verkiezin gen in geheel Duitsland door de Oostduitse regering in 1952 gedaan was. Dit voorstel zou volgens hem door de Westduitse re gering te Bonn zijn afgewezen. Over de meer dan tweehonderdduizend vluchtelin gen die per jaar uit Oost-Duitsland naar het westen uitwijken, zei Dieckmann „Dat doen zij om eerder aan een bromfiets te kunnen komenToen Dieckmann zich in laatdunkende zin uitliet over com mentaren in Westduitse kranten, riep een student, ondey gelach van het publiek,: „U mag toch geen Westduitse kranten lezen (DPA) De protesten tegen de spreek beurt waren minder tegen de persoon van Dieckmann gericht dan wel tegen het feit dat geen Westduitse persoonlijkheid een gelijke kans in Oost-Duitsland krijgt. Dieckmann nam in 1956 deel aan de Evan gelische Kerkdag in Frankfort aan de Main. STOCKHOLM (UPI) Het Zweedse radiostation te Göteborg heeft vrijdagmid dag meegedeeld dat schepen en vliegtuigen die naar overlevenden van de Westduitse kustvaarder Münsterland zoeken, tot dus ver slechts een lege reddingboot en wat wrakhout hebben gevonden. De kans dat de negen opvarenden van de Münsterland nog gered kunnen worden acht men zeer gering. Het schip zond donderdagavond laat radiotelefonisch een noodsein uit, waarin gemeld werd dat het zinkende was voor de westkust van Zweden. Sindsdien is niets meer van de kustvaarder verno men. WILLEMSTAD (UPI) De brandende 39.000 ton metende Griekse tanker Kissa- vos is gisteren in de Caraïbische Zee ach ter gelaten om te zinken nadat de bemafïi- ning van 52 koppen aan boord van red dingschepen was genomen. Het Griekse vrachtschip Meesiniauos (8.456 ton) bleef achter bij de verlaten Kis- savos die donderdag in brand vloog na een ontploffing in de machinekamer. NEWPORT (UPI) De Amerikaanse marine heeft bekendgemaakt dat tijdens een vlootoefening voor. de Amerikaanse kust de torpedoboot jagers Keppler en Johnston met elkaar in aanvaring zijn ge komen. De Keppler kreeg schade aan dek en bovenbouw, de Johnston aan de boeg. De laatste moest terugkeren naar zijn basis, Charleston. LONDEN (UPI) Twee schepen heb ben gisteren aan de Britse kustwacht ge meld een lege reddingboot te hebben ge zien op ongeveer vijftien kilometer ten zuidwesten van de kust van Wales. Volgens de kustwacht zou de boot af komstig kunnen zijn van de 5000 ton me tende Spaanse vrachtboot Iris, die een maand geleden tijdens de reis van Corn wall naar Nova Scotia werd vermist Het schip had een bemanning van 23 koppen aan boord. PALM BEACH (Florida) (UPI) Een met zwavel geladen bark is gisteren in ruwe zee in de golfstroom bij Palm Beach vergaan. Waarschijnlijk zijn zeven van de acht opvarenden omgekomen. De kok is de enige die van het schip is gekomen door een duik door een patrijs poort. Kustwacht en scheepvaart hebben een volledag besteed om naar opvarenden te zoeken, echter zonder resultaat. Volgens de kustwacht had de wind een snelheid van meer dan 200 kilometer per uur. De golven kwamen tot vijf meter hoogte. Max Kaufmann, de volgens zijn be weringen uit het Westduitse dorpje Köp- pern vanwege anti-Joodse ressentimenten weggeplaagde expediteur, is aangekomen in Oosterbeek bij Arnhem. Twaalf dagen voordat zijn straftijd om was, werd hij uit de Westduitse gevangenis, waar hij nog een straf van vier maanden moest uitzit ten vanwege een verkeersdelict, vrijge laten. Kaufmann, zijn vrouw en zijn zoons, wonen thans in een hun geschonken grote woonwagen. Mr. M. Stokvis uit Amsterdam, die met de belangen van het gezin Kaufmann is belast, tracht een vestigingsvergunning voor hen te krijgen. Met „belangrijke be wijsstukken" is hij. zo deelde hij mede, teruggekomen uit Köppern en mede aan de hand hiervan zal hij de actie verder voeren. Tijdens de rede van Dieckmann kwam het voor het Kurhaus opnieuw tot demon straties. Opgewonden studenten riepen: „Dieckmann er uit, hang hem op". De sfeer in de zaal zelf werd op een gegeven ogenblik zo opgewonden dat Dieckmann aanstalten maakte zijn redevoering te stoppen. Slechts na inmenging van voor zitter Horn was de president van het Oost duitse parlement bereid verder te spreken. Op dat ogenblik vlogen de eerste stenen en bierflessen door de ruiten van het Kur- De gemeenteraad van Eindhoven heeft vrijdagnacht het voorstel van B. en W. tot, het verlenen van een aanvullend krediet van twee miljoen gulden voor de bouw van een stadsschouwburg aanvaard. Na goedkeuring door Gedeputeerde Sta ten van Noord-Brabant zal zeer spoedig met de bouw worden begonnen. Het voor stel werd met 28 tegen 7 stemmen aange nomen. Tegen stemden de drie man tellen de V.V.D.-fractie, twee P.v.d.A.-leden, een lid van de protestants-christelijke fractie en de enige vertegenwoordiger van de Katholieke Democraten. De K.V.P.-fractie en het grootste deel van de P.v.d.A.-frac tie stemden voor. De P.v.d.A. diende nog een motie in waarvan de strekking was dat ir. Genen met ir. Oskam ontwerper van het schouwburgplan die fractievoorzitter is van de K.V.P., van het lidmaatschap van de raad zou moeten afzien. Deze motie werd met 9 stemmen vóór verworpen. Te Amsterdam is opgericht Europa Zon der Paspoort, n.v. Oprichters zijn de heren Carel Briels en dr. W. H. C. Schukking. De nieuwe r.v. beoogt onder andere het ontwerpen, organiseren en exploiteren van evenementen van toeristische, publicisti sche en representatieve aard en het optre den als adviseur op genoemde gebieden. Het maatschappelijk kapitaal bedraagt 50.000. verdeeld in 50 aandelen van 1000. De heer Briels, die tevens als direc teur zal optreden, neemt deel voor negen aandelen', dr. W. H. C. Schukking voor 1 aandeel. De aandelen worden in contan ten volgestort.v De gezusters Fontana, die in Rome een befaamd modehuis drijven, hebben hun voorjaars- en zomercollectie getoond waar in bijna alles, voor overdag zowelals 's avonds, gemaakt is van leer. De collectie, de eerste van Italië's hau te couture, omvatte cocktailjaponnen, huis ensembles en japonnen voor overdag, ver vaardigd uit leer in allerlei kleuren. Ben van de meest ongewone creaties was een strapless-avondjapon van goudlamé-leer met wijde rok. Het strakke lijfej was be- stikt met gouden en koperen lovertjes en boven afgezet met wit chiffon. Bij de ja pon werd een bijpassend, ruim vallend jasje gedragen, dat ongeveer tien centi meter onder de heup viel. Een cocktail japon Was gemaakt van schitterend wit leer met geschulpte hals en een lang. strak lijfje, met een in twee dubbele stroken eindigende rok. Nog een opvallende creatie was een ensemble van crème-de-menthe- groen, bestaande uit een nauwsluitende pantalon en 'n bijpassende mouwloze pon cho, beide van leer. Het werd gedragen met een blouse met lange mouwen van bleekgroen chiffon. Bij de vakantiekleding viel een ensem ble op van wat de Fontana's „Italiaans blauw" hebben genoemd, bestaande uit een wijd lederen rok en bijpassende blazer, waaronder een blouse van blauwgroen ge streepte zijde werd gedragen. De rokken blijven even lang als zij in 1960 gedragen werden, althans volgens de gezusters Fontana. Haar collectie vertoon- De b\j het N.V.V. aangesloten Algemene Nederlandse Bedrtffsbond voor de Metaal nijverheid en de Elektrotechnische Industrie (A.N.M.B.), die gisteren tijdens een bijzondere bondsraadsvergadering in Amsterdam zijn 75-jarig jubileum vierde, heeft het ais een leemte gevoeld dat de regering zich bij dit jubileum niet heeft laten ver tegenwoordigen. „Hieruit blijkt opnieuw dat deze regering geen gevoel heeft voor verhoudingen en gespeend is van psychologisch inzicht", zei de algemeen secretaris van de A.N.M.B., de heer L. P. G. Nelemans in zijn openingswoord. Hij deelde mede dat de minister van Sociale Zaken bericht van verhindering had gezonden in ver band met een vergadering van de ministerraad. De voorzitter van het NVV, de heer D. Roemers, betreurde de afwezigheid van de regering bij het jubileum van de groot ste werknemers vakbond van Nederland eveneens. Er werden tijdens deze feestelijke bij eenkomst, die werd bijgewoond onder meer door vertegenwoordigers van instan ties en organisaties uit binnen- en buiten land, velé vriendelijke woorden gespro ken. Namens de bij het N.V.V. aangeslo ten organisaties bood de voorzitter, de heer Roemers, een envelop met inhoud aan bestemd voor de modernisering van het ANMB-vakantiecentrum „Ginkelduin" in Leersum. De heer Nelemans deelde nog mede dat het ledental van de ANMB in het afgelo pen jaar met ruim tien percent netto is toegenomen. De ANMB telt thans ruim 100.000 leden. Voorts zei hij dat de ANMB het voor bloemen ontvangen geld (ruim f 1.000) beschikbaar zal stellen aan het Koningin Wilhelminafonds. Volgens de heer I. Baart, de voorzitter van de A.N.M.B., is het gezicht van de vak beweging sterk veranderd onder invloed van het maatschappelijk bestel. Er is spra- de overigens geen nieuwe lijn. De zusters hadden zich veeleer geconcentreerd op een grotere toepassing van zwarte en terracot ta kleuren en een ongewone keuze van stoffen. Drie voorbeelden van de nieuwe Ita liaanse mode voor de komende lente en zomer uit de collectie van de Romeinse modeontwerper Tita Rossi. Links: een opvallende cocktailjapon van blauwe en groene chiffon. De ja pon heeft een diep decolleté aan de achterzijde en twee „vleugels". Midden: een middagjapon in rood en blauw met een „shawl-kraag". Rechts: een jurkje van eenvoudige snit met een plissé-rok, waarvan de plooien onderbroken zijn door twee gladde dwarsstukjes aan de zijkanten. Het materiaal is koraalkleurige wol. ke van een functieverschuiving zowel van de leden naar de top als omgekeerd. Wat vroeger plaatselijk werd geregeld, wordt nu op hoger niveau „bedisseld". De struc tuur van de vakvereniging zal bij de nieu we functie moeten worden aangepast, waarvoor ruime aandacht gewenst is. De heer Baart sprak hedenmiddag tijdens een bijeenkomst te Amsterdam in het Con certgebouw. De heer Baart becijferde dat er van de 425.000 loon- en salaristrekkenden in de metaal-, elektrotechnische- en diamantin dustrie (het werkterrein van de A.N.M.B.) thans 412.500 (97,1 percent) onder een C.A.O. vallen. Er zijn in deze sectoren in totaal 40 C.A.O.'s waarvan 23 betrekking hebben op één onderneming, twee op een aantal gelijksoortige ondernemingen in verschillende plaatsen en tenslotte 15 lan delijke C.A.O.'s waaronder het grootste deel van deze 412.500 werknemers valt. Van eenrichtingverkeer in de functie verschuiving, en wel van beneden naar de top, is volgens de heer Baart geen sprake,, want door wijzigingen in het maatschap pelijke bestel zijn er nieuwe funcites ont staan, waardoor er ook een verschuiving van werk en beleid naar beneden valt te constateren. De heer Baart dacht in dit verband aan de bedrijfskernen en ondernemingsra den; ook bij de uitvoering van de ziekte wet, het bestuur van de ondernemingspen sioenfondsen en het werk in allerlei over leg- en uitvoeringsorganen spelen de af delingen een belangrijke rol. Hoewel de structuur van de vakvereni ging dus is gewijzigd en nieuwe functies zijn ontstaan, vormen volgens de heer Baart de afdelingen en hun leden nog steeds de basis waarop een bond rust. In de toekomst zal naar zijn mening ruime aandacht aan het probleem van de func tieverschuiving in de vakbeweging moe ten worden geschonken. Ter gelegenheid van het 75-jarig bestaan van de grootste vakbond van ons land is een rijk geïllustreerd extra nummer ver schenen van „De metaalknerier", het 14- daagse orgaan var. d< INMP

Krantenviewer Noord-Hollands Archief

IJmuider Courant | 1961 | | pagina 5