FILMWEEK WEER IN ARNHEM
van 5 tot 10 juni
EXPOSITIES IN AMSTERDAM
m
Kunstschilder Jan Visser op
81-jarige leeftijd overleden
FILM EN FILMWERELD
nieuwe film van Alfred Hitchcock
ZATERDAG 14 JANUARI 1961
P. W. Franse
Ontploffing in IJmuidense
machinefabriek
Burgerlijke Stand
van Velsen
Jeugd-Rode Kruis gaat
melk in blik inzamelen
Vermiste schilderijen van
W. van der Colk terug
Bob Buys
Wouw brak been
PSYCHO
„Vanaf het ogenblik, waarop Hitchcock
de filmrechten van het boek van Robert
Bloch kocht, dat de basis vormt voor zijn
jongste film „Psycho", startte h(j met een
campagne van geheimzinnigheid en zwijg
zaamheid, zoals eigenlijk nog nooit in de
wereld van de film was voorge somen. Ge
durende vele maanden was zelfs da tiirl
van de film volslagen onbexeti'.!. Over dj
tijd, de set, de medespelenden, het verhaal,
enz. werd slechts in de vaagste uitdrukkin
gen gewag gemaakt. Het meeste nieuws
kwam ten slotte van Hitchcock zelf, die
zijn produktie in één volzin omschreef met
de woorden: „Psycho is het drama over
een jonge vrouw, die een fortuin steelt en
die een jonge man ontmoet, die gebukt
gaat onder de sterke invloed, welke zjjn
moeder op hem uitoefent".
Aldus luidt de tekst van een betoog,
waarmee de producent van de film zijn
zienswijze ontsluiert over de enorme im
portantie van het nieuwste werk van de
„meester der spanning". Die spanning is,
voor wat uw filmrecensent betreit, ge
broken. En wanneer hij zou proberen om
ook in een volzin de film „Psycho" voor
zijn lezers te kenschetsen, dan zou hij dat
als volgt willen doen: „Psycho is een film,
die een terugkeer betekent naar de sfeer
tekening van „Rebecca", de griezeleffecten
van „Notorious", het sadisme van „Tl.c
rope", een film, die herinneringen oproept
aan Clouzot's „Les diaboliques", spannend
inderdaad, maar dan met een beroep op eer
krankzinnige gespletenheid, die het moet
opnemen tegen volslagen weerloosheid. In
.Psycho" is Hitchcock verder gegaan dan
ooit. Waar zal hij eindigen?
De producent heeft verzocht om het fei
telijke verhaal en zijn ontknoping niet te
onthullen. Dat was ook met „Les diabo
liques" het geval en wij zullen er ons aan
houden. Dat neemt niet weg dat voor het
goed begrip toch wel het een en ander ge
zegd moet worden. Duidelijk is, dat met de
Hitchcock.
jfeuze van deze stof de bekwame poeliers-
zoon is teruggekeerd naar een cude liefde.
Hij trachtte in vorige films als ..North by
Northwest" en „Vertigo" de realiteit om te
buigen naar de irrealiteit en bekocht dat
met melodramatische effecten, die rijn
virtuositeit om het métier te beheersen,
kennelijk schade deden. Ditmaal verkiest
hij ons te verplaatsen naar een situatie,
waarvan wij voelen dat ze bezwangerd is
met krankzinnigheid, al duurt het wel even
voor wij daarvan overtuigd worden. Hij
houdt ons de melodramatische ontknoping
steeds voor, maar hij trekt telkens zijn
band terug en maakt ons tot bu'verens toe
nieuwsgierig. Op het moment dat. wij zo
ver zijn, komt hij dan met een anti-climax,
de verklaring van een psychiater, welke
zo ontnuchterend is in verschijning, dat we
helemaal al niet meer aan de trivale op
lossing denken. Daar voegt hij dan nog een
fraai sloteffect aan toe, dat dient tot ver
zoening en berusting. En daarmee heeft
hij zijn werk gedaan. Ingenieus, knap,
krankzinnig hoe hij het voor elkaar krijgt.
Het is dat merkwaardige bijvoegsel dat in
weerwil van alle ingeniositeit bij mij op
komt. Hoever gaat Hitchcock eigenlijk om
aan zijn fantastische voorkeur v m krank
zinnigen en moordenaars tegemoet te
komen? Is het waar wat hij zegt, dat hij
Anthony Perkins, die in „Psycho" een
der voornaamste rollen vervult.
thrillers maakt omdat angst een univeiseel
gevoel is, dat mensen graag bezitten, die
zelf in een veilige omgeving leven. En is
dat nu juist het geval wanneer zij in een
bioscoop zitten? Zijn daarvoor alle vormen
der abnormaliteit goed? Wat kan men er
van laten zien en wat niet? Wat w'llen we
ervan zien. Hoe willen we het zien?
De „Meester der spanningen" is een bui
tengewoon begaafd filmer. Hij verstaat
alle geheimen van het hoe. Het is on
loochenbaar in de manier, waarop hij met
„Psycho" mensen en situaties Tiaar ons
toespeelt. Het wordt evenwel een discus-
siabele zaak, wanneer men moet consta
teren, dat hij de ergste situaties niet
schuwt. Een vrouw, dit onder de douche
staat, is de meest weerloze en meest on
aanraakbare. Het water reinigt haar, het
beschermt haar, zij stoeit ermee en speelt
ermee. De ingreep daarin is een ingreep
in de intimiteit, die even universeel is als
de angst. Toch wordt de vrouw in deze
film, als zij staat te douchen, vermoord.
Men kan het overdreven vinden, maar is
dit nog een griezeleffect? Hitchcock laat
niet meer zien dan hij nodig vindt voor
de dramatische situatieschildering van
het verhaal maar het is juist deze
inbreuk op een universeel gevoel die de
vraag opwerpt in hoeverre daarmee een
geestelijke tweespalt ivordt aangeduid,
waarin de filmer met het oog van de ca
mera belieft te laten zien waarvoor hij
eigenlijk van schrik de ogen moet slui
ten. Hij brengt de schrik van de vrouw
op ons over. Amusement? Het is een
kwestie, die misschien heel persoonlijk is,
maar een emotionele ervaring van deze
orde moet toch gecompenseerd worden
door meer dan amusement alleen. Ik heb
daarvan in „Psycho" niets kunnen ont
dekken.
De verklaring ervoor is Jat Hitchcock
het vermogen bezit om alles te suggereren
wat hij wil. Men vindt dat in alle films
van hem, die nog gerekend worden tot het
Wat. men aan drumsolo's in Duke Elling
ton's muziek tekort was gekomen vulde
het publiek gisteravond in het stampvolle
Kurhauspaviljoen in Scheveningen aan
met gestamp, bravo's en handgeklap na de
première die het Nederlands Dans Theater
had gegeven van Hans van Maanen's jazz-
ballet „Klaar Af". Eveneens werd zeer
spontaan gereageerd op de eerste uitvoe
ring van „Lied naar de Duisternis" van
Benjamin Harkarvy, op een strijkkwartet
van Claude Debussy. Milly Gramberg, die
reeds eerder op de avond een uitverkorene
van het publiek bleek te zijn, vierde aan
het einde van deze abstracte uitbeelding
van exaltatie die in dramatische eenzaam
heid overgaat, een triomf. Zij liet er de
choreograaf in delen. De foto toont een
scène uit „Lied naar de Duisternis" met
Jaap Flier.
beste dat hij heeft gemaakt al is er een
kentering in de waardering waarneembaar
èn door 't feit dat hij niet meer net mono
polie op de thrillers bezit èn door de aan
maak van films, die een veel sterker karak
terontleding bezitten dan Hichcock heeft
afgeleverd, juist omdat hij vaak alleen
suggereert. Maar goed: in die suggestie is
hij een meester. Met die suggestie schept
hij adembenemende situaties zijn jei-
sonen bestaan soms alleen bij de giatie
daarvan. Zij worden er ingecorporeerd en
erdoor verslonden. In „PsychQ" doet hij
ook zulke halsbrekende toeren. Het begin
van zijn film is te lang. Men mag er dan
wel. volgens de producent, geen meter van
missen, maar er hadden er wel afgekund.
Dat begin is van een veel innerlijker ka
rakter dan wat er volgt, waneer eenmaal
de moord in het spel komt. Met zijn be
proefde manier van methodische vooi be
reiding werkt Hitchcock die spanning op.
Ze staat op barsten, wanneer de ont
knoping nadert. Ze spat net als het film
beeld uit elkaar. En dan komt de opzette
lijke anticlimax, die een getuigenis is van
wat een man als Hitchcock zich allemaal
kan veroorloven. Ik kan nog zijn meester
schap niet betwisten, al vecht ik wel zijn
beheer over wat hij met zijn talent doet,
aan. Wordt dat talent verspild? Nee, als
het om amusement gaat, niet. Maar waar
houdt het amusement op en waar begint
Hitchcock de ontluistering van zijn eigen
geest te projecteren?....
Vrijdagmorgen heeft zich in een machi
nefabriek aan de IJmuiderstraat.weg een
hevige ontploffing voorgedaan. Er sprong
namelijk een drooginstallatie uit elkaar.
Niemand van de aanwezige arbeiders werd
gewond. De installatie is vermoedelijk ge
sprongen doardat gassen wegens een lek
kage in de leiding met vuur in aanraking
zijn gekomen. De arbeidsinspectie stelt een
onderzoek in.
BEVALLEN: J. Th. Nielen-Schoen, d„
Delftlaan 427 I, Haarlem; G. Visser-de
Groot, z„ Celsiusstraat 6, IJmuiden; E. M.
Harrems-Pater, d„ Steenbokstraat 17, IJ
muiden; J. Schutter-van der Welle, z.,
Geelvinckstraat 76, Velsen-Noord.
OVERLEDEN: H. van Dijk, 86 j„ we
duwe van P. M. Brandwijk, Rijnstraat 4,
IJmuiden; K. de Boer, 70 j„ echtgenoot
van J. Buter, Piet Heinstraat 42, IJmuiden-
Oost; A. de Best, 85 j„ weduwe van P.
Koelewijn, Poelvenstraat 28, Castrieum;
G. Glazer, 68 j„ weduwe van Sj. Ninaber,
Zeeuwstraat 14, Velsen-Noord; F. M.
Schellings, 76 j„ weduwnaar van M. W.
Stevens, Kennemerlaan 31, IJmuiden; H.
Lijnbach, 68 j„ echtgenoot van M. E. Duin,
de Wetstraat 14, IJmuiden; G. Oordt, 80 j„
weduwe van M. Wilharms, Wijk aan
Zeeërweg 136, IJmuiden; A. van Dam,
56 j„ echtgenoot van J. M. Hiemenz, St.
Anthoniesteeg 17, Haarlem.
ONDERTROUWD: H. Gerrits, Woon
wagenkamp te Velsen en J. Kabalt, Woon-
wagenkarifp te Velsen; J. Groen, Froger-
straat 20, IJmuiden en A. D. Kostermans,
President Krugerstraat 31, IJmuiden, t.a.
Frogerstraat 20, IJmuiden; P. J. Lubbers,
Reyvordtlaan 56, Beverwijk en M. E. Pee-
ters, Cypressenstraat 8, IJmuiden-Oost; F.
Gleysteen, Ogelwightstraat 14, Velsen-
Noord en H. H. Suijkerbuijk, Galvani-
straat 5, IJmuiden, t.a. Galvanistraat 5,
IJmuiden; A. Wijkhuise, Schalkwijker-
weg 43, Haarlem en M. L. Schaap, Alexan
der Bellstraat 71, IJmuiden, t.a. Schalk-
wijkerweg 43, Haarlem; S. van Herle, Spil
bergenstraat 10, IJmuiden en T. Wester
huis, Watervlietstraat 35, Velsen-Noord, t.a.
Grahamstraat 252, IJmuiden; A. J. Brou
wer, Zandersstraat 10, ÏJmuiden-Opst en
H. H. Glas, Evertsenstraat 39, IJmuiden-
Oost, t.a. Evertsenstraat 39, IJmuiden-
Oost; J. P. Oerlemans, Buitenhaven 5,
Vlissingen en C. C. Haak, Paulus Potter
straat 21, IJmuiden-Oost; J. S. van Heezik,
van Zeggelenstraat 76, Haarlem en P. E.
M. Sintenie, Bloemendaalsestraatweg 4a,
Santpoort; J. Visser, Tussenbeeksweg 14,
IJmuiden-Oost en A. Stam, Wijk aan
Zeeëerweg 141, IJmuiden; J. G. Stege-
meijer, Surinamestraat 4, Santpoort en M.
H. Peil, Velserduinweg 159, IJmuiden-
Oost, t.a. Curagaostraat 24 bov.
GETROUWD: A. Groen en L. Escaraba-
jal Castillo, Kanaalstraat 23, IJmuiden; C.
R. Bos en T. M. van der Plas, Lange
Nieuwstraat 17, IJmuiden; J. P. Ramakers
en H. J. Strating, Lange Nieuwstraat 335,
IJmuiden.
In Arnhem wordt dit jaar weer een film-
week gehouden, en wel van 5 tot 10 juni.
In voorgaande jaren viel de filmweek
samen met het „Holland festival". Ter
gelegenheid van de aanstaande filmweek
zal ook de filmprijs van de Raad van
Europa worden uitgereikt. Vorige keren
geschiedde deze uitreiking achtereenvol
gens te Berlijn, Brussel, Edinburgh en in
Venetië.
Aan deze filmprijs zijn twee medailles
verbonden, waaronder een gouden, welke
voor een film uit elke categorie kan wor
den toegekend, mits deze film begrip bij
brengt voor de Europese cultuur en na
maart 1960 is vervaardigd. De tweede prijs
is bestemd voor een t.v.- of filmjournaal,
Het Nederlandse Jeugd Rode Kruis houdt
in Velsen van 16 tot 23 januari een inzame
ling van ingeblikte melk ten behoeve van
de hongerenden in het gebied van Kasai
in de Kongo. Hiervoor wordt de hulp van
de schooljeugd ingeroepen.
„ZEVEN STUIVERS"
Donderdagavond 26 januari wordt in het
Herv. Jeugdgebouw te IJmuiden de film
„Zeven Stuivers" vertoond. Dit is een
semie-documentaire over de verpleging
van langdurig zieken door de vereniging
„Het Zonnehuis". Verder staat een optre
den van het Christelijk Kinderkoor onder
leiding van de heer J. Huizinga op het
programma.
De Amsterdamse politie heeft gisteren
bij de Haarlemse schilder W. A. van der
Colk de drie schilderijen terugbezorgd,
welke sinds februari I960 vermist waren.
De heer Van der Colk had toen met de
drie werken deelgenomen aan de voor
jaarstentoonstelling der Vereniging Sint
Lucas in het Stedelijk Museum in Am
sterdam.
De schilderijen zijn teruggevonden in de
kelder van een bodebedrijf in Den Bosch,
dat gereorganiseerd werd. Onmiddellijk
na de vondst is de Amsterdamse politie
gewaarschuwd, die terstond de schilderij
en is gaan halen om die bij de heer Van
der Colk te Haarlem terug te bezorgen.
„NACHT ZONDER DAGERAAD"
De Haarlemse katholieke toneelvereni
ging „Sint Bavo" geeft woensdag 18 ja
nuari in de Stadsschouwburg haar tweede
toneelvoorstelling van dit seizoen. Opge
voerd wordt „Nacht zonder dageraad", to
neelspel in drie bedrijven door Victor Boni
en Thomas Rex. De Nederlandse vertaling
en bewerking zijn van A. M. B. Lamboo.
Regisseur is de heer Matien Langeveld.
waaraan ook deze idee ten grondslag moet
liggen. De bedoeling is, naar wij van het
stichtingsbestuur vernamen, deze film
prijs bij de opening van de filmweek uit te
reiken. Een andere prijs, die tijdens deze
week zal worden uitgereikt en wel op de
laatste avond, is dé staatsprijs voor de
beste Nederlandse documentaire, die de
laatste drie jaren is vervaardigd. Daarbij
komt dan nog een nieuwe, door de Neder
landse Bioscoopbond ingestelde prijs in de
vorm van een zilveren roos, voor de beste
Nederlandse speelfilm, die sedert de be
vrijding is vervaardigd.
Het verdere programma van de film
week is in voorbereiding. Er zullen weer
een vijftien tot twintig films worden ver
toond in 't Arnhemse Rembrandt-theater.
Speelfilms zowel als documentaires. Het
ligt in de bedoeling openluchtvoorstellin
gen te organiseren en ook voorstellingen
voor de jeugd. Filmvorming en filmvoor
ziening op de middelbare scholen zal ook
een punt van bespreking vormen en met
het oog hierop heeft het Nederlandse Film
instituut het voornemen een scenario-
prijsvraag voor de jeugd uit te schrijven.
Ook wordt dem ogelijkheid om tentoon
stellingen en congressen te organiseren
nader bekeken.
DE EXPOSITIEMOLEN van het Amster
dams Stedelijk Museum draait weer hard
en men ontkomt niet aan het gevoel zelf
door een molen gedraaid te worden, wan
neer men daar steeds beroepshalve op af
moet. Want bij het vele middelmatige on
der deze exposities krijgt het idealisme
een knauw. De expositie van werken van
de in 1884 geboren Henri ten Holt is ech
ter onmogelijk voorbij te lopen. Ten Holt
nam eens deel aan de beweging, die de
naam Bergense School kreeg. Wel zeer
bijzonder waren zijn zeer gedetailleerde
tekeningen van boslanen. Rond 1940 komt
hij terug op het vroeger al tot voorbeeld
gestelde Franse kubisme, zij het in zijn
geëvalueerde vorm. Er kwam meer bewe
ging in zijn composities. Zijn grote compo
sitie „Paarden" werd al eens met de ve
le voorstudies in het Stedelijk Museum
vertoond. Het verband tussen die studies
en de compositie, die hier uit zou resul
teren, zag ik niet zo direct. Men kan deze
studies echter beschouwen als een wijze
van inwerken op een in de beginne nog
wat zwevende idee, die meer in de geest
van de schilder dan in het voorbereidende
werk groeide. Iets meer direct dienstig
aan de uitvoering van een volgend groot
werk, een enorme triptiek, lijken de stu
dies voor dit werk. Door grootte maakt
het resultaat zeker indrük. De zijdelen lij
ken mij het duidelijkst en het meest ge
spannen. Naar kleur leek mij dit enorme
werk, waarmee ik toch te weinig contact
heb, mooier, sterker dan de „Paarden".
Tot dezelfde datum, 30 januari, wordt
werk vertoond van de Canadese schilder
Paul Emile Borduas (1905-1960). De ex
positie begint met een aardig stilleventje
en dan evolueert het werk al gauw naar
de abstracte kunst, die bij Borduas een
eind lijkt te vinden in een rood, een grijs
en een gebroken wit geplamuurd doek.
Tot 20 januari exposeert men een aan
tal schilderijen van Guido Strazzi, die ge
ïnspireerd zouden zijn op ons land. Met
een beetje goede wil en behulp van een
aantal meer geniaal aandoende dan wer
kelijk geniale schetsen wil men dat er
wel een beetje in zien. Strazzi heeft wel
veel regen en mist ontmoet! Veel plezieri
ger is mij de expositie van „La jeune
gravure frangaise", die ook tot 20 ja
nuari in het museum gehouden wordt; en
dat ook wat enig hier onder aanwezig ab
stract werk betreft, dat meer vakman
schap en inspanning verraadt dan Strazzi's
mistig gedoe. De Fransen wisten beter la-
tijnse klaarheid te bewaren. Ik beperk me
tot het noemen van enkele meer bekende
namen als die van Yves Alix, Edouard
Goerg, Jacques Villon en Frangois Des-
noyer. De laatste is overigens in een en
kele kleurlitho wel wat slap aan de gang
geweest. En dan is het misschien goed
enkele de meesten onzer onbekende na
men te onthouden. Mijn voorkeuren gin
gen uit naar het werk van Jean Bersier,
die in Nederland werkte, Gerard Cochet,
André Jacquemin, Robert Lotiron, een in
Frankrijk maar hier te weinig bekend schil
der, en Houplain wiens grafisch werk hier
al eens geïntroduceerd werd door de
kunsthandel Santee Landweer, waar men
overigens alle inlichtingen kan krijgen om
trent eventueel te verwerven werk van de
leden dezer groep.
BIJ GENOEMDE KUNSTHANDEL ex
poseert tot 26 januari de schilderes B.
Stork-Damen haar welgedane en sympa-
tieke schilderijen: stadsgezichten, land
schappen en figuur. Niet altijd kan ik haar
visie op de dingen volgen, zoals in een
Amsterdams stadsgezicht, dat overigens
toch een aantrekkelijk schilderij te noe
men is.
Bij kunsthandel M. L. de Boer ls tot
28 januari een belangrijke tentoonstelling
te zien van schilderijen, tekeningen en
grafiek van Gerard van den Eerenbeemt
en plastieken van Eugène P. van Lams-
weerde. Ik noem deze expositie belangrijk
en we kunnen nu ook nader kennis maken
met schilderijen van Van den Eerenbeemt.
Belangrijk is deze expositie vooral door
de grote indringingskracht van Van den
Eerenbeemt's zo diep doorwerkte en naar
onderwerp zo aangrijpende resultaten. Een
beschrijving van Van den Eerenbeemt's
onderwerpen zou echter weinig helpen
hem verder langs deze weg te introduce
ren bij hen, die tot nu toe nog geen
kennis mochten maken met zijn werk. Dit
bewijst dan de aan grafische of picturale
middelen zo eigen uitdrukkingswijze van
Van den Eerenbeemt. Wat hij te zeggen
heeft kon alleen zo als wij het op deze
expositie ontmoeten. Ware het met woor
den te zeggen, Van den Eerenbeemt zou
met dit werk niet voor de dag gekomen
zijn. Het grote schilderij „Stilleven met
schroot" kan men zich voorstellen als een
zeer eigentijds onderwerp. Het werd ech
ter zoveel meer dan een stilleven, het
kan landschap zijn zoals landschappen ons
ook stadsgezichten kunnen lijken. Het ver
beeldt in de eerste plaats een gevoel,
waarvoor we in landschap, stad of stille
ven enige Afspiegeling kunnen vinden.
ZEER WEL PAST bij Van den Eeren
beemt's werk dat van Van Lamsweerde
Diens plastieken zijn samengesteld uit
kantige brokken gebakken steen. Abstract
zal men zeggen bij een eerste aanschou
wen. Maar enige etsen van Van den
Eerenbeemt, stenen landschappen verbeel
dend, kunnen ons op weg helpen. Van
Lamsweerde betrekt ons in een wereld.
Anders dan de plastieken van de Israë
liër Haber, die met de omgevende ruimte
iets gaan doen op zo wonderlijke wijze, is
het of Van Lamsweerdes plastieken ons
trekken in een kleinere ruimte om zijn
werk heen,waarvan de grenzen overigens
vaag blijven, vervloeien. De ervaring is
te vergelijken met die welke we kunnen
hebben met kleine schilderijen, die ons
binnen het venster, dat de omlijsting is,
een verschiet geven op een andere we
reld of bij gelijke ervaringen: ook op een
ons bekende wereld. Wij vergeten voor een
moment onze directe omgeving en vermei
en ons in de wereld van de schilder en
daarmee op een gegeven moment ook de
onze. Dat laatste hangt af van de grootte
van het kunstenaarschap van de maker.
En zo was het mij met Van Lamsweerdes
plastieken die mij de sensatie van een
herkennen van min of meer gelijk erva
ren boden.
Tot besluit signaleer ik dan nog een ex
positie in Galerie 207 aan de Willemspark
weg 207. Daar kan men kennismaken met
de uitingen van „kunstvijand no 1, kul-
tuumozem, supernozem, barbarist, het
woeste beest en kunstgangster" Cremer.
Aldus de uitnodiging.
Op 81-jarige leeftijd is Ireiffennacht te
zijnen huize in de Eindenhoutstraat te
Haarlem overleden de kunstschilder Jan
Visser. Ongeveer drie maanden geleden
was hij uit het ziekenhuis ontslagen waar
hij wegens een langdurige ziekte ver
pleegd werd. Vrijdag jongstleden deed zich
de complicatie van een longontsteking
voor, waarop geen herstel heeft mogen
volgen. De begrafenis heeft dinsdag aan
staande plaats op de Algemene Begraaf
plaats te Heemstede, om half twaalf.
Jan Visser werd 18 maart 1879 te Alk
maar geboren. Hij kwam reeds vroeg
naar Haarlem, waar hij werd ingeschre
ven als leerling van de Haarlemse School
voor Kunstnijverheid, waar hij les in teke
nen en schilderen kreeg van de heer E.
Sahel. De lithografie en de houtgravure
werden door hem grondig bestudeerd. Op
18-jarige leeftijd trad hij in dienst bij
Joh. Enschedé en Zonen, waar hij vier
jaar als tekenaar en graveur werkzaam
was; daarna tekende hij nog enkele jaren
voor een Amsterdamse clichéfabriek. In
1912 besloot hij zich zelfstandig te vesti
gen en van die datum af wijdde hij zich
uitsluitend aan de schilderkunst. Stam
mend uit een familie van zeevarenden leg
de hij zich vooral toe op de zee, die zijn
meest geliefde onderwerp is gebleven.
Ook tekende hij, maakte etsen, litho's en
houtgravures. Na 1926 ging hij steeds
meer zich op bloemstillevens toeieggen.
Jan Visser was een echt Nederlandse
schilder: bloemen en water waren zijn
grote liefdes. Zijn gedegen vakkennis en
warme levensvreugde waren eigenschap
pen die hem voorbestemden in zijn „Vrije
Haarlemse Schilderschool" een pedagoog
van formaat te worden. Hij was niet alleen
leider maar ook bezieler vgn zijn leer
lingen, die hij steeds aanzette tot het vol
houden, doorwerken en verdiepen van een
onderwerp. Zijn vriendelijkheid, hulpvaar
digheid, doorzettingsvermogen en betrouw
baarheid deden hem vele vrienden ver
werven. Hoe hij werd gewaardeerd blijkt
wel uit de indrukwekkende namenlijsten
van de erecomités bij de jubileumtentoon
stellingen voor zijn zestigste, zeventigste
en tachtigste verjaardag. Bewondering
dwong hij af door de wijze waarop hij
de handicap van een lichamelijk gebrek
hij moest zich op krukken voortbewe
gen heeft overwonnen; nooit liet hij
iets van de pijn en de moeite blijken die
hij daarbij ondervond.
Werk van hem bevindt zich in het
Frans Halsmuseum en Teyler's Museum
te Haarlem en het Rijksprentenkabinet in
Amsterdam. Te St. Louis (Amerika) kreeg
hij voor een inzending een eervolle ver
melding.
Jan Visser was mede-oprichter van „De
Brug", waarvan hij voorzitter en later se
cretaris was. Hij was bestuurslid van „De
Onafhankelijken", lid van „Arti" en „St.
Lucas", van de afdeling Haarlem van het
Nederlands Kunstverbond, en van Kunst
Zij Ons Doel. Door zijn voortreffelijke ar
beid kwam de Vrije Haarlemse Schilder
school na 1933 tot nieuwe bloei. Bij hem
was elke vorm geoorloofd, mits de tech
niek niet werd geschonden. Hij bezat een
combinatie van gaven, die hem tot een
prominent pedagoog stempelden. Bij zijn
zestigste verjaardag werd een ere-exposi-
tie van zijn werk gehouden in het Frans
Halsmuseum, bij zijn zeventigste weder
om, bij zijn vijfenzeventigste in kunsthan
del Leffelaar, bij zijn tachtigste verjaar
dag in het Van Looymuseum. Bij deze
laatste expositie schreef Albert Helman in
de catalogus: „De kunstenaarstaak is:
licht halen, licht maken, licht brengen".
Jan Visser heeft zijn leven aan deze taak
gewijd. Hij beeft tot het laatst geschil
derd. „De liefde tot het schilderen heeft
mij m'n gehele leven dwars gezeten", was
een geliefde uitdrukking van hem.
Een inwoonster van IJmuiden-Oost is
vrijdagmorgen met haar fiets, rijdend bij
Plein 1945 in IJmuiden, geslipt. De vrouw
remde voor een naderende personenauto.
Door de val brak zij haar linkerbeen. Zij
is in het Antoniusziekenhuis opgenomen.
GEBEDSAVONDEN IN ALLE KERKEN
TE BEVERWIJK
Tijdens de van 18 tot 25 januari aan
staande te houden internationale gebeds
week zal ook in de IJmond voor de ver
eniging der kerken gebeden worden. Zowel
de rooms-katholieke kerken als de bij de
Oecumenische Raad van Kerken aange
sloten kerken in Beverwijk zullen in die
week speciale diensten houden. In alle r.-k.
kerken te Beverwijk zullen de diensten op
18 en 25 januari des avonds om 19.15 uur
aanvangen. De bij de Oecumenische Raad
van Kerken aangesloten kerkgenootschap
pen houden de gebedsavond in de „Op
gang" aan de Florastraat op 18 januari en
in de Lutherse kerk aan de Koningstr. op
woensdag 25 januari. Ook deze diensten be
ginnen om 19.15 uur.
