DE GETATOUEERDE ROOS" niet geheel
vrij van tekenen van verwelking
1
■S
Vonders „JOSEPH IN EGYPTEN
in Haarlem hartelijk ontvangen
Amsterdams Stedelijk Museum jubileert
met feest en pioniersexpositie
In vijfenzestig jaar uitgegroeid tot
een internationaal kunstcentrum
Ella Fitzgerald
en
Oscar Petersen
MAANDAG 20 FEBRUARI 1961
WÊÊM
MM
Nationaal programma
op 6 maart
Het weekeinde
Expositie van collectie-
Thompson geopend
Beeldschermer
De radio geeft dinsdag
Sp
T elevisieprogramma
Paul Cammermans en Ank van der
Moer in „De getatoueerde roos" van
Tennessee Williams, waarvan de Ne
derlandse Comedie zaterdag in Amster
dam de première gaf.
de debutante Kitty Courbois, die als de
vergeefs gekooide dochter de hevige span
ningen temperamentrijk afreageerde. Het
is jammer, dat men geen tegenspeler voor
haar heeft gevonden met een geschikter
postuur dan Will van Seist, die overigens
I wel voldeed. Na afloop van de voorstel
ling nam Ko van Dijk als een veldheer
achter en boven het front van de troep
waarin men verder onder anderen Jacque
line Royaards, Mimi Boesnach, Marie Ha
mel. Adelheid van der Most, Maria Petrel-
I li, Heieen van Meurs, Sophie Kohier, Phi
lippe la Chapelle en Bert van der Linden
I herkende het langdurige applaus in ont-
I vangst.
David Koning
Ella Fitzgerald
TEN ONRECHTE HEEFT men aanvankelijk gemeend, dat de Amerikaanse auteur
lennesseeWilliams een nieuw geluid in de dramaturgie zou laten horen. Glazen
Speelgoed en vooral „Tramlijn Begeerte" deden in ieder geval een eigenaardig soort
reahsme verwachten, bloemrijke lyriek uit erotische gronden. The Rose mattoo
voor het eerst te New York gespeeld in 1950 leek daar op het eerste gezicht aan
te beantwoorden. Sinsdien is men meer en meer tot de erkenning gekomen dat het
weinige dat Tennessee Williams te zeggen heeft door D. H. Lawrence allemaal reeds
beter en wezenlijker op de manier van een dichter werd gezegd. Maar hij heeft een
geoefend instinct voor het theater en een tot op zekere hoogte meeslepend geloof in
succes. En nu moeten wij daar op onze beurt weer aan geloven, als wij willen ten
minste. want de Nederlandse Comedie heeft „De getatoueerde roosin de vertaling
van Gernt Kouwenaar op het repertoire genomen (onder het omkeerbare motto: beter
laat dan nooit) en er jongstleden zaterdag in de stampvolle Amsterdamse Schouw
burg de tenslotte luide toegejuichte première van gegeven.
IN HET PROGRAMMA wordt een toe
passelijk gedeelte geciteerd uit een studie
van professor B. Hunningher, die ruim een
jaar geleden onder de titel „Tennessee
Williams tegenover de vijand tijd" in De
Gids verscheen. Daarin is het thema als
volgt onder woorden gebracht: „De ele
mentaire levensdrang als mogelijke basis
voor een werkelijk goed bestaanHet
eenvoudige, natuurlijke bestaan, geba
seerd op openlijke, zij het door liefde eer
bare aanvaarding der seksuele hartstoch
ten, geeft de kracht het leven te leven in
de simpele harmonie van geest en li
chaam". In het zojuist uitgekomen janua
ri-februari-nummer van Het Toneel her
haalt deze hooggeleerde commentator zijn
buitensporige waardering voor deze
„waarlijk menselijke komedie met alle
leed en vreugde" en trekt hij bovendien
een moraal: „Williams streeft naar over
winning van levensangst, naar loslaten
van wat voorbij is en naar aanvaarden
van wat komt, niet lijdelijk doch actief
als alles in de schepping wat natuurlijk
leeft".
Het kan aan mij liggen (per slot van
rekening woont professor Hunningher in
Amerika) maar ik vind dit alles een
romantische overschatting van ongetwij
feld originele decadentie. Wat krijgen wij
in dit „hartige stuk vol humor en meege
voel" te zien? De handeling speelt zich
af in een dorp aan de kust van de Golf
van-Mexico tussen New Orleans en Mobi
le, waarvan de bevolking in hoofdzaak uit
gewezen Sicilianen bestaat. In dit zwoele
klimaat (in deze voorstelling door decor
ontwerper Wim Vesseur mede door een
prima belichting voorteffelijk gesugge
reerd) komt voor Serafina delle Rose de
tijd met een schok als het ware tot stil
stand door de dood van haar man, wiens
stoffelijk overschot zij laat cremeren om
voortaan zijn as in een marmeren urn te
kunnen aanbidden. Voor dit primitieve we
zen was de door hem geschonken hoge
en wilde vreugde van de harstocht (zoals
professor Hunningher zegt) het begin niet
alleen, maar ook het einde (zoals de jeugd
van tegenwoordig zegt). Serafina kiampt
zich in opsluiting vast aan het verleden.
Zij tracht ook de amoureuze ontwikkeling
van haar dochter Rosa aan banden te leg
gen. De ommekeer komt door de ontdek
king, dat de.om zijn onuitputtelijke virili
teit ook postuum verheerlijkte man een
vrachtrijder haar ontrouw is geweest
INTUSSEN HEEFT ZIJ een andere
chauffeur leren kennen, dankzij een van
het Mariabeeld afgesmeekt toeval, met
wie zij daarop zonder veel aarzelen, want
zij is immers zo primair en ongecompli
ceerd, een uitbundige verhouding begint.
Als zich nog eenmaal neem ik een zin
van professor Hunningher over, want die
heeft zijn indrukken zo smakelijk gefor
muleerd vervolgens het visioen van de
op de borst getatoueerde roos als teken
van conceptie herhaalt, dan wordt de toe
komst juichend van hervonden geluk be
groet. De zestienjarige dochter is blijk
baar niet voor niets naar deze passie
bloem genoemd en biedt zich tegen de
verdrukking in gerijpt met klemmende
bedoeling van volledige overgave aan de
maagdelijke matroos, waar zij voor het
eerst van haar leven mee uitgaat. Zij
krijgt echter pas haar zin, als hij zich
ontslagen kan achten van de belofte tot
kuisheid, die hij tegenover Serafina heeft
afgelegd. Op de diepzinnige gedachte „nou
moe!" zou deze zeeman uit zichzelf nooit
zijn gekomen
Het is bijzonder moeilijk dit stuk met
zijn extravagante mystiek omtrent het
seksuele leven te „plaatsen". In het pro
gramma worden ter beoordeling door de
bezoeker drie voorstellen gedaan met een
vraagteken daarachter: blijspel, drama,
klucht? Het sentimentele en het sensatio
nele, in de beste zin bedoeld, lopen door
een. Van verschijningsvorm is het dan ook
een echt volksstuk. Vandaar dat men zich
moet afvragen wat ter wereld de Neder
landse Comedie kan hebben bewogen dit
De nationale programmacommissie heeft
de dichter Willem Brandt te Bussum op
dracht gegeven een huldigingsgedicht te
maken dat ter gelegenheid van het 12V2
jarig regeringsjubileum van de Koningin
op 6 maart over beide radiozenders zal
worden gedeclameerd door de actrice en
voordrachtkunstenares Elisabeth Ander
sen. De muzikale omlijsting is van Bene
dict Silbermann. Het programma zal wor
den uitgezonden uit de grote KRO-studio
en niet uit het RAI-gebouw in Amsterdam,
zoals aanvankelijk in de bedoeling lag.
Het programma bevat verder een feest-
concert en redevoeringen van de minister
president prof. De Quay en van de bur
gemeester van Amsterdam mr. Van Hall.
na tien jaar (dat wil bovendien artistiek
klimatologisch zeggen: een vol decennium
te laat) voor het voetlicht te brengen. Die
verwondering werkt te klemmender, om
dat men uit eigen gelederen de hoofdrol
len niet bevredigend kan bezetten. Dank
baar kan men eigenlijk alleen zijn voor
het feit, dat men om zich uit de vrijwil
lige dwangpositie te bevrijden de veelzijdi
ge bekwame acteur Paul Cammermans uit
België heeft laten overkomen. Hij leverde
als de aanvankelijk gefrustreerde minnaar
MEN MAG HET ALS een compliment
beschouwen voor het Haarlemse schouw
burgpubliek en zijn belangstelling voor
culturele prestaties, dat de Nederlandse
Comedie het heeft aangedurfd op drie
achtereenvolgende avonden Vondel's „Jo
seph in Egypten" in de Haarlemse Stads
schouwburg te vertonen. Want deze dra
matisering van het 39ste hoofdstuk van
Genesis is bepaald geen gemakkelijk aan
sprekend werk en om het te kunnen waar
deren dient men genoeg oor te hebben voor
de prachtige taal waarin het is geschre
ven, om te vergeten dat het in dramatisch
en psychologisch opzicht ernstige tekort
komingen heeft.
Die tekortkomingen zijn natuurlijk ge
makkelijk genoeg verklaarbaar: wat de
handeling betreft was Vondel nu eenmaal
gebonden aan het bijbelverhaal (waarvan
in zijn tijd niet kon en mocht worden af
geweken) en in dat verhaal ontbreekt het
zowel aan voldoende dramatische scha
kering als aan een slot zoals dat bij een
Alvaro Mangiacavallo een formidabele tl:eurspel zou Passenl en wat de psycholo
gie aangaat was de dichter ook weer ge
noodzaakt, volgens zeventiende-eeuwse op
vatting de verdorven representante van
het heidendom zo scherp mogelijk te con
trasteren met een boven-alle-zonden-ver-
heven vertegenwoordiger van het geloof in
één God. Het is dus heel begrijpelijk, dat
Joseph en Jempsar in dit stuk meer be
lichamingen van tegengestelde menselijke
prestatie met technisch fijnzinnig geoefen
de speeldrift. Hij vulde letterlijk en fi
guurlijk alles in wat er van hem gevraagd
wordt met zijn clownesk brutale overcom
pensatie van overigens aantrekkelijke na
ïveteit, een slimme profiteur van animale
kansen.
DE ROL VAN SERAFINA delle Rose
is geschreven met de gedachte
geraffineerd primitieve actrice als Anna °'genschappen dan echte mensen zijn ge-
Magnani, die deze in de naar het stuk ver
vaardigde film inderdaad heeft vertolkt.
Met inschakeling van haar geroutineerde
veelzijdigheid, met intense concentratie
van psychologisch zuiver bepaalde spel-
factoren heeft Ank van der Moer gepro
beerd het onmogelijke waar te maken,
soms met tch wel fascinerend resultaat.
Maar de getoonde eigenschappen kwamen
veel te ver uit elkaar te liggen, hoorden
niet organisch bijeen.
Door de verscheurend dynamische re
gie van Ko van Dijk, die de gevoelige pas
sages door muziek liet begeleiden, kwam
dit extra tot uiting. Zijn voorbeeldige zorg
voor schilderachtige detailwerking deed
het gebrek aan waarachtige primitiviteit
nadrukkelijk blijken. Het kunstmatige
werd zelfwerkzaam ten koste van de na
tuurlijkheid.
De enige, die zich volwaardig wist te
doen gelden in dit vreemde milieu, was
worden, maar al is dat dan begrijpelijk,
het maakt het voor een twintigste-eeuws
publiek wel moeilijker en vermoeiender de
dramatische handeling belangstellend te
blijven volgen. Wij zijn nu eenmaal te zeer
doordrongen van het „Niets menselijks is
mij vreemd gebleven" dan dat wij nog on
voorwaardelijk kunnen geloven in het vol
strekt ongenuanceerde zwart-wit waarin
de karakters der twee hoofdpersonen van
„Joseph in Egypten" ons worden voorge^
steld.
Dit alles doet niets af aan het feit dat
Johan de Meester de eer toekomt voor zijn
initiatief om kort na „Joseph in Dotan"
ook „Joseph in Egypten" op te voeren en
het daardoor mogelijk te maken dat beide
stukken later gecombineerd worden in één
ruimschoots avondvullende vertoning. Al
zou De Meester's uiteindelijk doel, het
aankweken van de belangstelling voor Von
del's dramatisch werk, wellicht meer ge
diend zijn geweest met een vertoning van
een eveneens weinig gespeeld drama als
„Salomon", dat thematisch een zekere
verwantschap met „Joseph in Egypten"
vertoont maar waarin de oude koning van
Israel, op zijn beurt blootgesteld aan hei-
Vliegoefeningen. Op 23 en 24 februari
zal de Koninklijke Luchtmacht een lucht
verdedigingsoefening houden. Vluchten zijn
te verwachten in de nachten van 23 op 24 I dense verleidingen, heel wat menselijker
en van 24 op 25 februari. De betrokken is getekend dan de door Potiphar's vrouw
vliegbases zijn Soesterberg, Leeuwarden, beminde Joseph,
wente en Ypenburg. Het moet voor de jonge acteur Tom van
Beek een uitermate moeilijke opgave zijn
geweest, deze zeer rechtlijnig denkende
Jospeh uit te beelden. Door de manier,
waarop hij dat heeft gedaan, heeft hij dui
delijk bewezen \vat hij al enige keren
kleinere rollen had doen vermoeden, na
melijk dat hij tot de begaafdste jongeren
van het Nederlandse toneel behoort. Met
grote toewijding en overtuigingskracht en
met een voortreffelijke dictie heeft hij ge
poogd de figuur tot leven te brengen. Dat
hij daarin toch niet geheel is geslaagd
moet vooral aan de rol worden geweten,
en daarnaast wellicht aan het feit dat de
regisseur hem niet méér gestuwd heeft in
de richting van de mysticus, de droom
uitlegger, die Joseph toch was (al is deze
hoedanigheid ook moeilijk verenigbaar
met de capaciteiten die de hofmeester van
een Egyptisch edelman nodig moet heb
ben gehad!). Een vertolking, waarin die
kant van de figuur naar voren was ge
komen, zou het hele conflict met Jempsar
waarschijnlijk aanvaardbaarder hebben
gemaakt dan thans het geval is, nu we bij
voorbeeld, als we Joseph vlak voor zijn
grote scène met zijn meesteres in lectuur
verdiept zien, sterk de indruk krijgen dat
hij het huishoudboekje van de famiiie Poti
phar aan 't controleren is. Maar toege
geven moet worden, dat Vondel deze min
der mystieke opvatting van de figuur wel
sterk in de hand werkt.
Ellen Vogel, die over zoveel meer erva
ring beschikt dan Tom van Beek, wist aan
de rol van Jempsar wel enige menselijke
facetten te verlenen die niet rechtstreeks
uit de tekst voortkomen. Zij had de rol
voortreffelijk opgebouwd, van het nog in
gehouden, klagende begin naar de dubbe
le climax van haar onbeschaamde uitda
ging van Joseph en haar uitbarsting van
haat bij diens weigering. Het was een
waarlijk barbaarse vrouwefiguur („bar
baars" in dé' Vbhdellaénse betékenis dan),
die Ellen Vogel uitbeeldde,maar Waarbij
de actrice haar Créatie ten volle bleef be
heersen ook op de momenten van Jemp-
sar's volslagen onbeheerstheid.
Een nobele gestalte, imponerend door de
klaarblijkelijke innerlijke rust („Wanneer
men droomt van rust. wordt d'onrust eerst
geboren") was de Potiphar van Johan
Schmitz, deze Potiphar door wie Vondel
misschien zijns ondanks laat zien dat
ook een „heiden" geestesadel kan bezit
ten. Schmitz speelde die dramatische troef
van het stuk prachtig uit en verloor zelfs
in zijn woede bij het vernemen van Jemp-
sar's aanklacht tegen Joseph niets van de
adeldom die dit karakter kenmerkt. Lous
Hensen gaf aan de rol van de voedster
alle gewenste accenten van liefde en be
zorgdheid voor haar meesteres en Ook van
de leugenachtigheid waarmee zij die lief
de meent te dienen.
Peter Oosthoek was een indrukwekkende
Jhr. J. H. W. B. Sandberg heeft zaterdag de viering vaq, het 65-jarig bestaan van
het Stedelijk Museum te Amsterdam om twaalf uur 's middags ingeleid met de
openstelling van de jubileumtentoonstelling. Tot ver na middernacht duurde voorts
een door 800 gasten, onder wie talrijke kunstenaars, bezochte feestavond. Het was
met alleen de grote dag van „Het Stedelijk" maar vooral de grote dag van jhr. Sand
berg. Volgend jaar wordt hij 65 en zal hjj zijn plaats aan een ander moeten afstaan.
Heeft hy deze dag als een soort afscheid willen zien? In afwijking van zijn gewoonte
heeft Sandberg 's middags in de aula van zijn museum vrij langdurig gesproken, een
kleine beweeglijke man wiens grijze lok steeds weer over het voorhoofd valt, een
sterke persoonlijkheid die de afgelopen vijftien jaar zijn eigen weg is gegaan in weer
wil van de storm en critiek die zijn beleid heeft uitgelokt. Hij stond daar in een
lichtgrijs zomerpak voor een zaal vol in stemmig donker gestoken genodigden.
(Van onze jazzmedewerker
Een nerveuze Lou van Rees kon zater
dagmiddag om ongeveer half zes aan het
publiek, dat in het Amsterdamse Concert
gebouw voor een uitverkochte zaal had
gezorgd, meedelen, dat de beide grote
jazzmusici, Ella Fitzgerald en Oscar Pe
tersen. toch waren gekomen, ook al had
dat heel wat voeten in de aarde gehad. Het
Oscar Petersen-trio opende de avond.
Petersen, virtuoos pianist, werkte in vlot
tempo een aantal nummers af en ver
dween na een half uur weer van het po
dium. Zijn spel is zo langzamerhand bij
iedereen bekend. Men zou het eersteklas
ontspanning kunnen noemen. Begrijpelijk,
lichtvoetig, technisch fenomenaal verzorgd
maar ook soms vlak en ongeïnteresseerd
Petersen doet pogingen „klassieke elemen
ten" in zijn spel te verweven en slaagt
daarin zoals dit meestal het geval is
ternauwernood. Toch vinden juist dit soort
experimenten ook het Modern Jazz
Quartet bewijst het de meeste waarde
ring bij het publiek. Daar waar Petersens
speelsheid en fantasie niet tot het „af
draaien van akkoorden en loopjes" leiden,
moet hij gerekend worden tot een der
grootste jazzpianisten van onze tijd. Ray
Brown, ook al een oude bekende, begeleid
de weer uiterst gevoelig en vergastte het
publiek op vele welluidende soli. Drum
mer Ad Thigpen is een uiterst sensitief
zeer muzikaal drummer. Het Oscjir Pe
tersen-trio is een schoolvoorbeeld van goed
samenspel in de jazz.
Na de pauze trad Ella Fitzgerald, „The
first lady of jazz", voor het voetlicht in
een knalrode robe en uiteraard gewapend
met haar witte shawl en haar stralende
glimlach. Het is nog altijd de moeite
waard om naar Ella te luisteren en men
kan zich nog steeds verbazen over haar
stemtechniek. Maar het klonk allemaal
wat matter, minder genuanceerd en min
der creatief dan vroeger. Dit kan natuur-
Schiet de K.R.O. naast de roos met zijn
cursus „Onze arme rijke taal", de A.V.R.O
heeft zaterdagavond deze cursus spelender
wijze de huiskamers binnengevoerd met de
eerste t.v.-realisering van de radiorubriek
„Hou je aan je woord". Dit is nu de ge
noeglijkste en leerzaamste manier om wat
over onze moedertaal op te steken bij
monde van de litteraire coryfeeën, die er
onder de patronage van Karei Jonckheere
een spitse en amusante vertoning van
maakten.
Zij bleven zichzelf, trokken zich van
de camera's niets aan en hielden ons van
begin tot eind nieuwsgierig naar de manier,
waarop ze nu weer uit de hoek zouden
komen. Het was zo gewoon en zo natuurlijk
als televisie moet zijn. We kunnen dit pro
gramma-onderdeel met een gerust hart
een enorm succes voorspellen, voo-al dank
zij de deelnemers, die mans genoeg zijn om
zich van de kijkersschare niets aan te trek
ken. Ze hebben lak aan prestige en zijn
autoritair genoeg om indruk te maken Ze
spelen het spel om het spel. Het was rond
uit een verademing.
Daarbij zinkt Mieke Telkamp in het niet
Men onderscheidt te duidelijk echt van
onecht. De show van Mieke onthulde haar
slechte uitspraak van haar moei staal en
haar nasale klanken, die gelukkig door ge
voel voor harmonie en volume aantrek
kelijk worden. Wij willen niet eenzijdig
worden, maar vergeleken bij „Hou je aan
je woord raakte de rest van het avond
programma in de schaduw.
haar eerste nummer „Too close for com
fort maakte zij een goede start en andere
hoogtepunten waren „I'm in Heaven"
„Round Midnight" en „Caravan". Heel
mooi was het bekende „Deep Purple
Dream", waarin zij voortreffelijk begeleid
- - ----- - D® V.P.R.O. heeft de zondagavond ge
lijk aan de vermoeiende reis gelegen heb- bruikt om ons op een drietal punten voor
ben, die Ella net achter de rug had. Met te lichten en wel op het gebied van de
fotografie, de dans en de liefde, hetgeen
een ongelijksoortig maar instructief pro
gramma opleverde. De „inleiding tot de
dans" was het tweede deel van een serie,
waarin ditmaal de functie van de dansers
schaars, namelijk door een gebrekkige te-
werd door Herb Ellis op gitaar. Voor de lerecording werd belicht. Van het hogere
vangwerk in de klassieke pas de deux tot
het uitbeelden van een volledige dansrol
in een modern ballet als „Petrouschka"
werden ons de verschillende mogelijkhe-
den getoond door leden van het Neder-
Ella uitmunt, maar die lands Danstheater, waarbij Jaap Flier als
de Moorse pop onzes inziens uitblonk.
Het was daarna een beetje onthutsend
wat men bij deze omroep allemaal onder
variaties op het thema „liefde" blijkt te
verstaan. Manon Alving en Jaap Maarle-
veld droegen een deel van hun declamatie-
in het Haags Gemeentemuseum heeft programma „Hart om hart" voor, waar
de staatssecretaris van Onderwijs, Kuns- van zeker de helft niet over liefde gaat
ten en Wetenschappen mr. Y. Scholten een Men kon niet anders dan waardering heb-
toespraak gehouden ter gelegenheid van ben voor de wijze, waarop deze gedichten
de opening van de tentoonstelling van de werden gebracht, al blies de wind wel erg
collectie van de Amerikaan G. D. Thomp- uit de experimentele hoek, wat het be-
son, die zelf, door de mist vertraagd, niet §riP bij eerste gehoor niet vergemakke-
overige leden van het kwartet dat Ella
bijstond, konden we niet zo heel veel be
wondering hebben. Het spel had een plicht
matig, conventioneel karakter. De avond
werd besloten met een van de bekende
scat-vocals, waarin
niet zo geïnspireerd klonk als anders.
aanwezig kon zijn. De staatssecretaris re
leveerde verwoede pogingen van het Haag
se museum om een ^aantal werken uit* de
ze collectie te verwerven. Energiek wordt
gepoogd middelen daartoe te verkrijgen;
aangezien de collectie, die werken van De-
gas, Braque, Monet, Mondriaan en vele
andere groten bevat, geliquideerd zal wor
den.
aanvoerder van de Rei van Engelen, Nien-
ke Sikkema een lieftallige aanvoerster van
de Staatjoffers (die overigens, gezien hun
kostumering en hun bewegingsstijl, in dit
geval beter „de Isis Sisters" hadden kun
nen heten). Het decor van Wim Vesseur,
gebaseerd op zijn ontwerp voor „Joseph
Dotan", voldeed goed; zijn kostuums,
behalve die voor genoemde „Sisters", wa
ren uitstekend op de karakters afgestemd.
De muziek van Lex van Delden was bij de
Haarlemse première prijzenswaardig ver
op de achtergrond gehouden.
Het publiek heeft zaterdagavond door
langdurig en hartelijk applaus getuigd van
zijn ingenomenheid met deze opvoering,
waarmee Johan de Meester opnieuw ge
toond heeft, zich met hart en ziel te kun
nen wijden aan Vondel's dramatiek en
bovenal aan Vondel's verskunst, die in dit
geval uitzonderlijk goed tot haar recht
kwam.
Simon Koster
lijkt.
„La suprise", een Frans filmpje, werd
daarna de verrassing van de avond. Zo
speels en poëtisch en tegelijk zo geestig
kan toch alleen een filmverhaal zijn dat in
de voetsporen van een Jean Giraudoux
uit Frankrijk van onze dromen komt.
Voordat Frans Henrichs ons zijn „Sport-
actualiteiten" kwam brengen werd het
liefdesdrieluik nog afgerond met een aan
tal chansons, songs en Lieder in de drie
moderne talen met veel expressie, maar
met weinig stem gezongen door Jobs van
Zuilen. Zij werd virtuoos begeleid door
Cor Lemaire die voor een tweetal teksten
een heel bijzondere muziek had gemaakt.
Ook hier was het verband met het hoofd
thema vaak ver te zoeken, al valt het te
begrijpen en eigenlijk ook te waarderen
dat men althans probeert een soort stra
mien aan te brengen, zelfs wanneer dat,
zoals deze keer, slechts een schijn van
eenheid suggereert.
HILVERSUM I. 402 m.
gemeentebestuur hem in de afgelopen vijf
tien jaar zoveel vrijheid heeft gelaten. Hij
schetste de plaats van de kunstenaar in
de hedendaagse wereld en zei: „Het Ste
delijk Museum heeft door zijn volharding
een artistiek klimaat in de stad trachten
te scheppen. Een museum is een plaats
waar gemeenschap en kunst elkaar ontmoe
ten en een museum van hedendaagse kunst
is een plaats waar de gemeenschap de
kunst ontmoet waarmee ze nog niets weet
aan te vangen. De kunstenaar stort zich
met overgave in het onbekende om het
nieuwe, het leven, dat in aantocht is
zichbaar, tasbaar, hoorbaar en waarneem
baar te maken".
Tijdens de coctail-partij in de namiddag
spraken wij de Amsterdamse wethouder
voor Kunstzaken mr. A. de Roos, „Wij
beseffen nu pas hoe dankbaar wij Sand
berg moeten zijn", zei hij. „Het is geble
ken dat op het ogenblik in binnen- en bui
tenland tot zelfs buiten Europa het Ste
delijk Museum als een der belangrijkste
en opmerkelijkste musea voor de moder
ne kunsten wordt beschouwd. Dat is een
gevolg van het kunstbezit maar ook van
de hier gehouden tentoonstellingen en de
nrichting van het gebouw. De vele ver
bouwingen, die hier hebben plaats gehad,
werden uitgevoerd door onze dienst
voor Publieke Werken. Maar Sandberg is
geen gemakkelijk mens. Hij laat zich door
niemand iets voorschrijven. Alles wat hier
is gebeurd, het schilderen van trappen,
het plaatsen van deurknoppen, de aanleg
van de tuin en de inricchting van de kof
fiekamer, dat is allemaal zijn werk. Ik
behoef niet te zeggen wat een strubbelin
gen dat in onze ambtelijke wereld heeft
gegeven. Sandbergs vertrek zal een slag
voor Amsterdam zijn. Ik kan mij het mu
seum niet zonder hem voorstellen. Het zal
bijzonder moeilijk worden om een man
van dergelijk inzicht en karakter als op
volger te vinden".
Wethouder De Roos formuleerde het te
voren in zijn officiële toespraak als volgt:
„Wat na de 'fiweede Wereldoorlog door
Sandberg op het gebied van exposities is
gepresteerd, dwingt onze bewondering af.
Met een uitermate fijne en scherp ontwik
kelde intuïtie, gesteund door een uitgebrei
de kennis van hetgeen in de wereld van
de kunst omgaat, heeft Sandberg de ver
schijnselen gevolgd en daar waar hij le-
Sandberg zei dankbaar te zijn dat het
venwekkende elementen ontdekte, die hij
de moeite waard achtte tot ontplooiing te
brengen of hun ontwikkeling met warme
genegenheid te omringen, stimuleerde hij
of gaf hij leiding. Het museum is zijn
huis. Hij voelt zich er meer in thuis dan in
de stedelijke reglementen
7.00 AVRO. 7.50 VPRO
8.00—24.00 AVRO.
„cS°i J®® Nieuws. 7.10 Gymnastiek. 7.20 Gram
VfR° LM Dagopening. AVRO: 8.00 Nieuws. 8.15
Giam. 9.00 Gymn. voor de vrouw. 9.10 De groen-
!oïïi?ni« nGÏX"' 935 Waterst- 8 40 Morgenwij
ding 9.55 Boekbespr. 10.00 Gram. 10.50 Voor de
erüti«eirf>, 2 ?'VU' Ambtenaren en bureau-
fïnn i A' van Braam- 11 30 Voor de zie-
-.00 Zang en piano. 12.20 Regeringsuitz.: Voor de
landbouw. 12.30 Land- en tuinbouwmeded. 12.33
ri an t "li2' 00 Nleuws. meded. en beursber
- nn vi, mUZ' 14 00 Gram* 14.40 Schoolrad.o
1.1.00 voor de vrouw. 15.30 Klarinet en piano 15 55
W 9°n n 2 leht<; muz' 16 30 Voor de jeugd.
1/ 20 De dierenwereld en wij, lezing. 17 30 Lichte
muz. 18.00 Nieuws, 18.15 Pianospel 18.30 RVU
von vLm62 tT2,open' d00r w* A' c* Pennink.
m m X L £In.deren 19 05 Paris vous parle.
99 nn Sram' Nieuws. 20.05 Gevarieerd progr
2-.00 Kamermuz. 22.30 Nieuws, beursber. v. New
24 Oef Nieuws 22 45 J°U1'n' 23 00 Gram' 23 55~
HJLVERSUM II. 2.98 m. 7.0024.00 KRO.
KRO7.00 Nieuws. 7.15 Gram. 7.30 Voor de ieucd
/.4. Gram. 7.45 Morgengebed en overwegingè 8.00
Meuws. 8.18 Gram. 8.50 Voor de vrouw. 9.40
Schoolradio. 10.00 Voor de kleuters. 10.15 Licht
baken, lezing. 10.25 Klassieke en moderne mees
terwerken uit de Franse muzieklitteratuur. 10.50
piano 1100 Voor de vrouw. 11.30 Gram
xl.50 Volaan.. vooruit, lezing. 12.00 j---
noodklok. 12.04 Ben
Middagklok-
12.30 Land- en
tuinbouwmeded. 12.33 Liohte muz. 12.50 Act. 13 00
Zonnewijaer. 13.20 Platennieuws.
In zijn overzicht van de afgelopen 65
iaar noemde de wethouder de collecties Van
Gogh en Regnault van onschatbare bete
kenis. Hij bracht dank aan de „Vereni
ging tot het vormen van een openbare ver
zameling van hedendaagse kunst", die ter
gelegenheid van dit jubileum een vijftigtal
reeds in het museum aanwezige kunstwer
ken ten geschenke heeft aangeboden.
De jubileum-tentoonstelling die de mo
derne vleugel in de Van Baerlestraat vult
geeft een overzicht van de afgelopen 65
jaren, door Sandberg in vier tijdvakken
verdeeld en die liggen tussen de beide
stijlen, die zijn uitgebeeld op twee doeken
die ter weerszijde van de entree zijn
gehangen: een werk van August Ailebé
voorstellende een museumbezoek in 1870
en een compositie van Karei Appel.
De vier tijdvakken zijn niet alleen op
deze tentoonstelling uitgebeeld, maar ook
in een zaterdag bij de uitgeversmaatschap-
Na de opening van de jubileum
expositie in het Stedelijk Museum
werd door de genodigden een rondgang
door de zalen gemaakt. De foto toont
bij het beeld „Hommage a Bernini"
van Henri Etienne Martin, van links
naar rechts jhr. Sandberg, staatssecre
taris mr. Y. Scholten, burgemeester
Van Hall en de minister van Cultuur
en Opvoeding van de Nederlandse
Antillen mr. I. C. Debrot.
pij J. M. Meulenhoff verschenen boekwerk
dat is samengesteld door Jhr. Sandberg
en zijn rechterhand dr. H. L. C. Jaffé.
een bijzonder fraai uitgevoerd boek dat
in Nederland een oplage van 2000 exem
plaren telt, maar binnenkort ook zal ver
schijnen in Frankrijk, Duitsland, Engeland
en Italië. Wij zullen binnenkort uitvoerig
op dit boek en de expositie in het Stedelijk
Museum terugkomen.
je zestig.
Nieuws. 13.15 Zomïewijïr
13.40 Dansorkest.. 14.05 Schoolradio. 14.35 Voor de
plattelandsvrouwen. 14.45 Gevar Drocr Chprh
16.00 Voor de zieken 16.30 Ziekenlof^Y.óo Voor
Culturffl' Beursber. 17.45 Regeringsuitzend.
Culturele samenwerking in koninkriiksverband
0^M, AT,htis 18 00 Lichte muz. 18.30 Voor dé
jeugd. 19.00 Nieuws. 19.10 Act. 19.25 Op het kruis
punt, eerste vastenmeditatie 20.00 Gram. 20 10
Dlenbruj?nft9«°t Avo"dcollege: radiolessen. 2100
De bruiloftsgasten, hoorsp. 22.10 Ork.conc 22 25
Boekbespr. 22 30 Nieuws 22.40 Gehuwd en on-
-24UW Nièeuwsg 2255 Cabaret' 2325 Gram' 23.53
BRUSSEL. 324 m.
12.00 Nieuws. 12.02 Gram. 12.15 Pianospel. 12 30
vfnormr' 12-35, P'/nospel (verv.). 12.50 Koersen
Cr JU iKUnnSir Gram- 14-00 Schoolradio. 15 50
Gram- 16 00 Koersen. 16.06 Duitse les. 162 1 Gram
Ib.oO Gram. 17.00 Nieuws. 17.15 Gram 17 40 Boek-
1-50 Voor de jeugd 18.20 Voor de solda
ten 18.50 Sportkroniek 19.00 Nieuws 1.9.40 Gram
19.50 Lezing. 20.00 Hoorsp. 21.15 Gram. 21 30 Jaz?-
ItoH» Nieuws. 2215 Meesterwerken van de
Tt.liaanse polyfonie. 22.45 Gram. 22.55 23.00 Nw -
VOOR MAANDAG
I 2®'®0 ,Journaai en weeroverz KRO: 20 ai
91 9« Iruï!? 40 Pocumentaire 21 10 Voordr
2125 Filmrepoi tage 22 05 Epiloog,
VOOR DINSDAG
SuN;SSamf '02°l.lJ0OU^al- VARAl 20 20
