Mozart in ons Paviljoen
VERBLUFT
RUSSISCHE
PUBLIEK IN
CIRCUSELITE
ROTTERDAMSE AHOYHAL
HALFZWARE SHAG
Programma met
topprestaties
Moskous Staatscircus
toch naar Hilversum?
Het N.Ph.O. met Hans Henkemans als
solist in pianoconcert van Beethoven
De shag met de leeuw.
Lekker pittig en
zo zacht voor de keel.
De koning van de shag.
WOENSDAG 22 FEBRUARI 1961
4
radio televisie
AANKONDIGINGEN EN
NABESCHOUWINGEN
FILM EN FILMWERELD
Jos. de Klerk
Deense organisten
WËBÊmÊÊêÊmÊÈ
De radio geeft donderdag
T elevisieprogramma
Gewijzigd programma
op vrijdag 24 februari
Sas Bunge
Boekenweekprogramma
Uitsluitend in super plastic; méér
lekkere sigaretten voor uw gulden!
- v -,<Y< A
n:J
Advertentie
Notenschrift van de achtjarige Mozart.
missen, maar wie dergelijke coïncidentie
al eens ervaren heeft, zal de verrijkende
betekenis ervan weten te schatten. Mozart
in ons fastueus „Paviljoen", het belooft
iets heel bijzonders te worden en waard
om er een lustrum aan te wijden.
Twee Deense organisten van naam zal
men kunnen horen in een orgelconcert in
de Nicolai'kerk te Utrecht, in een geza
menlijk programma, te verzorgen door de
VARA op vrijdagochtend 3 maart. Het be
treft Jorgen Ernst Hansen en Aksel Helge
Mathiesen.
Jorgen Ernst Hansen speelt werken van
zeventiende-eeuwse Duitse en Deense com
ponisten en wel van de Duitser-van-Deen-
se-afkomst Dietrich Buxtehude (1637-1707)
en van twee anderen, die invloeden van
Buxtehude hebben ondergaan: de Duitser
Georg Böhm (1661-1733) en de Deen Nico-
laus Bruhns (1665-1697). Aksll Helge Ma
thiesen brengt twee orgelkoralen ten ge
hore van de hedendaagse Deense compo
nist Leif Thybo, waaronder een Deens
kerklied.
De Vrienden van het Noordhollands Phüharmonisch Orkest zijn ook de vrienden
van Mozart. Wanneer Salzburg, de bakermat van deze geniale muzikant, niet reeds
volkomen beslag zou hebben gelegd op de nagedachtenis van zijn onsterfelijke stad
genoot, en indien Wenen, Praag en, laat ik gerust zeggen: alle centra van de muzikale
wereld waar hij zich als wonderkind en wonderlijk gerijpt kunstenaar heeft gemani
festeerd, er niet op gevlamd zouden zijn deze lonende eretaak op zich te nemen,
dan kon men er geloof ik, vast op rekenen dat de „Vrienden van het N.Ph.O." van
harte bereid zouden zijn de „Helios der Muziek" voor Haarlem te adopteren; niet
omdat hij in 1766 een nacht binnen de Haarlemse veste sliep en de volgende dag een
uur het grote Bavo-orgel bespeelde, maar omdat zij in hem het vleesgeworden muzi
kale fenomeen van toen en van alle tijden blijven eren en bewonderen.
Deze Mozart-liefde moge dan al geen
exclusieve eigenschap van de Vrienden
van hef N.Ph.O. zijn de wereld is er
immers vol van maar het is een eigen
schap die uitslaat en niet nalaten kan
zich op een of andere manier te manifes
teren. Mede aan haar danken wij het tot
standkomen van de Mozart-gedachtenis-
plaat onder het orgel van de Grote Kerk,
en velen zullen zich nog met bijzonder
genoegen het uitgebreide Mozart-festival
van vijf jaar geleden herinneren, dat zo
stemmig besloten werd met een gekostu
meerd concert in de Gravenzaal van het
stadhuis. Dat was toen om het tweede
eeuwfeest van het Salzburger genie te vie
ren. Nu is het wel zo, dat Mozarts kunst
vestigen. Het geldt een gala-concertavond
in het door Gedeputeerde Staten van
Noordholland ter beschikking gestelde Pro
vinciehuis en die zal verzorgd worden door
het Nederlands Kamerkoor en het N.Ph.O.
met medewerking van solisten, het geheel
onder leiding van Felix de Nobel. Uit
gevoerd zullen worden de Krönungsmesse,
een Divertimento voor drie blazers, een
Hoornconcert en de Litanie K.V. 243. Stelt
men zich de realisatie van deze deels be
kende en deels minder algemeen bekende
composities van de meester voor in de
smaakvol gerestaureerde omgeving van
het Provinciehuis, dat eens een vorsten-
woning was, dan lijkt het mij dat Mozarts
kunst daar een ideëel klankbodem zal vin
geen behoefte heeft aan speciale herden
kingen om in het brandpunt van de belang
stelling te blijven. Maar wanneer om de
vijf jaar weer eens iets extra's op touw
gezet wordt om de Meester dichter naar
ons toe te halen, dan kan dit weer heel
wat, verrassingen openbaren, want wie kan
zeggen dat hij Mozart in totaal dóórheeft?
Dit is pas geleden gebleken op de door de
„Vrienden" georganiseerde manifestatie
onder de titel „De Jeugd van Haarlem
speelt Mozart", die een driedubbel succes
werd: voor de Haarlemse muzikale jeugd
(vierentwintig executanten), voor een vrij
wel onbekende Mozart en voor de „Vrien
den" zelf.
Na dit bijzonder geslaagde eerste ge
deelte van het huidige Mozart-lustrum,
staat nu voor zaterdag aanstaande een
tweede manifestatie op het programma,
waarop wij bijzonder de aandacht willen
den. Want schiep hij haar niet in de mees
te gevallen als sieraad voor rijk gestof
feerde salons, luxueuze paleizen, theaters
en kerken? Zij kan weliswaar dit element
JUBILEUMCONCERT VAN HET
HAARLEMS CHR. MANNENKOOR
Ter gelegenheid van de viering van het
derde lustrum geeft Haarlems Christelijk
-Mannenkoor op woensdag 8 maart in de
gemeentelijke Concertzaal een jubileum
concert. Hieraan werken mede het Noord
hollands Philharmonisch Orkest en de
solisten Tony Jaanus-Rebel, alt, George
Grünwald, tenor, David Hollestelle, bari
ton en de pianiste Mariette van Wijk, die
met het orkest het pianoconcert in B-
moll KV 466 van Mozart speelt. Het pro
gramma vermeldt voorts „Die Allmacht"
van Schubert, de Alt Rhapsodie van
Brahms en de Barbier van Bagdad van P.
Cornelius. Het geheel staat onder leiding
van de dirigent Bernard Verboom.
Kunst Von Karajan en
Hier gaat de troep van Ali-Bek op
hun prachtige paarden in galop door
de piste.
t;
HILVERSUM I. 402 m. 7.00 AVRO. 7.50 VPRO.
8.00—24.00 AVRO,
AVRO: 7.00 Nieuws. 7.10 Gymnastiek. 7.20 Gram.
VPRO: 7.50 Dagopening. AVRO: 8.00 Nieuws. 8.15
Gram. 9.00 Gymn. voor de vrouw. 9.10 De groen
teman. 9.15 Gram. 9.35 Waterst. 9.40 Morgenwij
ding. 10.00 Gram. 10.50 Voor de kleuters. 11.00
Kookpraatje. 11.15 Gram. 11.45 Mester tussen oude
meesters, gespr. 12.00 Orgel en hobo. 12.30 Land
en tuinb.meded. 12.33 Lichte muz. 13.00 Nieuws,
meded. en beursber. 13.30 Lichte muz. 14.00 Zang
recital. 14.30 Voor de vrouw. 15.05 Act. 15.35 Gram.
16.00 Voordr. 16.15 Zang. 16.30 Metropole-orkest.
17.00 Voor de jeugd. 17.30 Jazzmuz. 17.55 Wereld
kamp. kunstrijden op de schaats te Praag. 18 00
Nieuws. 18.15 Voor de jeugd. 18.30 Dansmuz. 18.45
Sportpraatje. 18.55 Gesproken brief. 19.00 Voor de
kleuters. 19.05 Gevar. progr. 20.00 Nieuws. 20.05
Radio-filharm.orkest en sol. (In de pauze: 21.00—
21.15 Goochelen en goochelaars, gesprek). 22.00
Lichte muziek. 22.30 Nieuws, beursber. van New
York en meded. 22.45 Journ. 23.00 Sportact. 23.10
Discotaria. 23.5524.00 Nieuws.
HILVERSUM II 298 m. 7.00 KRO. 10.00 NCRV.
11.00 KRO. 14.00-24.00 NCRV.
KRO: 7.00 Nieuws. 7.15 Gram. 7.30 Voor de jeugd.
7.40 Gram. 7.45 Morgengebed en overweging. 8.00
Nieuws. 8.18 Gram. 8.50 Voor de vrouw. 9.40
Schoolradio. NCRV: 10.00 Gram. 10.15 Morgen
dienst. 10.45 Gram. KRO: 11.00 Voor de zieken.
11.45 Gewijde muz. 12.00 Middagklok - noodklok.
12.04 Gram. 12.25 Wij van het land. 12.35 Land
en tuinb.meded. 12.38 Gram. 12.50 Act. 13.00 Nws.
13.15 Zonnewijzer. 13.20 Platennieuws. 13.25 Pia
nospel. 13.40 Instr. kwint. NCRV: 14.00 Blaasork.
14.30 Omr.ork. en solist. 15.30 Oude muziek. 16.00
Verkenningen in de bijbel. 16.20 Kamermuz. 16.50
Gram. 17.00 Voor de jeugd. 17.30 Gram. 17.40
Beursbr. 17.45 Muziekkorps. 18.15 Sportrubriek.
13.30 Kamermuz. 18.50 Sociaal perspectief, lezing.
19 00 Nieuws en weerpraatje. 19.10 Op de man af,
praatje. 19.15 Gram. 19.30 Radiokrant. 19.50 Pol.
lezing. 20.00 Gevarieerd progr. 21.30 Gram. 21.45
Periodiekenparade. 21.55 Orgelconc. 22.30 Nieuws.
22.40 Avondoverdenking. 22.55 Boekbespr. 23.00
concoursmuziek. 23.30 Voordr. 23.5524.00 Nieuws.
BRUSSEL. 324 m.
12.00 Nieuws. 12.02 Amus.muz. 12.30 Weerber.
12.35 Gram. 12.50 Koersen. 13.00 Nieuws. 13.15
Gram. 14.00 Schoolradio. 16.00 Koersen. 16.06 Fran
se les. 16.21 Ork.conc. 17.00 Nieuws. 17.15 Voor de
kinderen. 18.20 Voor de soldaten. 18.50 Sportkron.
19.00 Nieuws. 19.40 Gram. 19.50 Litterair progr.
29.00 Voor de vrouw. 21.00 Ork.conc. 22.00 Nws.
22.15 Radio-universiteit. 23.5524.00 Nieuws.
VOOR WOENSDAG
KRO: 17.00 Voor de kinderen. 17.3017.40 Jeugd-
lourn. NTS: 20.00 Journ. en weeroverz. VARA:
70 20 Achter het nieuws. 20.30 Documentaire. 21.00
Lichte muziek. 21.30 Forum.
VOOR DONDERDAG
NTS: 20.00 Journaal. KRO: 20.20 De vrolijke
vrouwtjes van Windsor, blijspel. In de pauze:
Kunstprogramma.
Het Staatscircus Moskou heeft het uit
alle delen van Nederland komend publiek
gisteravond in de Ahoyhal voor zich ge
wonnen. Vanaf de openingsparade tot aan
de finale was het applaus niet van de
lucht.
Het publiek was overtuigd. Dit was cir
cus dat men zelden te zien krijgt en zeker
op het ogenblik niet van de Nederlandse
circussen. De Nederlandse circusdirecties
zaten allen om de hen zo beconcurreren-
de piste en zagen wat hun vakbroeders
brachten.
Ook bij hun was er duidelijk veel eer
lijke bewondering voor de vaak verbluf
fende prestaties. We hebben enorm kanp
werk zien verrichten door acrobaten en
springers. Maar vooral het werk aan een
twaalf meter hoge zwiepende perche waar
aan de Polownjows werken.
Twee mannen en een meisje die circus
van de hoogste graad brengen. Vooral het
werk aan een kleine trapeze die door een
van de partners boven in de perche wordt
vastgehouden is grandioos.
Het is allemaal bijzonder vakkundig en
zeker wat deze Russische springers, acro
baten, equilibristen brengen. Fouten wor
den zo goed als niet gemaakt en het geheel
maakt een feilloze indruk.
Ook het samenspel met de pistejongens
verloopt gladder dan we dat in Nederland
en daarbuiten gewend zijn. We hebben
kunnen genieten van vakprestaties maar
toch voor wat de atletische nummers be
treft niet gebracht in de sfeer die zich
moeilijk laat omschrijven maar die onder
de noemer circus voor iedere liefhebber
voldoende zegt.
Groots waren echter de prestaties van
de Wolshanskis, twee mannen en twee
meisjes die op hun stalen kabel hoog in
de lucht de meest fantastische dingen de
den. Langs mechanische weg werden de
rustpunten ongelijk getrokken en met een
meisje op zijn hoofd beklom een van de
Wolshanskis de sterk schuin oplopende
draad.
Perfectie was er ook bij de dierennum-
mers waarvan we helaas maar zo weinig
te zien kregen. Vooral het hogeschoolrijden
van Alexander Buslajew was dan een
precisie die we zelden hebben gezien.
Waarom duurde dit uitstekende nummer
maar zo kort? Evenals trouwens zijn even
voortreffelijk vrije dressuur.
Over kozakkenruiters is al veel geschre
ven en wat zich in het verleden wel eens
als kozakkenruiter aankondigde bleek
later die naam niet waardig te zijn. Maar
wat we gisteravond van de troep van
Ali-Bek hebben gezien was rijkunst in de
puurste vorm.
Deze mannen, en twee jongetjes, zijn
zo verkleefd met het paard dat vallen bij
voorbaat uitgesloten schijnt te zijn. Een
brok wilde natuur draafde enige minuten
door de piste waarbij het publiek bijzonder
enthousiast raakte.
Als huzarenstukje kroop een der kozak
ken geblinddoekt onder het paard door ter
wijl Ali-Bek met luid zweepgeknal het
paard liet draven.
Een nummer waar waarschijnlijk velen
naar hebben uitgekeken was het optreden
van Tamara met haar leeuwen en paar
den, We werden weer verbluft hoe langs
mechanische weg postamenten en net in-
plaats van een kooi op hun plaats wer
den gebracht. Maar de manier waarop
Tamara met haar leeuwen omsprong heeft
ons niet kunnen overtuigen.
Nu de Nederlandse circussen op vele
plaatsen moeilijkheden ondervinden bij het
brengen van roofdierennummers, zagen zij
hoe de leeuwen in dit Russische circus op
een voor onze smaak wat hardhandige
wijze op hun plaats werden gedreven.
Het was allemaal erg knap en moe
dig en vooral de leeuwen op de rug van
dravende paarden was een fascinerend ge
zicht. Maar we kennen Nederlandse cir
cussen die er betere manieren op na hou
den om met leeuwen om te springen.
Zo nu en dan bleek ook dat Tamara de
leeuwen toch niet helemaal de baas kon
en dan sprong haar partner Alexander Bus
lajew in die met veel meer begrip de
dieren behandelde.
Het is niet voor niets dat we in deze
bespreking de clown Oleg Popow voor het
laatst bewaren. De grootste roep ging uit
van deze nog jonge man die overal de
harten heeft veroverd en die in enkele
jaren tot de bestbetaalde circusartiesten
van Rusland behoort.
We hebben enige jaren geleden zelf kun
nen constateren waartoe deze clown die
veel meer is dan een clown in staat is.
Maar wat we gisteravond hebben gezien
is beslist onder de maat. Onder zijn eigen
maat dan wel te verstaan. Het was ook
duidelijk aan de reacties van het publiek
We moeten een beetje wennen aan het
clowneske van deze jonge Rus dat voor
ons wat vreemd is. Wij stellen ons een
clown een beetje anders misschien wat
boertiger voor.
Het kan zijn dat hij last van de nieuwe
omgeving met een vreemd publiek had
Dat is dan heel jammer maar misschien
komt dat in de loop van hun optreden in
Rotterdam nog goed.
Er waren nog duidelijker première ver
schijnselen zoals het ontbreken van de
vliegende raket.
Laten we aannemen dat het allemaal
door de première in een vreemd land komt.
Samenvattend moeten we in ieder ge
val constateren dat er in Rotterdam een
gezelschap optreedt dat een uitgebalan
ceerd programma brengt dat door enkele
bijzondere topprestaties zeker de moeite
van het aankijken waard is.
De minister van socialë zaken en volks
gezondheid heeft op zijn departement een
bespreking gehad met een delegatie van
het gemeentebestuur van Hilversum. De
burgemeester van Hilversum, de heer J.
J. G. Boot, die vergezeld was van de wet
houder van Financiën, mr. F. C. Vorst
man, en van de wethouder van sportza
ken, mr. F. J. Strater heeft, naar aan
leiding van de mededeling dat aan het
Russische staatscircus geen werkvergun
ning voor een optreden in Hilversum zal
worden verleend, aan de minister de ar
gumenten voorgelegd, welke er voor plei
ten alsnog een werkvergunning voor Hil
versum te verlenen.
De minister heeft toegezegd deze argu
menten nauwkeurig te zullen overwegen.
Ten gevolge van het afgelasten van de
strijd om de wereldkampioenschappen
kunstrijden te Praag en het vervallen van
de desbetreffende reportages is het op
vrijdag 24 februari door de A.V.R.O. te
verzorgen televisieprogramma ingrijpend
gewijzigd. Van 20.30 tot 20.45 uur be
spreekt mr. G. B. J. Hiltermann de toe
stand in de wereld. Na de uitzending van
de actualiteitenrubriek „Flits" ontvangt
de Amerikaanse zanger Perry Como tot
22.00 uur weer enkele gasten in een pro
gramma, dat wordt uitgezonden in samen
werking met de N.B.C.
De prijsuitreikingscommissie van de ver
eniging van filmregisseurs te Beverly Hills
heeft maandag bekendgemaakt welke films
op de nominatie staan tot de bestgeregis-
seerde film van 1960 uitgeroepen te wor
den, Het zijn: The apartment, Bells are
ringing Orpheo negro. Can-can, Elmer
gantry, Exodus. Hiroshima-mon amour,
Home from the hill. Inherit the wind. Our
man in Havana. Please don't eat the dai
sies, Psycho. Sons and Lovers. Spartacus,
The sundowners en Sunrise at Campobello.
Op 5 maart zal de uitslag bekendgemaakt
worden.
De ..Academy of motion picture arts and
sciences", de instelling die elk jaar de Os
car-filmprijzen uitreikt, heeft maandag te
Hollywood bekendgemaakt, dat zeven
documentaire films mee zullen dingen
naar een Oscar in hun afdeling.
AAN HET ZEVENDE CONCERT
in de D-serie van het Noordhollands
Philharmonisch Orkest werkte Hans
Henkemans mee als solist in het derde
pianoconcert van Beethoven. De voor
dracht van deze pianist munt steeds uit
door een heel persoonlijke stijl die min
der te zoeken is in kleine afwijkingen
van geheiligde gebruiken dan wel in het
„klimaat" waarin zijn interpretatie zich
afspeelt. Wat hij onder handen neemt
klinkt met de frisheid van iemand die
het betreffende werk nog nooit gehoord
heeft en met de waakzame gevoeligheid
van iemand voor wie een muzikaal
spanningsverloop dwingende betekenis
bezit. Hij schijnt de muziek te kunnen
registreren zonder die bewustzijnsver
nauwing die het gevolg is van de ver-
oletterende regelmaat waarmee dezelfde
honderd Meesterwerken der Toonkunst
jaar in jaar uit over ons uitgegoten
worden.
Zelfs bij zo'n populair Beethoven-concert
heeft men het gevoel dat er nog Iets
nieuws gebeurt, en toch wordt er ner
gens iets mistekend of „hinein-interpre-
tiert". Zijn aanslag is sec zonder droog
te zijn, zijn vingers en zijn geest zijn
lenig zonder holle sportiviteit. En de gip
sen buste van Beethoven wordt van kris
tal. Het is het klinkklare muziekplezier
waarmee hij de muziek uit zijn vleugel
tovert als de goochelaar het konijn uit
de hoed. En het is geen Harvey, geen
hartelapje van illusie, maar de titaan van
Bonn zelf, zijn geest opgewekt uit de ver
binding van mercuur en sulfur, een intel
ligentie van kwikzilver die de laatste rest
jes pluche uitzwavelt van het driedelig
bankstel voor gemakzuchtige orendienaars
indien men een van de „officiële" stuk
ken van het staande repertoire voor 1
solist met orkest aldus mag aanduiden.
Het succes was groot en mede te dan
ken aan de goed sluitende, zij het iets
minder „bevleugelde" orkestbegeleiding,
onder Henri Arends' leiding.
Tevoren was de Symfonie no.44 in e van
Haydn uitgevoerd, bijgenaamd de „Trau-
ersymphonie". Hoewel men zich erover
verheugt dat ook eens een minder bekende
symfonie van Haydn gegeven wordt, kan
men zich afvragen of deze daarvoor nu
juist het meest in aanmerking kwam. Men
kreeg niet de indruk dat Haydn's talent
in het mineur-toongeslacht bijzondere fa
cetten openbaart; eerder leek me, bijvoor
beeld in het finalethema, van een zekere
conventionaliteit sprake. De uitvoering was
verzorgd, zonder de bekoorlijke lichtvoe
tigheid te bereiken men excusere de ge
meenplaats die Haydn eigen kan zijn.
Na de pauze volgde een herhaling van
Bartók's Concert voor orkest, hier al be
sproken naar aanleiding van de uitvoering
op een vrijdagavond-concert in dit seizoen.
Vrijdagavond presenteert Herman Fik-
kert een lichtvoetig K.R.O.-programma
van 90 minuten woord en muziek rond pro
za en poëzie. In dit programma interviewt
Jan Willem Hofstra auteurs, die in het af
gelopen boekenjaar werden bekroond. Leo
Nelissen en Kees Schilperoort leiden een
door Jan Willem Hofstra samengestelde
quiz betreffende de Nederlandse littera
tuur. De quiz-kandidaten zijn studenten
van de opleiding M.O. Nederlands van de
leergangen te Tilburg en leden van de fa
culteitsvereniging van Neerlandici van de
Nijmeegse Universiteit. Voor het onder
deel „Dichter bij de dichter dank zij de
toondichter" gaf de K.R.O. aan een drie
tal componisten opdracht een bepaald ge
dicht te toonzetten. Dr. Anthon van der
Horst componeerde muziek voor „Het IJ
en ik" van Harriet Laurey. Harry Ban-
nink schreef de muzikale achtergronden
bij „Vogels in de stad" van W. J. van der
Molen. Jan Mul componeerde bij de
„Treurmars voor twee ooms" van Jan
van Nijlen. Voor de muzikale presentatie
zorgen vrijdagavond achtereenvolgens Wil
ly Brill, Ina van Faassen en Ton van Duin
hoven.
Dick de Vree en Herman Fikkert gaar
in het programma „Dans der boeken"
met een schrijver, een uitgever en een
boekverkoper de weg van auteur naar
lezer. Zij noemden dit onderdeel „Scher
mutselingen in het voorterrein".
Het gedicht „Twee emmertjes water ha
len" van Michel van der Plas zal worden
voorgedragen door Ton Lutz.
SANSON
NIEMEYER GARANDEERT DE KWALITEIT
