IJmuider Courant | 1961 | 22 februari 1961 | pagina 5

Twintig jaar geleden: de februaristaking

Verzetsactie die verloren werd
maar toch winst opleverde

Vijf jaar geëist tegen
Alain De Sérigny

SKïSE S

Advocaat-generaal toont bedenkelijke
opvattingen over de persvrijheid

Korte visserijberichten

WOENSDAG 22 FEBRUARI 1961

Groeiende onrust

C.P.N. gaf de stoot

Demonstratie

Tram beste sein

Coasterkapitein schuldig
geacht aan aanvaring

„Martelaar' Koot

Politie op tram

T egenmaatregelen

In Haarlem en Velsen

Burgerlijke Stand
van Velsen

Baby omgekomen
bij brand

Kustvaarder „Borelly"
is terecht

AMSTERDAM BALDE DE VUIST IN FEL
PROTEST TEGEN DE DUITSE TERREUR

Het is zaterdagmiddag 22 februari 1941. „Judenviertel
Jodenwijk" staat er op de grote, gele borden naast de
bniggen van de grachten, die de Amsterdamse Jodenbuurt
omringen. In de hekken en prikkeldraadversperringen zijn
slechts nauwe openingen uitgespaard voor het verkeer.
Daarachter, in het getto, heerst de rust van de sabbat. De
markten zijn verlaten, de winkels gesloten. Van de synagoge
aan het Jonas Daniël Meyerplein begeven de Joodse kerk
gangers zich huiswaarts. Plotseling is het gebeurd. Uit de

Amstelstraat rijdt een groene vrachtauto over de Blauw
brug, een Duitse overvalwagen, en daarachter nog een, drie,

vijf, tien, twaalf, twintigZij stoppen gierend op het

Waterlooplein en op het Meyerplein. De Duitser? bezetten
ijlings alle bruggen. Iedereen mag de wijk binnen, niemand
mag er uit. Machinegeweren worden in stelling gebracht.
Commando's klinken. Vijfhonderd gehelmde leden van de
Ordnungspolizei springen uit de auto's en verspreiden zich
in looppas, het geweer in de hand.

(Van onze Amsterdamse redacteur)

De Joodse kerkgangers en andere wandelaars spatten uit elkaar, alle richtingen op.
Maar de „grünen" zijn overal. Zij houden iedereen aan en wie een vluchtpoging
onderneemt, wordt met de kolf van het geweer tegen de straat geslagen. Zich aan
hun mannen vastklemmende, jammerende vrouwen worden met de gummiknuppel
weggeranseld. Kinderen, die met vader wandelen blijven alleen, schreiend achter,
weggedoken in portieken. Hier en daar klinken schoten. Schreeuwende Feldwebels
dreigen vrouwen te zullen doodschieten als ze de ramen niet sluiten. Er worden
huisdeuren ingetrapt en Joodse mannen en jongens langs de trappen naar beneden
gesmeten. Een uur later zijn grote groepen Joden op de beide pleinen bijeengedreven.
Een aantal hunner ligt kreunend op de grond. Niemand slaat acht op het gejammer
en gesmeek of het moet zijn door middel van vuistslagen of een trap met een laars.
Op enige afstand volgt een man met een hond de actie, die onder zijn leiding staat:
S.S.-Standartenführer Knolle, waarnemend bevelhebber der Sicherheitspolizei. Hij
glimlacht. Zijn mensenjacht is in recordtijd gelukt. En hij geeft opdracht tot weg
voering van de 425 Joodse gijzelaars tussen 20 en 35 jaar, waarmee de dood van de
N.S.B.'er Koot moet worden gewroken.

Als de schemer over de hoofdstad daalt,
Is de eerste pogrom, die ooit in Nederland
is gehouden, achter de rug. Op dat ogen
blik weten deze Knolle en zijn opdracht
gevers Himmler, Seyss-Inquart en Rauter
nog niet, dat deze mensenroof olie is op
het smeulende vuur van het Amsterdamse
verzet. In de Joden voelen de Amsterdam
mers zich zelf getroffen. Twee dagen ach
tereen houdt men zich stil. Het is een
stilte, die aan de storm voorafgaat: op
de 25ste februari breekt het grote protest
los op een wijze, die de Duitsers in bezet
gebied niet voor mogelijk hebben gehou
den. Een spontaan protest, dat in de ge
schiedenis van ons land zal blijven voort
leven als „de februari-staking".

De razzia op de Joden was de druppel,
die de emmer deed overlopen. Het gistte
reeds lang in de hoofdstad. Er was onrust
onder de werkverschaffingsarbeiders, die
vergeefs wachtten op een toegezegde
loonsverhoging van 20 percent. In januari
en februari '41 hielden zij tot driemaal toe
een betoging. In begin februari schreef de
Duitse marine voor, dat 3000 arbeiders
van Nederlandse werven naar Duitsland
moest worden gezonden. Amsterdam
moest 128 man leveren, maar er kwamen
slechts acht vrijwilligers. Toen tenslot-
•fe met dwang werd gedreigd legden de
scheepsbouwarbeiders in Amsterdam-
Noord op 18 februari het werk neer. De
Duitsers zwichten. De staking werd ge
wonnen: de uitzending van arbeiders zou
op basis van vrijwilligheid worden voort
gezet.

Naast de sociale onrust waren er de
maatregelen tegen de Joden, die in Am
sterdam met zijn grote-Joodse bevolkings
groep meer indruk maakten dan elders.
De strop werd slechts langzaam dichtge-
haald op 8 oktober '40 dienden de
ambtenaren een zgn. ariërverklaring te
ondertekenen, op 28 november werden de
Joodse ambtenaren ontslagen en op de
zelfde datum werd aan Joodse hooglera
ren de toegang tot de universiteiten ont-
zegd. Op 8 januari '41 besloot het bestuur
van de Nederlandse Bioscoopbond onder
druk van de bezetter, de Joden uit de
bioscopen te weren. Tenslotte kregen de

den mensen en opnieuw hing er een vecht
partij in de lucht. In de Jodenbuurt wa
ren de bewoners gereed om eventuele
aanvallen af te slaan.

Het begon met de aangifte van een
N.S.B.-er, die zei, dat in de Jodenbuurt
een menigte mensen enige N.S.B.-ers ston
den op te wachten. Een berucht W.A.-
man werd even later in zijn auto op het
Waterlooplein door woedende mensen met
ijzeren staven bedreigd. Tevoren had hij
laten weten, dat hij „alles en iedereen te
pletter" zou rijden. Op de Blauwburgwal
kreeg hij een steen door de voorruit, raak
te de macht over zijn stuur kwijt en reed
vier mensen aan. Een hunner bleef aan
de auto hangen en doordat de N.S.B.-er
doorreed werd hij op gruwelijke wijze
verminkt.

Het bleef die avond niet bij één dode.
Een groep W.A.-mannen trok in colonne
de Jodenbuurt in om, naar zij later ver
klaarden, enkele partijgenoten op het Wa
terlooplein te ontzetten. Deze verklaring
is echter in twijfel getrokken, omdat zij
niet rechtstreeks, doch via een omweg
naar het plein liepen en provocerend op
traden, geheel overeenkomstig hun wrede
spelletje „Joden pesten".

Toen zij van de Zwanenburgwal af ten-

doorgebeten en hem het bloed uitgezogen".

Na enig overleg met Himmler werd be
sloten, op 22 februari 425 Joodse gijze
laars op te pakken om „een voorbeeld te
stellen".

Met het geval-Koot hadden de relletjes
echter geen einde genomen. De W.A. ver
plaatste zijn activiteiten nu voornamelijk
naar een tweetal door Joden geëxploiteer
de ijssalons in de Rijnstraat en de Van
Wouwstraat. Maar op 22 februari, de tries
te dag van de pogrom, schenen die vecht
partijtjes maar kinderspel te zijn geweest.
De vijand had nu pas zijn ware gedaante
getoond. De verontwaardiging veranderde
in haat. Twee dagen lang gebeurde er
niets. Toen gaf Amsterdam antwoord met
de grote staking.

Het staat wel vast, dat de communisten
de stoot tot de staking hebben gegeven
De illegale communistische partij, die
toen in de hoofdstad 1200 actief-werkzame
verzetsmensen telde, was omvangrijker
dan de andere verzetsgroepen, die een
partijorganisatie misten. De communisten
waren bovendien niet, zoals de meeste an
dere groepen, gespecialiseerd in sabotage
en gewapend verzet, maar hadden zich in
het bijzonder toegelegd op economisch en
politiek verzet. Hun contacten onder de
arbeiders in de grote bedrijven waren tal
rijk. De staking in de scheepsbouw was
dan ook geheel door de communistische
leiders ontwikkeld.

Het was de communistische partij, die
op de avond van de 23ste februari besloot
een staking voor de 25ste en 26ste uit te
roepen. In gestencilde pamfletten werd als
eerste eis gesteld, dat de opgepakte Joden
in vrijheid werden gesteld. Voorts wenste
men loon- en steunverhoging. De oproep
ging uit van de later in de oorlog omge
komen communistenleider Lou Jansen. Te
gelijkertijd werden partijgenoten gewaar
schuwd om het stakingsparool in hun be
drijven door te geven. De 24ste gonsde
i het van stakingsgeruchten. Maar de Si-

werd het werk stilgelegd, in vele gevallen
met stilzwijgende instemming van de di
rectie.

De staking nam hand over hand toe.
Mensen spraken elkaar op straat aan om
te zeggen, dat men niet moest werken.
Vrachtauto's werden aangehouden en de
chauffeurs „bewerkt". Zelfs de leerlingen
van de middelbare scholen sloten zich bij
het protest aan. Een protest, dat zich
richtte tegen de Duitse onderdrukking in
zijn algemeenheid. Lange rijen arbeiders
fietsten van het ene bedrijf naar het an
dere en na de fabrieken volgden de kan
toren, waar spontaan het werk werd stil-
elegd. Bij enkele grote warenhuizen gin
gen de verkoopsters na lunchtijd niet
meer naar binnen.

Amsterdam staakte. En toen later op
de dag enkele trams met „maffers" uit
reden, bleven zij leeg het trampubliek
staakte ook

Wellicht uit overmoed door het grote
succes begon de C.P.N. aan een hachelij
ke onderneming: om drie uur 's middags
wilde het partijbestuur een stakersbijeen
komst op de Noordermarkt, waar een van
de communistenleiders een motie van pro
test tegen de terreur zou voorlezen. Het
nieuws ging als een lopend vuurtje door
de stad en tegen de middag stroomden
duizenden naar dit plein in de Jordaan,
tot grote ergernis van de politie, die hier
tegen niet wilde optreden, doch het in
grijpen van de Duitse politie vreesde,
waardoor op de Noordermarkt een bloed
bad zou ontstaan.

Niettemin zag de politie zich ten slotte
toch genoodzaakt met sabels en zelfs met
vuurwapenen op te treden, vooral toen zes
auto's, bemand met leden van de Grüne
Polizei al schietende naar de Noorder
markt trachtten door te dringen. De bij
eenkomst mislukte, er is geen spreker aan
het woord geweest.

Zodra bekend werd, dat er in de hoofd
stad werd gestaakt, legden de arbeiders
van vele Gooise bedrijven het werk neer.
Hetzelfde gebeurde in de Zaanstreek en in
Haarlem gingen de scheepswerven voor.
De tegenacties van de Duitsers hadden

slotte luid zingend het Waterlooplein na
derden, was het vrij stil op straat. Het
was al schemerig en bovendien wat mis
tig. Plotseling werd vlakbij een S.S.-man
door enkele mannen aangevallen. De
W.A.-groep, gealarmeerd door het ge
schreeuw van hun geestverwant, stoof er
op af, maar op dat ogenblik doken van al
ie kanten mannen en jongelui op en brak
de hevigste vechtpartij los, die de N.S.B.
ooit heeft gekend. De W.A.-mannen, die
zelf onder meer met gummieknuppels en

tijzeren staven waren bewapend, werden

Joden op 10 januari opdracht zich te laten afgeranseld met boksbeugels, stokken, rie-
registreren, waarvoor zij zelfs nog een mcn en stenen Er zijn schoten gehoord
gulden per peisoon moesten betalenen er moet met bleekwater zijn gegooid.

Niet Amsterdam, maar Delft en Leiden j)e juiste toedracht is nooit aan het licht
komt de eer toe, het eerst tegen de Joden- gekomen. Wel is bekend, dat de W.A. uit
vervolging te hebben geprotesteerd. Eind elkaar is geslagen en dat een hunner. Koot
november '40 gingen de Delftse studenten met ijzeren staven is afgetuigd. Nadat hij
in staking, de volgende dag gevolgd door aanvankelijk wist te ontvluchten werd hij
hun Leidse collega's. De universiteiten opnjeuw tegen de straat gegooid, met een
werden daarop voor enige tijd gesloten. mcs gest0ken en met een ijzeren voorwerp
De Amsterdammers werden pas in bewe- ;n bet gezicht geslagen. Koot overleed en-
ging gebracht door de tartende houding ^ele dagen later.

Van n j. In een rapport aan de „Rijkscommissa-

.o .-terreur ris" schreef Bömcker, dat de W.A.-man-

De N.S.B.-ers, kennelijk teleurgesteld in nen ongewapend waren geweest, doch dat
de Duitsers, die hen niet onmiddellijk bij zij uit de huizen waren beschoten en da
het bestuur van het land inschakelden, een hunner zoutzuur in de ogen was «e-
zijn de feitelijke oorzaak geweest van de g0oid. Over Koot vermeldde hij: „Bei
moeilijkheden omstreeks de jaarwisseling jood lag boven op Koot. Hi]had zich voi-
1940-'4i in Amsterdam. Zij brachten hunUomen in.het gezicht van Koot vastgeoe-
beruchte vechtploeg, de W.A., op straat ten en gedroeg zich als een wild dier
om de colportage van de leden van de Dat bijten is door geen van de twaau
Nederlandse Unie te verstoren en versche- hierover gehoorde getuigen "?aal

nen op 14 december '40 's avonds in het maakte in ieder geval indruk bij Kau-
Heck's lunchroom aan het Rembrandt- ter, die het gebeuren in zijn melding aan
plein om de Joodse bezoekers te verwij- zijn hoogste chef Himmler als volgt^om-
deren. Hier ontstond de eerste openlijke
vechtpartij tussen de W.A. en de Joodse
en niet-Joodse Amsterdammers.

De N.S.B.-ers zetten daarna dit soort
acties voort in andere zaken, die de bord
jes „Joden niet gewenst" niet voor het
'raam wilden hangen. Er volgden vecht
partijen in vele café's en nachtclubs. Het
cabaret „Alcazar" aan het Thorbeckeplein
werd volkomen verwoest (8 februari) en

I cherheitsdienst te Amsterdam geloofde er
niet in

In de vroege ochtend van dinsdag 25
februari trok een aantal communisten
naar het spoorwegemplacement in Am
sterdam-Oost en naar de tramremises
Aanvankelijk had men geen geluk bij
de spoorwegen bleek men niet geneigd tot
staken en de hogere spoorwegemployés
stelden dan ook alles in het werk om het
treinverkeer op gang te houden. Overleg
met de spoorwegdirectie te Utrecht leerde,
dat men het daar niet het juiste tijdstip
achtte tot staking.

Bij de tram had men meer succes. Wel
iswaar waren er werkwilligen, maar om
dat de stakers de remisedeuren gesloten
hielden konden de tramstellen niet uitrij
den.

Een beter sein tot staken was er niet.
De Amsterdammers, die 's morgens ver'
geefs op hun trammetje stonden te wach
ten, begrepen de bedoeling en om acht
uur wist dan ook heel de stad, dat er ge
staakt moest worden.

Communistische gemeentearbeiders van
publieke werken en de stadsreiniging na
men de scheepsbouw en andere industrie
le bedrijven in het noordelijke stadsdeel
voor hun rekening: in alle grote bedrijven

schreef: „Een Jood heeft zich van achte
ren op Koot geworpen, hem de slagader

De inspecteur voor de scheepvaart de
heer J. F. van Doorn heeft tijdens een
am emin Amsterdam gehouden zitting van de
j - I 'Raad voor de Scheepv33rt voorgesteld de
de Amsterdamse politie stond vnjwd 4(Harige kapitein van het m.s. „Antonie"
machteloos, omdat de beruchte Duitser u Delfzili de bevoegdheid om als kapi-
Böhmcker, „Beaufragte fur die Stadt Am- varen voor de duur van één week

sterdam", bij dergelijke gebeurtenissen ontnemen. Hij achtte de kapitein schul-
de Grüne Polizei_ alarmeerde, die steevast aanvaring tussen de „Antonie'

met het motortankschip „Caltex Gorin-
chem" op 13 maart bij Kiel.

Het zicht was ten tijde van deze aan
varing zeer slecht. Een dichte mist hing
boven het vaarwater en de beide schepen

de zijde van de W.A.-bende koos.

Soms werden de acties ondernomen van
uit de zogenaamde „vendelhuizen" van de
W.A. Men schroomde zelfs niet om bij een
aantal Joden in de omgeving van het Wa-

S'd^^S^nSep van Kiel uiWoeri.

Verschure zich in hun bedrijf toelegden op I nT rauix GormchTm" die de haven
het vervaarden van g*» binnenliep was toen plotseling uit

de binnenstad en in de Joden- de mist opgedoken, waarna
zonodig tegen de volgde.

pen jongemannen
avonds in de binne
wijk om de bevolking
N.S.B.-terreur te beschermen.

Van 8 tot 11 februari namen de vecht
partijen in hevigheid toe, terwijl de Am
sterdamse politie onder druk van Bohm-
cker zich zoveel mogelijk afzijdig hield.

een botsing

Volgens de bepalingen van de mistna-
vigatie had de „Antonie" moeten stoppen
concludeerde de inspecteur voor de Scheep
vaart. die bij zijn voorstel om de kapitein
van dit schip te straffen rekening hield
met het feit dat er geen sprake is ge
weest van roekeloze navigatie. Hij nam
tevens in aanmerking, dat de „Antonie
tengevolge van de aanvaring vrij aanzien'

Op dinsdag A

omgevteg Er verzamelden zich honder- De raad zal binnenkort uitspraak doen,

vi:i

„De dokwerker" op het Jonas Daniël
Meyerplein, symbool van het Amster
damse verzet, dat in de februaristaking
gestalte kreeg.

de tram enkele uren niet gereden en in
Velsen liepen de arbeiders van de Hoog
ovens en de papierfabriek de poort uit.
In Utrecht waren 's nachts stakingsleu
zen op straat gekalkt met het gevolg, dat
de metaalarbeiders staakten.

Het zou niet lang duren, het kon niet
lang duren. De rijkscommissaris kondigde
de „uitzonderingstoestand" aan, in Am
sterdam werden 200 man gearresteerd, die
voor het proclameren van de staking in

toen nog weinig effect. Burgemeester De aanmerkmg zouden kunnen komen. De be

Vlugt werd persoonlijk aansprakelijk ge
steld voor de staking van het gemeente-
personeel, maar zijn rede, gehouden via
de radiodistributie, had geen effect op de
arbeiders van de particuliere bedrijven.

Er gingen voorts geruchten, dat de
Grüne drastisch optrad. Maar men had
al spoedig door, dat de Duitse politie in
haar kwartieren teruggetrokken bleef.

Avonds luisterden tallozen naar Radio
Oranje. In Londen scheen men echter van
niets te weten.Aan het eind van de
eerste dag was de staking ongebroken. Wel
werd een avondklok ingesteld en een sa'
menscholingsverbod uitgevaardigd en ook
rukte 't S.S.-„Totenkopf"-bataljon de stad
binnen, maar men voelde zich gesterkt
in het feit, dat heel Amsterdam de vuist
had gebald.

Hoe hoopvol de tweede stakingsdag ook
begon, al spoedig trad, wat de hoofdstad
betreft, een verloop in. Een deel van het
trampersoneel reed 's morgens weer uit
en menigeen dacht, dat dit het sein was
om weer aan het werk te gaan. De direc
tie van de tram stelde bovendien voor
om op iedere tramstel een politieagent te
laten meerijden en zo werden 100 Amster-

kendmakingen van Rauter waren in de
scherpste bewoordingen gesteld. Men ging
weer aan het werk. De communisten wa
ren inmiddels bezig met de voorbereiding
van een landelijke algemene staking op
6 maart, maar ofschoon er lange tijd ge
ruchten door het land gingen, is het zo
ver niet gekomen. Ook elders waren de
Duitsers nu wakker geschud. Zo lieten
zij ook in Den Haag en Rotterdam politie
mannen op de trams meerijden.

Op hét eerste gezièht valt de balans
van de februaristaking in het nadeel van
de bevolking uit. Niemand had het gevoel,
dat de staking was verloren, hoewel geen
van de eisen waren ingewilligd. De op
gepakte Joden keerden niet terug, integen
deel: er werden nieuwe razzi's. gehouden.
Daarnaast troffen de bezetters vele on
aangename maatregelen. Zo werd burge
meester De Vlugt vervangen door de
duitsgezinde E. J. Voute en in Haarlem en
Zaandam werden respectievelijk de
N.S.B.-ers Plekker en Ravenswaay aan het
hoofd vandie gemeenten geplaatst. De
Amsterdamse wethouders werden vervan
gen. Op 28 februari werd de arrestatie

damse en 100 Duitse agenten bij het ver- van een groot aantal communisten bevo-
voerbedrijf ingeschakeld. In de middag- hen van de 110 opgepakte partijfunctio-
uren was het tramverkeer weer hersteld, narissen zijn de meesten omgekomen. De
Tegen de middag waren ook vele andere stakende arbeiders werden beboet door in
stakers geschrokken van de verscherpte
houding van de nu versterkte Duitse po-
litietroepen. Patrouilleauto's stoven door
de straten en er werd onmiddellijk ge
schoten bij samenscholingen. Hier en daar
werden handgranaten geworpen en waar
het tot een vechtpartijtje kwam, waren de
Duitsers snel overwinnaars. De S.S. liet
zwaardere wapens aanrukken en op diver
se punten in de stad werden mitrailleurs
opgesteld. Het was duidelijk dat men, hoe
dan ook, de staking zou onderdrukken.

Buiten Amsterdam is de 26ste februari
juist de grote dag geweest. In de Zaan
streek en het Gooi breidde de staking zich
verder uit, in Haarlem sloten andere be
drijven zich bij de werven aan en heeft

houding van een deel van hun salaris en
Amsterdam moest een „zoengeld" van
15 miljoen betalen.

Is de februari-staking dan zinloos ge
weest? Toch niet. Deze massabeweging
heeft er stellig toe bijgedragen, dat de
verzetsgeest in het gehele land werd aan
gewakkerd. Het is niet toevallig, dat de
verzetsgeest in het gehele land werd aan
gewakkerd. Het is niet toevallig, dat de
verzetsactiviteiten sindsdien zo belangrijk
zijn toegenomen. De ondergrondse pers
kreeg een grotere omvang en in de latere
jaren van de bezetting bleek het belang
van een goed functionerend hulpverle
ningsapparaat voor onderduikers.

De februari-staking is alweer twintig
jaar historie. Maar zij, die deze tijd niet
hebben meegemaakt zullen nu en in de
toekomst aan dit protest tegen de beest
achtige onderdrukker worden herinnerd
door Mari Andriessen's standbeeld van de
dokwerker op het Jonas Daniel Meyer
plein te Amsterdam, in het hart van de
voorm.alige Jodenbuurt. Hier hebben sinds
1946 de jaarlijkse herdenkingen plaats ge
had verleden jaar zelfs vier op één
dag, want de eendracht en saamhorigheid
uit de oorlogsjaren is daarna snel verge
ten. Dit jaar echter zal Amsterdam de
staking weer herdenken in een grote bij
eenkomst, waaraan allen, die zich in de
vorige jaren meenden te moeten afschei
den, zullen deelnemen. De eensgezindheid,
die de staking op 25 februari 1941 beheers
te, is voor deze gelegenheid weer gevon
den. Een eensgezindheid, die destijds het
ballen van de vuist mogelijk maakte en
een lichtend voorbeeld gaf aan geheel Ne
derland. De houding van Amsterdam heeft
Koningin Wilhelmina in 1946 doen besluite
het hoofdstedelijk stadswapen te verrijken
met het devies: „heldhaftig, vastberaden,
barmhartig."

De feiten van dit artikel zijn ontleend aan het
archief van het Rijksinstituut voor oorlogsdocu
mentatie en aan de publicatie van B. A. Sijes
„De Februaristaking", die binnenkort als pocket
boek zal verschijnen bij de uitgeversmaatschap
pij J. M. Meulenhoff te Amsterdam.

In aansluiting op de Kieler Woche orga
niseert de Visserijvereniging Sleeswijk-
Holstein de volgende manifestaties: Zon
dag 18 juni 9.30: Vergadering in de Indus
trie- en handelskamer te Kiel. Referenten
professor Gerhardsen uit Noorwegen over
.Europa's rol in de ontwikkeling van de
visserijen der wereld" en de regerings
directeur prof. dr. Thiede over „Econo
mische problemen van de visserij van
Sleeswijk-Holstein". Om 13 uur wordt er
een rondvaart op zee gehouden.

De Duitse Bondsrepubliek heeft met de
regering van de republiek Togo een han
delsovereenkomst gesloten. Deze overeen
komst is met terugwerkende kracht op
juli ingegaan. Duitsland zal onder meer
visconserven in Togo invoeren.

BEVALLEN: L. Zwart—IJkelenstam,
Lorentzstraat 24. IJmuiden-Oost; J. de
Jong—de Vries, d„ Melklaan 7, Velsen-
Noord; S. M. Bakker—de Jong, Homburg
straat 52 rd„ IJmuiden; M. J. C. van der
Velden—van Westerop, z., Alexander Bell-
straat 50, IJmuiden; A. F. Colonello—
Meijer, d., van Saelenplantsoen 9, Velsen
Noord; A. C. Burghoutvan Leuven, z.
Leidsestraat 56 rd„ Haarlem; M. P. A,
Koone—Mooij, z., Noorderdorpstraat no. 4
Velsen-Zuid; C. A. M. van Goudoever—von
Gleich, z„ Spanjaardsberglaan 5. Santpoort
I. M. Y. de LangSchardijn. d„ de Noo-
straat 105, IJmuiden-Oost; A. L. M. Koele-
mij—Zwetsloot, d„ Trompstraat 22, IJmui-
den-Oost; E. C. Burghouwt—Oudendijk, d„
van den Vondellaan 72, Driehuis; G. V. van

SprangZeilemaker, d., Eenhoornstraat 21,

IJmuiden; J. M. JakMettes, z„ Schulp
weg 84, Velsen-Noord; M. W. Timmers—
de Laat, z„ Cepheusstraat 23, IJmuiden; A.

Korf—Zijlstra, d„ Kerkplein 2, Velsen
Zuid; E A. Vester—Stam, z., Kennemer
laan 156, IJmuiden; P. M. de Jong—Flohil,

Marowijnestraat 6, Santpoort.

OVERLEDEN: H. Meeuwenoord, 80 jr.,
echtgenote van J. Leegwater, Julianakade
68, IJmuiden; S. J. Kruijt, 69 jr., echtge- op de perstribune en zeker niet alleen on-

(Van onze correspondent)

PARIJS Advocaat-generaal Mongin
heeft gisteren met het sluiten van het
tweede bedrijf van het barricaden-proces
in Parijs tien jaren tegen Marcel Ronda,
de voortvluchtige adjudant van rebellen-
chef Lagaillarde en vijf jaren tegen Alain
de Sérigny de directeur van het dagblad
l'Echo d'Alger geëist. Vandaag is, met de
pleidooien van de verdediging die over
een keurkorps van Parijse advocaten be
schikt, het derde bedrijf van het proces
kunnen beginnen.

De eis tegen De Sérigny heeft speciaal

noot van A. Keuken, Duinweg- of Duivels-
laan 22, Santpoort-Zuid; M. C. J. Alers, 70
jr., echtgenote van J. de Back, Rijnstraat 4,
IJmuiden.

Een baby van zeven maanden van de
family Boon in Capelle aan de IJssel is

der de politieke geestverwanten van deze
Algerijnse krantenmagnaat, die even rijk
aan invloed als aan miljoenen was, dui
delijke verbazing, en zelfs ontsteltenis,
verwekt. Want de gevangenisstraf die de
aanklager deze journalist zou willen op
leggen wierp de onmiddellijke vraag op
naar de mate van persvrijheid die niet
alleen in Algerije maar ook in Frankrijk
in de ogen der autoriteiten nog zou blijven
heersen. De advocaat-generaal verklaar

gisteren bij een brand om het leven geko- de jn det begin van zijn betoog de twee
men. De brandweer, die binnen enkele belangrijkste grieven tegen De Sérigny te
minuten de kleine binnenbrand had ge- /uuen onderzoeken: a. Zijn eventuele di-
blust, vond het stoffelijk overschot. Dc recte medeplichtigheid met de opstande
moeder had kort tevoren bij de kleine, die i,ngen en b. zijn overtreding van de wet
longontsteking had, gestoomd. Daarna was I 0p de persdelicten.

ze in een andere kamer door overver- Aan de band der getuigenissen moest
moeidheid in slaap gevallen. De vader hjj bet eerste schuldmotief wel laten va-

was niet thuis.

De Nederlandse kustvaarder „Borelly'

ren, zodat de advocaat-generaal zijn straf
van vijf jaren gevangenis uitsluitend ba
seerde op het feit dat De Sérigny de ver
ordeningen inzake de pers zou hebben
overtreden. De beschuldiging diende ech
ter tot nog bescheidener proporties te wor-

eieendom van de firma Wijnen en Barends den verkleind, toen bleek dat ook de aan-

- i i tt l v_ Irloonr nrlronnon mfioct Hat S>PT1 Cf Tl V 1 Tl

in Delfzijl, is terecht. Het schip arriveer
de dinsdag aanmerkelijk later dan was
verwacht in de Ierse haven Bantry,
waarnaar het sinds zondag op weg was
van Galway. Enige radiokuststations had
den maandag de schepen verzocht uit te
kijken naar de kustvaarder.

klager erkennen moest dat De Sérigny in
zijn functie van directeur-hoofdredacteur
de censuurmaatregelen nooit had overtre
den. Integendeel was bij de getuigenissen
al vast komen te staan dat De Sérigny
sedert het begin van de Algerijnse oorlog,
altijd nauw met de civiele en militaire

autoriteiten had samengewerkt en zich
vaak voor zijn hoofdartikelen van hoger
hand liet „inspireren".

Geluidsversterker
De advocaat-generaal verweet l'Echo
d'Alger echter met ophefmakende repor
tages, interviews en foto's over, met en
van de helden van de barricaden als ge
luidsversterkend klankbord te hebben ge
fungeerd en hij poneerde vervolgens de
stelling dat ook een officiële censuur een
hoofdredacteur of journalist nog niet vrij
stelt van zijn eigen verantwoordelijkheden
jegens zijn lezers en ook jegens de over
heid. De Sérigny had de morele plicht te
vervullen de gemoederen te kalmeren en
het is daarom zijn misdaad geweest dat
hij, met zijn artikelen en beschouwingen,
juist olie op het vuur der politieke harts
tochten wierp.

Het is niet zeker dat de advocaat-gene
raal door het militaire gerechtshof ook
metterdaad gevolgd wordt en dat De Sé
rigny, die maanden in voorarrest heeft ge
zeten zijn vijf jaren definitief zal krijgen.
Zonder enige sympathieke gevoelens voor
de funeste politieke rol die De Sérigny on
geveer twintig jaren in Algerije heeft ge
speeld, dient niettemin erkend te worden
dat de persvrijheid in Frankrijk op grond
van de eis van de aanklager wel binnen
zeer nauwe grenzen zal moeten worden in
geperkt. Men mag dan ook verwachten,
of tenminste hopen, dat de Franse pers
van links' tot rechts de zeer bedenkelijke
inzichten en theses van de advocaat-gene
raal eensgezind van de hand zal wijzen.

(AFP) Tegen Serge Jourdes, luite
nant van de territoriale troepen, is vijf
jaar geëist en tegen Marcel Rambert, die
dezelfde functie bekleedde, twee tot vijf
jaar.

HAVENVERKEER AMSTERDAM.

In de week van 12 tot en met 18 februari
zijn in de hoofdstedelijke haven aange
komen 148 schepen (383.013 b.r.t.) en ver
trokken 147 schepen (342.719 b.r.t.).