Te weinig aandacht voor „blaasjesziekte" van 1958 keelpijn Gargilon WEG EN WIEL Dr. Stalmann zou omgekocht zijn door Nederlanders Fa. B. ENGELENBERG na-tel 2 NOGMAALS INHAALMANOEUVRE NIEUWE FIAT 1300 PERMANENTE ACCULADER SLIJTAGE AAN DE VENTILATOR- RIEM Steekpenningen van het C.B.T.? met Vee heeft iets tegen spoorwegovergang in Vierlingsbeek Nieuw fonds wil helpen bij revalidatie Scheven ingers gaan voor havenverbetering demonstreren DONDERDAG 27 APRIL 1961 15 DE PLANTA-AFFAIRE Verband werd niet onderzocht Nylon regenjassen 37.50 snel en doeltreffend N.Y. PH1L1PS-DUPHAR OFFICIëLE VERKOOP SIKKENS LAKKEN WATERPROOF SCHUURPAPIER Heel klein stapelloopje an Hobbyman of knutselaar Pakken VELPONl Ziin zó klaar. Miniatuurspoorweg voor Haags museum (Van onze correspondent) Op de algemene vergadering van aandeelhouders van Unilever n.v. heeft de voorzitter van de raad van bestuur, de heer F. J. Tempel, bijzondere aandacht geschonken aan wat hij noemde de Planta-episode. Hij heeft daarbij iets mede gedeeld uit het rapport van de heren Drees, De Monchy en Rijkens, dat enige weken geleden aan de raad van bestuur was uitgebracht. Dit rapport draagt een intern karakter, maar zo zei de heer Tempel wij menen dat aandeelhouders (en ook het publiek) er recht op hebben van ons te vernemen of er in de organi satie en communicatie onvolkomenheden aan het licht zijn getreden en welke maatregelen zijn of zullen worden getroffen om deze te verhelpen. Eén van de meest interessante medede lingen uit het rapport vindt men in dat deel, waarin de reeds in 1958 in West- Duitsland optredende blaasjesziekte en het gebruik van margarine met de emulgator wordt behandeld. De eommissie-Drees rapporteert, dat destijds bij twee techni sche functionarissen van het Duitse be drijf de gedachte is opgekomen van de mogelijkheid van een verband tussen de toen in Duitsland heersende blaasjesziekte en het gebruik van margarine met de emulgator. Op grond van verschillende door de commissie-Drees gesignaleerde omstandigheden onder meer de vol strekte afwijzing van deze gedachte door de wetenschappelijke afdeling in Duits land en het feit dat de blaasjesziekte door vooraanstaande Duitse medici aan een virus werd toegeschreven acht de commissie het begrijpelijk, dat men niet verder aan een dergelijk verband heeft gedacht. De commissie meent echter dat er toch in verband met een zekere parallelliteit tussen de verbreiding van de ziekte en de margarinedistributie wel reden was ge weest deze mogelijkheid verder te onder zoeken. Zij betreurt dat een en ander niet is doorgedrongen tot de wetenschappelijke onderzoekers van Unilever elders. Het rapport van de commissie-Drees is, zo werd ons half april medegedeeld, nog niet vrijgegeven. Het feit, dat het rapport een intern karakter draagt, zo menen wij te kunnen afleiden uit wat ons werd me degedeeld, was daarbij in mindere mate van belang, dan de omstandigheid, dat het justitionele onderzoek nog steeds niet is beëindigd. Dat is een aanvaardbare op vatting. Maar.ook nu is het justitionele onderzoek nog niet beëindigd. Het lijkt danook weinig geslaagd uit een rapport te citeren, zonder daarbij ook de verdere in houd bekend te maken. Hoe dan ook, wat de commissie-Drees over het gebeurde in West-Duitsland in 1958 schijnt te hebben gezegd, is zacht uitgedrukt onthutsend. Dat de heer Tempel aan het citaat toevoegt: „Deze be vindingen zijn voor de raad van bestuur aanleiding geweest maatregelen te treffen om in de toekomst een betere doorstro- ming naar de researoh-afdelingen te ver- 'Advertentie zekeren van gegevens, die voor het weten schappelijk onderzoek van belang kunnen zijn", mag gevoeglijk als een overbodig heid worden beschouwd. Over de schade door de Planta-affaire veroorzaakt, zei de heer Tempel, dat de dochtermaatschappij van Van den Bergh en Jurgens n.v. reeds in een zeer vroeg stadium aan slachtoffers van de huidaan doening bedragen aanbood, waaromtrent in een op 14 april gepubliceerd communi qué uitvoerige cijfers zijn verstrekt. Het grootste deel van het in het jaarverslag genoemde bedrag van 7Vi miljoen gulden bestaat uit de kosten van het terugkopen van geblokkeerde margarine. De heer Tempel stelde dat, indien een wetenschappelijk verband tussen het ge bruik van de emulgator en de huidaandoe ning definitief mocht worden verklaard of wanneer vast komt te staan dat een der gelijk verband aanwezig is, de vraag aan de orde is of ons van het gebeurde een verwijt kan worden gemaakt. Ten aanzien daarvan wil ik, hoewel het eigenlijk van zelfsprekend is, één punt nog eens uitdruk kelijk voorop stellen en dat is, dat er bij ons op het ogenblik van de invoering van de nieuwe emulgator geen enkel vermoe den van een mogelijk schadelijke werking aanwezig was. Het is onbegrijpelijk,dat sommigen hebben aangenomen, dat een levensmiddelenfabrikant met een gevestig de reputatie in dit opzicht bewust enig risico zou nemen. In de eerste plaats zou hij daartegen moreel bezwaar hebben, maar verder zou immers ieder tijdelijk voordeel dat hij met een stof van twijfel achtige uitwerking zou kunnen behalen, in het niet vallen bij de schade die hij aan zijn goede naam en zijn omzet kan toe brengen. Op het punt van het verwerken van een nieuwe stof in voedingsmiddelen en cos metica zal de beslissing voortaan centraal worden genomen, aldus de heer Tempel. Tot besluit zei de heer Tempel nog dat het principieel onjuist zou zijn aan indus trieën, die zich op deze gebieden bewegen en die met grote researchlaboratoria en deskundige staven zijn uitgerust, een eigen Advertentie Vélu GROTE HOUTSTRAAT 96 - TEL. 12210 verantwoordelijkheid te ontzeggen. Wij van onze kant vatten onze verantwoordelijk heid zeer ernstig op. Het is onze functie, de consument en de samenleving steeds zo goed te dienen als met de voortgaan de ontwikkeling van wetenschap en tech niek overeenkomt. Door deze overtuiging geleid, hebben wij de centrale organisa tie TNO verzocht en bereid gevonden ons te adviseren over de vraag, of en in hoeverre door ons als producenten nieuwe wegen van onderzoek kunnen worden in geslagen, en of tot dusverre gevolgde me thoden kunnen worden verbeterd om zo groot mogelijke waarborgen te scheppen voor de volksgezondheid. Unilever in Kongo De heer Tempel ging ook in op de toe stand in Kongo, waar Unilever 240 mil joen heeft geïnvesteerd. In geheel Afrika bedroeg 't door Unilever geïnvesteerde ka pitaal eind 1960 1418 miljoen of bijna 22 pet van het totale door Unilever geïnves teerde kapitaal. Over de ontwikkeling in Kongo sinds juli 1960 merkte de heer Tempel onder meer op, dat zonder twijfel hetgeen in Kongo na de onafhankelijkheidsverklaring van 1960 is gebeurd een grote ramp be tekent. Wat Unilever betreft hebben de ern stigste moeilijkheden zich voorgedaan in en nabij de Oostprovincie en de provincie Ki- vu, in het bijzonder op de plantages Mo- karia en Elisabetha. Ook het bedrijf van Sedec in deze gebieden is in hoge mate gedesorganiseerd. In andere delen van het land werd schade geleden, onder andere door plundering van enkele opslagplaatsen van Sedec. Op den duur zal de herbevoor- rading met artikelen, die uit het buiten land moeten worden betrokken, voor Sedec het nijpendste probleem zijn. Hulde bracht de heer Tempel aan de mensen van Unilever in Kongo,die op waar lijk schitterende wijze hun taak hadden vervuld. Zij hebben sinds juli 1960 ruim schoots hun deel gehad van alle ongemak ken en gevaren en enkelen hunner zijn mishandeld. Ondanks alle moeilijkheden is de toestand in een groot deel van het land rustig. Sedec werkt op dit ogenblik met winst, zij het dan in lokale munt. Alles bij eengenomen lijkt de toestand niet zo som ber als men wellicht zou denken. De paarden en koeien in de Brabantse gemeente Vierlingsbeek zijn er slechts met veel moeite toe te bewegen, de overweg in de spoorlijn Nijmegen-Venlo over te steken. De paarden steigeren en de koeien beginnen angstig te loeien als zij de overweg naderen. Het seinwezen van de Nederlandse Spoorwegen heeft naar aanleiding van dit vreemde verschijnsel medegedeeld, dat het gedrag van de dieren waarschijnlijk wordt veroorzaakt door de elektrische stroom die ter plaatse door de spoorstaven loopt. De ze stroom stelt de knipperlichten en auto matische afsluitbomen in werking zodra er een trein nadert. Deze spanning is volkomen ongevaarlijk, -letzelfde systeem wordt toegepast bij alle mdere autmatisch beveiligde spoorweg overgangen in ons land. Dat de klachten juist uit Vierlingsbeek komen, is volgens de N.S. een gevolg van het feit dat daar vaker dan in andere plaatsen vee de over weg moet passeren. Er schijnt thans tekening te komen in wat de zaak-Stalmann wordt genoemd. De opzienbarende geruchten omtrent cor ruptie, waarin de chef van de afdeling Buitenlandse Handel van het ministerie van Landbouw van de Duitse Bondsrepu bliek als meest belaste figuur paradeert, zou toch houvast bieden voor justitieel ingrijpen. Dr. Stalmann, die in Bochem (D) in voorarrest zat, is echter inmiddels vrijgelaten. Hoewel men op het ministerie van Landbouw in Den Haag hangende het Duitse onderzoek zich onthoudt van elke mededeling en ook geen enkel commen taar wenst te geven, staat het nu wel vast, dat minister Marijnen niet zonder grond uiting gaf aan zijn twijfel aan de integriteit van dr. Stalmann. Dr. Stal mann wordt ervan verdacht van Neder landers steekpenningen te hebben aange nomen. De „Oberstaatsanwalt" uit Bonn, dr. Druch, en zijn assistent, dr. Zug, schenen bij hun onderzoek tegen de on doordringbare muur van het Zwitserse bankgeheim te zijn vastgelopen. Het on derzoek naar Nederlandse aspecten van de zaak-Stalmann wordt nog voortgezet. De Haagse officier van Justitie, rar. dr. j C. Maris, die zijn Duitse collega's bij stand verleent bij het onderzoek, heeft verklaard, dat dit onderzoek „zeer veel licht" heeft verspreid. Zijn opvatting dat sommige getuigen aanleiding zullen vinden voor een herziening van hun eigen beleid is bij de voortzetting van het onderzoek nog versterkt. Mr. Maris geloofde niet, dat Nederlandse ambtelij ke instanties enig verwijt treft. Mr. Maris heeft aan de minister van Justitie reeds een rapport uitgebracht over zijn medewerking aan het onder zoek van Duitse justitie. Hij achtte het waarschijnlijk, dat dit als een intern rap port zal worden beschouwd. De beschuldiging tegen dr. Stalmann luidde, dat hij steekpenningen zou heb ben aangenomen in ruil voor een niet ge heel verantwoorde bevordering van be paalde agrarische exporten. De steek penningen zouden via een Amsterdams bankkantoor bij Zwitserse banken zijn gedeponeerd. De belangrijkste getuigen zijn die van het Centraal Bureau van Tuinbouwveilin gen in Den Haag. Zij zouden hebben er kend achteraf te hebben begrepen welke de bestemming was van de aanzienlijke bedragen die zij voor de exportbevorde ring naar West-Duitsland hebben gestort. Deze gelden waren bestemd voor dr. Stalmann, hoofd van de afdeling buiten landse handel van het departement van landbouw in Bonn. In hoeverre een ex portpromotor van het „Oost-West Syndi caat" te Amsterdam hierbij een bemid delende rol heeft gespeeld, wordt nog on derzocht. Ook hij zou met forse bedra gen zijn betaald voor zijn activiteiten in West Duitsland. Volgens de Duitse „Oberstaatsanwalt dr. Druch heeft het Centraal Bureau in derdaad bedragen overgemaakt aan het bankiershuis Hörchner en Götzen te Am sterdam. De heer Götzen, die als getuige is gehoord, heeft verklaard, dat hij voor zijn werk als zo genoemde „lobbyist", die in het belang van een bepaalde han delstransactie zijn invloed tracht aan te wenden, een vergoeding kreeg. De fir ma Hörchner en Götzen heeft in Zwitser land een agentschap. Grote bedragen zijn uit Nederland naar dit agentschap overge maakt. De heer Götzen ontkende niet, dat iiï? dr. Stalmann kend'e! 'Dé 'géiden; dié hl; had ontvangen, noemde de heer Götzen „lobbygelden". Bovendien waren hem pro- visiekosten en onkosten overgemaakt. Een oud-directeur van het Centraal Bu reau zou tegenover Nederlandse en Duit se rechercheurs hebben toegegeven, dat uit het afzetfonds van het Centraal Bu reau gelden ter beschikking zijn gesteld van de heer Götzen om dr. Stalmann te bewegen bepaalde transacties goed te keuren. De Tweede-Kamerleden de heren Bies heuvel (A.R.), Brouwer (K.V.P.), Den Har- tog (V.V.D.), Mellema (C.H.U.) en Vrede- ling (P. v. d. A.) hebben aan de ministers van Buitenlandse Zaken, van Justitie en van Landbouw en Visserij vragen gesteld over de affaire-Stalmann. Zij vragen de ministers op de kortst mogelijke termijn een zo volledig moge lijke uiteenzetting te geven van deze zaak, voorzover hun beleid hiermee te maken heeft of heeft gehad. Voorts willen de vragenstellers weten of bij deze zaak Ne derlanders waren of zijn betrokken, die strafbare of laakbare handelingen hebben verricht. Tenslotte wordt nog gevraagd zo spoedig mogelijk aanvullende mededelingen te doen, voorzover dit voor de handhaving van de Nederlandse rechtsorde en voor de goede naam van Nederland dienstig is. Advertentie ii boclsttaat S9 - Haaricm Tel. 15232 Ter introductie van de stichting „Natio naal Fonds ter Bevordering van de Reva lidatie" is in Utrecht een bijeenkomst ge houden waarop doel en werkwijze van het op 20 mei 1960 opgerichte fonds werden toegelicht. Het fonds wil vooral voorzien in de noden tengevolge van verschillende vormen van invaliditeit waarvoor geen speciale organisaties bestaan. Tevens wil men daardoor voorkomen, dat gaandeweg voor iedere ziekte nieuwe fondsen in het leven worden geroepen. Dit zou volgens de stichting de ontwikkeling van de Neder landse gezondheidszorg bedreigen, omdat het publiek door een te groot aantal ver zoeken om steun tenslotte een tegenzin krijgt tegen het bijdragen voor zoveel ver schillende doeleinden. De voorzitter van het stichtingsbestuur, de heer M. van Veen, deelde mede, dat het fonds in het leven is geroepen door de Nederlandse Centrale Vereniging voor Ge- brekkigenzorg, een overkoepelende orga nisatie, waarin ongeveer tachtig verschil lende verenigingen, stichtingen en institu ten op zeer uiteenlopende gebieden van de gebrekkigenzorg samenwerken. Organisaties, inrichtingen en centra ten dienste van invaliden kunnen een beroep op het fonds doen indien zonder deze hulp aan gebrekkigen achterwege zou blijven. Het gaat daarbij om het bevorderen van medische hulp, onderwijs, tewerkstelling, recreatie en woningvoorziening, de stich ting van tehuizen en dergelijke. Prof. ir. R. G. Boiten, hoogleraar aan de technische hogeschool in Delft, zette enke le aspecten uiteen van de adaptatie, de aanpassing van de mens aan de eisen die de moderne maatschappij stelt. Hij zei on der meer dat de compensatie van ver zwakte zintuigen of organen dank zij mo derne technische hulpmiddelen vaak mo gelijk is. De functie van ontbrekende ledematen kan eveneens door andere worden overge nomen. De grens is hier echter snel be reikt, en ook al om esthetische redenen moet men dan zijn toevlucht nemen tot kunstledematen. Er zijn verschillende ge slaagde proeven gedaan waarbij hydrauli sche, pneumatische en elektrische motoren de kunstledematen op commando kunnen bewegen. Dit commando wordt vaak ont leend aan een spierbeweging op een ande re plaats in het lichaam. Het vervaardigen van adaptie-instrumen ten is niet alleen een technisch maar ook een medisch vraagstuk. Daarom moeten op dit terrein gespecialiseerde deskundi gen, technici, medici en psychologen, in teamverband samenwerken. Prof. Boiten merkte tenslotte op, dat er voor een aantal problemen in principe oplossingen bestaan, maar dat de reali sering hiervan sterk wordt vertraagd door het ontbreken van faciliteiten en fondsen doch mits voldoende geld ter beschik king komt een belangrijk aantal projec ten zal kunnen worden uitgewerkt in een voor gehandicapten goed hanteerbare vorm. Advertentie I#1 1 mixfers haardrogers - keukenmachines Verolmé's 'ingenieurs hebben grote routi ne gekregen in tewaterlatingen-met-minie- me-margës vart grote zeeschepen. Maar ze zaten toch werkelijk met de handen in het haar, toen hun onlangs werd gevraagd de stapelloop van de maar acht meter lange en een meter brede „Jacob Verolme" van de miniatuurwerf in Madurodam te rege len Die gebeurtenis gaat zich op 2 mei vol trekken. De Nederlandse Ertstankermaat- schappij in Den Haag verrijkte de minia tuurstad namelijk met een nauwkeurig ge- copieerd model schaal 1 op 20 van haar 26.500 br reg ton metende erts-olietan ker „Jacob Verolme", die in 1957 in Alblas- serdam te water werd gelaten. De doop plechtigheid werd toen verricht door de echtgenote van de heer Verolme en diens kleindochter. Ellen Rober bood daarbij de bloemen aan. In Madurodam op de 1,48 meter hoge helling, die 17,60 meter verwijderd ligt van het 55 cm diepe water wordt die ceremo nie nog eens in het klein herhaald. En dat betekent dat nu Ellen Rober met een heel klein zilveren bijltje de draad naar 't hele kleine flesje champagne mag doorhakken, uiteraard eerst nadat mevrouw Verolme haar een klein bosje bloemen heeft aange boden. Honderd-veertig gasten (normale grootte) zullen daar getuige van zijn. Het wordt een bijzonder gecompliceerde stapelloop, want het door de firma Dubbel dam in Slikkerveer gebouwde model heeft zoals alle modellen in Madurodam geen bodem. En een schip zonder bodem blijft nu eenmaal niet drijven. In overleg met de technici van Maduro dam heeft men nu een oplossing gevonden In de helling wordt namelijk een beweeg baar deel geconstrueerd, dat het schip op vernuftig verborgen wieltjes in het water- rijdt. Voor zekerheid gaat men voor 2 mei toch een paar keer oefenen. En ook dat is voor de ingenieurs een nieuwe ervaring. Want eigenlijk kan een schip, dat eenmaal van de helling is, daar nooit meer op terug komen. De leerlingen van het Vossius Gym nasium in Amsterdam hebben een protest-demonstratie gehouden tegen binnenstad. de mamoetwet. Zij eisen het behoud, van het Grieks op het gymnasium. Men ziet hen in de Amsterdamse Bij uitzondering gaan wij in deze rubriek in op een brief van een onzer lezers die ons schreef naar aanleiding van het artikel „Gokken maakt brokken' in de vorige „Weg en Wiel". In dit artikel werd de aandacht gevestigd op de vele fouten die men bij inhaalmanoeuvres kan maken. De briefschrijver wijst er in dit verband op, dat in het leerboekje van de A.N.W.B. voor hen die rij-examen moeten doen de regel voorkomt: „Een bestuurder van een voertuig dat wordt ingehaald moet naar rechts uitwijken". Hoevelen doen dat in werkelijkheid? aldus onze brief-., schrijver. Hij doet onder meer in zijn brief een beroep op de weggebruikers om even snelheid te verminderen zodra zij zien dat zij worden ingehaald. Aangezien deze brief een aanvulling betekende op het artikel „Gokken maakt brokken meenden wij er goed aan te doen er op deze plaats enige aandacht aan te besteden. WW X De Fiatfabrieken in Turijn hebben de nieuwe Fiat 1300 aan het publiek voor gesteld. Deze wagen die thuishoort in de midden-grote klasse, heeft een motor van 1500 cc, waarmee een topsnelheid van 140 kilometer per uur kan worden gehaald. De Fiat 1300 heeft schijfremmen op de voorwielen. Wipac Group Sales Ltd. heeft een kleine accugelijkrichterlader geproduceerd. Deze „Chargemobile" heeft de afmetingen en de vorm van een bobine. wordt onder de motorkap gemonteerd en is constant via draden met de batterij ver bonden. Wanneer de accu opgeladen moet worden, hoeft men slechts een stekker van een elektrische installatie in de Chargemobile te steken. De Chargemobile is geschikt voor batterijen van 6 tot 12 volt en heeft een vermogen van Vit ampère. **r- Citroën heeft onlangs een nieuw model gepresenteerd: de „Ami 6". De wagen, die een carrosserie heeft met een achteroverhellende achterruit, bezit n luchtgekoelde motor van 22 pk die de wagen een maximum snelheid van 105 kilometer per uur kan geven. Het ledig gewicht bedraagt 610 kilogram. De nieuwe wagen die een plaats inneemt tussen de 2cv en de grote modellen ID en DS, heeft voorwielaan drijving en een vier-versnellingsbak, het veersysteem is ontleend aan de 2cv. De Ami 6 bezit remmen op alle vier de wielen. De ventilatorriem is een onmisbaar onderdeel van het koelsysteem en een eventuele breuk van deze riem kan de automobilist voor vele problemen stellen; problemen die echter onmiddellijk worden opgelost als men een reserveriem bij zich heeft. Niet alleen in het koelsysteem ver vult deze riem een belangrijke functie, maar tevens wordt in de meeste gevallen de dynamo door de ventilatorriem aan gedreven. Indien u de indruk hebt dat de ventilatorriem te snel aan slijtage onder hevig is, dan kunt u zelf nagaan of de spanning voldoende is: slappe riemen slippen en slijten, te strakke riemen schuren en slijten. Bij een juiste spanning kunt u de riem tussen twee poelis on geveer een centimeter indrukken. één centimeter in te drukken, dan is de spanning goed VENTILATOR EN WATERPOMP AANDRIJVING VIA KRUKAS DYNAMO Meer dan duizend Scheveningers, di rect of indirect betrokken bij de visserij, zullen op 15 mei op het Binnenhof in Den Haag een grote manifestatie houden om de wens voor het verbeteren van de Sche- veningse buitenhaven meer kracht bij te zetten. Hierbij zal een delegatie aan de minister van Verkeer en Waterstaat, drs. H. A. Korthals, die juist gisteren in de Eerste Kamer meedeelde dat voor de be groting van 1962 opnieuw zal worden over wogen om gelden voor dit dringende pro ject uit te trekken een request indienen voor de verbetering van de haven. Aan de manifestatie, waarvoor van politiezijde reeds toestemming is verleend en waarbij vrachtwagens met spandoeken zullen mee rijden, gaat een bijeenkomst in het gebouw Amicitia vooraf, waar een vertegenwoor diger van elke betrokken organisatie zowel van werkgevers als van werkne mers tien minuten lang het woord zal voeren. Om iedereen in de gelegenheid te stel len aan de manifestatie deel te nemen, geven de Scheveningse reders hun perso neel die dag vrij. Advertentie Een belangrijke aanwinst voor het mu seum voor het onderwijs in Den Haag is het miniatuur-spoorwegcomplex van wij len ir. W. H. van Leeuwen, in leven pre sident-directeur van de Gist- en Spiritus fabriek in Delft. Mevrouw de weduwe Van Leeuwen heeft deze schenking gedaan met als voorwaarde dat aan de opstelling van het complex (waarde ongeveer 25.000) niets zal worden veranderd. Het minia tuur-complex is zeer ingenieus gecon strueerd. De vroegere president-directeur van de N.S., ir. Den Hollander, heeft vaak bij de opbouw, die vele jaren heeft ge vergd, geadviseerd. Zelfs zijn op dit em placement proeven genomen met nieuwe beveiligingssystemen, voordat deze in de praktijk werden toegepast. Met de opstel ling in het museum zullen enige maanden gemoeid zijn.

Krantenviewer Noord-Hollands Archief

IJmuider Courant | 1961 | | pagina 15