Exposities in Amsterdam „Dieven hebben het ook moeilijk" Vierde „Dutch Festival Week" in Scarborough Toulouse Lautrec geveild bij Mak van Waay Nederland telt ruim 11,6 miljoen inwoners Pracht handen DONDERDAG 15 JUNI 1961 11 GEESTIGE ITALIAANSE FILM Jong en ongekunsteld Beeldschermer De radio geeft vrijdag T elevisieprogramma Het Nederlands Ballet betreurt uitlating van rechtbankpresident Roelof Krol aangesteld bij het Gronings Orkest Jeugdcriminaliteit en televisie in de VS. Bob Buys Gelderland zet dit jaar zijn beste beentje voor FSamea-Geleï P. W. Franse BIJ MAGDALEN A SOTHMANN exposeert tot 24 juni Ruth Fischer tekeningen, Advertentie Wanneer wij af zouden gaan op hun ver richtingen in het televisiespel „Het kind huilt" van Willy van Hemert dan is de leerlingen van de Amsterdamse toneel school, die dit jaar eindexamen hebben ge daan, een goed lot beschoren. Zoals zij gisteravond in het VARA-programma voor de camera's verschenen, legden zij een natuurlijke speeldrift en een beheersing van de techniek aan den dag, die hun op treden maakte tot een gebeurtenis om te onthouden. Zij hadden natuurlijk voor, dat Willy van Hemert zijn spel speciaal voor hen had geschreven, op het lijf ge schreven. Het bleek meteen het beste tele visiespel, dat ooit uit Van Hemerts pen is gevloeid. Jong, spontaan, niet al te pro blematisch, maar bijzonder expressief voor mensen van deze tijd. Wanneer een auteur zijn stof zo beheerst en hij voert ook de regie, dan zijn alle voorwaarden aanwe zig voor een vertoning, die de talenten der executanten alle recht laat wedervaren. Dat gebeurde gisteravond. Stuk voor stuk waren de spelers opgewassen tegen hun taak. Zij speelden voor een groot deel zichzelf, maar zij handhaafden zich dan toch maar in alle situaties, die Van He mert voor hen had gecreëerd. Liselot Beek- meyer en Aart Staartjes vormden het jeugdige ongedwongen span, dat zijn ge moed graag en overal lucht geeft en de kunst verstaat met weinig tevreden te zijn. Ina van der Molen en Bram van der Vlugt vormden hun tegenhangers vanuit het ge zichtspunt der maatschappelijke welstand. Zij gaven vorm aan een ontevredenheid, die botste op de innemende luchthartigheid van hun bovenburen, maar ten slotte ble ken beide partijen best verenigbaar zoals dat nu eenmaal gebeurt wanneer men nog jong is. Hetty Verhoogt vervulde de rol van het meisje, dat de man, die zij lief heeft, veranderd terugvindt en daaruit haar consequenties trekt. Het was alle maal reëel en eerlijk en het sloeg bij de acteurs kennelijk aan. Vandaar dat wij er zo'n ongekunstelde televisierealisering aan overhielden. De directeur van de Amsterdamse to neelschool, W. Th. Pos leidde de vertoning met enige zinnige opmerkingen in, die een nadere toelichting betekenden op de stel lingen, die hij enige tijd geleden over te levisietoneel had ontwikkeld. Zijn mening, dat lang niet alle toneelrepertoire voor t.v. geschikt is, delen wij beslist, al zouden wij er nog meer gronden voor aan willen voeren dan de heer Pos deed. Vooraf ging een reportage van de Ne derlandse damkampioenschappen voor amateurs, altijd aardig om te zien, al was de organisatie soms wat schutterig. HILVERSUM I. 402 m. 7.000—24.00 NCRV. NCRV: 7.00 Nieuws. 7.10 Gram. 7.30 Gewijde muziek. 8.00 Nieuws. 8.15 Radiokrant. 8.35 Gram. 9.00 Voor de zieken. 9.35 Waterst. 9.40 Voor de vrouw. 10.10 Gram. 10.15 Morgendienst. 10.45 Pia norecital. 11.15 Voor oudere luisteraars. 12.00 Lichte muziek. 12.30 Land- en tüinb.meded. 12.33 Hammondorgelspel. 12.50 Gram, of actual. 13.00 Nieuws. 13.15 Instr. kwint. 15.40 Gram. 13.55 ld. 14.05 Schoolradio. 14.25 Radio-philharm.ork. 15.20 Gcam. 15.30 Lichte muz. 16.00 Praatje over plan ten. 16.15 Kerkorgelconc. en soliste. 16.40 Gram. 17.00 Voordr. 17.20 Pianoduo. 17.40 Beursber. 17.45 Gram. 18.00 Harmonie-ork. 18.20 Gram. 18.50 Re- geringsuitz.Het gezin. N.a.v. het over dit on derwerp in Arnhem gehouden seminar van de Ver. Naties spreekt prof. dr. R. Schippers, voor zitter van de nat. contactcommissie voor gezins- belangen en van de nat. raad voor maatschappe lijk werk. 19.00 Nieuws en weerber. 19.10 Huis muziek. 19.30 Radiokrant. 19.50 Samenzang. 20.15 Lichte muz. 21.10 Gevar. progr. 21.40 Promenade orkest. 21.55 Wijd als de wereld, lezingen. 22.15 Gram. 22.30 Nieuws en S.O.S.-ber. 22.40 In de muzeval, muzikale luisterwedstrijd. 23.10 Orgel improvisaties. 23.40 Gram. 23.5524.00 Nieuws. HILVERSUM II. 298 m. 7.00 VARA. 10.00 VPRO. 10.20 VARA. 12.00 AVRO. 16.00 VARA. 19.30 VPRO. 21.00 VARA. 22.40 VPRO. 23.00—24.00 VARA. VARA: 7.00 Nieuws. 7.10 Gymn. 7.20 Gram. 8.00 Nieuws. 8.18 Gram. 9.00 Gymn. voor de vrouw. 9.10 Voor de vrouw. 9.30 Gram. 9.40 Schoolradio. VPRO: 10.00 Dit en het andere, lezing. 10.05 Mor genwijding. VARA: 10.20 Gram. 10.30 Metropole- ork. 11.00 Voor de kleuters. 11.15 Kamermuz. 11.30 Orgelspel. AVRO: 12.00 Instr. kwintet en soliste. 12.20 Regeringsuitz.: Uitzend, voor de landbouw. 12.30 Land- en tüinb.meded. 12.33 Sport en prog nose. 12.50 Pianospel. 13.00 Nieuws. 13.15 Meded. en gram. 13.25 Beursber. 13.30 Lichte mpz. 14.00 Pianotrio. 14.25 Voordr. 14.45 Blazerskwint. 15.05 Liedjes en Koek en ei, hoorspel. VARA: 16.00 Grepen uit de muziekgeschiedenis, muzik. lezing. 16.30 Voor de zieken. 17.00 Pianoduo en solist. 17.20 Dansmuz. 17.50 Act. 18.00 Nieuws. 18.15 Pol. lezing. 18.25 Lichte muz. 18.50 De puntjes op de i, praatje. 19.00 Voor de kinderen. 19.10 Kinder koor. VPRO: 19.30 De stad nu, lezing. 19.45 Op bezoek bij anderen, gesprek. 20.00 Nieuws. 20.05 Boekbespr. 20.10 Vioolrecital. 20.20 Kamerkoor. 20.35 Activiteiten in de Flevopolder, lezing.. 20.50 Nederlanders in internationale technische bij stand, lezing. VARA: 21.00 Licht progr. 21.40 Concertgebouwork. 22.15 Buitenlands weeroverz. 22.30 Nieuws. VPRO: 22.40 Zorg om de mens, ge sprek. VARA: 23.00 Soc. Nieuws, in Esperanto. 23.10 Concertgebouworkest (verv.). 23.5524.00 Nieuws. BRUSSEL. 324 m. 12.00 Nieuws. 12.02 Omr.ork. 12.30 Weerbericht. 12.35 Gram. 12.50 Beursber. 13.00 Nieuws. 13.15 Orgelspel. 14.00 Kamerorkest en sol. 15.30 Gram. 16.00 Beursber. 17.00 Nieuws. 17.15 Lichte muz. 17.45 Duitse les. 18.00 Zangrecital. 18.10 Voordr. 18.20 Voor de soldaten. 18.50 Sportkroniek. 19.00 Nieuws. 19.40 Schoolwedstr. 20.00 Ork.conc. 21.45 Gram. 22.00 Nieuws. 22.15 Jazzmuz. 22.55—23.00 Nieuws. VOOR DONDERDAG NTS: 20.00 Journ KRO en VFHO: 20.20 Zang en piano. KRO 21.00 Een mooie zondag in sep tember, toneelstuk. VOOR VRIJDAG NTS: 17.3019.00 Eurovisie: Int. concours-hip- pique te Kopenhagen. 20.00 Weekjourn. VPRO: 20.30 Gesprek aan de schrijftafel 20.40 Medische rubr. 21.15 Film-intermezzo. 21.30 Drieluik: zang, rep. en saxofoonkwartet. aquarellen, grafiek en nog enig werk in andere technieken. „In 't Goede Uur" heeft Haarlem nader kennis kunen maken met het werk van Ruth Fischer. Wie haar expositie daar miste kan in Amsterdam het tekort inhalen. Naast een kostelijke serie katten ontmoet men ook andere geestige dieren, soms met de kop van een mens. Ruth Fischer kan boeiend variëren op een thema. Zij deed dit wel met het over elkaar heendrukken, met een kleine verplaatsing op het vlak, en met ver schillende kleur, van haar in hout of linoleum gesneden clichés. Haar puntig ge tekende reisschetsen doen mij altijd weer plezier. Zij weet een zuiver gebruik te maken van het haar ter beschikking staande materiaal, zoals nu ook in haar aqua rellen van enigszins decoratief-illustratieve aard. Wie plezier aan Ruth Fischers expositie kan hebben zal zeker kunnen voelen voor die van de Amerikaan Dan Harris, die onder zijn Hebreeuwse naam Zev op treedt in de Galerie Espace, waar tot 1 juli plastieken en tekeningen van hem te zien zijn. Men zou bij zijn werk van „gijn" willen spreken. Maar dat is te weinig ge zegd, want het is veelal ook bijzonder ge voelig en mooi te noemen, het getuigt van een grote vindingrijkheid en van vakbe kwaamheid. De New York Times noemde Zev een „vriendelijk fantast". BIJ SANTEE LANDWEER is tot 21 juni werk te zien van de te Danzig geboren Ernst Oldenburg, die op deze expositie tekeningen, waaraan ook kleur werd toe gevoegd, laat zien en daarmee vooral lijkt te getuigen van droefheid, gelatenheid, wanhoop soms en soms van hoop op een nieuw begin. Dat alles in uiterst eenvoudi ge vorm en met meestal twee, soms wat meer figuren. SALON DE MAI is een Parijse kunste naarsgroep, aie tot 7 juli in het Stedelijk Museum exposeert. In Parijs heeft de ont wikkeling in de moderne kunst het ont staan van verschillende „salons" na de eerste, de officiële, met zich mee ge bracht. Een belangrijke salon was en is nog wel de Salon d'Automme, de herfst- salon. De meisalon ontstond na de oorlog en omvatte veel schilders, die wel neo- expressionisten genoemd konden worden. Velen hunner blijken inmiddels meer ge- evolueerd te zijn naar het non-figuratieve. Zo'n salon heeft veelal de betekenis van een springplank naar het succes in de kunsthandel. Verscheidene Nederlanders hebben er met goed gevolg gebruik van gemaakt. Ik herinner me' nog een Salon de Mai van jaren geleden, waar achterin op een bescheiden plaats werk van Appel en Corneile gehangen was. Dat is inmid dels anders geworden. Mijn waardering voor Appels schilderij op de salon van nu is niet zo groot; ik ontmoette veel sterker werk in Espace en op de te Eindhoven gehouden expositie „Keerpunten". Het is hier overigens vol van weinig Franse na men en deze expositie is wel tekenend voor het schilders-Babel, dat Parijs is. Om op te vallen is het zaak op heel grote for maten te schilderen. Dat schijnt men ten minste te denken. Overigens viel me op een volle wand grafiek direct iets van Nono Reinhold op. Een kleine Manessier Op de tweede dag van de 141ste kunst veiling bij S. J. Mak van Waay aan het Rokin te Amsterdam heeft in de categorie oude, romantische en moderne schilderijen een paneel van Toulouse Lautrec, voorstel- lendè een kanonnier te paard, een bedrag van f 29.000 opgebracht. Een Frans rivierlandschap van F. Mail- laud ging voor 11.000 van de hand. „Vis sersschuiten op het Strand door Paarden opgetrokken" van A. Mauve werd verkocht voor 4400, „Landschap met Boomgroep aan een Meertje" van G. Michel voor f 1575, „Jagers met Honden op een Land weg" van H. Mühlig voor 1950, een ven bij Oisterwijk van W. Roelofs voor 2900, van A. Schelfhout „Plaslandschap in de Winter met Figuren op het ijs" voor 2600, twee stukken van J. A. B. Stroe bei „Dame in een Gang" en „Poeliersjon gen met Huisvrouw in de Hal van een Patriciërswoning" voor respectievelijk 1850 en 5200. Een gezicht op een Frans dorp van V. Vignon werd geveild voor 3500. „Kanonnier te paard" (1881) van Tou louse Lautrec, dat gisteren in Amster dam voor f 29.000 geveild werd. Advertentie „Nightbird" van de Amerikaanse schil der Dan Harris, die onder de naam Zev exposeert bij Galerie Espace, Amsterdam. van kwaliteit zou men evenmin voorbijge' lopen zijn 'als diens grote, ook bijzonder mooie doek hier. Manessier blijkt het lan ger vol te houden dan Marchand, Dayez, Bores en Mouly, die in ieder geval boeien der waren in hun meer expressionistisch te noemen tijd. Ook een schilderij van de oude, fijnzinnige Jacques Villon viel niet mee. OP 3 JULI wordt in het Stedelijk Mu seum een expositie van beeldhouwwerk van Marta Pan gehouden. In het pasge- opende beeldenpark van het Kröller-Mül- lermuseum drijft op d.e vijver een „sculp tuur" van haar. Men kent wel die uit pa pier geknipte spiralen, die op een naald boven een lamp balancerend, in draaiende beweging komen,, of de op een naaldpunt balancerende kurk, waarin twee vorken gestoken zijn. Marta Pan heeft „mobiles" in deze geest gemaakt, van ongetwijfeld fraaie vorm. Ook zocht zij naar combina ties van beweegbare plastieken en dan sers in balletten. DE BELANGRIJKSTE tentoonstelling is natuurlijk «die van werken van de bekende Engelse beeldhouwer Henry Moore, die tot 9 juli in de Nieuwe Vleugel van het Ste delijk Museum te zien is. Men betrok dit keer ook de tuin bij de tentoonstelling, het geen wel noodzakelijk was voor Moore's aan dolmen en totempalen herinnerende groep, die als veel ander werk van hem voor opstelling in de openlucht gedacht is We leren hier nu ook tegen muren gpdach- te beelden kennen. Deze beelden staan dan wel vrij van een architectuur,, maar zijn bedoeld mèt achtergronden. Het werk van Moore is vaak wonderlijk sterk wer kend op de ruimte, in die zin dat de di rect omhullende ruimte, waaruit dus als het ware iets gesneden is, iets lijkt te doen. Bij tekeningen wordt dit wel tussen ruimte of overblijfruimte tegenwoordig ge noemd- Zoals men bi;, Gabo's plastiek voor de Rotterdamse Bijenkorf wel het gevoel heeft, dat deze te dicht bij de gevel staat, zo heeft men bij Moore's voor muren ge plaatste figuren het gevoel dat het met de afstand onmogelijk anders kon. Moeten sommige sculpturen van Moore het doen in de vrije natuur, soms is het of hij met de natuur wil concurreren. Enige plastie ken als rotsen werden binnen opgesteld. Anders dan met anderer werk, dat in een zelfde ruimte wel vertoond werd, is het toch niet of een natuurimitatie werd bin nengehaald; het werk heeft een eigen le ven, daaraan geschonken door Moore. Moore's tekeningen blijken vooral toch van meer documentaire waarde, zijn veel al plannen, ideeënschetsen, die enigszins gesierd worden opgediend, dan als doel ge stelde werkstukken. De werking van Moo re's plastieken is in ieder geval enorm veel sterker. De tekeningen leest men met interesse, de plastieken grijpen aan, ver vullen ons van ontzag. In verband met het streven naar het op bredere basis brengen van het Gronings Orkest heeft het bestuur het wenselijk ge acht een wijziging te brengen in de direc tie der concerten. Terwijl tot heden door gaans een beroep werd gedaan op gast- dirigenten heeft het bestuur thans beslo ten om met ingang van het komend sei zoen het aantal vaste dirigenten op twee te brengen. Roelof Krol, dirigent bij de Nederlandse Radio-Unie is bereid gevon den om naast Jan van Epenhuyzen als di rigent van het orkest op te treden. In ver band hiermee wordt het komend seizoen zodanig ingericht, dat gedurende twee aaneengesloten perioden de leiding der con certen aan Roelof Krol zal zijn toever trouwd, terwijl Jan Van Epenhuysen ge durende de andere periode als dirigent op treedt. Het bestuur en de directie van Het Ne derlands Ballet deelt bij monde van de Amsterdamse advocaat mr. W. H. Ver meer mede, dat zij de uitlating van de president van de Haagse rechtbank, mr. E. I. Gelderman, ten aanzien van het ballet, betreuren. Deze uitlating luidde: „Als Het Nederlands Ballet met aanhang uitvloog was het alsof er een sprinkhanen plaag neerddaalde: de winkels werden vol komen uitgevreten". Het Nederlands Ballet meent nu dat hierdoor vele dansers en danseressen die niets met de diefstallen te ftiaken hadden, mede getroffen worden. Mr. Vermeer deelde verder mede, dat de leidster van het ballet, mevr. Sonia Gaskell, geen op roep heeft ontvangen om als getuige te verschijnen op de terechtzitting. Het te gendeel werd tijdens de zitting gesugge reerd. Zij zou echter gaarne zijn geko men om te getuigen en eventuele vragen te beantwoorden, aldus mr. Vermeer. Na mens bestuur en directie van Het Neder lands Ballet deelde mr. Vermeer verder mede, dat Het Nederlands Ballet volko men bereid is om de betrokken dansers en danseressen op te vangen en bij de reclassering te steunen. (Van onze correspondent) LONDEN De bekoorlijke, door hoge begroeide rotsen ingesloten Engelse Noordzeebadplaats Scarborough bruist van Nederlandse activiteit. Maandag is er voor de vierde maal een „Dutch Festival Week" begonnen. Al onze geijkte „han delsmerken" zijn daar weer aanwezig:de Nederlandse driekleur, onze onvermijdelij ke doch altijd charmante kaasmeisjes, leuke informatrices van de Arnhemse V.V.V., ander vrouwelijk schoon, gestoken in historische museumcostumes, leutige Zutphense muziekmakende boertjes. In de straten een Amsterdams draaiorgel met zijn „Volendammers" en meer dan hon derd van onze jantjes, wier drie mijnen vegers van l.et squadron 128 H.M. Drach ten, Gemert en Giethoorn het decor in de wijde schuimende baai vormen. Er wan delen Arnhemse politiemannen in spik splinternieuwe blauwgrijze tunieken rond. Het lijkt nogal afgezaagd en aanmati gend om die bedaarde Engelsen onze na tionale symbolen te willen opdringen. Maar dan vergist men zich toch. De Ne derlandse feestweek in Scarborough mag dan begonnen zijn als een commerciële s"unt met het doel in het voorseizoen le ven in de brouwerij te brengen en extra gasten te lokken, het evenement werd al spoedig een manifestatie van een innige vriendschapsband tussen Scarborough en ons land. Het blijft overigens niet bij klompen, kaas en kanten hulletjes. En ook niet bij oempa's jazz en cabaret, want ook de hogere sfeer van onze cultuur is hier vertegenwoordigd. Het Rotterdams Philharmonisch Orkest, onder leiding van Eduard Flipse en met Elly Amerling en Daniel Wayenberg als solisten, treedt hier deze week twee maal op. In het intieme gemeentelijk kunstmuseum prijken litho's en tekeningen van Vincent van Gogh aan de wanden, afgestaan door ir. van Gogh. Jacques Maris toont hier zijn fijne fayen- ce en Marianne Ibes demonstreert haar edelsmeedkunst. Het is misschien overdreven te beweren dat er dankzij de Nederlandse week in Scarborough bezig is een stukje Europees bewustzijn te ontstaan. Niettemin is het van het grootste belang dat, terwijl staats lieden zich uitsloven om de westelijke saamhorigheid te versterken, de gewone mensen dit begrip op eenvoudige en ple zierige manier trachten te verwezenlijken zoals al jarenlang hier tijdens deze feest- weken het geval is. Scarborough kan men dan ook zien als een soort laboratorium voor internationale samenwerking, zo men wil zelfs vergroeiing. Mr. Y. Scholten, staatssecretaris van het departement van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen, die als blijk van waarde ring van de Nederlandse regering voor hetgeen zich telkenjare in Scarborough af speelt maandag het festival opende, had dit waarschijnlijk ook in gedachte toen hij de Festival-week tegen de achtergrond plaatste van de komende aansluiting van Gróot-Brittannië bij de Europese Econo mische Gemeenschap. Scarborough is de enige plaats in Enge land en waarschijnlijk ter wereld waar bewoners en bezoekers elk jaar een jolige en ernstige aanschouwelijke les over ons volksbestaan ontvangen. Vorig jaar was het Brabant. Thans is het Gelderland, of, zoals de Engelsen stamelen: „Helderland' een onwillekeurige geestige woordspeling Een aan Arnhem gewijde tentoonstellin'g geeft een interessant beeld van deze le vendige en vriendelijke stad. Burgemees ter Matser en generaal-majoor Urquart de bevelvoerder van de Britse para-troe pen in 1944, zijn op het ogenblik de cen trale figuren. Beiden waren maandag bij alle officiële gelegenheden aanwezig. De heldenstrijd om Arnhem is een gebeurte nis geweest welke onze beide landen voor goed heeft samengebracht. Vandaar dat de Dutch Festival Week dit keer een bij zonder aspect kreeg dat zich ver boven het louter lokale verheft. Staatssecretaris Scholten heeft het gemeentebestuur van Scarborough litho's en tekeningen van de Deltawerken aangeboden, in opdracht van de Nederlandse regering door tien Neder landse kunstenaars vervaardigd. Burge meester Matser schonk Scarborough een prachtige aardewerkschaal, een produkt van Nederlandse ambachtskunst. Een aantal Amerikaanse ouders heeft dinsdag ter kennis van het Amerikaanse Congres gebracht, dat in de herfst van I960 in één week door de Amerikaanse te levisie 144 moorden, 53 „moorden uit zelf verdediging" en een reeks gewelddadighe den van andere aard, worden uitgezonden. De groep van ouders, die zich noemt National Association for better Radio and Television," vindt dat de misdaad en het geweld op het televisiescherm een „werkelijk gevaar" voor het Amerikaanse kind betekenen. De groep, die uitvoerig be wijsmateriaal heeft aangeroerd van kinder psychologen uit alle delen van de V.S., zei dat vaststond dat misdaadverhalen voor de televisie de jeugdmisdaad stimuleren en schadelijke inwerking hebben op de kin derziel. Het rapport van de groep is ter kennis gebracht van de senaatssubcommissie voor de jeugdmisdadigheid, welke geleid wordt door de democratische senator Thomas J Dodd uit Connecticut. De subcommissie stelt een onderzoek in naar de rol van de televisie in het toenemen van de jeugd criminaliteit, Het aantal huwelijken in ons land is volgens opgave van het C.B.S. gestegen van 22.392 in de eerste vier maanden van 1960 tot 23.067 in de eerste vier maanden van 1961. Het aantal levendgeborenen gaf een stijging te zien van 79.365 tot 83.172 terwijl het aantal overledenen daalde van 32.757 tot 29.986. De immigratie nam sterk toe, het aantal immigranten steeg van 11.653 in de eerste vier maanden van 1960 tot 15.348., in de eerste vier maanden van dit jaar, terwijl de emigratie afnam van 18.762 tot 16.340. Het aantal inwoners van ons land bedroeg op 1 mei 11.607.991. Een scène uit „Het kind huilt". We zien v.l.n.r. Liselot Beekmeijer, Aart Staartjes, Hetty Verhoogt, Ina v. d. Molen en Bram v. d. Vlugt. Advertentie Tube 95 ct Tot dusver is er zelden of nooit een ko mische film geweest van Italiaanse huize. Met „Dieven hebben het ook moeilijk", le vert de Italiaanse filmproductie een uit schieter, waarmee we ons gelukkig mogen prijzen. Men moet die film niet missen. Ik kan me niet herinneren de laatste tijd zo hartelijk gelachen te hebben om zoveel onzin. Maar is het wel allenaal onzin? Wat ons wordt gepresenteerd doet allemaal nog bestaanbaar aan ook en dat is nu, geloof ik, de charme van „Dieven hebben het ook moeilijk". De types, die er in voor komen, zijn mensen. Zij zijn geen pure verzinsels, geen uitwerkingen van een be paalde karaktereigenschap, die tot in het dolzinnige wordt doorgedreven. De situa ties, waarin zij verzeilen, houden nauw verband met de realiteit. Alleen de geaar- heid van het spel, dat het lot met hen speelt, is anders. Het lot neemt een loop je met hen. Wat zij ondernemen is ge doemd te mislukken. Denk evenwel niet, dat zij daarom de moed opgeven. De lieden in deze film heb ben het leven allang leren aanvaarden. Ze staan doorgaans met lege handen en daar om proberen ze in hun behoefte te voorzien met inbreken. Ze zijn dieven, nu ja, dat is hun manier om aan de kost te komen. Handig zijn ze niet, alles wat naar het gangsterdom zweemt is hun vreemd. In hun soort zijn zij eerlijke dieven. Als de omstandigheden-niet op hun hand zijn, zul len ze niet proberen ze met geweld naar hun hand te zetten. Ze begaan geen man slag, ze tuigen geen onschuldige af, ze schuwen de revolver. Ze doen alleen wat ze kunnen.... in de hoop, dat het voldoende is. Ik kan me niet heugen ooit zo'n stel sympathieke jongens van de vlakte te heb ben meegemaakt. Ze blijven dat tot het eind. Op hun manier vormen zij de Ita liaanse tegenhanger van films als „Du rif if i.." en „De ladykillers". Om dat klaar te spelen zonder de indruk te wekken op zettelijk de zaken die kant uit te sturen, moet het filmbrein der Italianen toch wel heel kunstig aan het werk zijn geweest, de humor moet spontaan opwellen uit de in ventiviteit, de makers moeten schik heb ben gehad in de figuren, die zij op de situa ties loslieten, het scenario moet bijna zijn geschreven op de acteurs, die de lijflijke verschijningsvorm aan de figuren moesten geven. Wij zouden lang niet zo geamu seerd reageren als deze film niet uit ple zier om het plezier was gemaakt. Maar dat is het niet alleen. Wanneer een acteur als Vittorio Gassman, die tot nu niet veel anders dan de mooie jongen mocht spelen, in een film van dit karakter excelleert, is er iets aan de hand. Gass man speelt weer een mooie jongen, maar nu in de functie tot zijn bestaan als dief. Schorre en onoogelijke mannetjes lopen om heen als de verpersoonlijking van de le vende pauper in wie de maatschappij niet eens een dief herkent. Zo is de maatschap pij gewend aan paupers.... Dat duidt er toch wel op, dat er meer dan alleen een plezierige doel van is gemaakt. Dan is er nog de Siciliaan, die als een Cerberus waakt over zijn zuster. Hij heeft niet in de gaten dat een van zijn bendeleden ver liefd op haar is geraakt en zij op hem. Wanneer hij het ontdekt dreigt hij de jon geman te vermoorden. De betuiging van zijn eerlijke bedoeling is de Siciliaan, wan neer het uur van de grote kraak slaat, vol doende om deze jongeman de sleutel van het huis te geven, waar het meisje dan niet vergeefs op een beschermer zal hoe ven wachten. Dat geeft een brokje folklore weer, waar een hele maatschappelijke, een zedelijke structuur achter zit. Verrukkelijk is de melodramatiek, die de erecode van het vak vergezelt. Verruk kelijk de pose bij het verscheiden van een der vakbroeders, die zijn leven moest ein digen met het uit handen rukken van tas jes, terwijl hij toch zulk groot werk op zijn naam had staan. De tegenslagen in het leven van de mens, toegepast op de dieven in deze film, krijgen een drama- lisch-komisch. karakter. Men lacht, maar men wordt toch geappelleerd aan eenzelf- Theatrale pose van de dieven in „Dieven hebben 't ook moeilijk." de soort sociaal probleem, dat indertijd in De Sica's „Fietsendieven" zo tragisch gestelte kreeg. Daarom is deze geestige dievenfilm meer dan alleen maar een vluchtig en leuk ver haaltje. Er zit gevoel in voor verhoudin gen, voor de verdeling van het menselijk geluk en de noodzakelijke bestaansvoor waarden. Nee, men tilt er geen moment zwaar aan. Maar er blijft iets van hangen.

Krantenviewer Noord-Hollands Archief

IJmuider Courant | 1961 | | pagina 11