Valsemunters-proces verloopt
uiterst traag en moeizaam
Directeur van „Duin en Kruidberg"
verrast door verkoopbericht
Landgoed „Duin en Kruidberg"
heeft eeuwenoude geschiedenis
WASDAG - SUNILDAG
SUNIL
jtofif/ifithmwiij
Menselijkheid der liefde m film „Les amants
Zuiverheid van het thema niet
door Louis Malle waar gemaakt
WASDAG - SUNILDAG
SUNIL;
in1
Deel van de valse Franse persoons
bewijzen werden in Haarlem gedrukt
K.L.M.-D.C.-8 reed in
New York van de
landingsbaan
Willem Ruys,
96 jaar, overleden
„Dit is onder de maat"
DONDERDAG 22 JUNI 1961
Straaljager maakte
noodlanding in België
Gaat u met vakantie?
Nederlands oudste reder
X
MEEST
WASMIDDEL
Keuring spreekt het
ontoelaatbaaruit
MEEST
GEBRUIKTE
WASMIDDEL
Hoger pensioen voor
ambtenaren uit
Nieuw-Guinea
(Van onze Amsterdamse redacteur)
Traag en uiterst moeizaam is gisteren
de eerste dag verlopen van het proces te
gen de Griekse ingenieur M. R. en diens
medewerker S. S., die worden beschuldigd
illegale activiteiten te hebben gesteund,
uitgelokt of bevorderd ten bate van de Al
gerijnse vrijheidsstrijders. Voor de toe
hoorders de publieke tribune was vrij
wel geheel gevuld met politieke aanhan
gers werd het gistermiddag zelfs ver
velend doordat een deel van het behandel
de zich afspeelde rond de op de groene
tafel uitgestalde bewijsstukken en daar
door voor hen onverstaanbaar was.
De president, mr. J Heinz, gaf de ver
dachten alle gelegenheid ieder punt dat
werd behandeld toe te lichten. Nadrukke
lijk vroeg hij, de politiek zoveel moge
lijk buiten de zaak te houden. Het verhoor
van M. R. verliep niet altijd even vlot,
omdat ieder woord en iedere voorgelezen
verklaring uit het dorsier door een bejaar
de tolk in het Frans moest worden ver
taald.
Het eerste punt van de dagvaarding be
treft het aandeel dat de verdachten zou
den hebben gehad in de vervaardiging van
valse Franse persoonsbewijzen, die ge
deeltelijk in de Amstelveense drukkerij
van oud-verzetsstrijder J. Z. en gedeelte
lijk in een garage van de woning van de
Haarlemse chemigraaf A. O., zijn gedrukt.
M. R. erkende enthousiast te zijn ge
weest over het werk dat O. verrichtte,
maar ontkende hiervoor een originele
„Carte d'identitée" beschikbaar te hebben
gesteld of geld voor dit doel te hebben
gegeven. Een van de vervalste kaarten is
in Frankrijk aangetroffen op een der lei
ders van de Algerijnse nationalisten. Op
de vraag of R. bekend was met het feit
dat deze zo'n in Haarlem vervaardigde
kaart bezat, antwoordde hij lakoniek: „Ik
wist het niet, maar hij is wel één van de
eersten die voor een valse identiteitskaart
in aanmerking komt".
„Algerijnen geen Fransen"
Enige keren sprong de Trotzkistenleider
overeind uit de verdachtenbank om op fel
le wijze zijn mening naar voren te bren
gen. Nadat de tolk een door de president
voorgelezen procesverbaal in het Frans
had omgezet, waarin de „Carte d'identitée
werd genoemd als een bewijs dat de dra
ger er van tot de Franse nationaliteit be
hoort en dat de Algerijnen ook Fransen
zijn, riep R. verontwaardigd: „Maar Alge
rijnen zijn geen Fransen!"
Uit verklaringen van O., die werden
voorgelezen omdat O. zelf in verband met
de valsemunterij in een Duitse gevange
nis verblijft, bleek dat O. de persoonsbe
wijzen heeft gemaakt in opdracht van een
zekere „Michei".
President: „Wordt u „Michel" genoemd
en staat u ook bekend onder de naam
„Pablo"?
Verdachte R.: „Ik heb heel m'n leven
onder verschillende namen gestreden te
gen dictatuur en fascisme".
Verdachte S S. zei: „De verklaringen
van O. zijn door en door leugenachtig. Ik
heb de contacten gelegd. Ik weet ook wie
het geld voor de aanschaf van materialen
aan O. heeft gegeven, maar ik zeg niet
wie. Ik ga liever de gevangenis in dan iets
ten nadele te zeggen van iemand, die iets
voor Algerijnse vrijheidsstrijders heeft ge
daan".
Uit de stuxken bleek dat een zekere
„Pierre" de gedrukte persoonsbewijzen bij
O. in Haarlem weghaalde. Op de vraag
van de president, wie deze „Pierre" was,
merkte R. op: „Overal zijn mensen die
voor deze zaak werken. Dat weet de poli
tie ook wel".
S. hield een pleidooi voor zijn medever
dachte, die ten tijde van de persoonsbe
wijzen-affaire niet in het land zou zijn ge
weest. Ook hield hij vol dat „Pierre" de
kaarten afhaalde. „Een enkele keer wer
den ze weieens bij mij thuis bezorgd,
maar dat was alleen wanneer het tijdige
afhalen was foutgelopen".
President: „Waar werden de kaarten
dan ingevuld?"
S: „Dat vertel ik u ook niet".
Haarlemse deskundige
'De getuige-deskundige ir. K. E. C. Buyn
die als scheikundig ingenieur is verbond-
den aan de drukkerij Enschede te Haar
lem, gaf een uiteenzetting over de per
soonsbewijzen, die uiterst zorgvuldig wa
ren nagemaakt.
Ir. Buyn had ook een bezoek gebracht
aan de drukkerij te Osnabrück, waar hij
in het restant van een gebombardeerd ge
bouw „een geperfectioneerd, nieuw opge
bouwd bedrijf" had aangetroffen.
Hiermee was men aangeland bij het
tweede deel van de tenlastelegging, name
lijk het aandeel van de verdachten in de
valsemunterij. Volgens de deskundige
waren de offset-pers, de boekdrukmathine
de papiersnijmachine het fotomateriaal,
de cliché's en cliché-platen. de chérrtica-
liën en drukinkten van uitstekende kwali
teit. Lang bleven de rechtbank en de des
kundige stilstaan bij de ingenieus uitge
voerde numerator, die de bankbiljetten
tijdens het drukken van nummers kon
voorzien. Het apparaat was in de rechts
zaal aanwezig en de stukken uit het dos
sier wezen uit, dat het gekocht en betaald
was door O. en de later te horen
getuige H. H.
De officier van Justitie, mr. H. E. van
Renesse, wilde weten of ir. Buyn aanwij
zingen had gevonden, die er op zouden
kunnen wijzen, dat de bankbiljetten van
bijvoorbeeld een reclame-opdruk zouden
worden voorzien maar de deskundige zei:
Het K.L.M. DC-8 vliegtuig PH-DCK, ge
zagvoerder J. C. Bak, is gisteravond op
het vliegveld Idlewild bij New York van
de landingsbaan gereden door een defect
aan het hydraulische systeem van de
remmen. Het liep in de grond naast de
baan vast. Het kwam op vijftien meter
van de zee tot stilstand.
De 67 passagiers en 14 bemanningsleden
konden op de normale manier het toestel
verlaten. Voor zover kon worden nage
gaan had de DC-8 geen schade opgelopen
Op de heide te Zutendaal, even te zui
den van de Belgisch-Nederlandse grens
bij Genk, heeft sergeant-vlieger K. Bo
daert van de basis Eindhoven woensdag
middag een geslaagde noodlanding ge
maakt met een Thunderstreak F-84. De
piloot bleef ongedeerd. Het toestel, dat
een defect aan de olieleiding had, werd
licht beschadigd.
en wilt u dat wij uw krant naar uw
vakantie-adres opzenden 7
Stuurt u ons dan minstens twee dasen
voor uw vertrek een briefkaart mei
vermelding van uw naam. uw vaste
adres uw vakantie-adres, de datum
waarop de eerste krant naar uw
vakantie-adres gezonden moet worden
en de datum waarop de krant voor het
laatst moet worden toegezonden.
Als u de krant per week betaalt, wilt
u dan het abonnementsgeld voor de
vakantieweken vooruit aan de bezor
ger betalen 7
DE ADMINISTRATE
In het midden de beide verdachten in
het valse muntersproces, de Griekse
ingenieur M. R. (in gesprek met zijn
verdediger, mr. J. H. Smeets) en de
Amsterdamse stenograaf S. S. Links
de tolk, die ten behoeve van M. R. het
gesprokene vertaalt.
„Daarvoor was alles te goed verzorgd.
Bankbiljetten die voor reclame-doeleinden
worden gemaakt, worden altijd slecht af
gewerkt. Dat is de enige manier om bui
ten het Wetboek van Strafrecht te blij
ven".
Om half zes werd de zitting geschorst
tot vrijdag. Aan het verhoor van getuige
H. was men toen nog niet toegekomen.
H., die destijds de politie over de voor
bereiding van de valsemunterij heeft in
gelicht, heeft zich gisteren niet in de
rechtszaal laten zien. it vrees voor re
presaille-maatregelen heeft de politie
hem een bijzondere bescherming geboden.
Hoe fel de betrokkenen en hun aanhangers
op H. zijn gebeten, is wel gebleken tijdens
het proces in Osnabrück, toen een van de
verdachten hem toebeet: „Als ik jou was,
zou ik maar vergif innemen
Nederlands oudste reder, de heer Wil
lem Ruys, van 1892 tot 1940 directeur en
daarna commissaris van de Koninklijke
Rotterdamsche Lloyd, is maandagmorgen
jl. na een kort ziekbed, op de leeftijd van
ruim 96 jaren nog vrij plotseling te Rotter
dam overleden. Vandaag had, op verzoek
van de overledene in stilte, de bijzetting
plaats in het familiegraf op de Nederlands
Hervormde begraafplaats te Rotterdam-
Hïllegersberg.
De heer Ruys, die steeds zijn domicilie
in Rotterdam heeft gehad de laatste 60
jaren aan de Westersingel, naast de Re
monstrantse Kerk werd op 15 maart
1865 aan de Glashaven aldaar geboren als
zoon van Willem Ruys Wzn., firmant van
de firma Wm. Ruys Zonen, welke sinds
de oprichting van de Lloyd de directie
voert over deze Rotterdamse rederij. Zijn
grootvader, Willem Ruys J. Dzn., was de
grondlegger van het Ruys-concern. Ge
durende zijn directeurschap werden door
de Lloyd 74 nieuwe schepen in dienst ge
steld, tezamen metend ongeveer 600.000
brt., waarvan er 50 in Nederland werden
gebouwd.
Frankrijk heeft hem eveneens meerma
len eerbewijzen aangeboden. In 1928 werd
hij benoemd tot ridder en in 1933 bevor
derd tot officier in het Legioen van Eer.
In 1952 werd hij ontvangen door de Fran
se Kamer van Koophandel te Marseille en
vereerd met de slechts bij uitzondering
toegekende gouden legpenning van deze,
reeds in 1599 opgerichte, oudste Kamer
van Koophandel ter wereld.
De heer Ruys was verder o.m. ridder
in de Orde van de Nederlandse Leeuw en
ridder in de Orde van de Kroon van Bel
gië.
Vrijwel tot het laatst toe vervulde de
heer Ruys nog steeds verschillende func
ties in het maatschappelijk leven en was
hij in sommige gevallen zelfs reeds 60
jaren achtereen commissaris van diver
se ondernemingen. Tot zijn verscheiden
was hij ook regent van de Prins Hendrik
Stichting te Egmond aan Zee.
Vandaag wapperde op alle Lloyd-sche-
pen, waar ook ter wereld, de vlag half
stok, ten teken van rouw en in eerbiedige
nagedachtenis aan „de oude meneer Wil
lem", zoals hij door iedereen bij de Lloyd
werd genoemd.
„Als dit bericht waar is, is deze handel
wijze onder de maat." Dit is de reactie
van de directeur van het Santpoortse ho
tel „Duin en Kruidberg", de heer J. H.
Peeters, op het artikel dat gisteren in on
ze bladen verscheen en waarin werd me
degedeeld dat de Nederlandse Handel
maatschappij n.v. in Amsterdam het hotel
heeft gekocht om er te zijner tijd een re
creatiecentrum van te maken.
De heer Peeters wist niets van deze
koop af en was verrast door dit, voor hem
onwelkome nieuws.
Deze verrassing duurde echter niet lang
omdat volgens zijn zeggen men hem
er reeds voor had gewaarschuwd dat de
huidige eigenaar van het vijftig jaar oude
landgoed, de heer T. Crerper (president
directeur van de Deli maatschappij) een
harde zakenman is die in tegenstelling tot
zijn vader, de heer Herbert Cremer, niet
veel voor het kasteel voelt.
„Maar laten ze niet aan zijn bossen en
fazanten komen", aldus de heer Peeters.
Het contract dat met de heer Peeters is
opgemaakt bevat onder meer de bepaling,
dat met een jaar de pacht kan worden op
gezegd. „Volgens uw bericht wordt er pas
in 1963 een recreatiecentrum van gemaakt
en dus heb ik nog twee seizoenen de tijd.
Bovendien wilden mijn vrouw en ik er
toch mee uitscheiden. Maar niet op deze
manier".
En de heer Peeters herhaalde het nog
eens: „Dit is onder de maat"
In 1948 is het hotel in het landgoed ge
vestigd en de eerste jaren is er met ver
lies gewerkt. Maar nu beginnen de zaken
beter te lopen. De heer Peeters heeft
verbeteringen laten aanbrengen, het hotel
is in trek bij buitenlandse gasten en voor
al dit laatste geeft aanleiding tot verba
zing bij de hoteldirecteur over deze ver
koop. De Handelmaatschappij dempt met
deze koop een deviezenbron. omdat een
groot percentage van de gasten uit het
buitenland komt.
Overigens heeft ook dit gebeuren zijn
schaduw voo.uit geworpen Ruim drie
maanden geleden is er een taxatie ver
richt. Men zei, dat het voor de assuran
tie was. Maar de heer Peeters gelooft daar
niet meer in.
Advertentie
Hero vruchtendranken».
héérlijke romerdranken I
Met de smaak voor elke
smaak en het unieke
fruitaroma waarvan
Hero (en Hero
alleen I) het
geheim kent
U weet wat u proeft—
weergaloos-fijne
koele verkwikking!
Geniet vaker van Hero!
HERO DRANKEN ZIJN OVERAL GEVRAAGD
—e
Het landgoed „Duin en Kruidberg
dat door de verkoop van het daar geves
tigde hotel zo plotseling in het licht van
de publiciteit is komen te staan, heeft
een lange geschiedenis. Het huidige ge
bouw is slechts vijftig jaren oud, maar
de grond waarop het staat droeg reeds in
de zestiende eeuw „heerlijkheden" die
door hun schone optrek terecht bekend
heid genoten.
Na het uitgestrekte baljuwschap van
de Heeren van Brederode in Kennemer-
land, waren er eeuwen verlopen waarin
de rijkdom, van Holland en zijn inwoners
toenam. Een rijkdom die onder meer
kenbaar werd in de botnv van jachtsloten
en lustoorden. Zo lagen er \n Veisen
onder andere de twee oorden „Duinen-
berg" en „Kruidberg"' naast elkaar.
De eigenaars, die verbeteringen aan
brachten en het geheel verfraaiden, volg
den elkaar in de loop der jaren op, totdat
ten slotte in 1681 Koning-stadhouder Wil
lem III het landgoed „Kruidberg" voor
30.000 kocht. Hij wilde er een jachtver-
blijf van maken, maar nadat er enige ont
vangsten en conferenties waren geweest
(volgens bepaalde bronnen zouden hier in
1688 besprekingen zijn gevoerd voor de
overtocht naar Engeland) werd het gebouw
Advertentie
Daartoe in staat gesteld door de im
porteur is de Nederlandse filmcritiek
woensdag te Utrecht in de gelegenheid
geweest zich een oordeel te vormen over
de film van Louis Malle „Les amants
Men weet misschien dat deze firn door
de rijksfilmkeuring als niet toelaatbaar is
afgewezen. Dat besluit heeft de keuring
genomen, nadat de film voor drie harer
commissies is vertoond. Nu zou het er op
kunnen lijken, dat het besluit de ge
wraakte film in orginele versie aan de
pers te laten zien, een vorm is van stem
ming makerij tegen de commissie ten
einde, bij een gunstige ontvangst, een
actie te ontketenen, die het besluit van
de keuring aanvecht. De importeur heeft
met evenzovele woorden ontkend dat
zulks zijn bedoeling zou zijn. Ik geloof
trouwens dat men „Les amants" niet eens
voor zo'n wagentje hoeft te spannen.
Er worden genoeg films goedgekeurd,
waarvan men zich verbaasd afvraagt
hoe zij ooit het predicaat „aanvaardbaar
hebben verworven. Omdat „Les amants
door wie de film in Frankrijk al hebben
gezien, reeds in de vaklitteratuur aan de
orde is gesteld, compleet met commen
taren op het besluit, der keuring, heeft
het zin de film hier te bespreken. Ze
maakt deel uit van het „nieuws
Een ding is zeker: het is beslist on
nodig dat om „Les amantseen gerucht
makende opwinding ontstaat. Uit het
vervolg van deze beschouwing zal de
lezer zelf zijn conclusies kunnen trekken
omtrent de appreciatie, welke de film en
haar keurders ten deel kan vallen.
Een samenvatting van de inhoud heldert
al veel op. Hoofdfiguur is een luxueus le
vende vrouw in de provincie, wier echt
genoot zo in beslag wordt genomen door
zijn werk hij redigeert een courant
dat hij haar praktisch verwaarloost. Er
is geen sprake van enig gezinsleven. Hun
kind ziet men niet eerder dan tegen het
eind van de film. De vrouw verveelt zich.
Zij maakt regelmatig uitstapjes naar Pa
rijs, waar zij een vriendin heeft wonen.
Deze troont haar mee naar haar kennis
senkring en daar ontmoet de vrouw een
gefortuneerd man, wiens enige liefhebberij
en ambitie de sport schijnt te zijn. De
vrouw krijgt met hem een verhouding.
Dat uitgaansleventje gaat haar echtgenoot
echter tegenstaan. Hij schijnt iets te ver
moeden en nodigt vriendin en vriend uit
voor een weekend. Op weg naar huis, op
de dag waarop die ontvangst plaats zal
vinden, krijgt de vrouw een malheur aan
haar wagen. Een jongeman, archeoloog,
geeft haar een lift. Pas tegen het einde
van die rit raken zij werkelijk in gesprek.
Hij heeft duidelijk een aversie tegen de
kringen, waarin zij zich beweegt en neemt
haar voor zich in als hij haar echtgenoot
afschildert op een wijze, die verrassend
overeenkomt met de werkelijkheid. Dat
Dan, in haar kamer, geeft zij zich geheel
aan de man, die zij wil toebehoren. Maar
het ontwaken des ochtends brengt al ont
goocheling. De tederheden van de nacht
maken plaats voor de nuchterheid van het
eerste morgenlicht. Ze moeten voortma
ken om niet betrapt te worden. De man
zegt letterlijk, dat hij alles haat. „Ook
mij?" vraagt de vrouw. Nieuwe omhelzin
gen wissen deze onheilsboodschap van de
betrekkelijkheid van het geluk uit. Samen
met de man verlaat de vrouw haar ka
mer, samen rijden zij voor de ogen van
echtgenoot, vriend en vriendin weg. Maar
op weg naar een nieuw leven verraadt de
vrouw al haar onuitgesproken twijfel aan
de duurzaamheid van haar besluit. In het
cafeetje, waar zij ontbijten, volgt zij het
kind, dat hen bediende, met de blik van
een moeder. Wanneer zij verder rijden
gaat haar blik achteromDe confron
tatie van haar vroegere verworvenheden
met de onbestemdheid van de toekomst,
legt het eerste levende contact. De archeo
loog wordt uitgenodigd te blijven. Het
diner is echter een horribele aangelegen
heid. Men gaat naar bed. De vriend poogt
de vrouw nog voor zich alleen te krijgen,
maar zij is daarvan niet gediend en rept
zich weg.
Kennelijk te onrustig om te gaan slapen,
begeeft ze zich op het terras. Daar treft
zij de archeoloog. Ook zijn gezelschap
staat haar tegen, maar hij blijft toch bij
haar en langzaam maakte het mysterie
van de maannacht, de zuivere stilte, de
poëzie van een man en een vrouw, die als
ieder ander wezen verlangen naar het ge
luk, zich van hen meester. Bevrijd van
alles wat haar verstikt, vat de vrouw ge
negenheid op voor de man aan haar zijde.
Het begint met zijn hand, die zij toestaat
op de hare te rusten. Alle weerstand valt
weg: ze liefkozen elkaar. Ze lopen hand in
hand door het maanlicht, ze spelevaren,
ze geven zich gaandeweg over aan de ge
voelens, die hen doorstromen. Dan beslui
ten ze weg te gaan. De vrouw gaat de
kinderkamer binnen voor het eerst
merkt men dat zij een kind heeft en
kust het en legt het terug in zijn bedje.
tekenen zich af in de manier, waarop zij
zich bewust wordt van de ingrijpendheid
van haar besluit.
Met opzet heb ik het einde van de film
met nadruk omschreven. Immers: het is
door zijn begrip voor wat er in de vrouw
omgaat van bepaaldelijk tragische allure.
Gesteld tegenover al wat er aan vooraf
gaat, wil het een duidelijke vingerwijzi
ging zijn naar de menselijkheid van het
thema. De vrouw is niet zomaar een on
trouwe vrouw, zij kent diepere gevoelens,
die men dient te respecteren. Wanneer nu
Malle door wat er aan voorafgaat de liefde
dezer vrouw als onontkoombaar en, gezien
tegen de mislukking van haar huwelijk en
de hypocrisie van de verhouding met haar
vriend, als eerlijk had gesteld, dan zou
men er in hebben kunnen geloven. Dan
zou de menselijkheid inderdaad het the
ma hebben gevormd van deze film. Maar
naar mijn mening is Louis Malle daarin
niet geslaagd. Deze gang van zaken is
niet onontkoombaar, omdat de genegen
heid voor de man, die zij wil vergezellen,
niet aannemelijk is gemaakt. Daarvoor is
deze man van te weinig ingrijpende be
tekenis. Hij heeft zijn bestaan niet be
wezen. Hij fungeert als een deus ex ma
china. Wanneer Malle wat minder aan
dacht had besteed aan de verveling van
de vrouw en haar liefde een evenwaardige
partner had gegeven, dan was het drama
een werkelijk drama geworden. Nu valt
de film in drie delen uiteen. De schilde
ring van het leven van de vrouw met haar
uitstapjes naar Parijs. De ontmoeting in
het maanlicht, Het vertrek en de zich dui
delijk voelbaar makende consequenties.
Het evenwicht tussen die drie delen ont
breekt. Compositorisch is het eerste het
zwakst. Het tweede is een juweeltje van
fotografische schoonheid en zuiverheid, die
zich meedeelt aan de handelingen der ge
lieven. Het derde is wezenlijk filmdrama
Alleen al naar de esthetische normen ge
meten, is dus „Les amants'.' geen volwaar
dige film.
En naar de ethische? Tegenwoordig
komt men in de film nauwelijks nog een
gelukkig huwelijk tegen. De liefde begint
pas met de verhouding. Gelukkige huwe
lijken zijn in de film als sprookjes. „Zij
leven lang en gelukkig". Daar talen we
verder niet naar. „Les amants" gaat dus
ook uit van een ongelukkig huwelijk. De
vondst is, dat niet de minnaar, maar een
toevallige derde de beslissing forceert. De
Waarde van die vondst: het i' een eerlijke
oplossing voor mensen, die ontrouw in het
huwelijk niet als oneerlijk beschouwen,
wanneer de liefde, die zij aan de dag leg
gen, tenminste maar eerlijk is. Wanneer
men evenwel aan de realiteit van die lief
de in „Les amants" twijfelt, omdat zij
niet voldoende is voorbereid, krijgen alle
betuigingen van tederheid en genegenheid
een karakter, dat de eerlijkheid aantast
Dat klemt te meer, omdat Louis Malle
in de uitbeelding der genegenheid zeer
ver gaat en haar intimiteit prijs geeft aan
de ogen van ons allen. Is het dat waard?
Ik denk dat de filmkeuring heeft gemeend
van niet. Zij heeft de reacties van een
groot publiek niet aangedurfd bij de op
zichzelf zuivere menselijkheid van de in
timiteit, omdat die zo gedetailleerd en dan
nog buiten het huwelijk om wordt bedre
ven. De keuring in Frankrijk heeft, als ik
goed ben ingelicht, de film alleen willen
accepteren indien er een stem werd inge
voegd, die verklarend commentaar gaf van
wat er innerlijk bij de vrouw om ging
Dat daarmee ook de dramatische zwakte
van „Les amants werd onderschreven, is
een indirect gevolg. Hoe het ook zij, men
kan aan het thema van „Les amants" een
heel eind tegemoet komen, maar men zal
hoe tegemoetkomend ook, halt houden op
een punt waar de esthetische bezwaren de
ethische ontmoeten. En dat is dan vanuit
een critisch normbesef, waarmee de lezer,
voor wat ondergetekende betreft, wel ver
trouwd is geraakt.
P. W. Franse
niet meer onderhouden en leed het onder
de zandverstuivingen die in deze streek
voorkwamen. Eeuwen later, in 1845, kocht
de toenmalige eigenaar van het buiten
Duinenberg", mr. F. A. van Hall, het
oord „Kruidberg" en liet er door een En
gelse architect een huis op bouwen.
De beide buitenplaatsen hadden nu een
eigenaar en werden ten slotte, na enige
keren in andere handen te zijn overge
gaan, in 1896 publiekelijk geveild door de
erven van mevrouw G. L. J. van der
Hucht (weduwe van de heer J. H. van
der Hucht) die in 1894 overleed.
De naam Cremer
VOOR HET EERST duikt nu de naam
Cremer in de annalen van het landgoed
op. Op deze veiling kocht de oud-minister
van Koloniën en de toenmalige president
van de Nederlandse Handelmaatschappij,
de heer J. T. Cremer, het landgoed voor
160.000.
Het huis liet hij door architect Ritter
uit Haarlem verbouwen en tot 1906 woon
de de familie Cremer erin. Het gebouw
behoefde echter verbetering. Aangezien het
te oud was en niet voldoende ruimte be
zat, besloot de heer Cremer een nieuw slot
te laten neerzetten en hij gaf aan de ar
chitecten J. J„ M. A. en J. van Nieuker-
ken opdracht om voor november 1906 met
plannen en schetsen voor een nieuw ge
bouw te komen.
Nadat hij enige veranderingen in de te
keningen had laten aanbrengen, keurde de
heer Cremer het bouwplan goed en in
maart 1907 (tijdens een wereldreis van de
heer Cremer) werd het werk aanbesteed.
Het werd gegund aan de firma Martens
en Zoon uit Haarlem en op 23 maart 1907
begon men met de bouw.
Gedenksteen
IN JULI 1907 LEGDE kleinzoon Theo-
dor Jacob Cremer, (de huidige eigenaar
van het buiten) een gedenksteen en op
17 oktober 1909 was het geheel voltooid.
Maar nog voor deze voltooiing werd
Z.K.H. Prins Hendrik, in zijn functie als
voorzitter van het Internationaal Koloniaal
Instituut met een groot aantal gasten op
het buiten ontvangen.
Na het overlijden van de heer J. T. Cre
mer, ging het buiten over in handen van
Herbert Cremer en tijdens zijn „bewind" is
in 1938 de Sultan van Deli op sprookjes
achtige wijze op het buiten ontvangen.
De tweede wereldoorlog stond voor de
deur, de lijd voor ontvangsten ontbrak en
na deze oorlog is de grote luister van wel
eer nooit meer teruggekeerd.
Eerst werd er een recreatie-oord voor
gerepatrieerden uit Indonesië in gevestigd
later een opleidingsschool voor Rode Kruis
verpleegsters en ten slotte werd op zater
dag 29 mei 1948 het hotel „Duin en Kruid
berg" in gebruik genomen door de n.v.
Hotel Zilven op de Veluwe, onder directie
van de heer J. H. Peeters.
Een advertentie in de dagbladen besloot
toen voorgoed een tijdperk: Prachtige ter
rassen, 450 hectare wandelpark en tevens
strand.
Over enkele jaren luidt misschien een an
dere advertentie het „tijdperk der recrea
tie" in.
Advertentie
Ambtenaren, die een pensioen van Ne
derlands Nieuw-Guinea gpnieten en in Ne
derland wonen, zullen evenals de gepen
sioneerde rijksambtenaren een huurcom-
pensatie van 6 pet. van hun pensioen krij
gen. Verder zal deze groep evenals de ge
pensioneerde rijksambtenaren een toeslag
ontvangen van 10 pet van het pensioen met
een maximum van 180,- per jaar voor
gehuwden en van 108,- per jaar voor on-
gehuwden. Hiertoe behoren niet de ambte
naren die reeds aanspraak maken op een
A.O.W.-pensioen. Bij de 10 pet. toeslag zal
rekening worden gehouden met de recen
te salarisverhoging van 5 pet. in Nieuw-
Guinea.
