IJmuider Courant | 1961 | 6 juli 1961 | pagina 5

Bernard Bartelinck wint de

orgelimprovisatiewedstrijd

Residentie-Orkest onder
leiding van Sixten Ehrling

De bekendmaking
van de uitslag

I

ii

Phia Berghout's plannen voor een
internationaal toonk unstenaarscentrum

1

KIM En flU

s

Nederlandse inzending
voor de biennale in
Sao Paulo

r'

Muziek in trouwzaal
te Enschede

De Internationale Harpistenweek in Bentveld

J

DONDERDAG 6 JULI 1961

De negen Muzen

LOON NAAR WERKEN

't SILVER STOEPKE

Keuzenummers tussen
Bach en Pat Boone

Leidraad

Beeldschermer

De radio geeft vrijdag

Het programma van de
harpistenweek

MORRIS OXFORD

ƒ8250.—

GARAGE BRINKMANN

7 elevisieprogramma

DE RESTAURATIE van het Miiller-orgel in de Grote Kerk kreeg zelfs een
zinrijke muzikale reflex in het thema dat aan de vier deelnemers aan het elfde
Internationale Orgel Improvisatie Concours als opgave voorgelegd werd.
Mevrouw Marie-Claire Alain, die het thema op verzoek van de orgelcommissie
ingezonden had, was op de originele gedachte gekomen de naamletters van de
Deense herschepper van Miillers meesterwerk, Svbrand Zachariassen, tot mu
zieknoten om te vormen, waaruit dan nog eens de naam Rach (zij het dan op
de letters „ZACH") te voorschijn trad. De opgave was een Fantasia en een Fuga.
Dat werd dus twee keer in notenschrift de naam van de orgelbouwer. Doch voor
de Fantasia was geen ritme aangeduid, wat kennelijk een beroep op de kandi
daten inhield om er vorm en karakter aan te geven, dus uit een ongelimiteerd
aantal mogelijkheden te putten om van dit toonKiinstig alfabet muziek te maken,
die door haar oerelement zou gestuwd worden. Want op zich is zon nuchtere
notenreeks niet veel meer dan een zieloos gestamel. Het Fugathema was uiter
aard pasklaar gemaakt, wat als vingerwijzing kon geden voor de behandeling
van het gegeven voor de Fantasia.

DE JURY BESTOND dit keer uit Jeanne
Demessieuxen, Anton Heilier en Albert de
Klerk. Evenals voor het publiek, dat van
heinde en ver uit binnen- en buitenland
toegestroomd was om deze unieke mani
festatie in de Haar
lemse St. Bavo mee
te maken, was het
voor de juryleden
een raadsel wie van
de vier kandidaten
men beluisterde.

Deze anoniemiteit,
plus de internatio
nale samenstelling van de jury, tekent de
onbetwistbare objectiviteit en hiermee de
waarde en de voorname betekenis van het
gereputeerde Haarlemse Improvisatiecon
cours. Een sterk staaltje van het feit dat
dit systeem tot verrassende conclusies kan
leiden, hoorde ik deze avond vermelden,
namelijk dat de muzikale echtgenote van
een der mededingers het spel van een an
dere kandidaat als zijnde dat van haar
man had menen te herkennen.

ACHTERAF kunnen wij nu vertellen,
dat als eerste optrad: Gisbert Schneider
uit Velbert, Duitsland. Wat hij te horen
gaf was degelijk orgelspel en een opval
lend vertrouwd zijn met de klankmogelijk
heden die bij zijn prestatie pasten. Doch
met al die degelijkheid kwam er weinig
tekening in zijn Fantasia. Van kwaliteit
waren echter een mooi klinkende thema
bewerking in de tenorligging en een te pas
brengen van de staart van het gegeven in
pleno-effect.

De expositie van de Fuga betekende een
goede belofte. Na een episode, die de im
provisator ontwikkelde uit de staart van
de Dux, kwam de re-expositie weinig dui
delijk uit het klankencomplex naar voren.

Toch kwamen enkele stuwingen het eind
resultaat een hoogst bevredigende indruk
geven. Maar als geheel was het ritmisch
element matig aangewend. Er was meer
kleur dan tekening in de prestatie geweest,
vooral in de Fantasia.

DE TWEEDE SPELER was, zoals wij
later vernamen, Jaroslav Vodrazka uit
Praag. Wat we aan ritmische tekening en
levendige motiefwerking in de Fantasia
bij de vorige speler hadden gemist, kregen
wij van deze kandidaat ruim toegemeten.

Het was om te beginnen al een aardige
vondst een soort koraalmelodie in cha
conne-vorm te behandelen op een obsti
nate bas die aan het gegeven ontleend
was. Een verrassende uitwijking die met
een pittig geritmeerd motief voortschreed
leidde naar een bijzonder leuk klinkende
episode, die weer naar de koraal-idee
voerde. Met een normaal geharmoniseerde
vrije melodie begon de spanning te ver
zwakken en het spontane karakter aan
vormkracht te verliezen. De vormidee
werd overigens wel nagestreefd waar de
organist teruggreep naar het chaconne-
karakter. Het geheel was dan wel een
beetje brokkelig geworden, maar de rit
mische verscheidenheid in vaak verras
sende klankkleur was daarvoor een be
langrijke compensatie. Maar nu de Fuga.

Dux en Comes (Hertog en Graaf} kwamen
behoorlijk de expositie aflijnen maar ver
der kwam het niet tot belangrijke dingen.

Het bleef harmonisch al te traditioneel

De Nederlandse inzending op het gebied
van de schilderkunst voor de zesde Biën
nale. te Sao Paulo (Brazilië) bestaat uit
werken van de kunstschilders Johan Bu-
ning, Jan Groenestein. Jan van Heel, Hu-
bert Mierck, Frars Nols, Willem Oepts,,
Jan Sierhuis en H. M. van der Spoel. De
inzending, die wetd samengesteld door
prof. dr. N. R. A. Vroom (Amsterdam). J-
Franken Pzn. (Der Haag) en J. N. van:
Wessem (Leiden), heeft blijkens de namen,
der deelnemers du; een overwegend „figu
ratief", of liever: rustig karakter.

FILM EN FILMWERELD

Op het tweede internationale indu
striële filmfestival dat dezer dagen te:
Turijn is gehouden, heeft een internatio
nale jury de film „Leven in overvloed" in.
opdracht van Thomassen en Drijver door
de cineast Jan Schaf er vervaardigd, de
prijs van de Kamer van Koophandel van
Turijn toegekend.

ONDER LEIDING van de Zweedse gast-
dirigent Sixten Ehrling concerteerde het
Residentie-Orkest in de Kurzaal te Sche-
veningen. De opening van het programma
vormde de ouverture Midzomernachts-
droom van Mendelssohn. Hierin excelleer
de vooral het strijkerskorps dat de pianis-
simi speelde met vederlichte streek en
ragfijne toon.

Een tegenvaller was de wijze waarop
het Russische violisten-echtpaar Leonid
Kogan en Elisabeth Gilels (zij is een zus
ter van de pianist Emil Gilels) het dub
belconcert van Bach ten gehore bracht.
Het opgeschroefde tempo van het eerste
deel wekte al weerstand, en in het Largo
een van mooiste instrumentale dialogen
die in de muziek te vinden zijn, bleek dat
Elisabeth Gilels wel verre de mindere was
van haar begaafde echtgenoot. Haar toon
was vlak en miste de welsprekendheid die

De voorzitter van de Commissie Inter
nationaal Orgelconcours, de heer D. J.
A. Geluk, wenst Bernard Bartelink
geluk met zijn overwinning, waartoe
de juryleden van links naar rechts
Anton Heiller (gedeeltelijk zichtbaar),
Jeanne Demessieux en Albert de Klerk
na een kwartier beraadslagen
beslisten.

Vormtechnisch was met dat al. het op
treden van deze kandidaat niet zeer sterk,
maar vorm-fantastisch Ijet is te zeggen:
naar vrije fantasie geritmeerd en getint
had het sympathieke indrukken gewekt.

NUMMER DRIE (het bleek na afloop,
dat deze kandidaat de Vlaming Jo van
Eetvelde uit St. Martens-Latem bij Gent
was) begon voor zijn Fantasia het thema
naar zijn hand te fatsoeneren. Een recita

structievermogen zonder slaaf te zijn van
de onberedeneerde handgreep. We hoorden
hier een stretto met omkering van het
thema en het stond bij ons na afloop vast
dat dit de winnaar moest zijn van de
wisselprijs.

En inderdaad Bernard Bartelink werd
door de jury als eerste geklasseerd. Dit
maakt dat hjj vrijdagavond ten stadhuize
vereerd worden met de zilveren schaal,
die wjjlen Sybrand Zachariassen voor het
Haarlems orgelconcours beschikbaar stel
de. En dan mag Bartelink haar volgend
jaar weer komen verdedigen.

Het geheel overziende mogen wij zeg
gen, dat deze wedstrijdavond op een voor
naam plan stond.

die, beneyens de vertolking van een be
langwekkend programma, hun improvisa
tiekunst zullen demonstreren.

Jos. de Klerk

tief in het pedaal was een dankbaar mid--.. Hedenavond- zijn het de juryleden zelf

del om er gang in te krijgen. Daarna werd -

het mijmeren en vervolgens, niet zonder
fantastisch effect, een spelen met brok-
stukjes, als het drentelen van de kat rond
de hete brij; maar met dat al wilde het
thema geen duidelijk gestalte krijgen. In
de Fuga kwam echter wel een vaste en
doelbeluste lijn, doch het waren weer de
vrije episodes, die vooral de belangstelling
gaande maakten. Een aardige vondst was
in de coda het speculeren op de Bach-
noten.

NUMMER VIER was dus Bernard Barte
link uit Amsterdam. Deze begon zijn Fan
tasie, zoals zijn voorganger de Fuga be
sloot: met de Bach-noten. Op een stramien
als van zilverdraad kwam de naam „Sy
brand" pedaliter voor de dag om verder
muzikaal ontwikkeld te worden. De nei
ging om het thema te fatsoeneren doorliep
ook hier meerdere stadia van climaxen en
anticlimaxen. De Fuga werd een resul
taat van logisch denken en een rustig con-

In de sociëteit Teisterbant aan de Gro
te Markt in Haarlem werd gisteravond
omstreeks half tien, een half uur nadat de
laatste deelnemer aan het concours zijn
imporivisatie beëindigd had, de uitslag van
het concours bekend gemaakt. Dat gebeur
de door de voorzitter van de Commissie
Internationaal Orgelconcours, de Haarlem
se wethouder van kunstzaken de heer D.
J. A. Geluk.

Terwijl zich van alle aanwezigen een ge
spannen aandacht meester maakte, trad
hij voor het biljart en deelde mee dat de
jury de Amsterdammer Bernard Bartelink
als winnaar van het concours had aange
wezen. Zijn mededeling ontlokte het gezel
schap in de sociëteit een spontaan hoera.
Na de wethouder was het Albert de Klerk
die als eerste op de winnaar toekwam om
zijn oud-leerling geluk te wensen met zijn
succes. Na hem volgde een lange rij van
anderen.

De jury heeft ongeveer een kwartier voor
haar beslissing nodig gehad. In dat kwar
tier hebben de leden elkaar weten te over
tuigen van de argumenten die tenslotte
Bernard Bartelink als winnaar tevoorschijn
deden komen, zo vertelde prof. Anton Heil
ier ons. Hij prees in de uitvoering van de
winnaar zijn grote vormgevoel en de sterk
logische harmonische fantasieën die hij in
zijn improvisatie heeft weten te ontwikke
len.

Vrijdag zal tijdens een avondreceptie in
het Haarlemse stadhuis de zilveren scho
tel aan Bernard Bartelink worden uitge
reikt. Het js de nieuwe wisselprijs die dit
jaar beschikbaar is gesteld door de Deen
se orgelbouwers Marcussen en zoon.

Pieter van der Sloot. De in Rome
wonende Nederlandse danser en choreo
graaf Pieter van der Sloot is sinds 1 juli
met de door hem geleide balletgroep Thea
tro del Balletto op tournee in Italië. Op
19 en 20 juli treedt het ensemble, waaraan
nu ook de Nederlandse danskunstenaars
Erna Droog, en René Vincent verbonden
zijn, te Lugano in Zwitserland op. In de
eerste helft van augustus zal Pieter van
der Sloot met de Italiaanse Rosanna Sera
valli (leerlinge van Darja Collin) een serie
gastvoorstellingen geven in Bulgarije.

Advertentie

nodig was om de twee arabesken tot een
eenheid te vervlechten.

DE DIRIGENT had de gelegenheid om
werk van een landgenoot tot uitvoering
te brengen. Van de in 1916 geboren Zweed
se componist Karl-Birger Blomdahl hoor
de men de derde Symfonie, bijgenaamd
Facetten". Het vijfdelige werk bevat een
overvloed aan vondsten op het punt van
de instrumentatie. Ook in de karakterise
ring der onderdelen speelt de klankkleur
een overwegende rol. Hoewel Blomdahl
zijn climaxen zeer fraai doseert en niet
met leeg vertoon genoegen neemt, krijgt
men toch de indruk van een gebrek aan
innerlijke spanning. Er is misschien een
te geringe formele concentratie in deze
symfonie die, ondanks het vakmanschap
waarmee ze gemaakt is, een fragmentari
sche indruk achterlaat. Maar een zuiver
oordeel zou pas mogelijk zijn waneer men
het werk in gunstiger akoestisch'e om
standigheden hoort dan in de Kurzaal. De
klank bereikt de toehoorder met zo wei
nig dieptewerking en zo verschraald, dat
men zich van haar functie in en betekenis
voor het geheel van een compositie slechts
met moeite een voorstelling kan maken.
Ehrling dirigeerde het werk met kenne
lijke sympathie, maar men zou kunnen
vermoeden dat een wat ruigere aanpak
hier niet misplaatst was geweest.

EVENEENS EEN recent werk was het
Vioolconcert van Sjostakowitsj, met we
derom Leonid Kogan in de solopartij. Het
eerste deel, Nocturne, is een lang uitge
sponnen, doorvoelde cantilene en van de
beide Scherzo's (respectievelijk deel 2 en
4) is de finale een voorbeeld van die ruwe,
maar levenslustige humor die bij de Sov
jetcomponisten zo in trek is.

Geen groots werk, dit vioolconcert; in
het derde deel, Passacaglia, lijkt de geest
de componist tijdelijk verlaten te hebben.
Maar alle dorheden en gewildheden werden
door het even virtuoze als muzikale spel
van Kogan volkomen weggestreken. Zijn
vèrdragende, zilveren toon verzekerde aan
dit vioolconcert (uit 1955) een warme ont
vangst.

Sas Bunge

Advertentie

Voor al die inspanning van het leren bestaat er geen mooiere
beloning dan een goed. betrouwbaar horloge. Wanneer u dit aan
uw zoon of dochter cadeau geeft, let er dan wel op, dat een van
deze namen er op staat INDUS PRISMA. CERTINA, JUNG-
HANS of REMOVA.

U vindt een speciale collectie bij

GROTE HOUTSTRAAT 49 -
't Huis met het carillon

HAARLEM - TELEFOON 20049

Dg burgerlijke huwelijksvoltrekkingen in
het stadhuis te Enschede worden voortaan
omlijst met ihuzietó Daartoe heeft
het gemeentebestuur twee ingenieus inge
bouwde platentafels in de trouwzaal laten
aanbrengen. Gisteren heeft een bruidspaar
de primeur daarvan- beleefd. Toen het de
trouwzaal betrad, klonk plechtig het bruids
koor uit Lohengrin door de ruimte. Toe
ko-mstige bruidsparen zullen een werk naar
eigen keuze kunnen vragen, dat na de hu
welijksvoltrekking wordt gespeeld. Er
trouwens een keuze aan muziek van niet
minder dan 47 nummers. Men kan niet
alleen kiezen tussen Bach, Handel en Mo
zart, mgar het prille huwelijksgeluk kan
ook worden vergezeld door de „Twaalf Ro
vers" of de „Wolgaslepers" en verder door
de klanken van het orkest van Mantova-
ni en de fluwelen stem van Pat Boone,
de eerste met „Lover come back to me"
en Pat Boone met „Harbourlights". Aan
uiteenlopende smaken is dus een ruime
keuze gelaten.

'tm

A A HKOIiDIGlflGEfl En BESCHOUWINGEN

Voornaamste attractie van het t.v-pro-
gramma, dat de NCRV gisteravond op het
scherm bracht, was het bezoek dat Cruys
Voorbergh bracht aan Kensington Palace
in Londen. Voorbergh deed daar een stukje
Britse bezienswaardigheid uit de doeken,
waaraan de B.B.C. ijverig meewerkte. De
uitzending was kennelijk met de meeste
zorg voorbereid, want ze leverde menig
spectaculair toneeltie op. waarover Voor
bergh, goed van de tongriem gesneden,
gulhartig een overvloed van explicaties
uitstortte. Samen mei Maria de Booy speel
de hij nog een scène uit „Victoria Regina",
daarmee de entourage waarin zich zijn
reportage afspeelde, haar functionele be
tekenis verlenend. Voor de kijkers werd zo
het nuttige met het aangename verenigd.
Wat diende als een leidraad in de Engelse
historie, werd dus geen lijddaad, hoewel
het er in zat-

Vooraf werd er nog wat kleingoed op het
scherm geworpen. Dat was niet oninteres
sant, zeker niet de muzikale bijdragen
daarin. Of men echter het Franse zangers
kwartet „Les Chanteclers" zo rijp moet
achten voor een t.v.-optreden als Tanja
Koen suggereerde, lijkt ons aanvechtbaar.
Deze meerstemmige jongens wisten nau
welijks raad met hun verschijning- Ze
wrongen zich in vele bochten, maar enige
expressie bereikte!- zij niet. Ook de Bel
gische vedette, die in hun programma werd
opgevoerd, vermocht niet te imponeren.

HILVERSUM I. 402 M. 7.00-24.00 KRO.
KRO: 7 00 Nws. 7.15 Gram. 7.45 Morgengebed

en overweging. 8.00 Nws. 8.18 Gram. 8.50 V. d.
huisvr. 9.35 Waterst. 9.40 Gram. 10.05 Gram. 10.35
Gram. 11.00 V d. zieken. 11.40 Gram. 11.50 Als
de ziele luistert, lezing. 12.00 Middagklok -
Noodklok. 12.04 Gram. 12.30 Land- en tuinb.
meded. 12.33 Lichte muz. 13.00 Nws. 13.15 Zonne
wijzer. 13.20 Amus.muz. 13.45 V. d. vrouw. 14.00
Gram. 14.50 Kamermuz. 15.15 Gram. 15.30 V. d.
zieken. 16.30 Zangrecital. 17.00 Boekbespr. v. d.
jeugd. 17.15 Kinderkoor. 17.40 Beursber. 17.45
Koorzang. 18.10 Rep. Wimbledon. 18.20 Zij vor
men één wereld met on$, klankb. 18.50 Rege-
ringsuitz.: Het emigratiepraatje van H. A. van
Luyk 19.00 Nws. 19.0 Act. 9.25 Gram. 9.30 Polit.
lezing. 9.40 Tour de France 1961. 19.50 Verz.-
progr. v. d. milit. 20.30 Metropole-ork. en solist.
20.55 Tour de France 1961. 21.05 Gram. m. comm.
21.40 Jong oud eeuwig, Godsd.gedachten-
wisseling. 21.55 Pianorecital. 22.25 Boekbespr.
22.30 Nws. 22.40 Gram. (23.10-23.20: Gehuwden
en hun ruzies, lezfhg). 23.55-24.00 Nws.

HILVERSUM II. 298 M. 7.00 VARA. 10.00 VP
RO. 10.20 VARA. 12.00 AVRO. 16.00 VARA. 19.30
VPRO. 21.00 VARA. 22.40 VPRO. 23.00-24.00
VARA.

VARA: 7.00 Nws. 7.10 Gym. 7.20 Gram. 8.00
Nws. 8.18 Gram. 9.00 Gym. v. d. vrouw. 9.10 V.
d. vrouw. 9.30 Gram. VPRO: 10.00 Dit en het
andere, gespr. 10.05 Morgenwijding. VARA: 10.20
Gram. 10.30 Promenade-ork. en sol. 11.00 V. d.
kleuters. 11.15 Kerkorgel. 11.40 Gram. AVRO:
12.00 Lichte muz. 12.20 Regeringsuitz.Uitz. v.
de landbouw. 12.30 Land- en tuinb.meded. 12.33
Sport en prognose. 12.50 Openluchtklanken. 13.00
Nws. 13.15 Meded. en gram. 13.25 Beursber. 13.30
Metropole-ork. 14.00 Kamerork. 14.45 Voordr.
15.05 Liedjes en Koek en ei, hoorsp. VARA: 16.00
Gram. 16.30 V. d. zieken. 17.00 Madrigaalkoor.
17.20 Dansmuz. 17.50 Act. 18.00 Nws. 18.15 Vlaam
se notities. 18.20 Lichte muz. 18.50 De puntjes
op de i, praatje. 19.00 V. d. kleuters. 19.10 Lichte
muz. VPRO: 19.30 Het platteland nu, gespr. 19.45
Op bezoek bij anderen, gespr. 20.00 Nws. 20.05
Boekbespr. 20 10 Litteraire lezing. 20.20 Voor
dracht v. gedichten. 20.35 Onderwijs als basis,
lezing. 20.50 Wereldfederalisten, lezing. 21.00
Gram. 21.55 Poëzie met comm. 22.15 Buitenl.
weekoverzicht. 22.30 Nws. VPRO: 22.40 Zorg om
de mens, gesprek. VARA: 23.00 Soc. nws. in Es
peranto. 23.10 Muziek-revue. 23.55-24.00 Nws.

BRUSSEL, 324 M.

12.00 Nws. 12.02 Gram. 12.30 Weerber. 12.35
Gram. 12 50 Koersen. 13.00 Nws. en weerber. 13.15
Gram. 14.00 Balletmuz. 16.00 Koersen. (Tussen
16.00 en 17.00 Tour de France). 17.00 Nws. en
weerber. 17.10 Gevar. muz. 18.00 Gram. 18.10
Boekbespr. 18.20 V. d. Sold. 18.45 Comm. Tour
de France. 19.00 Nws. en weerber. 19.40 Lichte
muz. 20.00 Holland Festival: Kamerkoor en sol.
21.30 Gram. 21.45 Liederen. 22.00 Nws. 22.15 Jazz-
muz. 22.5523.00 Nws.

Het programma voor de Internationa
le Week voor Harpisten en Harpstu-
denten luidt:

zaterdag 8 juli 's middag om vier
uur opening in het Woodbrookershuis in
Bentveld; 20.15 uur: concert in het Con
certgebouw in Amsterdam, waar het
Kunstmaandorkest onder leiding van An
ton Kersjes zal optreden met als so
listen de drie prijswinnaars van het
Concours in Israël in 1959: Susanna
Mildonian (Italië), Susann Mc Donald
(Amerika en Edward Witsenburg (Ne
derland).

zondag 9 juli: 2: uur: Harprecital in
Bentveld door Brigitte Deshais Du Por-
tail (Frankrijk) en Ruth Dahlstrom
(Amerika), beiden leerlingen van Pier
re Jamet).

maandag 10 juli: 20 uur: recital door
Susann McDonald.

dinsdag 11 juli: „De harp in het or
kest," leiding: André Rieu en 's avonds
om acht uur recital door Edward Wit
senburg.

woensdag 12 juli: voordracht door Jan
Wit over „Van harp tot orgel," de psal
men in Israël en in de kerk"; 20 uur:
recital door Susanna Mildonian.

donderdag 13 juni: 20 uur: voordracht
met dia's door Mr. H. Boasson over
Israël, het land van het internationale
harpconcours in 1959, waar in 1962 het
tweede concours zal plaatsvinden. Film
en dia's van de eerste internationale
harpweek in 's-Graveland in juli 1960.

vrijdag 14 juli „De methodiek van het
harpspel"; 's middags te 14 uur: Repetitie
in Singer Concertzaal in Laren; 20.15
uur: Galaconcert door de deelnemers
in de Singerzaal (opgenomen in het Hol
land Festival en uitgezonden door Ra
dio Holland. Harpensembles onder lei
ding van André Rieu.)

Op zaterdag 15 juli zal er op de af-
scheidsdag een excursie worden gehou
den en zal er een televiesieopname wor
den gemaakt. Aan deze Harpweek zul
len harpisten en toekomstige harpisten
uit Frankrijk, België, Italië, Duitsland,
Engeland, Portugal, Amerika, Joegosla
vië en Nederland deelnemen.

Op het programma voor de Internatio
nale Week voor Pianisten, die van 15
tot en met 22 juli, eveneens in het
Woodbrookershuis in Bentveld gehouden
zal worden, komen wij nog nader terug

IN ONS BLAD van 26 januari hebben wij reeds melding gemaakt van de
oprichting van het Internationaal Toonkunstenaars Centrum „Èduard van Bei-
num" in Amsterdam. Men is inderdaad tot de oprichting van deze stichting ge
komen door het uitermate grote succes van de internationale week voor jonge
harpisten en harpstukken, die op initiatief van de ondernemende Amsterdamse
harpiste mevrouw Phia Berghout in de maand juli in huize „Land en Bos in
'sGraveland georganiseerd werd. Gezien het succes van deze week, heeft
mevrouw Berghout het daarbij niet willen laten. Enthousiast en vooral ook
sociaal voelend als zij is, heeft zij stappen ondernomen die tot de stichting van
een Internationaal Toonkunstenaars Centrum zouden leiden en op 16 november
1960 werd de akte in Haarlem verleden.

IN DE stijlvol ingerichte kamer waar
haar harp en een kleine moderne piano
eveneens de aandacht van de bezoeker
trekken van haar flat in de Gerrit van
der Veenstraat in Amsterdam hadden wij
dezer dagen een gesprek met Phia Berg
hout, die met het wel en wee van de
jonge toonkunstenaars, zowel muzikaal ais
materieel, zeer begaan is. Zij heeft ons
een en ander over de plannen en de opzet
van dit toekomstige centrum uit de doeken
gedaan en tevens een en ander verteld
over de komende internationale Week (8
15 juli) voor Harpisten en harpstudenten
en over de Internationale Studieweek voor
jonge pianisten (15 tot 23 juli) die in het
Woodbrookershuis in Bentveld gehouden
zullen worden.

VOOR DEZE HARPWEEK die onder lei
ding zal staan van de harpisten Phia Berg
hout en Maria Korchinska (Londen) hebben
dertig deelnemers(sters) ingeschreven.
Voor de Studieweek voor jonge pianisten
ligt dit aantal iets lager, namelijk twaalf
deelnemers(ster). Daar zullen de pianist
componist Hans Henkemans en de pianist
Eduardo del Pueyo (Brussel) de leiding
hebben. Mevrouw Berghout vertelde ons
tevens, dat er gedurende deze Pianisten-
week voor enkele hospitanten, hetzij in-
of extern nog gelegenheid is als gast deze
week in Bentveld bij te wonen.

Er wordt thans naarstig gezocht naar
een behuizing voor dit Internationale Toon
kunstenaarscentrum, zo vervolgde me
vrouw Berghout en zowel in Bloemendaal

als in de Vechtstreek is daaromtrent al
geïnformeerd. „Het zal een grote villa of
buitenplaats moeten zijn met een rustige
sfeer in een mooie omgeving, doch behal
ve het bedrag dat nodig zal zijn om een
dergelijk huis te kopen, zullen wij het ook
moeten kunnen exploiteren. Wij hopen van
al diegenen die ons streven finantieel wil
len steunen een miljoen bij elkaar te krij
gen, doch zover is het voorlopig nog niet,
al is er in korte tijd, sinds november, al
een zeer aanzienlijk bedrag bij elkaar ge
bracht."

WAT ZAL NU DE OPZET van dit huis
zijn? Een plaats waar buitenlandse musici
tijdens hun tournees rust zullen kunnen
vinden. Iedereen zal daar welkom zijn en
naar draagkracht behoeven te betalen. Ook
zullen er weekends voor Nederlandse en
internationale kunstenaars georganiseerd
worden. Zo wil Phia Berghout in dit huis
bijvoorbeeld jonge violisten bijeen bren
gen en hen in aanrakmg brengen met onze
eerste concertmeesters uit den lande. Pia
nisten en violisten zullen geconcentreerd in
dat huis kunnen werken en er vertoeven
ook als zij overwerkt zijn of rust behoeven.

Na de tweede wereldoorlog, mede door
de grote woningnood die tal van musici
genoodzaakt heeft op een kleine zolderka
mer te huizen, waar nauwelijks plaats is
om serieus te studeren, is dit plan bij
Phia Berghout gerijpt. Het toonkunste
naarscentrum vraagt echter zoveel van
haar tijd en haar krachten, dat zij zich
genoodzaakt heeft gezien, het Concertge

bouworkest te verlaten, waaraan zij eenen
dertig jaar als harpiste verbonden is ge
weest. Als men haar meer armslag had
gelaten en er een plaatsvervangster naast
haar was benoemd, dan had mevrouw Berg
hout dit besluit misschien nu niet behoe
ven te nemen. Doch zij is van mening
dat dit nieuwe plan haar volledige aan
dacht vraagt en zij is het met hart en
ziel toegedaan. Vanavond 6 juli zal me
vrouw Berghout voor het laatst meespelen
in het Concertgebouworkest.

PHIA BERGHOUT werd op 14 december
1909 in Rotterdam geboren. Zij stamt uit
een muzikaal gezin en haar vader, thans
eenennegentig jaar oud, heeft tot zijn ne
gentigste jaar viool en piano gespeeld.
Viool- en pianolessen kreeg de jeugdie
Phia van haar vader en thuis werd er
geregeld gemusiceerd en met familieleden
werd een kwartet gevormd.

Op vijftienjarige leeftijd ging Phia Berg
hout harplessen nemen op het Koninklijk
Conservatorium in Den Haag bij mevrouw
Rosa Spier. Haar eerste engagement kreeg
zij bij het Fritz Hirsch-gezelschap. Dat
was in de tijd dat zij voor soliste studeer
de en geld moest verdienen. Aan dit be-
zelschap bewaart zij goede herinneringen
en zij leerde er veel. Haar eerste engage
ment bij een orkest was bij de Arnhemse
Orkest Vereniging in de jaren 1932 en
1933, eerst onder Martin Spanjaard en la
ter onder Jaap Spaanderman. Reeds in
1933 werd zij benoemd tot harpiste bij het
Concertgebouworkest in Amsterdam. Veel
heeft mevrouw Berghout ook met Bahrwas-
ser samengespeeld en heel veel harpleer-
lingen heeft zij opgeleid, zowel in Neder
land als daarbuiten. Deze Nederlandse
leerlingen hebben vrijwel allen een plaats
gekregen in een van de Nederlandse orkes
ten en geregeld houdt mevrouw Berghout
nog reünies van haar leerlingen.

AANGEZIEN DE HARP van mevrouw
Berghout langzamerhoud ouderdomsver-
schijnselen begint te vertonen, heeft zij een
nieuw kostbaar instrument in New York
besteld. Volgende week zal deze harp
waarschijnlijk per vliegtuig op Schiphol

aankomen. Van deze nieuwe harp vertelt
de harpiste oris, dat dit voor het eerst
sinds honderd jaar weer een nieuw model
harp zal zijn. Tot nu toe werd nog steeds
het klassieke model bespeeld Deze nieu
we harp, waarvan het vervoer zeer kost
baar is, zal een hoekige in plaats van
een ronde zuil hebben en een klar^bord
in driehoeksvorm.

Naast de plannen voor het toonkunste
naarscentrum, waar dit dan ook zal komen,
zal mevrouw Berghout ook in de toekomst
lessen blijven geven en solo-spelen. Het is
haar bedoeling dan later ook in dat huis
te gaan wonen.

Rest ons nog te vermelden dat er in
Bentveld in septembar nog een derde week
voor viola da gamba en klavecimbel gege
ven zal worden onder leiding van de Ne
derlander Gustav Leonhardt en de Wener
Nicolaus Harnoncourt, de zogenaamde Ba-
rokweek, waar oude muziek ten gehore zal
worden gebracht, zowel solistisch als in
ensemblespel.

Wie met mevrouw Berghout spreekt,
komt sterk onder de indruk van haar door
zettingsvermogen, haar idealisme en haar
vaste overtuiging dat deze opzet zal sla
gen en dat op korte termijn behuizing voor
haar plannen gevonden zal worden.

Advertentie

De meest geïmiteerde automobiel.

4-deurs en lederen bekleding.

Topsnelheid 135 km.
Benzineverbruik 1 1. op 10 km.

compl. met kachel en ruitensproeiers.

Smedestr. 43-45 - Tel. 11025 - Haarlem

DONDERDAG 6 JULI 1961.

DONDERDAG. NTS: 20.00 Journ. en weeroverz.
VARA: 20.20 Interview met dr. W. Drees. 21.00
De Waternimf. TV-spel. NTS: 22.30-22.50 Tour
de France.

VRIJDAG 7 JULI 1961.

VRIJDAG. NTS. 14.00-19.05 Eurovisie: Tennis-
kamp. Wimbledon. 20 00 Weekjourn. en weer
overz. KRO: 20 30 Filmkritiek. 20 45 Magazine de
Paris. 21.10 Tour de France. 21.30 Epiloog.' 21.40
Avondcollege Nederlands. NTS: 22.30-22.40 Film
verslag Tour de France.

Phia Berghout in haar flat te
Amsterdam.