In Oost-Duitsland wordt honger geleden
Wereldnieuws
HONDERDEN KOOPJES OPRUIMING
STOUTENBEEK - WONINGINRICHTING
Oorlogsmisdadigers in
West-Berlijn gepakt
België wijst Algerijnse
nationalisten uit
from America's Best Tobaccos
raatótcel
Huishoudmachines zijn gemakkelijker
te krijgen dan een pondje boter
Op de
DINSDAG 18 JULI 1961
Bijna vijf jaar voor de
SS-kampbeul Krischner
Drietal kiest Marokko
als tiitwijkhaven
Bulgaars blad acht Islam
in strijd met economie
MELBOURNE
-
M. Mok
A I-moede
Propaganda
Zondebokken
Tweedracht in de Japanse
communistische partij
SAARBRUCKEN, (AFP/DPA/UPI)
Het parket van Saarbrücken heeft de 52
jörige handelsbediende Kurt Köllner uit
Gersweiler (Saarland) beschuldigd van
moord in achttien gevallen. Köllner, die
zich in voorarrest bevindt, zou als lid van
de Duitse Veiligheidsdienst in de jaren
1942-43 in Polen achttien mensen, onder
wie een aantal Joden, hebben laten dood
schieten. In het proces, waarschijnlijk in
september, zal een twintigtal getuigen wor
den gedagvaard.
Patina
In West-Berlijn is de vroegere SS-„Ober
sturmführer" Leo Patina gearresteerd, die
ervan verdacht wordt in de herfst van
1939 in het Poolse dorpje Alexandrowa tien
tot twaalf mensen te hebben vermoord.
Patina heeft verklaard zich Alexandrowa
slechts „vluchtig" te herinneren.
Fenchel
Het districtsgerechtshof van Trier heeft
de arrestatie bekendgemaakt van Werner
Fenchel, een tandarts in Moosburg (Beie
ren) wegens het bedrijven van oorlogsmis
daden in het concentratiekamp Hinzert bij
Trier.
Het hof in Trier heeft de vroegere SS-
er HansKrischner veroordeeld tot vier
jaar en negen maanden gevangenisstraf,
wegens het toedienen van dodelijke gifin
jecties aan Russische en Poolse inwoners
van het concentratiekamp Hinzert.
Sporrenberg
De vroegere commandant van Hinzert,
de SS-kolonel Paul Sporrenberg, zal mis
schien niet ter verantwoording worden ge
roepen omdat hij in ernstige mate lijdt
aan aderverkalking. De openbare aankla
ger in Trier heeft Sporrenberg, Krischner
en Hun assistenten „duivels in mensenge-
daante" genoemd.
„Standrecht"
Karl Hauger, een voormalige SS-kapi-
tein en tot voor kort boswachter, is veroor
deeld tot zeven jaar gevangenisstraf en
vijf jaar verlies van burgerrechten en
Franz Witfler, voormalig kapitein van de
Wehrmacht, tot 3-Vü jaar gevangenisstraf,
wegens de moord op de zeventien-jarige
Anton Reinhardt op paaszaterdag 1945 in
het dorpje Bad Rippoldsau in het Zwarte
Woud. Reinhardt zou een deserteur zijn
geweest. Getuigen hebben verklaard dat
de niets vermoedende jongeman door Hau
ger en Witfler uit het wachtlokaal werd
gehaald en met een nekschot werd gedood
nadat zij hem hadden gedwongen zijn eigen
graf te graven.
Tillmann
Friedrich Tillmann, die vorig jaar
augustus werd gearresteerd onder verden
king van medeplichtigheid aan moord op
ongeveer zestigduizend geesteszieken, is
tegen een borgsom van tienduizend mark
in vrijheid gesteld, zo heeft de griffie van
dë rechtbank van Dortmund meegedeeld.
Het vooronderzoek tegen Tillmann zal
waarschijnlijk in september worden afge
sloten. (In West-Duitsland wordt de aan
klacht pas ingediend wanneer het vooron
derzoek is voltooid, en tot dat tijdstip
wordt de verdachte of in voorarrest ge
houden of tegen een borgsom in vrijheid
gesteld.)
BRUSSEL De loop der gebeurtenis
sen heeft maandag voor de drie Algerijn
se nationalisten, die de directeur van een
Brusselse gevangenis hadden gedaagd, om
dat hij hen, naar zij beweerden, onrecht
matig gevangen hield, een verrassende
wending genomen. Alle drié zijn zij uit
gewezen, doch zij worden niet aan Frank
rijk uitgeleverd. Zij mochten naar een
door hun gekozen land vertrekken.
Twee van hen zijn daarop nog gister
middag per vliegtuig van Brussel naar Ma
rokko gegaan, terwijl de derde, die lijdt
aan zenuwstoornissen, en die daarvoor in
het interneringscentrum in Doornik wordt
verpleegd, thans naar een inrichting van
zijn keuze mag vertrekken, totdat hij vol
doende hersteld zal zijn om ook het vlieg
tuig naar Marokko te nemen.
De zaak van de drie, die, wat de uitle
vering betreft, thans is beslecht, zal ech
ter op 22 juli voo- de boetstraffelijke recht
bank te Brussel voorkomen. Zij hebben na
melijk ook een eis tot schadevergoeding
van een bedrag van 100.000 Belgische
frank ingediend tegen de directeur van de
gevangenis. Verder hebben zij verklaard
ook hun eis te willen handhaven dat zij
in België als politiek vluchteling worden
beschouwd.
(ANP). De Belgische minister van
Justitie heeft afwijzend beschikt op een
verzoek van de Franse justitie tot uitle
vering van de drie Algerijnen, die begin
1960 uit een gevangenis in Noord-Frank
rijk ontsnapten, naar België uitweken en
daar wegens onwettig verblijf tot twee
maanden gevangenisstraf werden veroor
deeld. Volgens de Franse justitie zouden
zij zich in Frankrijk aan aanslagen heb
ben schuldig gemaakt.
WENEN (Reuter) Het Bulgaarse
communistische blad „Otetsjestven glas"
schrijft dat de vele voorgeschreven buigin
gen bij het bidden van het mohammedaan
se ritueel een belemmering betekenen voor
de economische vooruitgang, omdat de ge
lovigen lichamelijk worden verzwakt.
De mohammedanen, aldus het blad, wor
den verondersteld op 108 dagen per jaar
onder meer vijf gebeden per .dag te zeg
gen. hetgeen betekent dat men 120 maal
moet buigen. 80 maal zo laag dat het voor
hoofd de grond raakt „Ons volk bestrijdt
actief deze godsdienstige vooroordeler)
daar zij een belemmering vormen voor
de sneile economische ontwikkeling, de
snelle opbouw van de socialistische maat
schappij en de overgang naar het commu
nisme", aldus het blad.
Advertentie
J,
'•O '?0
NGT0N
fa
Flatwijk
a ."toV nab i
sbnesim
Jaren geleden heb ik eens een ontboe
zeming van een geleerd man over reizen
gelezen. "Wat hij daarover te verkondigen
had, herinner ik me niet meer in details,
maar de geest van zijn verhandeling blijkt
wel uit de volgende woorden die mij zijn
bijgebleven: „Ik reis in boeken." Men kan
met deze manier van reizen veel of weinig
op hebben, het is in ieder geval een wijze
om zich te verplaatsen, zij het slechts in
de geest en dan nog met behulp van ander
mans geest. Men kan er ook geheel op
eigen gelegenheid op uitgaan, in de geest
dan, en zich, zonder behulpzame boeken,
aan reisfantasieën overgeven.
Of het nu gebrek aan verbeeldingskracht
is of iets anders, ik aanvaard het reizen in
de geest alleen maar als surrogaat. Dit
surrogaat moge onder bepaalde omstan
digheden hoogst aangenaam en nuttig zijn,
bijvoorbeeld wanneer het reizen betreft
naar gebieden die ver buiten mijn bereik
liggen, in het algemeen geef ik de voor
keur aan een persoonlijke confrontatie
met de merkwaardigheden dezer wereld.
Zelfs de uitvoerigste beschrijving, de
scherpste foto, geeft kleuren en klanken,
geuren en vormen niet zodanig weer als ik
deze zelf onderga wanneer ik in levenden
lijve er middenin word geplaatst. Ik heb
me eens naar een streek begeven die mij
door iedereen die het weten kon als guur
en onherbergzaam was afgeschilderd. Tij
dens mijn verblijf moest ik een gevecht le
veren om de al te grote warmte af te we
ren en in mijn herinnering leeft die streek
voort, bedekt door een blauwe, trillende
luchtzee.
Dit alles bij wijze van inleiding tot een
recente, uiterlijk onbelangrijke ervaring.
Niets schijnt zo weinig verrassingen te bie
den als een verblijf in een wijk waar flat
gebouwen met hun steenmassa zojuist de
sinds het uur der schepping beurtelings
bloeiende en dorrende aarde uit het ritme
der seizoenen hebben weggedrukt. Op kor
te afstand liggen nog niet door het bouw-
geweld verzwolgen landerijen, op nog kor
tere afstand staan geheel of gedeeltelijk
voltooide woonblokken op hun definitief
ontwaken te wachten. Ik, als gast in deze
buurt vertoevend, liet herhaaldelijk van
een hoog balkon mijn blik over de omge
ving dwalen, de kleuren van muren, deu
ren en nog onaangelegde plantsoenen tot
mij doordringen, de geluiden van mensen
en motoren naar mij opstijgen. Niemand
lette op mij, maar het machtsgevoel leed
daar niet onder, het gevoel aan het begin
te staan van een nieuw levenstijdperk van
dit stukje aarde, het waar te nemen in zo
danige kleuren en vormen als het in de ve
le jaren van zijn toekomstig bestaan nooit
meer zou vertonen.
In enige reeds voltooide, maar nog niet
betrokken gebouwen brandde iedere avond
in de trappenhuizen reeds het licht. Tien
tallen gloeiende staafjes die de weg wezen
aan bewoners die nog niet gekomen waren.
Hol en doorzichtig stonden de huizen daar
in hun nieuwe, onbesmette leegte, reeds
aangeraakt door een levensvonk en toch
nog niet levend. Neen, het was geen be
langrijke ervaring, maar misschien juist
merkwaardig genoeg om er even bij stil
te staan.
(Van onze corresyV ndent)
BONN In de eerste weken van juli
hebben U-394 Oostduitse vluchtelingen zich
in West-Berlijn gemeld en gevraagd opge
nomen te mogen worden in de Westduitse
samenleving. Ruim elfduizend mensen,
voor wie het leven in Oost-Duitsland on
draaglijk was geworden, die de onvrijheid
en de armoede niet langer aankonden en
daarom de definitieve stap naar het Wes
ten zetten. Daarin werden zij sinds 1949
voorgegaan door 2,6 miljoen anderen.
De stroom vluchtelingen is sinds 1949
constant. Wel schommelt de omvang. Sinds
kort is er weer een grote toeneming te con
stateren. De maand juli zal wellicht een
vluchtelingencijfer te zien geven dat in
de buurt van de dertigduizend ligt. Dat is
nog wel lang niet zoveel als in de record-
maand maart 1953, toen 53.000 mensen
naar het Westen vluchtten, maar het is
toch heel wat meer dan de tien- tot vijf
tienduizend, die de laatste maanden in
West-Berlijn hun toevlucht zochten. Dit
weekeinde waren het bijna drieduizend
(2931).
Hoe komt dat?
In de eerste plaats door de in Oost-Duits
land groeiende angst, dat de toespitsing
van de kwestie-Berlijn met zich zal bren
gen dat ook West-Berlijn, nu nog het grote
lek" in het ijzeren gordijn, zal worden af
gegrendeld. In de tweede plaats door het
voedselgebrek en de achteruitgang van de
levensstandaard in Oost-Duitsland.
In tegenstelling tot de communistische
doelstelling, dat de Westduitse levensstan
daard in 1961 geëvenaard moest worden,
is het leven in het rijk van Ulbricht steeds
moeizamer geworden. Zo'n drie jaar gele
den moest men ook in West-Berlijn toege
ven dat het de Oostduitse bevolking echt
niet slecht ging. dat van honger en armoe
de achter het ijzeren gordijn geen sprake
meer was en dat de Oostduitse economie
een sterke basis begon te krijgen.
Deze ontwikkeling verleidde de commu
nistische bewindhebbers er in 1959 toe een
zevenjarenplan te lanceren, dat als eerste
doel had het binnen twee jaar inhalen van
de Bondsrepubliek. Nu, deze overmoed
heeft wel de kous op de kop gekregen.
Sinds 1959 rolde Oost-Duitsland van de ene
crisis in de voedselvoorziening in de an
dere en in plaats van een evenaren van
West-Duitsland in 1961 geeft dit jaar zelfs
een dieptepunt te zien in de levensstand
aard. De meest normale levensmiddelen
ontbreken. Aardappelen en vlees kan men
soms alleen maar krijgen als men op een
klantenlijst staat, afgezien van de twee
vleesloze dagen, die men hier en daar heeft
moeten instellen. Boter en brood zijn er
ger dan schaars in vele gebieden.
In een van de grootste textielfabrieken
protesteerden de arbeiders er zelfs open-
lijk tegen dat zij voor de hele maand juli
maar 900 gram boter toegewezen kregen.
De mannen konden tenslotte alleen gesust
worden met de toezegging dat een tiental
wasmachines en een zelfde aantal koelkas
ten ter beschikking zouden worden gesteld
om onder de arbeiders verdeeld te wor
den. Weliswaar tegen' betaling, maar dat
betekent in Oost-Duitsland niets. Betalen
kan men beter dan kopen. Zelfs de meest
solvente koper moet vaak drie jaar wach
ten tot hij zijn koelkast of wasmachine
thuis geleverd krijgt. Niet veel beter is
dat men televisietoestellen, auto's, schoe
nen en textielwaren,
De Westduitse bondskanselier Adenauer
heeft bij zijn recent bezoek aan Berlijn
bekend gemaakt, dat zijn regering be
reid is vijfduizend ton boter gratis beschik
baar te stellen van de Oostduitse autori
teiten om daarmee een deel van de nood
te lenigen. Natuurlijk hebben de commu
nisten zich gehaast het aanbod af te wim
pelen met te zeggen dat het propaganda
was. Dat was het natuurlijk ook. Misschien
wel de beste propaganda die Adenauer op
die plaats en op dat ogenblik tegen het
communistische bewind in Oost-Duitsland
kon bedrijven.
Men vraagt zich af hoe de toestand in
Ulbrichts arbeidersparadijs zo slecht
heeft kunnen worden. Alleen al uit propa
gandistisch oogpunt is het immers onbe
grijpelijk dat men de Oostduitse bevolking
bloot stelt aan situaties, zoals het uren
lang in de rij staan en het vragen om
voedselpakketten aan verwanten in West-
Duitsland, die het communisme echt niet
geliefder kunnen maken. Is het dan mis
schien zo dat de communistische autori
teiten werkelijk geen kans zien hun zaak
jes beter te regelen?
Het begint er steeds meer op te lijken
dat deze laatste vraag met een volmondig
„ja" moet worden beantwoord. Uit alles
blijkt immers dat de communisten de eisen
van de werkelijkheid veronachtzamen en
slechts hun op theorieën gebaseerde maat
regelen doorvoeren. Zo heeft de overal
luide geprezen collectivisering van de
landbouw tot gevolg gehad dat de boe
ren, tot landarbeiders gedegradeerd, hun
persoonlijke binding met land en oogst heb
ben verloren en vrolijk op zondag tochtjes
gaan maken, ook al schreeuwt het land
om bewerking.
Daarnaast geeft het bijna doodgeorgani-
seerde transport van land naar stad de
doorslag bij het voedselgebrek. Zelfs in ge
bieden waar de produktie op het land
overschotten vertoont, staat de stedeling
troosteloos uren voor de winkels in de rij
om een minuscule portie van het een of an
der te veroveren.
Maar ook aan de basis mankeert er iets
aan de Oostduitse samenleving. De typisch
communistische nadruk op de zware in
dustrie is in Oost-Duitsland, waar men
Stalin in stalinisme vaak naar de kroon
stak, zo sterk overdreven, dat het nu een
voudiger is de hongerige consument een
draaibank of een elektrische machine voor
te schotelen dan een bord aardappelen,
vlees en groente.
Deze toestand mag voor de buitenstaan
der om verandering schreeuwen, de com
munistische leiders denken daar anders
over. Zij zeggen te bouwen aan een lich
tende toekomst en voedselschaarste zien
zij in de eerste plaats als een narigheid,
die van voorbijgaande aard is Als er schul
digen moeten worden gezocht voor deze
narigheid, dan worden die altijd wel gevon
den in enige hogere of lagere ambtenaren,
die óf corrupt óf saboteurs blijken te zijn.
Naar aanleiding van de enorme voedselnood
van het ogenblik is men er zelfs toe over
gegaan twee nieuwe gezichten in de top
leiding van de landbouworganisatie te be
noemen.
Maar ook dat zal niet veel helpen. Zo
lang men de fouten bij de mensen zoekt
en niet in het systeem, dat geen rekening
houdt met de behoeften van de samenle
ving, is er weinig kans op verbetering van
de toestand. Voor de Oostduitse bevolking
ziet de toekomst er niet hoopvol uit.
(UPI) Hoe de toestand in Oost-Duits
land is kan men het best afleiden uit het
feit dat de Oostduitsers die enkele jaren
geleden naar het Westen vluchtten, dit de
den om een betere levensstandaard te ge
nieten, terwijl zij die thans komen, ge
hecht waren aan hun woonplaatsen en hun
werk. Van de vluchtelingen is 75 percent
onder de 45 jaar en 50 percent nog geen
25 jaar oud. Velen zijn geschoolde arbei
ders. Lemmer, de Westduitse minister
voor al-Duitse zaken, vatte de situatie in
de volgende woorden samen: „Zij komen
trots en ongebroken Zij komen met hele
gezinnen. Zij hebben de communistische on
derdrukking jaren lang gedragen, in de
hoop dat de toestand zou veranderen. Zij
hebben thans eenvoudig die hoop opgege
ven."
Men schat dat Oost-Duitsland al 100.000
geschoolde arbeiders te kort komt. Het weg
vluchten van nog 100 101 geschoolde arbei
ders zal de Oostduitse economie ernstig
ontwrichten en leiden tot het sluiten van
fabrieken. De communistische autoriteiten
staan voor een ernstig dilemma.
De regering van de Westduitse staat
Neder-Saksen zal extra-vliegtuigen char
teren om de toenemende aantallen vluch
telingen naar West-Duitsland te vervoe
ren. Maandag kwamen 300 vluchtelingen
uit Berlijn, terwii! er vandaag nog 300
worden verwacht, om naar het kamp in
Ulzen te worden overgebracht.
TOKIO (Reuter-UPI) In de Japanse
communistische partij neemt het verzet
tegen de leiding toe. Nadat de voorzitter
van het centrale comité, Sjojiro Kasoega,
was afgetreden naar aanleiding van een
ontwerp-program dat volgende week aan
het partijcongres zal worden voorgelegd,
hebben zes leden van het centrale comité
een verklaring uitgegeven, waarin zij de
partijleiding er van beschuldigen, dat zij
met dictatoriale middelen het ontwerp-
program wil laten aanvaarden. De zes le
den doen een beroep op de leiding om het
congres uit te stellen, totdat de kwestie
over het program is geregeld.
Het geschil gaat tussen de „oude garde"
en een vooruitstrevende minderheidsgroep.
Kasoega verweet zijn partij dat ze be
sloten had tot een anti-Amerikaanse en
anti-imperialistische koers, in plaats van
een anti-monopolistische.
Advertentie
Veroordeeld. De forsgebouwde neger die
zaterdag in een stalen bol de Niagara-
watervallen wist te bedwingen is veroor
deeld tot betaling van een boete van
honderd dollar en de kosten van het ge
ding, zijnde dertien dollars. De dertig
jarige Nathan Boya werd maandag uit
het ziekenhuis ontslagen en meteen voor
de rechter geleid, beschuldigd van over
treding van een wet waarbij het uitvoe
ren van waaghalzerige toeren in of op
de watervallen verboden is. De waag-
hpls zou na aankomst aan de voet van
de waterval hebben gezegd: „Ik heb de
Niagara-watervallen geintegreerd."
Shock. Zondag zijn in het ziekenhuis van
Catania op Sicilië vijf Franse toeristen
opgenomen met brandwonden die zij had
den opgelopen bij het fotograferen van
de werkende noord-oostelijke krater van
de vulkaan de Etna. Twee van hen zul
len een week onder behandeling moeten
blijven. Allen liepen een shock op.
Lichtbron. In de diepere lagen van de at
mosfeer van de planeet Venus heeft de
Russische astronoom Nicolas Kozyrev
een gebied waar licht ontstaat waarge
nomen. Volgens hem wordt het licht ver
oorzaakt door chemische processen, met
name de langzame verbranding van pri
maire gassen tot formaldehyde.
Smokkelaar. De Zwitserse Journalist Gen-
tina is zondag op het vliegveld van Bom
bay gearresteerd bij een poging goud
ter waarde van 40.000 dollar binnen te
smokkelen. Antoine arriveerde per vlieg
tuig uit Genève. Volgens de douane
bleek hij bij fouillering 45 kleine staven
goud onder zijn overhemd verborgen te
hebben. De politie in Bombay vermoedt
dat zij een internationale bende goud
smokkelaars op het spoor is gekomen
door deze arrestatie.
Vakkennis. Uit de Ghanese hoofdstad Ac
cra zijn 25 studenten vertrokken naar
Tsjechoslowakije, waar zij zullen gaan
studeren op door de regering in Praag
verstrekte beurzen. De groep, de laatste
in een reeks, zal zich bekwamen in het
schoenmakers- en automonteursvak.
Geweigerd. Joegoslavië heeft bij Albanië
scherp geprotesteerd tegen Albanese
spionage. De Albanese zaak gelastigde
in Belgrado bleek niet bereid de nota te
aanvaarden. De Albanese spionage is
onthuld tijdens het recente proces tegen
een Albanees te Skoplje, in Joegoslavië.
Spion. De politie in d Braziliaanse stad
Sao Paulo heeft de communistische
agent Joseph Werner Leben gearres
teerd, enkele minuten voordat hem een
codeboodschap bereikte van zijn op
drachtgevers, waarin hij werd gewaar
schuwd dat men hem op het spoor was.
Leben, een 29-jarige Westduiter uit
Dortmund, werd op 11 juni ingerekend.
Hij heeft bekend te hebben gespioneerd
voor de Oostduitse communisten. Volgen
de politie in Sao Paulo stond Leben op
het punt om naar de Verenigde Staten
te gaan.
Terecht. John Shortt, een zevenjarige scho
lier is dinsdag in Georgetown. (Brits-
Guyana) werd ontvoerd, is gevonden.
Het kind- is ongedeerd. De ontvoerder,
die hem in een grafkelder had verbor
gen, is in hechtegenis genomen.
