Boven tiende bijeenkomst - toch in Berlijn - pakken zich donkere wolken samen Europa-verklaring wordt in Bonn opgesteld Bowles blijft onderminister van het State Department Eichmann verlaat zijn kooi om op een landkaart aan te wijzen OECUMENISCH RUMOER Onderzoek naar chaos in grote Britse vakbond Drie Britse alpinisten nog steeds vermist Laos-overleg zou weer op gang komen Nederland haalt bakzeil inzake het periodiek overlegvan de zes Waterschappen moeten heffing Landbouw^ schap betalen DINSDAG 18 JULI 1961 Botsing tussen tankers in het meer van Maracaibo Twee speleologen vermist in kalksteengroeve D. ter Steege Zijn nieuwe denkbeelden stuiten op veel verzet Dulles gaat heen Bezoek aan bureau van Adolf Hitler toegegeven Mont Blanc eist levens ACHTERGRONDEN VAN DE KIRCHENTAG Nu in deze dagen de tiende (omstreden) Duitse Evangelische Kirchentag ge houden wordt in Berlijn, willen wij over deze grootse protestantse manifestatie in het algemeen enkele bijzonderheden vertellen. Zonder overdrijving mag men zeggen dat het begin en de uitvoering van de Kirchentag-bewegiug verbonden zijn aan één man, namelijk dr. Reinhold von Thadden Triglaff. Toen ik hem een aantal jaren geleden voor de eerste maal, in een kleine kring ontmoette, maakte hij direct al een geweldige indruk op me: èen rustige, tamelijk zwijgzame man, maar de schaarse woorden die hij toen sprak (het ging over de schuld van het Duitse volk in verband met de laatste wereldoorlogzijn voor mij en allen die daar waren, onvergetelijk geworden. Evenmin zal ik zijn vijf-minuten-toe spraak vergeten, die hij in 1959 op zijn verjaardag in München hield ten aanhoren van duizenden Westduitsers: „Er hangt over aeze Kirchentag een diepe slag schaduw. Onze broeders en zusters uit het oosten zijn hier niet. Zij wonen in een land waar men niet zelf bepalen mag waarheen men reizen wil. Daarover beslissen anderen". Deze dr. Von Thadden nu heeft in de donkerste dagen van zijn gevangenschap in Siberië tijdens het nazi-regime een plan opgesteld voor een Kirchentag. Reeds jaren lang had hij een leidende functie bekleed in de Duitse Christen Studenten Vereniging en hij was doorkneed in het organiseren van kringen, conferenties, voordrachten en gesprekken. Hij kwam in zijn verbanningsoord op de gedachte om een beweging te scheppen, waarin leden van de afzonderlijke plaatselijke gemeenten elkaar zouden ontmoeten om samen als christenen na te denken over persoonlijke en maatschappe lijke vragen en om dan na afloop van dit overleg-in-het-klein al de deelnemers uit heel Duitsland samen te brengen op een landelijke Kirchentag. Zulk een bijeenkomst kwam in 1949 voor de eerste maal tot stand in Hannover. Het aantal deelnemers was nog bescheiden, maar in de jaren die daarop volgden stegen de aantallen aanzienlijk zoals uit onderstaand staatje blijkt, waartij u tegelijk een overzicht hebt van de plaatsen en van de onderwerpen die op de diverse Kerkdagen aan de orde zijn gesteld. Jaar Plaats Onderwerp 1949 Hannover De kerk in beweging 1950 Essen Redt de mens 1951 Berlijn Wij zijn immers broeders 1952 Stuttgart Kiest het leven 1953 Hamburg Werpt uw vertrouwen niet weg 1954 Leipzig Verblijdt u in de hoop 1956 Frankfurt Laat u met God verzoenen 1959 München Gij zult mijn volk zijn Deelnemers Slotbijeenkomst 25.370 91.600 30.750 40.900 60.450 61.700 40.000 90.000 180.000 300.000 200.000 250.000 650.000 500.000 350.000 Het aantal deelnemers aan een Kirchen tag hangt steeds ten nauwste samen met de vraag of de Oostduitse autoriteiten al of niet toestemming verlenen aan hun burgers om deze bijeenkomsten bij te wo nen. De DDR-autoriteiten zijn in dit op zicht bijzonder grillig. In 1952 bijvoorbeeld hadden zich 20.000 deelnemers uit de Deutsche Demokratische Republik aange meld en alles was in kannen en kruiken, maar toen de dag van vertrek aanbrak kregen zegge en schrijve vijftig mensen verlof om naar Stuttgart te gaan. Daar entegen waren er in 1956 in Frankfurt 20.000 bezoekers uit de oost-zone. In Mün chen was de situatie weer zeer ongunstig 1000 deelnemers van achter het ijzeren gordijn. Het is uiteraard duidelijk dat, na de eenzame figuur van dr. von Thadden Trieglaff er thans rondom de Kirchentag een enorme organisatie As opgebouwd met een presidium en eeij curatorium, met'ra den en Secretarissen,'ett met eên perma nent centrum dat zich in Fulda bevindt. Verscheidene figuren zijn voor dit werk geheel vrijgemaakt en reeds spoedig na het einde van de ene IjCirchentag beginnen de voorbereidingen voor de volgende, die nu steeds twee jaren later wordt gehouden. (In de even jaren wordt in Duitsland de zogenoemde katholiekendag gehouden). De Kirchentag draagt een oecumenisch karakjer. De deelnemers behoren tot de diverse Duitse kerken, terwijl de enkele duizenden buitenlandse bezoekers boven dien voor een internationale kleur zorgen. In hoofdtrekken verloopt een Kirchentag als volgt. Op een woensdagmiddag heeft de openingsplechtigheid plaats en de slui ting op de daaropvolgende zondag, in de vorm van een openlucht-kerkdienst. In de daartussen liggende dagen komen de deel nemers in grote zalen bijeen voor de bij belstudie, samenzang en voor het aanho ren van referaten. Na de middagpauze (men presteert het om de tienduizenden binnen de tijd van anderhalf uur van een warme maaltijd te voorzien) volgen de discussies over de ochtendlezingen. Het gaat daarbij dikwijls scherp en scherpzin nig toe en voorts is opmerkelijk dat vaak zeer jeugdige personen zich voor de dis cussie melden. De jeugd is trouwens toch altijd op een Kirchentag sterk vertegen woordigd. In de avonduren kan ieder een keuze maken uit tientallen mogelijkheden van cultuur en ontspanning lezingen, concer ten, toneelvoorstellingen in schouwburg of kerk, filmprogramma's enzovoorts. Tegen de achtergrond van heel het LONDEN. De algemene raad van het Britse verbond van vakverenigingen, de T.U.C., heeft met algemene stemmen be sloten een onderzoek in te stellen naar de chaotische toestand in de sterk onder communistische invloed staande Electri cal Trades Union ETU, de vakbond van arbeiders in de elektriciteits- en elektro technische bedrijven. Op de jaarlijkse conferentie van de E.T.U. werden de com munistische leiders maandag koeler ont vangen dan verwacht was. Op de tribune zat de, als gevolg van een rechtbankuit spraak afgezette secretaris van de bond, Frank Maxell. De communistische presi dent Frank Foulkes legde een verklaring af, waarin hij zei volkomen onschuldig te zijn aan de vervalsing van de uitslagen van de bondsverkiezingen en andere aan tijgingen. Hij ontkende, dat de bond wotdt gebruikt als een werktuig van de Britse communistische partij. De communisten zouden alleen ijveren in het belang van de bondsleden. Niemand kon ontkennen, dat de commu nisten erin geslaagd zijn de bond jaren lang te beheersen. Foulkes heeft welis waar een beroep gedaan op het herstel van de eenheid, maar of hier iets van terecht komt zal ervan afhangen of de communisten hun agitatie tegen de nieuwe anti-communistische secretaris John Byrne zullen staken. Kirchentag-program staat de organisato ren een duidelijk doel voor ogen. Men wil het persoonlijk geloof van de christen ver diepen, men wil hem verantwoordelijk heid inscherpen ten aanzien van de we reld en de naaste, men wil samen op zoek gaan naar antwoorden op actuele vragefi betreffende de kerk, het gezin, het volk en de arbeid, rrten wil wegen vinden in de doolhof van problemen op de terreinen van maatschappij en politiek. Met deze doelstellingen voor ogen begint straks de tiende Duitse Kirchentag. Wel licht kan men beter zeggen dat hij reeds maanden geleden begonnen is, toen het rumoer opstak rondom de keuze van de plaats waar deze massale samenkomst zou worden gehouden Berlijn. Na ein deloos overleg, na scherpe betogen en fel le tijdschriftartikelen is' tenslotte dezelfde plaats gehandhaafd, die ons twee jaren geleden in München werd aangekondigd wij willen ons tweede lustrum vieren in MARACAIBO (Venezuela) (UPI) Bij een botsing tussen twee tankschepen ge laden met benzine is een groot deel van het meer van Maracaibo gevaarlijk ge worden voor de scheepvaart. De lichtont vlambare last welke uit de Shelltanker „Caricuao" gutste Verspreidde zich snel over een aanzienlijk oppervlak van het meer. Het andere schip was de Panamees „Christy". Deze boot kon met een gedeuk te boeg de reis naar de haven Amuay voortzetten. De bemanning van de „Cari cuao" werd aan wal gebracht. Het schip heeft intussen het grootste deel van de la ding verloren. De waterpolitie patrouilleerde langs de kusten van het meer en waarschuwde vis sers voor brandgevaar. In het bijzonder was het verboden om lantaarns te ontste ken, zoals gewoonlijk wordt gedaan om vis naar de oppervlakte te lokken. ANDERMATT (Zwitserland) Lawines vallend gesteente en stormen hebben maan dag het zoeken naar de drie vermiste Britse studenten op Galenstock in Midden-Zwit serland onmogelijk gemaakt. Indien het weer omslaat zullen de pogingen vandaag worden voortgezet. De sneeuwstormen van de laatste dagen zijn een ongewoon ver schijnsel in dit jaargetijde. De Britten zijn woensdag voor een berg tocht uit de Albert Heim-hut vertrokken. Ervaren alpinisten zijn van mening dat de 20-jarige John Dagg uit Wales, de 19-jari- ge Peter Grylls en de 21-jarige Bok Kwong Soem uit Hongkong geen schijn van kans hebben gehad een vijfdaagse bivak in de bergen te overleven, zelfs niet indien zij over voldoende voedsel hebben beschikt. Maandag zijn nog acht ervaren berggid sen in de Albert Heim-hut, op bijna 3000 meter hoogte, aangekomen om de speur tocht voort te zetten indien het weer dat maar enigszins toelaat. ORLEANS (Indiana-V.S.) (UPI) Red dingsploegen zijn maandag onverrichterza- ke teruggekeerd uit een ondergelopen kalk steengroeve waarin zich twee speleologen bevinden. De gevangen mannen zijn stu denten van de universiteit van Indiana. De redders moesten hun pogingen staken door de sterke zuiging in het water. De kalkgroeve, die nimmer in kaart is gebracht, zou naar men aanneemt onge veer 7-1/! km diep zijn en ontelbare zij gangen hebben. Op ongeveer 400 meter van de ingang van de grove vernauwt de gang zich tot een kruipgat waar een vol wassen man onder gunstige omstandighe den nauwelijks door kan. De studenten zijn zondagmiddag omstreeks vijf uur in gesloten geraakt. de stad waar oost en west elkaar ontmoe ten. Er waren toen al velen die zich hebben afgevraagd of het, psychologisch en poli tiek gezien, wel verstandig was om juist naar Berlijn te gaan, maar och, twee ja ren lijkt dan nog zo ver weg en wat kan er allemaal wel niet gebeuren. Er is ech ter sindsdien met Berlijn niets opwekkends gebeurd, integendeel, de spanningen zijn juist in deze dagen rondom deze stad in hevigheid toegenomen en daarom hangen er boven de komende Kirchentag donkere wolken. Zullen de Oostduitse autoriteiten niet alles in het werk stellen om zoveel hun mogelijk is de grenzen gesloten te houden voor de aspirant-bezoekers van de Kirchentag? De kerkelijke leiders rekenen nog steeds op 20.000 deelnemers uit de DDR, maar daarover zal onzekerheid blij ven bestaan tot vrijwel het laatste uur. Wanneer echter hun aantal bepe.rkt-blijft tot ten hoogste enkele honderden, dan zal deze Kirchentag althans in één (belang rijk) opzicht mislukt zijn, omdat een Kir chentag zeker niet in de laatste plaats be doeld is om te beleven en te demonstreren de eenheid van het Duitse volk en van de Duitse evangelische kerk. GENEVE (Reuter) De meningsver schillen tussen oost en west over de verder te volgen procedure op de Geneefse veer- tienmogendhedenconferentie over Laos schijnen thans te kunnen worden opgelost. De twee voorzitters van de vergadering hebben maandag anderhalf uur lang van gedachten gewisseld. Na het gesprek van de Brit MacDonald en de Russische dele gatieleider Poesjkin verklaarde een Sov jet-woordvoerder, dat de conferentie thans tot effectieve besprekingen schijnt te zullen komen Hij deelde mee dat enige procedu rebesluiten waren genomen. De Britse woordvoerder noemde het gesprek nuttig. Wat eerst De proceduregeschillen betreffen de vraag, of eerst gesproken moet worden over de neutraliteit van Laos dan wel over de taakomschrijving voor de internationale controlecommissie. Een ander geschil dat de conferentie ophoudt, gaat over het be schikbaar stellen van materieel, dat deze commissie noodzakelijk acht voor de uit oefening van haar functie. De koninklijke Laotische regering heeft inmiddels de internationale controlecom missie alle huln toegezegd bij het ver krijgen van het benodigde materieel. Hier door zal de commissie thans voor het eerst in staat zijn alle delen van Laos te be reiken. (Van onze correspondent) BONN De studiecommissie van de zes landen van de Europese Economische Gemeenschap is het gisteren eens gewor den over een ontwerpverklaring, die de zes regeringsleiders vandaag in Bad Godes- berg zouden bespreken. In dit document, dat in zijn uiteindelijke vorm als een soort Europa-verklaring zal worden gepubli ceerd, wordt gesteld dat de regeringslei ders periodiek overleg zullen plegen. Voorts wordt de wens uitgesproken dat andere landen aan de gemeenschap op alle gebieden gaan deelnemen". In het werkdocument wordt verder gezegd dat eenheid tegenover de dreiging uit het oos ten noodzakelijk is. Deze ontwerpverklaring kwam tot stand na eindeloos confereren. In de nacht van zondag op maandag werd zelfs tot vier uur in de ochtend over de tekst gesproken. Als basis voor het ontwerp maakte men gebruik van drie ontwerpverklaringen, een Italiaanse, een Franse en een Westduitse. Overeenstemming werd tenslotte bereikt nadat de leden van de studiecommissie gistermorgen met hun regeringen overleg hadden gepleegd. De bewering dat, op de conferentie van ministers van Buitenlandse Zaken in Ro me, de Nederlandse bezwaren tegen de Franse planpen inzake periodiek overleg en de vorming van een E.E.G.-secretari- aat uit de weg waren geruimd, blijkt rond uit van alle grond ontbloot. De Nederlan ders brachten dit weekeinde in Bonn in de studiecommissie het ongewijzigde Neder landse .standpunt naar voren, dat erop neerkwam dat Nederland voor periodieke samenkomsten van de regeringsleiders niets voelt en dat het vooral de deur wil openhouden voor aansluiting bij de E.E.G. van Groot-Brittannië en eventueel van an dere landen van de Europese Vrijhandels Associatie. De tekst van de ontwerpverklaring maakt dus duidelijk dat Nederland op het punt van de periodieke samenkomsten bak zeil heeft gehaald. Daartegenover staat echter dat de wens naar uitbreiding van het aantal leden van de gemeenschap wel in de tekst voorkomt. De vreugde in Ne derlandse kring hierover wordt evenwel ietwat bedorven door het feit dat inzake deze deelneming van andere landen uit drukkelijk wordt bepaald „op alle gebie^ den". Deze woorden weerspiegelen het Franse standpunt dat inhoudt dat Groot- Brittannië of welk land dan ook dat zin heeft in deelneming aan de E.E.G., de ver dragen van Rome maar in hun geheel moeten tekenen en aanvaarden. Alleen in dat geval zal Frankrijk positief staan te genover aanvragen tot deelneming aan de Gemeenschap. Duidelijk is echter dat volledige deelne ming via het zonder meer ondertekenen van het verdrag van Rome voor Groot- Brittannië met zijn Gemenebest vrijwel onmogelijk is. Men kan zich dus afvragen of de wens andere landen aan de E.E.G. te laten deelnemen, zoals die in de ont werpverklaring is neergelegd, eigenlijk iets meer is dan een holle frase. Natuur lijk is het nog niet zeker of de tekst van de uiteindelijke verklaring, die vandaag verwacht wordt, op dit punt precies zo zal luiden als het genoemde ontwerp. Twee punten in het werkdocument zullen vandaag ook nog ter sprake moeten ko men. Ten eerste moet nog worden beslo ten of de Nederlandse wens naar samen smelting van de Executieven van de Ge meenschappen een plaats in de slotverkla ring moet krijgen. Hetzelfde is nog de vraag met de resolutie van het Europese parlement van 29 juni waarin werd gesteld 1. dat de regeringsleiders periodiek bijeen moeten komen; 2. dat dit vooral zin zou hebben als de uitvoerende organen van de Gemeenschap daarbij betrokken zouden worden; 3. dat het functioneren en de be voegdheden van de Gemeenschap on aangetast zouden moeten blijven; 4. dat de regeringen zeker eenmaal per jaar het Europese parlement over de stand van za ken zouden moeten inlichten en 5. dat dit alles zou moeten bijdragen tot rechtstreek se Europese verkiezingen, de samensmel ting van de Executieven en de oprichting van de Europese universiteit. Behalve met de „Europese verklaring" zullen de regeringsleiders en hun delega ties zich vandaag bezighouden met de vier punten vön de agenda: het algemene poli tieke ovérleg'; de defensie, speciaal i'n het licht bezien van de dreiging in Berlijn; de verhouding van de gemeenschap tot het continent Afrika en de verhouding tot Zuid-Amerika. V Over het punt defensie is men aanvan kelijk niet erg opgetogen geweest. Behal ve de Fransen waren eigenlijk allen het er over eens dat de defensie een zaak van de Noordatlantische Verdragsorganisatie is, Vooral om aan de wens van de Franse president De Gaulle tegemoet te komen heeft men tenslotte de defensie toch op de agenda geplaatst. De Franse president, het enige staatshoofd dat aanwezig is, zal dit punt van de agenda met een toespraak inleiden. (ANP) In Nederlandse kringen is men ingenomen met het feit dat op de topconferentie van Bad Godesberg een conferentie van de Westeuropese Unie (mét Groot-Brittannië) op 1 augustus In Parijs zal volgen. Dit en de toelichting die met name van Franse zijde bij minis terieel vooroverleg in Rome de vorige week, is gegeven op de agenda van de conferentie van heden, is voor Nederland aanleiding geweest om met het topoverleg als „conferentie ad hoc" in te stemmen. BONN (UPI) De Westduitse rege ringsvoorlichtingsdienst in Bonn deelt me de dat een persconferentie zal worden ge houden in verband met de conferentie der zes. Men neem', aa-i dat tegen die tijd de .Europese verklaring" over een gemeen schappelijke politiek zal worden bekend gemaakt. WASHINGTON (Reuter) Kennedy's perssecretaris Salinger heeft meegedeeld, dat Chester Bowles onder-minister van Buitenlandse Zaken blijft. Na een lunch van Kennedy met Bowles zei Salinger: Het is nogal duideliik dat Bowles aanblijft. Bowles zal maandag naar Afrika, het Na bije Oosten en Zuid-Azië vertrekken voor overleg met de Amerikaanse ambassadeurs Chester Bowles' aftreden werd in poli tieke en diplomatieke kringen in Washing ton al als vaststaand aangenomen, zo meldt onze correspondent uit Washington. Over de redenen lopen de meningen nogal uiteen. Velen hebben Bowles nooit gezien als een succes in de specifieke rol van ondermi nister, die vooral belast is met de orga nisatorische leiding op het departement van Buitenlandse Zaken. Hij is altijd meer een oolitiek denker en een buitenlands strateeg geweest. Bowles werd in zijn rol van onderminister zijns inziens, echter te weinig in de vorming van het buitenlands beleid betrokken. Diplomatieke kringen in de Amerikaanse hoofdstad zagen hem al maandenlang als een min of meer geprik keld man. Met het beroepskader van het departement kon hij kennelijk niet al te best opschieten. Het kader was afkerig van sommige van zijn nieuwe denkbeelden. Ook in kringen van het Congres ontmoette Bowles veel tegenstanders, vooral vanwe ge zijn houding ten aanzien van de kwes- tie-Peking-China en de Chinese nationalis ten. Hij was volgens vele. vooral conser vatieve. leden van het Congres te vooruit strevend en had op enkele gebieden van de buitenlandse nolitiel- te weinig respect voor de bestaande toestand. Volgens welinge lichte kringen heeft president Kennedy al met Bowles gesproken over een andere op dracht, zoals bij voorbeeld overneming van ie taak van Averell Harriman als rei zend ambassadeur, of een ambassadeurs- post in een belangrijk land. Ogenschijnlijk is er echter bij Bowles weinig geneigdheid een andere post te aanvaarden. Zonderbok? Uit de kring van zijn vrienden en mede standers klinkt nu de beschuldiging, dat Bowles thana de zondebok is voor de cri- tiek die het departement van Buitenlandse Zaken de laatste tijd heeft ondervonden Dit klinkt wat vreemd, daar juist hij des tijds tegen de actie in Cuba gewaarschuwd moet hebben. Naar verluidt heeft president Kennedy grote waardering voor Bowles en is hii hem erkentelijk voor zijn steun tij dens de verkiezingscampagne, maar hij be seft tevens dat Bowles niet past in het team op Buitenlandse Zaken. Als eventuele opvolger wordt reeds ge noemd McGeorge Bundy, de adviseur van de president in zaken die de nationale vei ligheid raken. Deze is Republikein, hoewel evenals de minister van Defensie McNa- mara, geen verwoed partijganger. Dean Rusk, de minister van Buitenlandse Zaken. heeft zich blijkbaar geheel buiten de zaak gehouden, maar Adlai Stevenson is, naar verluidt, sterk gekant tegen de verwijde ring van Bowies Op het Witte Huis schfint echter de overtuiging te leven dat de plan ning van de buitenlandse politiek soepeler zal verlopen als Bowles op een andere post zit. Ondanks ontkenningen van regeringszijde neemt men in de Amerikaanse hoofdstad algemeen aan dat een wijziging in de po sitie van Bowles aanstaande is. (Reuter) In Amerikaanse regerings kringen verluidt, dat Allen Dulles van plan is tegen het einde van dit jaar af te treden als hoofd van de centrale geheime dienst (CIA) Hij zou dit al in november van net vorig jaar tegenover president Kennedy hebben verklaard, toen deze hem verzocht hoofd van de CIA te blijven. De geheime dienst heeft aan veel critiek bloot gestaan wegens zijn aandeel in de mislukte poging van Cubaanse vluchte lingen om in apiil het bewind van Fidel Castro gewapenderhand omver te werpen Het College van Beroep voor het Be drijfsleven te 's Gravenhage heeft de be roepen, die zeven Friese waterschappen in 1959 hadden ingesteld tegen de hef fingsaanslagen van het Landbouwschap, verworpen. Deze waterschappen waren van oordeél, dat zij geen onderneming in de zin van de Wet op de Bedrijfsorganisatie drijven, aangezien hun agrarische activiteiten, met name het inscharen van vee, tot doel hebben de grasmat van hun water keringen te versterken en derhalve ge schieden uit hoofde van hun publiek rechtelijke plicht de waterkeringszorg uit te oefenen. Het college van beroep heeft dit stand punt afgewezen. Zijns inziens mag vol gens de Wet op de Bedrijfsorganisatie de onderneming niet worden vereenzelvigd met degene die haar drijft en niet be oordeeld naar diens deolstellin *en en ver plichtingen maar naar de eigenschappen van het geëxploiteerde object als zo danig. Het college wijst erop dat de Kroon kan bepalen, dat door haar aan te wijzen ondernemingen of groepen van ondernemingen, gedreven door onder meer een waterscha'p, niet behoren tot de ondernemingen, waardoor het Landbouw schap is ingesteld. Zonder uitzonderings voorziening bevestigt deze bepaling dus dat ook door waterschappen gedreven landbouwondernemingen onder het Landbouwschap vallen. JERUZALEM. (Reuter) Voor dè eer ste maal tijdens de nu reeds honderd zit ting-dagen durende rechtzaak is Eichmann vandaag, begeleid door drie gewapende zaalwachters, uit zijn glazen kooi geko men. Onder gedempte uitroepen in de zaal liep hij naar een landkaart van Eu ropa-tijdens-de-oorlog. In antwoord op vra gen van de openbare aanklager, Gideon Hausner, wees hij met een lange witte stok de landen aan die het Duitse rijk had veroverd. Na vijf minuten werd beklaag de naar zijn glazen kogelvrije kooi terug geleid. Slechts drie man zijn teruggekeerd van een groep van zeven bergbeklim mers, die de Mont Blanc van de Italiaanse zijde wilden bedwingen. Een Italiaan en drie Fransen zijn omgekomen in de bittere koude en de snijdende wind tijdens een gruwe lijke afdaling. Ónder de geredden bevindt zich de beroemde berggids Walter Bonatti, die hier met de han den in verband verSlag uitbrengt van de tocht Verwacht wordt dat het proces, dat nu al bijna vier maanden duurt, voor het eind van deze maand zal eindigen met de slotredevoeringen van de aanklager en de verdediger. Daarna wacht nog slechts de uitspraak. (UPI) Eichmann heeft maandag toe gegeven, dat hij eens in direct contact heeft gestaan met het bureau van Hitier over deportatietreinen. Hij vertelde dat een der adjudanten van Hitler hem had verzocht om een paar treinen voor het vervoer van geestelijk gestoorden naar de gaskamers. Die mededeling valt nauwelijks te rij men met zijn vroegere beweringen dat hij maar een kleine ambtenaar was die beve len kreeg van zijn onmiddellijke superieu ren en die maar bij weinigen bekend was. Voorlezend uit' de „bekentenis" die Eich mann vier jaar geleden aan de Nederland se journalist en vroegere majoor der SS, Willem Sassen had gedicteerd, vroeg Haus ner aan Eichmann of hij zijn gevoelens toen inderdaad zo had beschreven: „Mijn God, hier sta je in het kantoor van de Führer. Van hieruit hebben ze op je ge let, en daar vraagt me deze man of hij een paar treinen zou kunnen krijgen, en hij is erg hoffelijk en vriendschappelijk, omdat hij de kachel wil stoken met wat idioten". „Wat de inhoud betreft, moet ik beken nen dat dit juist is. Ik was erg verbaasd dat zulk een bureau probeerdè treinen van mij te krijgen", antwoordde Eichmann. Naar schatting 200.000 geestelijk ge stoorden zouden zijn omgekomen bij de uitvoering van Hitiers program van moord uit „mededogen". Ambtelijke taal Eichmann probeerde voorts een door hem geschreven en ondertekende brief toe te lichten waarin een sterker isolering van het getto van Warschau werd bevolen. Hausner wees er op, dat Eichmann in de brief het woord „ik" had gebruikt. „Wilt u beweren dat „ik" niet ,,ik" betekent?", vroeg Hausner. „Dat is ambtelijke taal", probeerde Eichmann zich er uit te redden. Eichmann ontkende dat hij Sassen had verteld dat hij, na getuige te zijn geweest van de executie van Joden door middel van de kogel, aan het Gestapb-hoofd gene raal Müller had verteld dat men een andere uitroeiingsmethode moest vinden, „daar onze mannen sadisten beginnen te worden". „Dat is een volkomen verkeerde inter pretatie", aldus Eichmann. Onmiddellijk hield Hausner hem een officieel document voor waaruit viel op te maken dat hij zijn toestemming had gegeven om Joden met gifgas te doden in plaats van met de ko gel. Dat stuk is een vervalsing, beweerde Eichmann. De herhaalde ontkenningen van de ver dachte, waren te veel voor een toeschou wer, de 55-jarige Nissim Nissan, een in Polen geboren schoenmaker, wiens vrouw en vijf kinderen het leven lieten in het kamp te Lodz in Polen. „Jij hond, jij hond", schreeuwde hij Eichmann toe, voor hij uit de zaal werd weggeleid.

Krantenviewer Noord-Hollands Archief

IJmuider Courant | 1961 | | pagina 7