De Sahara in Amsterdam
WINDHOZEN EN VALWINDEN
HOE KRIJGT EN EXPLOITEERT MEN
EEN OCTROOI OP EEN UITVINDING?
ER ZIJN ECHTER twee stelregels te
geven, die onder alle omstandigheden
moeten worden opgevolgd: houdt uw
uitvinding geheim en raadpleeg een
Octrooigemachtigde. De vraag is echter:
„Wat is een uitvinding'. Inderdaad is
deze eenvoudige vraag zeer moeilijk te
beantwoorden. Maar wel dient men te
overwegen, dat iedere nieuwe methode,
iedere verbeterde constructie, vooral in
deze tijd gretig zal worden aange
grepen, door hen, die er hun voordeel
in zien. In de meeste gevallen zal de
praktijk te beslissen hebben, of een
nieuw procédé of een nieuwe construc
tie, of zelfs een eenvoudige verbetering,
waarde heeft. Niet alle uitvindingen be
hoeven gelijkgesteld te worden met de
draadloze telegrafie of met de vlieg
machine, willen zij in de praktijk kun
nen voldoen. De uitvinder van de druk-
sluiting werd een vermogend man, ter
wijl ook talrijke eenvoudige voorwerpen
van dagelijks gebruik door geringe ver
beteringen van waarde grote voordelen
hebben opgeleverd voor de uitvinders.
Dr. ir. W. Wessel
HET KLINKT MISSCHIEN weinig
geloofwaardig, maar op het ogen
blik kan iedereen een bezoek aan
de Sahara brengen I Men heeft er
niets voor nodig en men hoeft er
niets voor te doen dan naar het Ko
ninklijk Instituut voor de Tropen te
gaan en daar een entreekaartje
voor de Sahara te kopen En met dat
Bob Tadema Sporry
ZATERDAG 22 JULI 1961
Erbij y.
PAGINA DR I b
kaartje kan men dan een bezoek
brengen aan een van de charmant
ste tentoonstellingen die hier in
lange tijd gehouden zijn. Bij het in
richten van deze tentoonstelling
is gebroken met de ietwat esthe
tische richting, die de laatste jaren
maar al te vaak werd ingeslagen
„Sahara" appelleert aan een zekere
romantische inslag, die we alle
maal wel bezitten en stelt ons wer
kelijk in staat ons een lang niet on
aardig beeld te vormen van wat de
Sahara is en hoe men er leeft.
„De hemel zij dank! Het zijn manoeuvres!" (The New Yórker)
MAAR HOE HEEFT men nu te hande
len, indien men door nauwgezette onder
zoekingen en proefnemingen, of wel door
een gelukkige gedachte, gekomen is tot een
nieuw procédé of een nieuw voortbreng
sel? In de eerste plaats heeft men zich te
houden aan de twee bovengenoemde stel
regels. Maar aan de andere kant verdient
het aanbeveling, alle gegevens omtrent
het procédé op papier te zetten of een ruwe
schets van de nieuwe machine of het nieu
we voorwerp te vervaardigen. Daarna
brengt men een bezoek aan een octrooi-
t gemachtigde, zoals men voor rechtzaken
een rechtsgeleerde dient op te zoeken. Het
is misschien niet ongewenst, een eenvou
dig geval als voorbeeld te kiezen. Veron
derstel, dat iemand op dit ogenblik de nu
reeds bekende druksluiting zoals deze in
het bijzonder voor dameskleding een uit
gebreide toepassing heeft gekregen, heeft
uitgevonden. De uitvinder vervaardigt een
model, dat hem zeer doelmatig voorkomt.
Nu kan hij er verzekerd van zijn, dat dit
nuttige voorwerpje een grote aftrek zal
vinden, indien hij het in de handel brengt
en het is ook waarschijnlijk, dat hij van
verschillende zijden voldoende financiële
steun zal vinden ter exploitatie van zijn
uitvinding. Zodra echter de industrie
kennis krijgt van dit succes, zullen binnen
korte tijd meer ondernemingen verrijzen,
die eveneens dit artikel in de handel gaan
brengen, tot grote schade van de uit
vinder, die zijn aanvankelijk wassend de
biet spoedig zal zien slinken.
NU HEEFT DE EERSTE exploitant na
tuurlijk wel een voorsprong op zijn con
currenten, vooral als hij zijn verkoops
organisatie met de nodige koopmanschap
lêidt, of zijn artikel onder een pakkende
naam en met de nodige reclame lanceert.
Maar een monopolie heeft hij niet en kan
hij ook niet meer verkrijgen.
Heeft hij echter een octrooi, dan staat
de zaak geheel anders. Dan toch mag
slechts hij, de octrooihouder, en de perso
nen, die door hem daartoe worden gemach
tigd, de druksluiting in de handel brengen
en is hij in staat, door een juiste prijsrege
ling ongestoord de winsten te maken,
waarop hij door zijn originele gedachte dan
ook alleszins recht heeft.
Er is echter nog al het een en ander te
verrichten, voordat men in het bezit van
een octrooi, het uitsluitende recht op de
uitvinding is. En zeker is er routine en
kennis van de usances, die op dit gebied
bestaan, voor nodig om een goed octrooi
te verkrijgen. Het is dan ook niet zonder
reden, dat de leden en ambtenaren van
de Octrooiraad (de Rijksinstelling, die de
octrooien verleent) de uitvinders meestal
aanraden, zich te wenden tot de door het
Rijk erkende en geëxamineerde octrooi
gemachtigden, die tot geheimhouding ver
plicht zijn en onder toezicht staan van een
door het Rijk ingestelde commissie.
NIET IEDERE nieuwe gedachte is na
tuurlijk vatbaar voor een monopolie. De
wet stelt bepaalde eisen, waaraan een uit
vinding, wil deze tot octrooiverlening
kunnen leiden, moet voldoen. Een nadere
beschouwing van deze eisen en van de
verleningsprocedure bij de Octrooiraad
zou te ver voeren. Wel moge er op wor
den gewezen, dat de oorspronkelijke op
zet van de octrooiaanvrage vaak beslissend
is voor de uitsluitende rechten, die men
ten slotte verkrijgt, en dat men feitelijk
in ruil voor enige administratieve kosten
een monopolie ontvangt, dat de bezitter
soms grote financiële voordelen kan op
leveren. Er mag nog wel even aan worden
herinnerd, dat hgt geheimhouden van een
uitvinding opzichzelf geen voordeel op
levert. Een geheim, toch, is moeilijk of
niet te verkopen, terwijl men in het bezit
van een octrooi er vrijelijk over kan spre
ken en beschikken, zonder gevaar, zijn
rechten te verliezen.
INDIEN EEN UITVINDING voor het ene
land van waarde s zal deze meestal ook
voor andere lande:: wel betekenis hebben.
Ook indien men geen plan heeft, zelf de
exploitatie in andere landen ter hand te
nemen, dient men toch steeds in over
weging te nemen, zi.m rechten in andere,
daarvoor in aanmerking komende landen
vast te leggen- Is een fabrikant in Neder
land b.v- bereid, een bedrag van duizend
gulden voor een octrooi te betalen, dan is
het waarschijnlijk dat men in Engeland
en in Amerika enige malen datzelfde
bedrag voor de uitvinding zal overhebben.
Het is echter voor de uitvinder niet aan
genaam, onmiddellijk een groot bedrag uit
te leggen voor het aanvragen van een
octrooi in alle daarvoor in aanmerking
komende landen, in het bijzonder niet, in
dien voor de uitvinding reeds kosten door
proeven zijn ontstaan. Men heeft daarom
een internationale ïegeling getroffen,waar
door men in de gelegenheid is voorlopig
een aanvrage in éen land in te dienen, en
enige maanden te wachten, voordat men
zich verdere uitgaVëh getroost.1 Dezé inter
nationale regeling komt hierop neer. dat
buitenlandse aanvragen, welké binnen één
jaar oa de eerste aanvrage b.v. in Neder
land. zijn ingediend, geacht worden te zijn
gedeponeerd on dezelfde dag als de Neder
landse aanvrage. Men heeft dus na de in
diening in Nederiand gelegenheid na te
gaan of er kans bestaat, een octrooi te
verkrijgen en of een lonende exploitatie
mogelijk is.
ALS EEN DER EERSTE raadgevingen
werd boven reeds vermeld: geheimhouding.
In de meeste octrooiwetten zijn n.l. be
palingen opgenomen, dat de uitvinding
nieuw moet zijn op het tijdstip van indie
ning. Heeft men dus zijn uitvinding reeds
in een tijdschrift of krant beschreven, of
in het openbaar tentoongesteld, dan is de
verkrijging van een bescherming onmoge
lijk.
Een uitzondering is het demonstreren
der uitvinding op een tentoonstelling, die
door de betrokken minister is erkend.
Men kan zijn uitvinding daar ongestraft
exposeren, mits men slechts binnen zes
maanden na de opening van de tentoon
stelling een aanvrage om octrooi indient
onder vermelding van de datum, waarop
men ter tentoonstelling de uitvinding ex
poseerde,
waarde.
IN HET KORT ZIJ thans nog geschetst,
hoe men een octrooi verkrijgt. Nadat men
zijn octrooigemachtigde uitvoerig omtrent
de uitvinding heeft ingelicht, stelt deze
een beschrijving met „conclusies" op, even
tueel met tekeningen. Tevens brengt hij
de andere stukken voor de indiening in
gereedheid, waarbij o.m. een door de aan
vrager ondertekende volmacht behoort.
Daarna heeft de indiening bij de Octrooi
raad plaats. Na een of twee dagen ont
vangt de aanvrager dan een officieel ont
vangbewijs, waarop behalve de naam van
de aanvrager, een nummer en de datum,
alsmede het uur. van indiening zijn ver
meld. Vervolgens wordt door een lid of
ambtenaar van de Octrooiraad nagegaan,
of de aanvrage nieuw is een uitvinding
bevat en enig technisch effect oplevert.
Het resultaat van dit ambtelijke onder
zoek wordt de aanvrager via zijn gemach
tigde medegedeeld. Daarna stelt de octrooi
gemachtigde in overleg met de aanvrager
een verweerschrift op. waarna soms nog
een officieuze bespreking of meerdere
briefwisseling kan volgen. Na het voor
onderzoek brengt de voor-onderzoeker
rapport uit aan de aanvraagafdeling van
de Octrooiraad. die dan spoedig daarna
een vergadering uitschrijft, waarin bij
aanwezigheid van de gemachtigde, oyer de
al- of niet-openbaarmaking wordt beslist.
Bij met-openbaarmaking kan men bij de
afdeling van beroep tegen deze beslissing
verzet aantekenen
Wordt tot openbaarmaking besloten, dan
ligt de beschrijving eventueel met bijbe
horende tekeningen gedurende vier maan
den in de leeszaal van de Octrooiraad voor
een ieder ter inzage Gedurende deze ter
mijn kunnen belanghebbenden bezwaar
schriften indienen. Worden geen bezwaar
schriften ingediend dan wordt het octrooi
na afloop van de termijn van vier maan
den verleend, en moet men tot instand
houding van ziin recht ieder jaar een
bedrag aan het Rijk betalen.
Toearegruiters in de Sahara.
deel van het dagelijks dieet en men kan
gerust zeggen, dat zonder de dadelpalm
het oaseleven niet mogelijk zou zijn.
EEN ANDER BELANGRIJK onderdeel
van die bestaansmogelijkheid is de ka
meel, het schip der woestijnen. Jammer
genoeg is er geen kameel aanwezig (wel
heeft men met het idee gespeeld, maar
het bleek alteveel moeilijkheden met zich
mee te brengen...) maar er is wel een
geprepareerde kamelemaag en die is op
zichzelf al een bezienswaardigheid. Die
maag is namelijk zo gelooid, dat hij van
perkament lijkt, en er zit een deurtje in.
waardoor men naar binnen kan loeren om
zo de compartimenten voor de waterop
slag te bekijken. Geen wonder dat het
óm die maag aldoor erg druk is. Verder
is er een soort surrogaatkameel van ijzer-
draad die een tentje op de rug torst, waar
in Sahara-dames plegen te reizen. Het is
een knus tentje van mooie geweven ta
pijtjes over stokken gespannen.
DAN ZIJN ER VOORBEELDEN van
tenten. Er is een mooie Toearegtent com
pleet met alles wat daar in hoort en dat
is heel wat, want dat zijn niet alleen alle
dekens en vloerkleden, maar ook de leren
tassen en zakken plus alle keukengerei en
vaatwerk voor de opslag van levensmid
delen en water. Totaal verschillend van
de Toearegtent is dan weer de gewone
nomadentent van geweven wollen banen.
Een verzameling prachtige foto's op zeer
groot formaat vult aan waar de fantasie
tekort zou kunnen schieten, en bovendien
is er een uitgebreide massa gebruiksvoor
werpen, van leer, van vezel, van steen en
hout. De voorwerpen zijn vaak verrassend
zuiver van vorm en mooi van kleur en
altijd heeft de doelmatigheid de maker
of maakster voor ogen gestaan, zodat ze
zonder kunstmatige „verantwoorde vorm
geving" altijd ten volle het aankijken
waard zijn.
HOE DE WOESTIJNBEWONER ge
kleed gaat is te zien aan een aantal als
het ware geschetste poppen, die de authen
tieke kleding dragen. En wie er zich over
zou verbazen dat die kleding zo volumi
neus is in tegenstelling tot onze eigen
summiere bekleding als het naar Holland
se begrippen warm is, die zou ik ter over
denking willen geven, dat veel losse kle
ren merkwaardig goed isoleren tegen de
woestijnhitte, waarbij vergeleken onze
eigen warmte een frisse koelte is, maar
ook dat met het vallen van de avond de
temperatuur in de woestijn kan zakken tot
beneden het vriespunt!
De moderne tijd is natuurlijk ook de
Sahara binnen gedrongen. Denken we al
leen al aan de olie, die overigens nog niet
heeft beantwoord aan de verwachtingen.
Er is een model van een olieterrein „er
gens" in Algerije, dat met zijn piepkleine
apparatuur in de ontzaglijke zandvlakte
een uitstekend beeld geeft van de einde
loze ruimte. Er staan daar ook een theo
doliet en de kop van een olieboor, en
vooral voor jongens is dit een heerlijke
afdeling.
Al met al is deze tentoonstelling er een,
die een bezoek dubbel en dwars waard
is Aangezien hij tot eind oktober geopend
blijft kan iedereen de kans waarnemen
om eens kennis te gaan maken met de
woestijn. Dus als u op een regendag in
de vakantie eens ten einde raad bent...
Amsterdam is vlakbij en de Sahara nu
ook.
De duistere pracht van een vijver in Zuid-Marokko.
AT IS TOCH EIGENLIJK een octrooi?" Deze vraag
wordt in weerwil van het feit, dat de Nederlandse Octrooi-
wet nu reeds bijna vijftig jaren in werking is, vaak nog ge
steld. En de vragers zijn de domsten niet. Hoevelen toch
praten over „wettig gedeponeerd" en „gepatenteerd", alsof
dit gelijkwaardige begrippen zijn, hoewel dit geenszins het
geval is. Doch bovendien gaan vaak de vruchten van geniale
invallen en ijverige onderzoekingen voor de uitvinder en
onderzoeker verloren ten gevolge van onbekendheid met
het onderwerp, waarover het onderstaande enige inlich
tingen zal verschaffen. Het is duidelijk, dat een uitvinder
aanspraak heeft op de voordelen, die met zijn uitvinding
zijn te behalen. Doch, zoals reeds in het bovenstaande werd
opgemerkt, het komt voor, dat de vruchten van een uit
vinding voor de uitvinder geheel, of grotendeels verloren
gaan, hetgeen niet had plaats gevonden, indien hij zich
vooraf op de hoogte had gesteld van de wettelijke be
palingen, die omtrent dit vraagstuk bestaan. Maar, zo zal
men opmerken, een uitvinding ontstaat soms plotseling
en men heeft dan vaak op dat moment geen gelegenheid,
zich de kennis meester te maken, die op dat ogenblik ver
eist wordt. Zeer juist. En het is ook niet de bedoeling, in
dit beknopte overzicht de lezer geheel in te wijden in alle
geheimen van het vak
HET BEGINT AL HEEL veelbelovend
met een Sahara-dorp. Daar men het uit
stekende idee had de vloer overal met
een dikke zandlaag te bestrooien (wat
aan dames met naaldhakken nog wel eens
een bedenkelijk gezicht wil ontlokken,
maar wat de expositie een heerlijke ge
luidloosheid geeft) er meteen de stemming
tussen de typische oasehuisjes, waarin
vage figuren bezig zijn met het werk van
alle dag. Een geweldige put met de hoge
stellage, waarmee men de emmers op
haalt, geeft idee van hoe de „waterlei
ding" in een oase werkt. De put is authen
tiek en werd vanuit Zuid Libië naar Am
sterdam gebracht. Evenals trouwens de
dadelpalmen, waarvan er ook een aantal
op de tentoonstelling aanwezig is, zij het
helaas in gedroogde toestand, wat geen
bezwaar is indien men over een beetje
fantasie beschikt. Die dadelpalm is een
onmisbaar onderdeel van het leven in de
Sahara en levert de grondstoffen voor een
oneidig aantal voorwerpen voor dagelijks
gebruik, van touw en matten tot hutten
en waterdichte potten en manden toe.
De dadel zelf vormt een belangrijk onder-
(Van onze weerkundige medewerker)
timi™<Kh,MENi1^ °NS LAN,D gelukkig niet veel natuurverschijnselen voor die
nJfiïlJlT P T vnensenlevens kosten, dit in tegenstelling met bepaalde weers
ontwikkelingen m het buitenland waar tornado's, tropische regens aardverschui
rS ZTh, enZ Vataki Veel iacht°tters eisen- Onweersbuien in d'e zomer, vooral
wanneer deze buien actief zijn, kunnen gevaren met zich mee brengen. In de eerste
de blïkZZ' TetZtu r laUd gemiddeld een 6 tot 'O personen dodelijk door
de bliksem getroffen en ook de zware rukwinden of windhozen die, zoals tijdens de
onweders van 12 en 14 juli kunnen ook slachtoffers eisen. Veel schade kunnen de
aanvHchten° 0Tne B wolkbreukochtige regens en niet zelden vallende hagelstenen
WANNEER ER TIJDENS
een onweersbui schade
wordt aangericht door de
wind dan wordt er meest
al van een windhoos ge
sproken. Een windhoos
kenmerkt zich door een
vaak duidelijk zichtbare
zwarte slurf die onder uit
een wolk komt, vaak
niet... maar soms wel
de aarde bereikt en dan
grote vernielingen kan
aanrichten omdat in de
slurf van de hoos een va
cuum voorkomt met dus
in het centrum een lage
luchtdruk. Passeert deze
slurf nu een huis dan zal
dit als het ware van bin
nen uit exploderen daar
op dat moment de lucht
druk binnen veel hoger is
met als gevolg dat de
dakpannen door de lucht
vliegen en soms het hele
dak van het huis of de
schuur wordt gelicht.
Daarnaast komt in de
slurf van een windhoos
(het is een miniatuur tor
nado zoals die dikwijls in
Amerika voorkomen) een
luchtbeweging voor. Men
kan aan de aangerichte
schade en ontwortelde bo
men meestal wel zien of
de schade door een hoos
is veroorzaakt. De bomen
zijn vaak duidelijk afge
draaid en liggen meestal
niet in dezelfde richting.
Over het algemeen mag
gesteld worden dat de
schade door een hoos aan
gericht groter is dan die
door zeer zware rukwin
den veroorzaakt.
Tijdens het onweer van
woensdag 12 juli j.l. was
er boven ons land zowel
sprake van hier en daar
een hoos (met slurf) als
ook van zeer zware val
winden.
DEZE VALWINDEN
ontstaan doordat aan de
voorkant van de bui grote
hoeveelheden warme lucht
opstijgen. Deze lucht koelt
af naar mate zij opstijgt.
Er ontstaan vrij snel wol
ken en regendruppels en
in korte tijd treedt een zo
sterke afkoeling op, waar
door de lucht niet alleen
kouder maar ook veel
zwaarder wordt, dat deze
lucht niet zelden met een
snelheid van 80 a 100
kilometer per uur in de
richting van de aarde
terugvalt en hier welis
waar niet verticaal maar
wel snel uitstroomt met
rukwinden die niet zelden
de 120 kilometer per uur
bereiken. Bomen worden
nu niet afgedraaid maar
vallen met wortel en al
om. Kortom alles ligt in
één richting en er is dui
delijk sprake geweest van
een abnormaal hevige
windstoot en niet van een
draaiende luchtbeweging
zoals de hoos die geeft.
De zuigkracht van een
windhoos is onvoorstel-
Laar. Benoorden Bode
graven lichtte de hoos van
woensdag 12 juli nog een
wagen met hooi van de
grond en bij Nieuw Bui-
nen (Dr.) gingen 200 kip
pen met hok en al een
luchtreis maken. Een bij
zonder zware windhoos
kan de allure van een cy
cloon of tornado aanne
men zoals die op 10 augus
tus 1925 boven Oost-Ne
derland voorkwam en het
dorp Borculo teisterden.
