Neem het uw winkelier met n &cM Kennedy vecht voor zijn hulpprogramma NEDERLAND EN DE KLEINE NAVO-PARTNERS DOOR DR. R. VAN EGMOND Wereldnieuws j r Van dag tot dag Vijf kinderen vermist na scheepsbotsing ^Praatótoel Congres weinig toeschietelijk Op de VRIJDAG 18 AUGUSTUS 1961 >- Advertentie Kerkelijk nieuws Hij kan er echt niets aan doen dat u niet steeds volop Peter Stuyvesant bij hem kunt kopen. De medewerkers in onze fabrieken doen al het mogelijke (en soms het onmogelijke) om aan de steeds groter wordende vraag naar Peter Stuyvesant te kunnen voldoen. Toch kan het gebeuren, dat de voorraad van uw winkelier ontoereikend is. Wanneer u dus een enkele keer teleurgesteld wordt, verwijt hem dit dan niet; wij hebben hem dan niet tijdig voldoende Peter Stuyvesant kunnen afleveren. Oostduitse vluchtelingen Proces in Seoel tegen opperofficieren De „onbeschofte en aanmatigende brief" van de Westberlijnse burgemeester Brandt aan president Kennedy (zoals de Washing ton Daily News die brief terecht heeft ge noemd) is gelukkig ook in West-Duitsland zelf niet zonder kritiek gebleven. Met name de minister van Defensie, Strauss, heeft Brandt verweten dat hij geen overleg met bondskanselier Adenauer heeft gepleegd over het schrijven van die brief (wat Adenauer hem dan stellig zou hebben ont raden) en hem ook duidelijk gemaakt dat't onder beschaafde mensen in het algemeen en onder staatslieden in het bijzonder als ongemanierd wordt beschouwd, het ver zenden van zo'n brief met veel ophef in het openbaar aan te kondigen. Daar kan Brandt het voorlopig mee doen. Ook andere politieke leiders, zoals minister Erhard en het parlementslid Mende, hebben gewaar schuwd tegen onverantwoordelijke acties. Het is prettig dat er dus ook Duitsers in belangrijke functies zijn, die een ander ge luid dan sabelgerammel kunnen laten horen. De zogenaamde „christen-democratische" studenten (blijkbaar noch goede christe nen, noch goede democraten) die van een neurotisch verlangen naar het vallen van de eerste atoombommen op hun vader land blijk hebben gegeven door een „Chamberlain-paraplu" naar Kennedy te sturen, zouden nu ook eens door de West- duitse overheid op hun nummer moeten worden gezet. Hun vlegelachtige streek hebben zij vermoedelijk uitgehaald in de overtuiging dat zij daardoor niet nog een paar extra „Schmisse" zouden oplopen, in tegenstelling tot wat hun van minder democratische autoriteiten te wachten zou hebben gestaan. Maar zowel de aanmatigende brief van Brandt als de vlegelachtigheid van de Bon ner studenten kunnen hun goede zijde hebben. De Amerikaanse politici en het Amerikaanse publiek zijn er nu tenminste weer eens aan herinnerd, dat er in Duits land nog altijd heel wat onbezonnen heet hoofden wonen, die de Verenigde Staten graag tot een onverantwoordelijke poli tiek zouden willen drijven, al was het alleen maar terwille van een persoonlijk succes bij de komende Westduitse verkie zingen. Die herinnering, op dit ogenblik, kan heel nuttig zijn. Ned. Herv. Kerk rtrto?. I 'i Beroepen te Zoetermeer (2de pred.pl.) C. 'Vos te Bennekom. Geref. Kerken Beroepen te Hijum-Finkum J. Rowaan, kand. te Zeist. novBuor nwmtxtm AUGUSTUS 1961 ötuyvesant HET INTERNA T I O N A L E PASPOORT TOT ROOKGENOT HAMBURG (UPI) Op de Elbe zijn vandaag een Poolse vrachtboot en een Brits zeiljacht met elkaar in botsing ge komen. Vijf kinderen die zich aan boord van het jacht bevonden, worden vermist. Het Poolse schip, de 7697 ton metende Kilinski, trof de Tammy Noris in de aan legplaats Brunsbüttelkoog. Het jacht zonk meteen. Drie volwassen opvarenden van het jacht werden opgepikt door een passe rend schip, maar de kinderen van twee tot vijftien jaar werden niet gevonden. Pa trouilleschepen en een helikopter zijn naar de kinderen op zoek. DUSSELDORP (UPI) Westduitse functionarissen van de arbeidsbureaus en het bedrijfsleven hebben berichten uit bui tenlandse bladen ontkend als zouden de buitenlandse werkkrachten in een deel van het land ontslagen worden om plaats te maken voor Oostduitse vluchtelingen. In geheel West-Duitsland is er voor iede re werkeloze een keus uit vijf betrekkin gen, ondanks de import van meer =dan 500,000 buitenlandse arbeidskrachten. Functionarissen van het bedrijfsleven hebben er op gewezen dat het opnemen van de gevluchte Oostduitsers in de West duitse arbeidsmarkt geen enkele moeilijk heid zou opleveren. WASHINGTON (UPI) President Ken nedy is gisteren aandringend op de steun va?n beide regeringspartijen in deze „moeilijke uren" een keihard gevecht begonnen teneinde de bevoegdheid voor het verstrekken van hulp aan het buiten land op lange termijn te redden, waarzon- Tot ons niet geringe ge noegen lazen wij dezer dagen, nu er zo weinig tot genoegen stemmend nieuws is, dat de woordvoerder van het Neder landse Ministerie van Buiten landse Zaken verklaard had dat de zaak van de sluiting van Oost-Berlijn voor vluch telingen die naar het Westen wilden, in de eerste plaats een zaak was voor de vier mogendheden die het pact van Berlijn hebben gesloten en niet van Nederland, dat geen partij is tot dit verdrag. Na tuurlijk betekent dit niet dat ook Nederland niet begaan zou zijn met het lot van mensen die tegen hun wil worden op gesloten in wat heet de Duit se Demokratische Republiek, doch het is goed op dit uur de verantwoordelijkheden voor wat daar gebeurt goed ge scheiden te houden, en zoals wij onlangs ook in deze kolommen hebben uiteenge zet verantwoordelijk is Nederland in genen dele en wij mogen na deze verklaring nu inderdaad hopen dat Ne derland zich ook niet verant woordelijkheden zal laten op schuiven die het nimmer heeft aanvaard. Die positie heeft Nederland gemeen met alle landen die wel worden aangeduid als de kleine NAVO-partners en waar een gemeenschappelijke posi tie bestaat, daar is plaats en aanleiding voor gemeenschap pelijk overleg. Een overleg dus, waarvan de drie grote Westelijke mogendheden die wel rechtstreekse verantwoor delijkheden hebben in Ber lijn, zijn uitgesloten. De kleine NAVO-partners worden op de vrijwel perma nent geworden zittingen van de NAVO-raad ingelicht door grote heren van de Grote Drie over wat er alzo aan de hand is en wat er door hen is be sproken met de Russen maar men kan toch nauwelijks zeg gen dat deze groten zich aan de kleinen veel gelegen laten liggen. Het is meer een op voeding in de zin van „child ren should be seen but not heard". Van een consultatie vooraf is slechts zelden spra ke, wat betekent dat meestal de gesprekken waarvan ons wel en wee kan afhangen, worden gevoerd zelfs zonder dat de kleine NAVO-partners de gelegenheid hebben gehad om op te komen voor de speci fieke belangen welke toch ook zij hebben. Wie tot de kleine NAVO- partners behoren? De Bundes- republik kan men er gevoeg lijk buiten laten; deze is zelf te zeer betrokken bij het Ber- lijnse vraagstuk dan dat haar belangen in deze identiek zouden zijn met die van lan den als Nederland, België, Portugal, Noorwegen of Dene marken om niet te spreken van Griekenland en Turkije. Bovendien heeft, juist door haar speciale positie, de Bun- desrepublik wèl voortdurend het qor van de Grote Drie en tenslotte zou zij zich waar schijnlijk gegriefd gevoelen door te worden aangezien voor slechts een kleine NAVO- partner en een uitnodiging tot vragen of de kleine NAVO- partners. als één groep optre dend, wel enige invloed op het wereldgebeuren kunnen doen gelden. Natuurlijk zou het ver keerd zijn, die invloed te overschatten, maar aan de an dere kant is het evenmin goed om van te voren al te zeer uit te gaan van de eigen on belangrijkheid. Oók Neder landse troepen hebben blijk baar voor de NAVO een zeke re waarde, want hoe zouden wij anders de druk van gene raal Norstadt op het Neder landse kabinet kunnen ver klaren om de troepen deze zomer wèl in La Courtine te laten oefenenen en ze niet zo als het kabinet kennelijk wil- om het Europese continent te bevoorraden wanneer onver hoopt de vele meer Noorde lijk gelegen havens van de daar gelegen kleine NAVO- landen en die van Frankrijk buiten gebruik zouden komen. Waren de kleine NAVO- partners dus in één groep ver enigd, dan zou daarvan kunnen wij verzekerd zijn met die groep als geheel wel degelijk rekening worden ge houden. De Grote Drie, en ook West-Duitsland en Italië, zouden aan de andere kant van een dergelijke groepering niets te vrezen hebben, want de loyaliteit juist van de klei ne NAVO-partners is steeds buiten kwestie geweest; Ne- overleg met deze groep van landen mogelijk danook van de hand wijzen. Mede in het geval van Italië lijkt het wijs om dit land niet te trachten in de kring van kleine NAVO- partners te halen, ook Italië verkeert in een bijzondere po sitie en is tegelijk onafhanke lijk en belangrijk genoeg om zelf rechtstreekse besprekingen te voeren zowel met de Rus sen als met de Grote Drie. Wat hierna overblijft, zijn onbetwistbaar de kleine part ners van de NAVO ieder op zichzelf zo onbelangrijk dat Kennedy wel nooit naar hun hoofdsteden zal reizen en dat Chroesjtsjev niet eens probeert hun staatshoofdsteden of ministerpresidenten uit te nodigen voor een bezoek aan Moskou. Maar met elkaar vertegenwoordigen zij een ze kere macht, die even goed ontzien zou moeten worden als bij voorbeeld Italië. Mits zij maar optraden als een macht, of althans als een groep van landen met over eenkomstige belangen. Men zal zich misschien af- de, thuis bij de hand te heb ben? En de ligging van Neder land heeft onmiskenbare stra tegische betekenis, met de Rijnmond als een uiterst waar volle toegangspoort tot het Continent. Hetzelfde is het geval met België, dat in Antwerpen een andere belangrijke basis heeft voor bevoorrading van troepen die veel van overzee moeten ontvangen. En ook het Bel gische leger versterkt het niet al te grote troepen-potentieel van de NAVO. Van de andere kleine NAVO-partners hebben Noorwegen en vooral ook De nemarken bijzondere beteke nis door hun ligging; zoals in zo menige oorlog in het ver leden zouden de straten van de Sont ook hoogst belangrijk zijn in een conflict met de Sovjet-Unie, grotendeels aan gewezen op de havens langs de Oostzee. Griekenland en Tur kije bieden de gelegenheid om zo nodig de Zwarte Zee af te sluiten en ook dit is voor de NAVO van niet geringe stra tegische betekenis. Portugal tenslotte biedt een laatste kans derland, België en Portugal hebben dit elk op hun beurt bewezen toen zij op de, meest pijnlijke wijze moesten erva ren dat Amerika hen in geen enkel opzicht ontzag bij de li quidatie hunner koloniale be langen, of in het geval van Portugal bij de pogingen om die liquidatie tegen te gaan. Welke de grootste gemeen schappelijke belangen van alle kleine NAVO-landen zijn? In wezen geen andere dan die van de mensheid als geheel: behoud van de vrede. Het ligt in het wezen van kleine lan den, voorzichtiger te zijn dan grote landen en voorzichtig heid is een deugd waarvan de NAVO veel voordeel kan heb ben wanneer zij gepaard wordt aan vastberadenheid. Van die vastberadenheid lezen wij da gelijks in onze bladen; zij is nodig tegenover de commu nistische landen en de rege ringen van de kleine NAVO- landen zien dit evenzeer in als die van de grote. Wat de voorzichtigheid van de grote NAVO-landen betreft, daarop zijn wij heel wat minder ge rust dan op hun vastberaden heid. Engeland en Frankrijk zijn enkele jaren geleden het avontuur van Suez begonnen en een Frans machtsvertoon als dat van Bizerta zal de kleine NAVO-partners be paald niet de overtuiging heb ben kunnen schenken dat Suez het allerlaatste avontuur was. Wat Amerika betreft, vernemen wij uit de Sunday Times dat men er thans open lijk spreekt van een herha ling, met betere voorberei ding, van de inval op Cuba welke in het afgelopen voor jaar de wereld in rep en roer bracht. Ook lezen wij tegelij kertijd dat guerrilla-troepen, opgeleid door Amerikaanse mi litairen, vanuit Zuidelijk Viet nam communistisch gebied zijn binnengevallen. Al deze acties zijn uitermate geschikt om te leiden tot de ernstigste internationale verwikkelingen en zij zijn, in tegenstelling tot de moeilijkheden rondom Ber lijn, niet van communistische doch van Westerse makelij. Wanneer de NAVO inderdaad wil zijn waarvoor zij is opge richt, namelijk een schild ter verdediging van de democra tische wereld tegen commu nistische aanvallen, met een defensief en niet offensief ka rakter, dan passen aan de Westerse kant geen infiltra ties van guerrilla's in Noord- Vietnam en geen invasies op Cuba. Weliswaar vallen beide acties, technisch gesproken, buiten het gebied van de NAVO, maar elke uitbreiding van de aldus geprovoceerde conflicten zou een toestand scheppen waarbij ook voor de NAVO-landen buiten Amerika het oorlogsgevaar zeer reëel zou worden. De kleine NAVO- landen, als groep verenigd, zouden volkomen gerechtigd zijn van hun grote partners te verlangen, niet door dergelijke acties voor een serie kwalijke faits accomplis gesteld te worden. Een groepering van de kleine NAVO-partners behoeft geens zins star van karakter te zijn; desnoods zou het voldoende zijn wanneer er tussen deze landen onderling een reeks consultaties plaats vond, waar na één gemeenschappelijke „spokesman" zou moeten wor den aangewezen voor het con tact met de Grote Drie. En een ideale „spokesman" zou de voormalige secretaris-gene raal van de NAVO, Paul- Henri Spaak, zijn. OOr qtlr: der zijn buitenlandse hulpprogramma ont kracht is. Het Huis van Afgevaardigden heeft dit omstreden punt gisteren in een voorlopige hoofdelijke stemming met 197 tegen 185 stemmen verworpen. Kennedy's plannen stuitten ook in de Senaat op weerstand. In een verklaring drong Kennedy er op aan dat de afgevaardigden het bewijs moesten leveren dat: „deze natie nog steeds eensgezind is in haar vastbesloten heid, haar verantwoordelijkheden te dra gen en de verspreiding van het communis me en het castroïsme met alle beschik bare middelen tegen te houden," door hun negatieve houding van gisteren onmiddel lijk te wijzigen. De verklaring luidde verder: „Nu mi nister van Financiën Dillon op het punt staat onze belofte aan Zuid-Amerika voor hulp op lange termijn te ondertekenen, nu Azië en Afrika zweven tussen economische ontwikkeling en volledige ontreddering, nu Kroesjtsjev de westelijke mogendheden voortdurend in het oog houdt en wacht op het eerste teken dat onze vastberadenheid slinkt, kan ik onmogelijk geloven dat de onpartijdige steun, die deze plannen altijd hebben gekregen op dit kritieke moment zou wegvallen." „Acht jaar lang", aldus Kennedy, „heb ben de democraten in het Congres presi dent Eisenhower op overweldigende wijze gesteund waar het belangrijke stemmin gen betrof over buitenlandse politiek en hulpprogramma's. Het is noodzakelijk dat deze onpartijdigheid in dit kritieke uur in 's lands geschiedenis gehandhaafd zal blijven." In het Huis van Afgevaardigden kwam het plan om voor vijf jaar geldleningen te verstrekken in moeilijkheden door een amendement van de Republikeinse afge vaardigde Saund, lid van de commissie voor de buitenlandse aangelegenheden. Hij zei, dat Kennedy's plan de mogelijk heid inhield dat Amerika gelden zou ver strekken aan landen, die het later de rug zouden toekeren. Indien dit amendement definitief wordt aangenomen, behoudt het Congres zijn recht de te verstrekken be dragen jaarlijks goed te keuren. De Amerikaanse Senaat heeft gisteren besloten, dat geen Amerikaanse hulp meer zal worden gegeven aan landen die naar het oordeel van president Kennedy onder invloed van een communistische beweging staan. Het betreffende amende ment was een verwatering van een eerder ingediend voorstel, waarbij ook Polen en Joegoslavië werden uitgesloten van Ameri kaanse hulp. SEOEL (UPI) In de Zuidkoreaanse hoofdstad Seoel is vandaag het proces be gonnen tegen drie legerofficieren die zich hadden verzet tegen de staatsgreep van het leger op 16 mei. De drie opperofficie ren, gewezen commandanten van onderde len van het Zuidkore&anse leger, zijn be schuldigd van het verraden van de plannen voor een staatsgreep aan de toenmalige chefstaf van het Zuidkoreaanse leger, lui tenant-generaal Tsjang Do Yoeng. Krach tens de speciale wet die de junta in Seoel kort na de staatsgreep heeft uitgevaar digd, kunnen de drie beklaagden de dood straf krijgen. De drie officieren hebben de tenlastelegging ontkend. Verdienstelijk „Kent gij uw eigen land?" vraagt dr. Van Egeraat nu al enkele televisieseizoe nen lang en steevast homt hij tot de con clusie, dat zulks in genen dele het geval is. Dat geeft hem natuurlijk de ongezochte gelegenheid, een volgend seizoen maar weer opgewekt opnieuw te beginnen. Hij doet dat uiteraard niet gratis, waar hij groot gelijk in heeft; doch weet dr. Van Egeraat wel dat er een stukje Nederland se grond bestaat waar de mensen inder daad voor niets en niemendal werken? Dat stukje Nederlandse grond is een heel merkwaardig oord. Er rijden maar heel weinig auto's, doch dat komt omdat de wegen er zo slecht zijn. Ja, er zijn zelfs bijna geen wegen. En wat heeft de Nederlandse regering nu klaargespeeld? Zij heeft het op een of andere slimme manier voor elkaar gekregen, dat de plaatselijke bevolking van dat stukje Ne derland zelf de wegen aanlegt, zonder er zuurverdiende belastinggelden voor te tou cheren. De dorpsbewoners in dat stukje van ons koninkrijk hebben gezegd: „auto wegen moeten er komen, want anders kun nen de auto's niet rijden. En aangezien wij het naar vinden dat autorijdende Ne derlanders uit andere streken ons niet kun nen komen bezoeken, zullen wij zelf de handen uit de mouwen steken." En zo zijn ze met hun allen bezig een hele lange, goede autoweg aan te leggen zonder loon te vragen. Het enige wat ze vragen is een werkbroek en voeding. Dat heeft onze regering een redelijke eis gevonden. Men kan tenslotte niet verlangen dat die mede burgers ook nog met lege magen en blote lijven dagelijks op hun werk verschijnen, of hun familiebezit verkopen om naar de kruidenier te kunnen gaan. Maar intussen vordert die autoweg prachtig en het zal voor ons een genot ijn, daar straks overheen te rijden, toe gejuicht door de opgetogen dorpslieden langs de berm. Dr. Van Egeraat is intussen brandend nieuwsgierig geworden. We mogen de arme man niet langer in het onzekere laten: die autoweg loopt van Waigo naar Teminaboean op Nieuw Guinea. En een klein aantal Papoea-voormannen, dat zich bizonder verdienstelijk heeft gemaakt zon der verdiensten, krijgt nu de grote zilve ren ster voor trouw en verdienste; drie andere, minder verdienstelijke mannen ontvangen een iets kleinere ster. Zo gaat dat in dit stukje Nederland. Leuk toch wel, niet? Waar die Papoea's hun ster op moeten vastspelden, is een vraag die de Nederlandse regering nog be studeert. Misschien zegt Den Haag voorzichtig kunnen er mettertijd nog een beperkt aantal halfhemdjes af. Maar uiteraard moet ervoor worden gewaakt, dat de nieuwe weg niet dl te duur wordt R. Agteran Genoeg. De 14 jarige Roger Kenny uit Oldham, Engeland, heeft gisteren de zes jarige Bobby Hoy, zoontje van de buren, uit een naburige vijver gered. Dat was voor de derde maal in twee jaar. Toen Bobby uit het ziekenhuis kwam, waar geconstateerd was, dat hij het avontuur zonder nadelige gevolgen had overleefd, stond Roger hem op te wachten met de woorden: „En nu moet het uit zijn. Ik ga je leren zwemmen". Cholera. Blijkens een officiële bekendma king in Hongkong is de Britse Kroonko lonie besmet verklaard met cholera. Men heeft ontdekt, na zorgvuldige proe ven, dat reeds drie mensen aan deze ziekte zijn gestorven en dat verscheidene ziekenhuispatiënten aan cholera lijden. De ziekte is begonnen in vissersdorpjes langs de kust. De autoriteiten zijn be gonnen aan een innoculatie-programma. Dit programma is ingezet in de vissers dorpen. Het is maar de vraag of men snel genoeg kan optreden om te voor komen, dat de ziekte zich verspreid in de eivolle volkswijken en havens. Ten hemelopneming. Het afgelopen week einde dat in Italië eindigde met de feest dag van Maria ten hemelopneming (vijf dagen vrij dus) heeft een tol geëist van 86 doden bij 2.041 verkeersongelukken. Het hoogste aantal ongelukken gebeurde zaterdag: 507 met 29 doden. Op die dag reden 3.373.136 voertuigen over de we gen van Italië. De volgende dag, zondag, nam het aantal voertuigen af en gebeur den er 466 ongelukken met 13 doden. Op de 14de werden elf personen gedood en gebeurden er 363 ongelukken. Op Maria Hemelvaartsdag kwamen 19 personen om het leven terwijl 350 ongelukken wer den geteld. Op de 16de toen velen van hun vakantie terugkwamen, reden er 3.586.064 voertuigen over de wegen, en werden 355 ongelukken met 14 doden ge teld. De politiemacht van Italië was druk in de weer en beleefde zelf 12 on gelukken. Zij zwaaide 65.222 automobi listen op de bon. In actie. De berg Asoema, Japans hoog ste en meest actieve vulkaan, is begon nen te werken, en heeft de stad Kaoeri- zawa overdekt met stof en as. Volgens de eerste berichten zouden doden zijn te betreuren. De berg Asoema is 8200 voet hoog. Hij ligt in midden Japan op het voornaamste eiland Honsjoe ten noordwesten van Tokio. Bij een uitbar sting van de Asoema in 1783 werden dui zenden mensen in de omgeving gedood. Nu volgt het beerpraatje. De Grizzly-be- ren die in vrijheid in het grote Nationale Park van Yellowstone in de Ameri kaanse staat Wyoming leven, zullen aan een plastieken band om hun hals een zeer klein radiozendertje krijgen waardoor hun aanwezigheid tot op verscheidene ki lometers afstand kenbaar zal zijn. De maatregel is bedoeld om deze dieren, die aan het uitsterven zijn, te beschermen. Bordjes verhangen. Tijdens een stieren gevecht in Jimena de la Frontera in de Spaanse provincie Cadix is donderdag middag een gedeelte van de geïmprovi seerde tribunes op het gemeentelijke voetbalveld ingestort, in een val van ver scheidene meters honderden toeschou wers meesleurend. Drie mensen kwa men om het leven en een vijftiental zwaar gewond. Meer dan honderd moes ten in ziekenhuizen worden opgenomen, twee honderd personen werden ter plaat se behandeld. Onder de doden bevond zich een kind van vijf jaar. De dochter van premier Macmillan, mevr. Catheri ne Amery werd licht gewond.

Krantenviewer Noord-Hollands Archief

IJmuider Courant | 1961 | | pagina 3