DE TIENDE MAN" van Chayefsky
Cabaret in „Tingel-Tangel"
HOPEN
mllMl
mnsansEnnssammEmzsnm
Het K.R.O-winterprogramma
voor radio en televisie
Gave voorstelling door Ensemble
Orgelconcert door
Piet Kee
Nederlandsche Bachvereeniging
opende reeks jubileumconcerten
r
MAANDAG 25 SEPTEMBER 1961
Gevolg van rassenhaat
Kerkelijk nieuws
"A:
GAY, GAY SIXTIES
Het weekeinde
Beeldschermer
De radio geeft dinsdag
7 elevisiefirogrnmma
De negen Muzen
m
HET OP HEDENDAAGSE WIJZE voortborduren op een oud stramien om
op die manier een moderne, psycho-avialvtische verklaring te geven voor ver
schijnselen en personen uit het vóór-freudiaanse tijdperk, is een thema waarvan
toneelschrijvers herhaaldelijk dankbaar gebruik hebben gemaakt. Max Frisch
leverde ons een op deze wijze uitgeanalvseerde Don Juan-figuur („Don Juan
oder die Liebe zur Geometrie en John Osborne's jongste stuk determineerde
Luthers verzet tegen de kerk als een „Vaderprotest" van iemand met ingewand-
stoornissen. Ook de Pools-Amerikaanse schrijver Paddy Chayefsky heeft nu zijn
bijdrage op dit terrein geleverd. Hij betrekt een middeleeuwse orthodox-joodse
legende in de sfeer van de moderne psychiatrie.
In zijn toneelspel
„De tiende man" ma
ken we kennis met
'n krankzinnig meis
je, waarvan een klein
groepje uit Oosteuro
pa afkomstige Joden
in New York, ge
looft dat zij bezeten
is door een „dybbuk",
de ziel van iemand
die geen rust kan
vinden. De psychia
ters die het meisje
behandelen komen
echter met een meer
nuchtere verklaring:
schizofrenie.
Het dooreenweven
van de gedachten-
gangen en conclusies
van dit oude en nieu
we „geloof" is dan de
hoofdopzet van het
stuk, en dat Chayefs
ky daar op handige
en overtuigende wijze
in geslaagd is, staat
als een paal boven
water. Hij laat de arts
van het meisje bij
voorbeeld zijn goed
keuring hechten aan
de rituele uitdrij-
vingsceremonie van
de dybbuk omdat hij
van mening is dat die
als „shocktherapie"
een gunstige uitwer
king zou kunnen heb- P
ben. Het bezeten
meisje vindt haar te
genhanger in een jonge Amerikaanse ad
vocaat, die eveneens zonder succes
in psychiatrische behandeling is, maar die
dan op zijn bzeurt bezeten blijkt van een
dybbuk, de eigentijdse dybbuk van cynis
me en levenswalging. Een mooie theater
vondst is dan aan het eind van het stuk,
dat de ceremonie van de dybbuk-uitdrij-
vin,g niet het meisje genezen blijkt te heb
ben, maar de jonge man die zichzelf op dat
moment hervindt in een nieuwe levensaan
vaarding.
TOCH KLINKT DIT TYPISCH Ameri
kaans grasduinen in de psychiatrie voor
Europese oren altijd nog wat ongebruike
lijk. We zijn hier nog niet zo ver om alge
meen aan te nemen dat iemand die zich
niet laat analyseren wel een beetje gek
moet zijn.... Maar als we ons heenzetten
over het bezwaar van die steeds voelbaar
blijvende psychoanalytische instelling dié
we ons ook uit Chayefsky's „Marty" her
inneren. dan blijkt er in het stuk heel veel
te waarderen. Het milieu van deze ortho
doxe Joden is fijn en met veel gevoel voor
humor getekend, zoals ze daar als halfaan-
gepaste Amerikanen en toch ook half als
vreemdelingen in eigen land rondlopen,
hetgeen zich onder meer uit, in eindeloze
discussies over de te volgen routes in de
ondergrondse.
En passaont voegt de schrijver hier ook
een brokje satyre op de Amerikaanse
samenleving in, als hij de rabbijn uiteen
laat zetten dat een Joodse gemeente in de
States alleen maar bloeien kan als er toneel
en Bingo gespeeld wordt en men regel
matig bridgedrives en fancy-fairs organi
seert.
EEN GEBREK in de constructie van het
stuk leek ons bij de première zaterdag
avond in de fraaie Tilburgse Schouwburg,
dat de expositie wel heel veel tijd in beslag
neemt. Eigenlijk zijn we pas aan het eind
van het tweede bedrijf geheel van de situ
atie en het milieu op de hoogte. Enerzijds
is dat het gevolg van onze onbekendheid
Morgen, 26 september, geeft de stads-
organist Piet Kee een concert op het Mül-
lerorgel in de Grote- of Sint Bavokerk,
aanvang 20 uur. Het programma vermeldt
van Carl Philip Emanuel Bach (1714—1788)
Fantasie en fuga in c. kl. t.; van Johann
Pachelbel (16531706) Aria Sebaldina; van
Joh. Seb. Bach (16851750) Nun komm'
der Heiden Heiland. Wachet auf ruft uns
die Stimme; van Meck Concerto (Allegro-
adagio-allegro), voor orgel bewerkt door
Johann Godfried Walster (16841748); van
Marius Monnikendam (geb. 1896) Toccata;
van Arthur Honegger (18921955) Choral;
van Hugo Distier (19081942) Chaconne
„Nun komm' der Heiden Heiland".
ARCHITECT WITTOP KONING
OVERLEDEN
Te Leiden is in de leeftijd van 83 jaar
overleden de architect A. R. Wittop Ko
ning. Hij heeft bekendheid gekregen door
talrijke restauraties, onder meer van de
Menkemaborg te Uithuizen en verschei
dene kerken en torens, te Noordwolde, Be-
dum, Loppersum en Opwierde. Voor zijn
verdienstelijke werk voor de gemeenschap
is de heer Wittop Koning in 1953 geëerd
met de culturele prijs van de provincie
Groningen. In 1950 werd hij benoemd tot
officier in de orde van Oranje-Nassa'u.
Maandag 25 september heeft de crematie
plaats te Westerveld, in Velsen.
DE KENNEMER KUNSTKRING SPEELT
„MIJN ZOONS"
De Haarlemse toneelvereniging „De Ken-
nemer Kunstkring", opent woensdag 27
september haar nieuwe winterseizoen met
een toneelvoorstelling in de Stadsschouw
burg. Opgevoerd wordt „Mijn zoons", to
neelspel in drie bedrijven door Arthur Mil
ler, in de Nederlandse vertaling van Jan
Velzeboer. De regie is van de heer Fons
Jansen. Met deze opvoering neemt de ver
eniging tevens deel aan het provinciaal
Landjuweel in Noordholland; ook dit jaar
weer uitgeschreven door de Nederlandse
Amateur Toneel Unie (N.A.T.U.).
Sigrid Koetse en Maxim Hamel in
„De tiende man".
met de sfeer en de gebruiken in een derge
lijke gemeenschap anderzijds had de op
zichzelf bijzonder verzorgde regie van Karl
Guttmann sommige onderdelen van de
Prinses Irene heeft zaterdagavond in
de Tilburgse Stadsschouwburg de
Nederlandse première bijgewoond van
„De tiénde man", een toneelspel van
Paddy Chayefsky, uitgevoerd door
„Ensemble". Tijdens de pauze werden
de acteurs en actrices aan de Prinses
voorgesteld. V.l.n.r.: Prinses Irene,
Sigrid Koetse, Jan Retel en Maxim
Hamel.
handeling, bijvoorbeeld de erediensten, wel
zo tot in details uitgesponnen, dat men
soms minutenlang alleen maar Hebreeuws
te horen kreeg. Voor een jong en sterk in
samenstelling wisselend gezelschap als En
semble had regisseur Guttmann een op
merkelijk hoog spelpeil bereikt. Hij be
schikte gelukkig over een aantal acteurs
die met dit Joodse milieu bijzonder ver
trouwd zijn als Sylvain Poons, Johan Bos
kamp, Lex Goudsmit en Dik Scheffer, die
kostelijke portretten leverden van deze
Oosteuropese Amerikanen. Vooral Bos-
kampmaakte er iets heel moois van en
kamp maakte er iets heel moois van en
herinnerde) zaal een apart lachsucces je
toen hij meldde dat hij vroeger „in textiel"
geweest was. Lucas Wensing kon in hun
midden, ook door een nog onvoldoende rol-
kennis, zijn mijnheer Alper niet geheel
waar maken.
MAXIM HAMEL als de, jonge psycho
paat en advocaat voerde zijn stijl van un
deracting ditmaal misschien wel iets te ver
door en Jan Retèl had moeite om uit zijn
pover van tekst voorziene personage een
©ave figuur te kneden. Sigrid Koetse heeft
de buitengewoon moeilijke „dubbelrol" van
schizofrene meisje bijzonder fraai gestalte
gegeven terwijl kleine gave prestaties wer
den geleverd door Wim van den Heuvel en
Chris Baay. Het vooral zeer bruikbare de
cor van Joseph Carl betekende de gehele
avond een belangrijke steun voor de sfeer
van de opvoering. Er is bijzonder hartelijk
en langdurig geapplaudisseerd, onder an
dere tot vier maal toe voor prinses Irene
die de feestelijke voorstelling bijwoonde.
Hans van den Bergh
NEW YORK (UPI) Een veertienjarig
Amerikaans negermeisje is zaterdag naar
Moskou vertrokken om er te studeren aan
scholen die beter zijn dan die in de Ver
enigde Staten, aldus de ouders.
Huldah Clark, volgens haar onderwij
zers in haar geboortestad Newark, New
Jersey, een leerling met een intelligentie
peil boven het gemiddelde, wordt finan
cieel in alles tegemoet gekomen door de
Russische regering.
De ouders van Huldah Clark, de heer en
mevrouw William Clark, hebben de reis
van hun dochter sinds oktober 1960 voor
bereid. Huldah ontmoette toen premier
Kroesjtsjev op diens bezoek in de Ver
enigde Staten. Kroesjtsjev beloofde haar
een studiebeurs.
Gevraagd of hij niet bang was dat zijn
dochter zou worden doordrenkt met com
munistische denkbeelden, antwoordde Wil
liam Clark: „Ze noemen ons nikkers, ze
noemen ons rood en zwart, laat ze ons nu
ook maar communisten noemen".
In Kopenhagen zal Huldah overstappen
op een Russisch vliegtuig.
Ned. Herv. Kerk
Beroepen te Hasselt A. v. Drimmelen te
Schoonrewoerd.
Geref. Kerken
Beroepen te Dierum (Fr.) M. J. Vos, kand
te Overveen.
Chr. Geref. Kerken
Beroepen te Hilversum-Oost I. de Bruy-
ne te Rotterdam-C. (voorheen te Hilver
sum).
IN DE GROTE KERK te Naarden is zaterdagmiddag de viering van het veertig
jarig bestaan van de Nederlandsche Bachvereeniging ingezet met een concert, dat
gewijd was aan drie kerkcantates van Johann Sebastian Bach. De uitvoering van
deze werken kreeg een plechtig-feestelijke inleiding met het „Te Deum laudamus'
toegeschreven aan Nikètas van Remesiana (gestorven in 414) of aan de aartsbisschop
van Milaan Ambrosius (gestorven in 397), in beurtzang gezongen door het koor en
de toehoorders, die zo mede actief werden betrokken in de uiting van vreugde en
dankbaarheid om het jubileum.
DE LOFZANG werd gezongen in de
vertaling van Maarten Luther en de be
geleiding werd uitgevoerd door de orga
nisten Albert de Klerk en Tom Bollen, die
het grote Batz-orgel en het kleinere Flen
trop-orgel bespeelden. Met de orkestrale
klanken van het instrumentale koor van
het Concertgebouworkest, het massale en
semble van koorzangers en bezoekers en
de klank van de beide orgels maakte dit
„Te Deum" een imposante indruk, die in
de eerste plaats kan beantwoorden aan de
intentie, welke aanleiding gaf tot zijn uit
verkiezing als introitus. Maar ook bete
kende het zingen een confrontatie met het
liturgische beginsel, dat gericht is op het
zin geven aan het gemeenschappelijk ge
zongen kerklied.
IK WIL ER NIET omheendraaien: het
nieuwe programma „Gay, Gay Sixties"
van Sieto Hovings cabaret „Tingel-
Tangel" dat dit weekeinde in het eigen
kleine zaaltje aan de Nieuwe Zijds Voor
burgwal in Amsterdam zijn première be
leefde, is me niet meegevallen. Om wer
kelijk te kunnen genieten van de confe
rences en de meeste politieke nummers
moet men mijns inziens de mentaliteit
bezitten van een verbitterde oud-kolo
niaal en het politiek benul van een
schooljongen.
VOORAL DE CONFERENCES van Siete
Hoving behoren tot een soort waar ik niet
om kan lachen. Het is te weinig zeggen
met te veel woorden, gebaren en mimiek-
jes. Dan hoor ik nog liever iemand die
het lef heeft helemaal niets gewichtigs te
zeggen, dan dit eindeloze gebabbel, waarin
zo nu en dan een eenzame grap boven
drijft, en dat juist voortdurend pretendeert
harde noten te kraken over onze maat
schappij en het politieke leven, terwijl er
in werkelijkheid alleen sprake is van ran
cuneuze borrelpraat. („Als er weer wat
mis gaat, zit het hele kabinet toch zeker
zó weer in Engeland. Dan mogen onze
jongens het weer opknappen.") Hitier en
Kroesjstejv worden voortdurend over één
kam geschoren en men probeert er ons van
te overtuigen dat alleen gekken zich kun
nen bezighouden met de politiek van onze
regering ("wat daar gebeurt is zo gecom
pliceerd dat 't niemand interesseert"). Men
doet dus het beste bij het invullen van het
stembiljet maar met dichte ogen te prik
ken, want de partijprogramma's worden
na de verkiezingen toch allemaal weer ge
wijzigd. Aan dit anti-democratische ge
praat zit een fascistoïde kantje dat de
overigens in dit programma voortdurend
aangehaalde Heer Hitier niet onwelkom
zou zijn geweest.
HIERTEGENOVER STAAN een aantal
lichtpunten zoals de ensemblenummers,
waaronder de opening, een bespotting van
de omroepbladen, en een liedje over de
rage om kalmerende middelen in te ne
men, die niet onaardig zijn. Hierin de
monstreren de vier leden van het groepje
dat ze allen beschikken over een respecta
bel vakmanschap, hoewel Conny Stuart op
onbereikbare hoogte boven de anderen uit
steekt. Zij weet ook in een aantal solo
nummers magere teksten tot juweeltjes
van cabaretkunst te doen uitgroeien, maar
ja, zij zou danook door haar uniek talent
in staat zijn nog van de troonrede een ko
mische tekst te maken. Paul Deen brengt
één nummertje dat het aanzien waard is
over een jodenmannetje dat zich afvraagt
of hij nu „ausgerechnet" om Berlijn zal
moeten vechten. Ook een scènetje waarin
Conny Stuart een verkoopstertje in een
warenhuis moreel herbewapent is, dank zij
haar, mooi-dwaas.
MAAR DAARNAAST blijven een aantal
onvergelijkelijke dieptepunten te betreuren
zwakke pointeloze tekstjes, in elkaar gerij
meld in verzen waar Sinterklaas zich nog
voor schamen zou en steunende op gemak
kelijk aansprekende troeven als de angst
voor de atoombom en (nog maar weer
eens) de hoge belastingen.
Marijke Hoving heeft totnogtoe ieder
nummer uit ieder programma gebracht
met hetzelfde geknepen kindvrouwtjes
stemmetje. Zo ook nu weer. De muziek
van Wouter Denijs klinkt aangenaam maar
onopvallend door het niet ongezellige zaal
tje, waar men echter warm en zeer on
gemakkelijk zit.
Hans van den Bergh
Haarlemse Jazz Club. Vrijdag 29 sep
tember opent de Haarlemse Jazz Club het
seizoen 1961/'62 met een optreden van The
Diamond Five onder leiding van Cees Slin
ger. Voorts werkt mee het huisorkest, The
Midgetown Jazzband, onder leiding van
Cees Slinger. Voorts werkt mee het huis
orkest, The Midgetown Jazzband, onder
leiding van Hans Herwarth. De avond
wordt gehouden in Dansschool Schroder,
Raamsingel 16.
LITURGISCHE gezindheid sprak ook
uit de bewust gekozen volgorde van de
drie cantates, die in het kort een overzicht
gaven van het kerkelijk jaar. De eerste
cantate „Süsser Trost, mein Jesus kömmt'
is bestemd voor de derde Kerstdag, de
tweede „Christ lag in Todesbanden" wordt
gezongen bij het Paasfeest en de derde
„O ewiges Feuer. o Ursprung der Liebe!
wordt in de eredienst van Pinksteren uit
gevoerd.
Uiteraard kregen de uitvoeringen van
de cantates, als bij alle uitvoeringen in
concertvorm, geen liturgische strekking,
geïsoleerd als zij waren van de evangelie
tekst en de preek, waarop zij in een ere
dienst betrekking hebben en waaraan zij
hun essentiële betekenis ontlenen.
MAAR DE RIJKDOM aan muzikale
schoonheid met haar .verrassende, veel
zijdige expressiviteit en daarbij de merk
waardige beeldende macht van Bach's
muziek, hebben de uitvoeringen, waarin
deze elementen zo opvallend en treffend
tot uitdrukking werden gebracht, zeker
niet zonder zin doen zijn, maar zelfs een
zeer bijzondere inhoud gegeven. De can
tates behoren niet tot het vertrouwde
repertoire van de Nederlandsche Bach
vereniging, zoals Bach's beide Passies en
de Hoogmis, werken, welke het koor in
alle perfectie is gaan beheersen. Ook met
de vertolkingen van de cantates heeft het
koor echter zijn naam hoog kunnen hou
den en een geringe onzekerheid kon daar
geen afbreuk aan doen.
Tot bijzondere prestaties kwam het koor
bij de vertolking van de cantate „Christ lag
in Todesbanden", een meesterstuk van
cantus firmus-techniek, als een symbool
opgebouw uit zeven delen en van een
stemmensamenstelling (4-2-1-4-1-2-4) die
een vermoeden van getallenmystiek bij
Bach begrijpelijk doet zijn. Verschillende
van de zeven koraalbewerkingen werden
hoogtepunten van het concert. Maar ook
met de schone uitvoering van de Pinkster
cantate heeft het koor zich kunnen onder
scheiden, met name in de jubelkoren „O
ewiges Feuer" en „Friede über Israel".
VAN DE SOLISTEN zong de sopraan
Elly Ameling de „berceuse"-aria „Süsser
Trost" met fraaie klank en blijde expres
sie. De alt Annie Hermes kon met de
aria „In Jesu Demut" overtuigen en met
de aria „Wohl euch, ihr auserwahlten
Seelen door innige stemklank en gevoelige
zegging veel indruk maken. Veel voldoe
ning gaven de tenor Arjan Blanken en de
bas Laurens Bogtman bij de voordracht
van de recitatieven. Voorts hebben de flui
tist Hubert Barwahser, de organist Albert
de Klerk en het Concertgebouworkest
voortreffelijke medewerking gegeven aan
dirigent dr. Anthon van der Horst, die
de uitvoeringen op deze feestmiddag met
meesterhand heeft geleid.
P. Zwaanswijk
Na beëindiging van het concert heeft het
bestuur van de Nederlandse Bachvereeni
ging in het stadhuis van Naarden een
drukbezochte receptie gehouden. Namens
de regering sprak de staatssecretaris voor
mr. Y. choltens, woorden van bewondering
en lof tot het bestuur.
Namens de Koningin reikte mr.
Scholten aan de vice-voorzitter G. J. G.
Leonhardt de onderscheiding van Ridder
in de Orde van Oranje Nassau uit. De
tweede secretaresse mejuffrouw A. F.
Dudok van Ileel werd geëerd met de gou
den medalje verbonden aan de Orde van
Oranje Nassau.
De voorzitter van de Nederlandsche
Bach-vereeniging, jhr. mr. C. J. A. de
Ranitz toonde zich hierna in een toespraak
zeer erkentelijk voor de koninklijke on
derscheiding, aan twee bestuursleden toe
gekend, een onderscheiding, die allereerst
persoonlijk was, maar waarin hij toch ook
een eerbewijs voor de vereniging zag.
Jhr. de Ranitz noemde dankbaar allen,
die voor de artistieke ontplooiing van de
vereniging van betekenis zijn geweest, de
oprichter Johan Schoonderbeek; prof. dr.
J. H. Gunning Wzn., prof dr. G. van der
Leeuw, Herman Rutters, Evert Cornelis,
en de tegenwoordige dirigent dr. Anthon
van der Horst
Over het zaterdagavondprogramma van
de K.R.O. kunnen we kort zijn. „Brand
punt" werd voor de eerste keer door Jan
Goderie gepresenteerd op een rustige, zij
het dan wel wat nadrukkelijk kalmerende
manier. Er kwam een uitstekende
reportage in voor van „De muur", een be
klemmend stukje filmwerk over Berlijn,
waaraan een voortreffelijk praatje over de
realiteit van de wereldsituatie en de manier
hoe die te verwerken voorafging. Dat was
dan de bijdrage van mgr. Bekkers aan dit
programma, dat overigens wel erg bene
den niveau ging met een liedje, gewijd aan
B.B., waarin Brigittes hoedanigheden hoog
worden aangeprezen: „je mooie mond, de
rest zo rond".... (De laatste zinsnede let
terlijk). De formule voor „Zaterdagavond
akkoorden" week iets af van wat we ge
wend waren. Erg geslaagd konden we de
eerste vertoning niet vinden. Alleen de zes
leden van het Nederlands Danstheater pre
senteerden een bijzonder aardig intermez
zo, waar de Television-toppers maar be
waarschoolmeisjes bij waren. De zinloze
manier, waarop deze juffrouwen alsmaar
door het beeld huppelen, hangt ons lang
zamerhand danig de keel uit. Misschien
kan Hitchcock ze wegwerken in zo'n nieuw
filmpje uit zijn serie?
West-Berlijn is dit jaar verrijkt met een
nieuw opera-gebouw. Zondagavond is deze
„Deutsche Oper Berlin" officieel in ge
bruik genomen met de opvoering van de
opera „Don Giovanni" van Wolfgang Ama-
deus Mozart, een opvoering, waarvan tal
lozen dank zij de rechtstreekse uitzen
ding van de Duitse Televisie getuigen kon
den zijn. In ons land werd deze uitzending
zondag opgenomen in het televisie-pro
gramma van de A.V.R.O. Jan van Herpen
gaf voor het tot standkomen van de ver
binding met Berlijn enkele bijzonderheden
over dit nieuwe gebouw, dat uitgerust is
met de nieuwste technische voorzieningen,
die bijvoorbeeld, voor de toeschouwers on
gemerkt, televisie-uitzendingen mogelijk
maken.
Dit betekent natuurlijk niet, dat de nieu
we opera alle uitzendmogelijkheden bie
den kan, die men in een normale televisie
studio kan verwachten. Dit is trouwens al
gebleken bij de uitzending van zondag
avond, waarbij lang niet altijd het beeld
even klaar en scherp van lijn was en waar
bij de verhouding tussen de afstand waar
op men de spelers zag en de intensiteit
van de stemklank niet voortdurend de ge
wenste natuurlijkheid bezat.
Maar niettegenstaande deze onvermijde
lijk lijkende bezwaren, kon men toch be
wondering krijgen voor de camera-regie,
die zo gebonden was aan de beperkte voor
waarden, die het theater kon bieden. Feil
loos vond de camera de figuren, die de
aandacht vroegen.
Veelvuldig waren de ogenblikken, waar
op men kon genieten van fraaie zang en
van uitnemend orkestspel en een voortref
felijke indruk kon krijgen van Mozart's
meesterlijke muziek.
De opera werd in tiet Duits gezongen
door een keur van dramatische vocalisten
uit verschillende landen van Europa.
De hoofdrol was in handen van de emi
nente zanger Dietrich Fischer Dieskau, die
Don Juan liet zien als een mens zonder
echte levensbasis, die te gronde gaat aan
inhoudsloze avonturen met vrouwen. Don
na Anna werd uitstekend gezongen en ge
speeld door ue sopraan Elisabeth Grüm-
men. De Spaanse zangeres Pilar Lorengar
gaf een ook in vocaal opzicht prachtige
typering van Donna Elvira, hetgeen even
eens gezegd kan worden van Erika Köth
als Zerlina. De Oostenrijkse zanger Walter
Berry was een uitstekende, geestige Lepo
rello; Masetto werd bekoorlijk gespeeld
door de Bulgaar Ivan Sardi. De tenor
Ernst Hafliger kon zijn gave lyrische
stem prachtig dienstbaar maken aan de
rol van Don Ottavio en de bas Josef
Greindl kon zich onderscheiden als de
Commendatore. De Hongaarse dirigent
Ferenc Fricsay leidde deze opvoering, die
mede door de regisseur Carl Ebert het be
doelde ernstige en komische karakter van
deze opera, door Mozart zelf een „dram-
ma giocoso" genoemd, handhaafde.
HILVERSUM I 402 m. 7.00 AVRO. 7.50 VPRO.
8.00—24.00 AVRO.
AVRO: 7.00 Nieuws. 7.10 Gymnastiek. 7.20 Gram.
VPRO: 7.50 Dagopening, AVRO: 8.00 Nieuws. 8.15
Gram. 9.00 Gymn. voor de vrouw. 9.10 De groen
teman. 9.15 Gram. 9.35 Waterst. 9.40 Morgenwij
ding. 10.00 Gram. 10.50 Voor de kleuters. 11.00
Pianospel. 11.15 Voor de zieken. 12.00 Lichte muz.
12 20 Regeringsuitz.Uitzend, voor de landbouw.
12.30 Land-.en tuinbouwmeded. 12.33 Lichte muz.
13 00 Nieuws. 13 15 Meded. en gram. 13.25 Beurs-
ber. 13.30 Promenade-orkest. 14.00 Gram. 14.40
Schoolradio. 15 00 Voor de vrouw. 15.30 Viool en
piano. 16.00 Gram 16.30 Voor de jeugd. 17.30
Lichet muz. 18.00 Nieuws. 18.15 Lichte muz. 18.25
Paris vous parle. 18.30 R.V.U.: De ontwikkeling
van de kernenergie voor de elektriciteitproduk-
tie (II), door prof. dr. J. J. Went. 19.00 Gram.
20.00 Nieuws. 20.05 Lichte muz. 20.45 Voor kinde
ren die tekort komen, klankb. 21.10 Lichte muz.
22.00 Reisindrukken uit een rijk muziekland, le
zing, 22.20 Gram 22.30 Nieuws, beursberichten en
meded. 22.45 Act. 23.00 Lichte muz. 23.5524.00
Nieuws.
HILVERSUM II 298 m, 7.00—24.00 KRO.
KRO: 7 00 Nieuws. 7.15 Gram. 7.45 Morgengebed
en overweging. 8.00 Nieuws. 8.18 Gram. 8.50 Voor
de vrouw. 9 40 Schoolradio 10.00 Voor de kleuters,
10.15 Lichtbaken, lezing. 10.25 Gram. 11 00 Voor
de vrouw. 11.30 Gram. 1150 Volaan.. vooruit,
lezing. 12.00 Middagklok - noodklok, 12.04 Ben je
zestig? 12.30 Land- en tuinb.meded 12.33 Gram
12.50 Act. 13.00 Nieuws. 13.15 Zonnewijzer. 13 20
Platennieuws. 13.30 Metropole-ork. en solist. 14 00
Gram. 14.35 Voor de plattelandsvrouwen. 14 45
Gevar. progr. 16.00 Voor de zieken. 16 30 Zieken-
lof. 17.00 Voor de jeugd. 17.40 Beursber. 17.45
Regeringsuitz.: Nieuw-Guineakroniek, door mr.
dr. H. J. Roethof. 18.00 Gram. 18.20 Polit. lezing
18.30 Voor de jeugd. 19.00 Nieuws. 19.10 Act 19.25
Gram. 20.30 Pianorecital. 21.00 Radio-filharm ork
en soliste. 21.50 Huishouden in de zon, lezing.
22 05 Gram. 22.25 Boekbespr. 22 30 Nieuws 22 40
Limburgs symf.ork. en solist. 23.55 Gram. 23.55—
24.00 Nieuws.
BRUSSEL. 324 m
12.00 Nieuws. 12 02 Gram 12.30 Weerber. 12.35
Gram. 12.50 Beursber. 13.00 Nieuws. 13.15 Lichte
muziek. 14 00 Gevar muz. 15 00 Ork.conc. 16.00
Beursber. 16 06 Duitse les. 16.21 Amus.muz. 17.00
Nieuws. 17.15 Vioolrecital. 17.40 Boekbespr. 17.50
Voor de ^eugd. 18.20 Voorde soldaten. 18.50 Wals-
muz. 19.00 Nieuws. 19.40 Gram. 19.50 Lezing 20.00
Ork.. koor en sol. 21.00 Gram. 22 00 Nieuws 22.15
Klankbeeld. 22.35 Gram. 22.55—23.00 Nieuws.
VOOR MAANDAG
NTS 20 00 Journ. en weeroverz. VARA: 20 S0
Achter het nieuws. 20.30 Thuisfront in beweging
20 55 Anders dan anderen NTS: 22 45-23.30 Euro
visie: Songfestival uit Barcelona.
VOOR DINSDAG
NTS: 20.00 Journ. NCRV: 20.20 Memo. 20.30
Documentaire film. 20.55 Speelfilm.
De zomertentoonstelling in het Rijks
museum te Amsterdam „Kunst uit Zwe-
dens Gouden Eeuw", die op 17 juni werd
geopend en zondagmiddag sloot, heeft
19.937 bezoekers getrokken. Deze expositie
was „een antwoord" van Zweden op de
tentoonstelling van Hollandse kunstnijver
heid uit de 17de eeuw, die in 1959 in Stock
holm door Nederland werd georganiseerd
Het nieuwe radio- en televisieprogramma van de KRO, dat vanmiddag op eet,
persconferentie in Hilversum bekend is gemaakt vermeldt handhaving van enkele
vaste rubrieken en introductie van enige nieuwe uitzendingen. De KRO meent dat
soms teveel is uitgegaan van de grondstelling: de luisteraar moet vooraf weten wat
hij krijgt opgediend. Dat voert, naar de mening van de KRO, gemakkelijk tot een
reeks lang tevoren ingeblikte uitzendingen. Een poging om twee onverenigbaren te
verenigen, is gedaan door het invoeren van een vraagtekenprogramma op elke KRO-
uitzenddag na 22.00 uur. In de gids zal nooit worden vermeld wat het onderwerp van
deze uitzendingen zal zijn. Het kan de bespreking zijn van een pas versehenen boek,
een nieuwe dichtbundel of grammofoonplaat, de jongste crisis, of het namijmeren
over een mooie herfstdag.
DE RUBRIEK „De Schoonheid van het
Gregoriaans" zal verdwijnen. Daarvoor in
de plaats zal op zondag in „De Luister van
uw Huis" de oude muziek van de kerk vele
malen klinken. Ook het programma van
De Cler en Lopez „De Wadders" verdwijnt
uit de ether, maar zij komen zondagavond
in rubriek „In de Vergulde Baars" terug.
Dinsdagavond, even voor tienen, is eenmaal
in de veertien dagen een koldercabaret,
waarin eveneens Emile Lopez en Jan de
Cler de leiding hebben.
De radio-cursussen die werden gelan
ceerd onder de naam „Avond-college" zijn
ook van de baan. Het resultaat van de
combinatie radiocursus begeleid door
schriftelijke lessen, heeft bewezen, dat het
luisterpubliek in Nederland voor een der
gelijke vorm van onderwijs voor volwas-
sennen nog niet de belangstelling opbrengt,
die een voortzetting van de proef recht
vaardigt.In plaats daarvan zal nu in sa
menwerking met een uitgever van pocket-
books de cultuurvormende werking van
het boek en de radio worden gesynchroni
seerd. Wouter Paap en Gabriel Smit zullen
deze radiocursussen leiden.
NIET MINDER dan acht lichte ensembles
heeft de KRO van het lichte muziekpro
gramma afgevoerd. Hierdoor is het voor de
KRO-musici, die hun aandacht aan teveel
verschillende genres moesten geven moge
lijk geworden, zich in sterkere mate te con
centreren op speciale programma's en op
hun werk in de grote KRO-orkesten. In
verband met de vrije zaterdag heeft de
KRO zich door een geheel nieuwe pro
gramma-indeling bij de verhoogde belang
stelling voor het zaterdaigmiddagprogram-
ma aangepast.
Zondagsavonds om acht uur wordt met
ingang van 1 oktober „Een fantastische
ruimtevaartbelevenis" in 29 delen uitge
zonden. De rubriek „De Zonnewijzer"
elke dag vijf minuten historie komt te
vervallen. Het programma „Ben je zestig"
wordt vervangen door „Als de Dag van
Gisteren", een programma, waarin een
kroniek zal worden gegeven van het leven
zoals het zich een halve eeuw geleden
voltrok.
Over de jeugduitzending „De Kleuter
klas" deelde de KRO mede, dat hier het zo
langzaam aan platgetreden paadje van een
liedje en een praatje wordt verlaten. In de
nieuwe opzet wordt uitgegaan van een ver
haal dat als het ware geïmproviseerd
wordt verteld, zodat de kleuters die in de
studio aanwezig zijn kunnen reageren. Het
programma „Studio 2" komt in de plaats
van „De Wigwam".
HET WINTERPROGRAMMA van de
KRO-tv is opgebouwd volgens enkele vaste
lijnen, die het karakter van de verschillen
de uitzendavonden bepalen. Dit betekent
zondagsavonds serieuze ontspanning,
maandagavond een informatief programma,
dinsdagavond film- woensdagavond ont
spanning, donderdagavond een dramatische
produktie, vrijdagavond ontspanning en in
formatie en zaterdagavond ontspanning en
actualiteit.
Nieuw is het divertissementsprogramma
op het gebied van ballroomdancing „TV-
Dansant". Martie Verdenius schreef een
nieuwe serie van zes afleveringen voor „De
School voor Volwassenen". In de loop van
het winterseizoen zal de KRO een r invang
maken met een serie documentaire pro
gramma's onder de titel „De Grenzen van
het Leven".
De serie „Avondcollege Nederlands" zal
in april of mei worden afgesloten met een
examen van de deelnemende cursisten. Het
daarbij te behalen diploma zal dan het
eerste tv-diploma in Nederland zijn. Ver
dere plannen in deze richting zullen af
hangen van de technische moeilijkheden in
1962. Voorts zal de KRO een serie operettes
brengen en enkele kleine opera's. Ook de
programma's „Alfred Hitchcock presen
teert" en „De Strijd tegen het Onrecht"
blijven gehandhaafd.
