Internationaal orgaan voor het
bestuur over Nieuw-Guinea
Recht van de bevolking op
zelfbeschikking moet
zijn gewaarborgd
Katanga eist de aftocht
van alle UNO-troepen
Kwestie - Nieuw - Guinea
thans in nieuwe fase
HET WEER
•ufgijZEEP
si
fleX*
Stortvloed propagandamateriaal
daalt op Nederland neer
NEDERLANDS VOORSTEL AAN DE UNO:
INDONESIË
WIJST
VOORSTEL AF
Australië steunt
Nederlands plan
Onderhandelingen met Leopoldstad?
Regering heeft in 40 hoofdsteden
de meningen over het plan
laten nagaan
Hoofdprijs toto
in tweeën
GRAND GALA DU DISQUE
Voorlichting voor voetgangersveiligheid
Vaderlandse ruzie
ontbreekt niet
ié
vrijetijdsverf kwaliteitsverf
1
^é'MORRIS "iefore you êuif!
DAGBLAD VOOR V ELSEN - IJ M U ID EN, SANTPOORT, DRIEHUIS, BEVERWIJK EN OMGEVING
Verschijnt dagelijks beh. zon- en feestdagen.
Abonnement p. week 59 c., p. kwartaal 7,65,
franco per post 8,15. Losse nummers 12 et
Giro-rekening IJmuider Courant no. 129288.
Advertentietarieven op aanvraag verkrijgbaar.
Hoofdredacteur; Simon Kostte Adj. Hoofdredacteur. Jo# U Lodewijks a Redactiechef te IJmufdeniKont Uitgave: Grafische Bedrijven Dareiate N.V. Grot. Houtstraat 93, Haarlem a Directie, P. W. Peereboom eo Mr. H. C. van de. Mije
MINISTER LUNS
Nieuw-Guinea
geen tweede
Kongo"
In de krant van heden:
Het woord is aan
WARM APPLAUS NA REDE VAN MR. LUNS
Regen
GESCHENK VERPAKKING
2 STUKS 1.95 - 3 ST. 2.50
NZH beperkt busdiensten
op zaterdagochtend
iM
SUÈDE DAMES- EN HERENJASJES
KIEZEN
Reportage vanuit het Kurhaus
46e JAARGANG NUMMER 276
Kantoor: Lange Nieuwstraat 427, ÏJmuiden.
Geopend van 9-12.30 en 2-5 uur. Zat 9-1 uur.
Telef. a dm. 5437, chef bezorging tot 7 u. 7519.
Telef. redactie 5389, na kantooruren 5080.
Haarlem: hoofdred. en alle afd. Telef. 15295.
WOENSDAG 27 SEPTEMBER 1961
IJmuider Courant
NEW YORK (UPI) Een plan, gericht op vroegtijdige beëindiging van
Nederlands souvereiniteit over Nieuw-Guinea, dat tegelijkertijd voorziet in het
scheppen van een bona fide waarborg voor het recht van zelfbeschikking en dat
leidt tot internationalisatie van het bestuur over dit gebied is gisteren door de
minister van Buitenlandse Zaken, mr. Luns, in de algemene vergadering van de
Verenigde Naties voorgesteld. Het plan omvat vier punten:
1. Nederland is bereid het bestuur en de ontwikkeling van het gebied te
brengen onder het actieve toezicht van de Verenigde Naties en ook bereid
een beslissing te aanvaarden die duidelijke waarborgen geeft voor het recht
van de bevolking op zelfbeschikking.
2. Nederland is bereid de souvereiniteit af te staan aan de bevolking van
Nederlands Nieuw-Guinea.
3. Nederland is bereid zijn bevoegdheden over te dragen aan een internationaal
gezagsorgaan, opgericht en geleid door de Verenigde Naties, dat uitvoerende
bevoegdheden zou moeten hebben en dat geleidelijk werkzaamheden en
verantwoordelijkheden over zou kunnen nemen, waarhij de bevolking zou
worden voorbereid op spoedige zelfbeschikking onder stabiele omstandig
heden.
4. Nederland is bereid zijn financiële bijdrage tot de ontwikkeling van het ge
biedsdeel voort te zetten op het jaarlijks niveau van ongeveer 100 miljoen
gulden voor een zodanige periode als nader zal worden beslist.
Aan de Nederlandse bestuursambtenaren in Nieuw-Guinea, totaal ongeveer 2.800,
zal de Nederlandse regering verzoeken eventueel in functie te blijven als internatio
nale ambtenaren. De regering stelt voor dat de verantwoordelijkheid voor de econo
mische, sociale en opvoedkundige ontwikkeling terstond zou moeten worden toe
vertrouwd aan de uitvoerende autoriteit.
COMMISSIE VAN ONDERZOEK
De Nederlandse regering geeft tevens in overweging een commissie van de Ver
enigde Naties in te stellen die een onderzoek zal instellen in Nieuw-Guinea naar de
politieke toestand, die de bevolking zal polsen en die een volksstemming onder toe
zicht van de Verenigde Naties zal organiseren opdat de bevolking zich over haar
toekomst zal kunnen uitspreken. Deze commissie zou vervolgens streefdata voor
zelfbeschikking en de overdracht van de bevoegdheden aan de bevolking kunnen
vaststellen en voorts onderzoeken of het onder bestuur stellen van het gebied door
een ontwikkelingsautoriteit mogelijk is.
Minister Luns verklaarde dat dit plan van de Nederlandse regering om de be
volking zelfbeschikking te verlenen het enige doel van Nederland is in dit gebied.
Nederland is bereid op de kortst mogelijke termijn de souvereiniteit over Nieuw-
Guinea te beëindigen, zodra het recht op zelfbeschikking van de bevolking voldoende
is gewaarborgd.
NEW YORK (Reuter) De Indonesi
sche afgevaardigde, dr. Ali Sastroamidjo-
jo, heeft dinsdagavond in de algemene
vergadering van de Verenigde Naties de
Nederlandse voorstellen verworpen.
Hij verklaarde dat westelijk Nieuw-Gui
nea een onafscheidelijk deel van de repu
bliek Indonesië is.
Sastroamidjojo zei dat zijn delegatie de
Nederlandse verklaring zorgvuldig zal be
studeren en dat zij zich het recht voorbe
houdt om op verscheidene afzonderlijke
punten nader te reageren. „Maar wij wil
len nu vast verklaren dat wij de argumen
ten verwerpen, die naar voren worden ge
bracht in verband met de zelfbeschikking
van de inwoners van West-Irian, dat een
onafscheidelijk deel van de republiek In
donesië is", aldus de Indonesische afge
vaardigde.
Minister Luns heeft na zijn rede in de
V.N.-Assemblee in een persconferentie ge
zegd, dat de bevolking van Nieuw-Guinea
van hetzelfde beginsel moet profiteren als
waardoor Indonesië zijn onafhankelijkheid
heeft verkregen.
De bewindsman zei dat Nederland wil
vermijden dat er een toestand ontstaat zo
als in Kongo. Om die reden zullen de Ne
derlandse ambtenaren blijven om onder
het bestuur van de Verenigde Naties hun
taak voort te zetten.
Verscheidene Papoea's, die zitting heb
ben in de Nieuw-Guinearaad, hebben er
bij minister Luns op aangedrongen dat Ne
derland zich niet al te gauw uit Nieuw-
Guinea terugtrekt om een toestand zoals
die in Kongo is ontstaan, te voorkomen. Er
mag geen gezagsvacuüm komen.
Nederland beschouwt de nieuwe voor
stellen als een realistische en praktische
toepassing van het beginsel van zelfbe
schikking waarop president Kennedy in
zijn rede van maandag tot de Algemene
Vergadering de nadruk heeft gelegd.
Minister Luns kon niet zeggen hoelang
volgens hem de toestand van voogdij zou
duren. Hij sprak echter de hoop uit dat
het niet te lang zou zijn.
Indonesië kan, zei hij, zijn territoriale
aanspraak op Nederlands Nieuw Gui
nea niet rijmen met het beginsel van zelf
beschikking.
Weerrapporten 1, 2
Agenda van IJmond en Haarlem 2
Uit het binnenland 2, 9
Van Dag tot Dag3
Op de Praatstoel3
Buitenlands nieuws3
Uit stad en omgeving5, 7
In de Vishal en op zee7
Horen en Zien9
Feuilleton 11
Panda en andere beeldverhalen11
Economisch nieuws13
Beurs 13
Scheepsberichten 13
Sport 15
Dit nummer bestaat uit
zestien pagina's
De Australische regering steunt het Ne
derlandse voorstel om de Verenigde Na
ties het bestuur over Nieuw-Guinea te la
ten overnemen, zo is door gezaghebbende
kringen in Canberra verklaard.
Hoewel de Australische regering het
Nederlandse standpunt in het "algemeen
steunde, kon zij zich niet verder binden
tot zij van de tekst van de toespraak ken
nis had genomen. Wel was de Australi
sche regering onlangs in grote trekken in
gelicht over het Nederlandse voorstel.
Byron:
In het drogen van een enkele traan
ligt méér eerlijke roem dan in het ver
gieten van zeeën bloeds.
Het principe van zelfbeschikking voor de
Papoea-bevolking vindt een warm onthaal
bij de Australische regering, die volgens
de zegslieden hoopte, dat het Nederlandse
plan veel bijval zou krijgen als een op
rechte poging het internationale wanbe
grip en de spanning te verminderen. (UPI).
ELISABETHSTAD (KATANGA) (Reu
ter) De UNO-afgevaardigde in Elisa-
bethstad, de Ier O'Brien, heeft meegedeeld
dat president Tsjombe van Katanga be
reid is een delegatie naar Leopoldstad te
zenden om onderhandelingen met de cen
trale Kongolese regering te voeren.
De wapenstilstandscommissie is dinsdag
avond voor de eerste maal bijeen geweest.
Volgens de UNO-afgevaardigde Mahmoud
Khiari zijn slechts formele verklaringen
afgelegd, maar de Katangese minister van
Buitenlandse Zaken Kimba heeft meege
deeld volledige terugtrekking van de UNO-
troepen uit Katanga te hebben gevraagd.
Voordat deze vraag is beantwoord zijn ver
dere besprekingen zinloos, aldus Kimba.
De commissie zal zich in eerste instan
tie bezig houden met de uitwisseling van
gevangenen. In Jadotstad worden 181 Ieren
gevangen gehouden, en de UNO-troepen
hebben in Elisabethstad meer dan veertig
Katangese gendarmes krijgsgevangen ge
maakt.
De UNO heeft bevestigd dat zeventien
Belgische officieren, die allen, in meerde
re of mindere mate, bij de acties tegen
de UNO-troepen betrokken zijn geweest,
zijn uitgewezen. Zij hadden aanvankelijk
toestemming gekregen om in Katanga te
blijven.
Zweden zal op verzoek van de UNO zes
granaatwerpers, vijf gepantserde trans
portvoertuigen, 25 ton munitie en verbin-
dingsmaterieel naar Leopoldstad zenden
ten behoeve van de UNO-strijdmacht in
Kongo.
MANCHESTER (UPI) De Ierse minis
ter van Buitenlandse Zaken Frank Aiken
heeft de berichten over de Ierse verliezen
„schromelijk overdreven" genoemd.
Aiken, die in Manchester aankwam op
de terugweg naar Dublin na een achtdaags
onderzoek naar de feiten in Kongo, zei dat
een Ierse soldat was gedood en dat twee
anderen werden vermist. Hij noemde een
aantal van 21 gewonden. De miiiister zei
tenslotte dat de activiteiten van O'Brien,
welke aan zeer veel critiek onderhevig zijn
geweest „zodra de feiten bekend zijn aan
de kaak zullen worden gesteld."
NDOLA (Noord-Rhodesië) (UPI) Nog
steeds komen in Noord-Rhodesië Europea
nen, merendeels vrouwen en kinderen
aan die Katanga de rug hebben toegekeerd.
In de afgelopen veertien dagen zijn onge
veer twaalfhonderd vluchtelingen in de
grensplaats Ndola aangekomen. De vluch
telingen zijn in hoofdzaak gezinsleden van
personeel van de Belgische maatschappij
Union Minière.
(Van onze correspondent)
NEW YORK: Minister LYins sprak als eerste in de Assemblee-zitting van
gistermiddag. Daar Gromyko als tweede spreker op de agenda stond, was de
zaal ongewoon vol. Zeer vele gedelegeerden hebben dus de woorden van de
Nederlandse minister aangehoord en aan het einde van de rede weerklonk een
warm applaus. Ook de afgevaardigden van India deden daaraan mee. Dat de
gedelegeerden van Australië en Engeland gunstig over het Nederlandse plan
zouden oordelen, was te verwachten, maar ook de vertegenwoordigers van Tunis
en Pakistan hadden waardering voor wat mr. Luns had gezegd. De Indonesiërs
hebben geen gras laten groeien over het Nederlandse initiatief. Tegen het einde
van de middagzitting kreeg Indonesië's vertegenwoordiger dr. Ali Sastroamid
jojo gelegenheid gebruik te maken van het recht van antwoord. Hij verklaarde
dat zijn regering de Nederlandse argumenten betreffende het recht op zelf
beschikking voor de bewoners van Nieuw-Guinea, dat, zoals hij zeide. een
integraal deel is van de republiek Indonesia, verwierp. „De bewoners van W est-
Irian", zo zei Sastroamidjojo, „zijn Indonesiërs, die reeds van hun recht op zo''~
beschikking gebruik hebben gemaakt, tezamen met hun landgenoten van de
andere eilanden van Indonesië".
De rede van minister Luns behoorde tot
de toespraken van het algemene debat,
doch Nieuw-Guinea was verreweg het be
langrijkste thema van deze speech. Zelfs
de inleiding van minister Luns kon men ,n
verband zien met dit hoofdthema. De Ne
derlandse minister wees erop dat Ham-
marskjoeld heeft verklaard dat het optre
den van de Verenigde Naties gericht
moest zijn op het voorkomen van conflic
ten. De Indonesische territoriale eisen zou
den tot een conflict kunnen leiden. Mr.
Luns zei zo weinig mogelijk over de con
troverse die hierover tussen Nederland en
Indonesië bestaat. Hij stelde daarentegen
een ander aspect van het probleem aan de
orde: het aspect van de dékolonisatie. Ne
derland geeft hiervoor een oplossing voor
die minister Luns in overeenstemming acht
met het Handvest der Verenigde Naties,
alsmede met de resolutie over het verle
nen van onafhankelijkheid aan koloniale
gebieden, waar ook Nederland het vorig
jaar vóór heeft gestemd.
Sedert 1958 heeft Nederland diverse mo
gelijkheden tot internationalisatie onder
zocht. Eind mei en begin juni heeft de Ne
derlandse regering in veertig hoofdsteden
doen nagaan hoe men dacht over het
plan, dat mr. Luns thans uit de doeken
heeft gedaan. Totaal zijn tachtig demar
ches op het hoogste niveau ondernomen.
Ook mr. Schurmann, Nederlands perma
nente vertegenwoordiger bij de Verenigde
Naties, is tijdens die periode zeer actief
geweest.
Hoe intensief men ook gepolst heeft, toch
is niet te voorspellen of het Nederlandse
Verwachting tot morgenavond:
Veel bewolking met nu en dan
regen. Overwegend matige wind
in hoofdzaak tussen zuid en
zuidwest. Lagere temperaturen
overdag.
Volledige weerrapporten op pagina twee
Advertentie
MOUSON
Vanmiddag om twaalf uur waren er twee
deelnemers aan de sporttofo van zondag
met 13 goede uitslagen. Zij delen die
127.162,die deze week de eerste prijs
vormde. Voor de tweede prijs van 69.361,-
meldden zich 235 deelnemers waarvan
één met twee goede kolommen die 12
uitslagen goed hadden. Er kwamen 28 mel
dingen binnen van vijf gelijke spelen. Deze
deelnemers verdelen de extra-prijs van
34.680—.
Vijfdaagse werkweek
In verband met de invoering van de vijf
daagse werkweek zullen de dienstrege
lingen op de stadslijnen in Haarlem en de
interlokale tram- en buslijnen van de NZH
des zaterdags in de morgenuren tussen
ongeveer half zes en negen uur worden be
perkt. Deze wijziging van de dienstrege
ling gaat 30 september in.
Advertentie
Nadat prinses Beatrix het verpleeghuis
„De Plantage" in Brielle had geopend,
maakte zij een rondgang door de
nieuwe inrichting die is bedoeld als
streekziekenhuis voor de Zuidhol
landse eilanden
plan een meerderheid van tweederden in
de Assemblee zal kunnen halen, doch de
mogelijkheid is aanwezig. Van veel belang
is uiteraard hoe de Afro-Aziaten zullen
stemmen. Van de landen die de zogenaam
de Brazavillegroep vormen kan men ver
wachten dat zij het Nederlandse plan zul
len steunen.
(Vervolg op pag. 9)
Advertentie
BARmSsiT HAARLEM: TEL 13439
LEIDSESTRAAT (BI) KONINGSPLEIN) AMSTERDAM TEL J23M6
Advertentie
Vrijdag 29 september
flmtoua
(Van onze reportageredacteur
Het Verbond voor Veilig Verkeer heeft er 35.000 tegenaan gegooid om alle
weggebruikers in de komende maand er terdege van te doordringen dat de
voetgangers van 1 november af voorrang op de zebra's zullen genieten. De ge
hele publiciteitsbatterij is in stelling gebracht om het publiek duidelijk te maken
wat de nieuwe voetgangersregeling betekent. Kranten en tijdschriften, geluids-
en beeldomroep, films en commerciële reclamecampagnes zullen dienstbaar
worden gemaakt aan de voorlichting over de rechten en plichten van de voet
ganger op en bij de zebra's en de regels, welke het rijdend verkeer daarbij in
acht heeft te nemen.
Het Verbond voor Veilig Verkeer ge
troost zich die inspanningen op verzoek
van de minister van Verkeer en Water
staat, waarbij een uitstekende samenwer
king met de verkeersbonden, zoals de
ANWB. de KNAC en de Koninklijke Neder
landse Motorrijdersvereniging (KNMV),
bestaat, evenals met de verkeerspolitie-
commissie en het ministerie zelf. Maar he
lemaal zonder ruzie ging het ook weer
niet. De Nederlandse Vereniging tot Be
scherming van Voetgangers was er aan
vankelijk eveneens bij, maar het Verbond
voor Veilig Verkeer heeft met die partner
gebroken, toen bleek dat hij het niet eens
was met het door het verbond en de ande
re organisaties uitgedokterde tijdschema
voor de actie. De voetgangersvereniging
had daarmee veel eerder willen beginnen.
Het verbond stond op het standpunt en
het werd daarin door alle betrokkenen ge
steund dat de campagne kort en krach
tig moest worden gehouden, om de maxi
male aandacht van het publiek niet te laten
verslappen, maar vooral om geen mister-
standen te kweken.
Daarom werd besloten oktober te gebrui
ken om de bevolking voor te bereiden op
de per 1 november van kracht wordende
voorrangsregeling voor voetgangers en ge
durende november eraan te herinneren hoe
men de zebra's dan daadwerkelijk dient te
gebruiken. Die scheiding wordt zo krachtig
mogelijk doorgevoerd om te voorkomen dat
er voetgangers zullen zijn, die nu al in de
waan verkeren dat ze op de zebra's voor
rang hebben. Daarom zijn er ook twee soor
ten affiches, een voor oktober en een voor
noverber, en twee verschillende lichtplaat-
jes voor de televisie. Op het eerste affiche
is de plotseling gewijzigde beslissing van
minister Korthals over de datum van in
voering duidelijk te zien: oktober is rood
doorgestreept en er is in rode opdruk no
vember op het kalenderblad aangebracht.
De landelijke affiche-verspreiding ge
beurt door het verbond. Postkantoren, po
litiebureaus, banken zullen ze ophangen,
ook vervoerbedrijven in hun wachthuisjes
en schuilgelegenheden. De Haagse tram
hangt in haar wagens grote kartonnen met
de belangrijkste regels op. Militaire tehui
zen, consultatiebureaus, poliklinieken en
wijkgebouwen van de kruis-verenigingen
en dokters krijgen geïllustreerde wand-
kranten voor hun wachtkamers, de biosco
pen dia's. De NTS doet het wat kalmer aan
met de projectie van een lichtplaatje per
week. na een ionrnaaluitzending. Het ver
bond had het graag wat royaler gezien.
(Vervolg op pag. 9)
