SEINE
GOEDE BUNDELS NEDERLANDSE VOLKSMUZIEK
En toch wil het „En dat we toffe
jongens zijn" er maar niet uit
m
1
EEN ROBOT-ORKEST ERBIJ
EN HET HOEFT NIET MEER
STIL TE ZIJN IN HET CAFE
Een nieuwe rubriek
Z
Oostenrijk krijgt een
tweede T.V.-programma
semen
ZATERDAG 21 OKTOBER 1961
if Erbij if
PAGINA VIER
Jas. de Klerk
Onze tuinen kamerplanten
G. Kromdijk
Van onze correspondent)
PARIJS. Eerst even een
snelle, doch noodzakelijke ge
wetensspoeling. Het kopje „Seine-
Seinen", dat boven deze regelen
prjjkt, is helaas geen vondst van
onszelve. Wjj hebben 't gegapt.
Onder diezelfde naam placht lut-
tele jaren geleden een bevriende
collega van ons, die we sedert
dien (helaas nogmaals) wat uit 't
niettemin scherpe oog verloren
hebben, een Parijs' rubriekje te
stofferen in een satirisch maand
blad dat op de vaderlandse voedingsbodem geen heel lang leven beschoren zou
zijn. Naam en toenaam? De makker die in de vleiende wetenschap dat men slechts
van rjjken leent, deze, zijn oude vriend, uit wiens hart hij nochtans niet ver
dwenen is hopelijk dan toch wel niet met een proces voor plagiaat zal willen
vervolgen, heet: Han van der Kraan en het spitse en niettemin verguisde maand
schrift leidde zjjn efemeer bestaan onder de naam, en in het teken van Mandril.
Zó plagiaat mèt bronvermelding niettemin onder de erkende misdaden blijft
vallen, dan is deze misdaad onderzjjds nu tenminste gesigneerd. En het geweten
aldus gereinigd. Opzet, bedoelingen, program van actie? Met deze Seine-Seinen
hopen wij in de toekomst, doch op ongezette tijden de winkel hééft 't al zo
druk voor u zo wat nieuwtjes te grabbel te werpen uit onze woon-, stand- en
werkplaats, nieuwtjes en misschien ook wel eens een oudje die ons ter ore
of onder ogen kwamen en waarvan we eerlijk veronderstellen durven dat ze ook
u op het thuisfront ter instructie, stichting of vermake
interesseren.
Voorlopig nog zónder opdruk.
„République Frangaise"
vermogen te
WAT ZIJN DE BRONNEN van het.
maatschappelijk succes? Voor Frankrijk het filmbeeld aan haar natuurlijke vormen
heeft socioloog. Alain Girard van het vermag te verlenen. De minister neemt bracht. Nog zeven andere paarden hebben
zich deshalve voor op het voorstel van nazien dankzij Luron's lucratieve voor
de geachte volksvertegenwoordiger terug beeld, het leven eveneens voorlopig kun-
te komen, zodra de druktechniek voor nen redden om een nieuwe carrière op de
postzegels een gelijkwaardig effect van na- renbaan te beginnen en de man, die hen
tuurgetrouwheid als de jongste muze zal eerst naar het leven stond, binnen an-
weten op te wekken. derhalf jaar twaalf miljoen oude franken
schier een ton in het laatje te bren-
gen.
NAGAANDE WAT er in Nederland aan volksliederenbundels sinds jaren
geregeld op de boekenmarkt komt, hoe naast de klassieke Valeriusbundel sinds
ruim een halve eeuw de Vlaamse verzamelingen van Florimond van Duyse, De
Coussemacker, Bols, Lootens-Feys en Blyau-Tasseel steeds weer stof leveren
voor het samenstellen van nieuwe liedboeken, en hoe ze aftrek vinden (de be
llende verzameling van Pollmann-Tiggers is met zijn twaalfde druk reeds aan
het kwart miljoen!), dan zou dit de conclusie kunnen wettigen, dat we een zang-
lievend volk zijn en dat uiteraard iedere beschaafde Nederlander spontaanweg
een aantal gemeenschapsliederen van het eigen cultuurbezit zo maar uit het
hoofd moeten weten op te dreunen. Ik moet de bevestiging van deze slotsom
echter nog steeds ondervinden. Vooral dat „spontaanweg" schijnt ons volk dwars
te zitten; maar o wee, als het loskomt, dan wordt het een gelal en gedaas van je
welste: „en-van-je-hela-hola, houdt er de moed maar in!" Wat voor de ijveraars
voor beschaafde volkszang een reden te meer is om alle zeilen bij te zetten om
het eigen volkslied te propageren tegen dergelijke verwildering en tegen ont
aarding door de populaire „song" in.
m ZO VERSCHEEN DAN nu weer bij het
Spectrum te Utrecht als Prismaboekje een
verzameling van ongeveer honderdvijftig
liederen, tekst en muziek, die kunnen gel
den als de grondslag van het cultuurbezit
aan volksliederen in Zuid- en Noord-Ne
derland. Zelfs voor schoolgebruik kan de
ze spotgoedkope uitgave dienst doen. Men
onderschatte de beschavingswaarde van
het eigen volkslied niet. De samenstelster
van de verzameling, Marie Veldhuyzen,
hoopt dat deze bundel ertoe moge bijdra
gen het beruchte gebral waarmee touring
cars en treinen vol uitgelaten pretschop-
pers in binnen- en buitenland onze naam
op straat gooien, langzaam maar zeker te
veranderen in een zinvolle en beschaafde
samenzang. Wij zijn het volkomen met
haar eens, waar zij zegt dat ons zelfres
pect erbij zou winnen, zonder dat ons
waarachtig plezier er aan tekort zou ko
men. Dit betreft dus het PRISMA-LIEDE
RENBOEK dat we weldra een herdruk
toewensen, vermeerderd met een keuze
goede liederen uit later tijd.
seerden elke week vijftienhonderd edeldie-
ren voor en door hem de laatste
revue, alvorens roem- en levenloos in de
ijskasten der talrijke Franse paardensla-
gers te kunnen worden opgehangen. Twee
jaar geleden vergezelde de heer Poupet
evenwel op een zondag eens een vriend
naar de renbanen van Auteuil die hem
daar ook nog eens een ander aspect van
het paardendom wilde tonen. De vonk van
de hartstocht voor de hippische sport sloeg
onmiddellijk op hem over, en monsieur
Poupet had nu nog maar één verlangen,
aan de andere, en achterzijde van een
paard nu ook eens op een sulky plaats te
kunnen nemen.
DE VOLGENDE DAG koos hij uit de si
nistere file slachtpaarden die van hem hun
lot afwachtten er één uit, waarin hij ook
nog andere kwaliteiten dan malse biefstuk
ken meende te onderkennen, en die keuze
bleek niet kwaad te zijn. Luron B, waar
voor slager Poupet, naar gewicht, tachtig
duizend oude franken ongeveer zeshon
derd guldens had neergelegd, heeft hem
nu al een bedrag van vier miljoen circa
dertigduizend gulden aan prijzen opge-
nationale instituut voor demografische
studies een onderzoek naar die vraag
ingesteld door haar aan 2350 Franse
V.I.P.'s (very important persons) voor te
leggen. Slechts 232 ondervraagden acht
ten hun eigen gewicht klaarblijkelijk té
zwaar om tekst en uitleg van hun succes
volle carrière in zakenleven, industrie,
politiek, kunst of wetenschappen te
geven, doch de overgrote meerderheid
liet zich dan toch ten behoevevan deze
sociale strip-tease bereidwillig het hemd
van het lijf vragen.
DAT MICHEL POUPET met zijn veer- POUPET, aangemoedigd door zijn veer
tien jaren de jongste jockey van Frankrijk tienjarig zoontje Michel, dat als jockey zijn
is, verzekert hem op zichzelf al bijna het sporen intussen dus ook heeft verdiend, be
recht hier als object voor een Seine-Seintje sloot nu dezer dagen eveneens, doch defi-
te dienen. Het feit dat hij nu juist zijn nitief, vari functie te veranderen door de
paard Luron B onlangs tot de overwinning abattoirs van de Rue Vaugirard voor een
van de Prix Vermont op de renbanen van paar renstallen van Chantilly te verwisse-
Enghien mocht leiden, maken de maat ech- len, welke hij met de opbrengst van zijn
ter ook voor hem ganselijk vol en hier vele prijzen kocht. Hij heeft echter gezwo-
is dan hun beider verhaaltje. Papa Pou- ren uitsluitend met geselecteerde slacht-
pet had zijn hele leven tussen de paarden paarden op de banen uit te blijven ko-
doorgebracht, ofschoon niet tot gelijke vol- men.
Ziehier dan enkele onthullende cijfers en doening beider partijen. Als executeur van
van de grote paardenabattoirs van Parijs, pas- Frank Onnen
gegevens. Vijfennegentig percent
Frankrijks hedendaagse roem en glorie
werd gerecruteerd uit de welgestelde klas
sen, en die leden bestegen de eerste tre
den van de maatschappelijke ladder, wel
ke zij zo hoog beklimmen zouden, dus in
hun (bevoorrechte) kwaliteit van zoon
of dochter van papa. Niettemin moest
er geklommen worden, want per rutsch-
baan of vanzelf heeft géén dier ruim twee
duizend celebriteiten zijn of haar toppunt
bereikt. Werken, werken, en zwoegen noe
men acht op tien het eeuwige wachtwoord.
En Edisons (meer beeldend dan poë
tisch) devies dat tegenover één percent in
spiratie altijd negenennegentig percent
DAT DE ZANGLUST van ons volk dient
gekweekt te worden in de lagere school, 's
een waarheid als een koe. Hoe het gebeurt
is een vraagstuk dat steeds weer op de
proppen komt. En gij weet het, lezer, zo
veel hoofden zoveel zinnen! Dit geldt niet
in de laatste plaats voor de onderwijzers
die met de zangles belast zijn. Het school-
parlement te Amsterdam wenst daar eni
ge orde in te brengen en liet dus door
haar muziekcommissie een bundeltje van
vijftig liederen voor de lagere school sa
menstellen, hetwelk voor kort door de uit
geverij „De Toorts" te Haarlem onder de
titel ..DIT ZINGEN WIJ" in druk versche
nen is. Het boekje biedt een basisprogram
ma verdeeld over de zes schooljaren en
het is de bedoeling dat iedere onderwijzer
of onderwijzeres het over die periode de
kinderen bijbrengt. Dit is wel de manier
om orde te scheppen in een chaos van wis
selvallige en soms bedenkelijke smaken.
Maar hoewel op het merendeel van de ge
kozen liederen het „fiat" kan gegeven
worden, valt het mij toch tegen, dat de
vaderlandse gezangen maar alleen verte
genwoordigd zijn met de traditionele lie
deren die betrekking hebben op de tachtig
jarige oorlog, alsof er sindsdien in Neder
lands historie niets zou zijn omgegaan wat
het bezingen waard zou zijn.
OOK VOOR DE KLEUTERSCHOOL is
er op zanggebied wat nieuws voorhanden.
Herman Broekhuizen heeft een aardige
reeks „KLEUTERDEUNTJES" verzameld
uit zijn radioprogramma „Kleutertje Luis
ter" en „De Toorts" heeft ze, verlucht
met grappige tekeningen van Fiep Westen
dorp, als een aantrekkelijk bundeltje uit
gegeven. De oudere en nieuwere zangwijs
jes (zij zijn van elkaar haast niet te on
derscheiden) bewegen zich, getrouw aan
de traditie, steeds binnen het bestek van
het hexachord. Tonale vorming verzekerd.
Meerdere nummertjes lenen zich uitste
kend voor plastische voorstelling. Onnodig
de bestgeslaagde liedjes aan te wijzen;
de „Juf" zal ze wel weten te vinden.
DE NEDERLANDSE VERENIGING
voor de Volkszang, die verleden jaar voor
de viering van de Bevrijdingsdag een bun
del van tien volksliederen in bewerking
voor zangstem en instrumenten in 't licht
gaf en daarmee een groot succes boekte
(7000 verkochte exemplaren) vond in dit
gunstig resultaat aanleiding om haar pro
paganda voor het goede volkslied op deze
wijze voort te zetten. Zo ontstond het plan
een drietal bundels uit te geven voor ver
schillende leeftijden. De eerste serie oude
en ook enkele nieuwe liederen is inmid
dels verschenen. Tot de medewerkers
(componisten en arrangeurs) behoren Flo-
ris van der Put, Wim ter Burg, Huub
Buurman, Joop Schouten en Evert Westra.
De bewerkingen met piano, blokfluit of
andere melodie-instrumenten, nu en dan
ook met slagwerk zijn stuk voor stuk
volkomen verantwoord.
IN DEZE VORM eigenen de liederen zich
uitstekend voor de zangles op ulo-scholen
die een primitief orkestje kunnen inscha
kelen. Ook de jeugdbeweging kan er een
passend - gebruik van maken. De liederen
zijn met smaak gekozen. Alleen begrijp ik
niet waarom bij de oude ballade van de
„Twee Koningskinderen" een Duitse melo
die gebruikt is, hoewel het lied van ouds
her een eigen Nederlandse melodie bezit,
plus nog een bijzonder zangerige die in
Vlaanderen zeer bekend is. Er bestaat nog
een andere Duitse zangwijze van de fraaie
ballade, die zomin als de hier thans aan
gewende, kan wedijveren met de beide
oud-Nederlandse melodieën. De uitgave
van de hier besproken bundel is tot stand
gekomen met medewerking van de Shell
Junior Club.
Mh
„DIT WORDT EEN VOLKOMEN mislukking", aldus zei
iedereen tegen de 40-jarige heer H. R. Kreekel te Soestdijk,
toen deze a raison van 40.000 voor zijn restaurant bij Ant
werpse orgelbouwers zijn „drie robots" bestelde. Maar deze
drie hoekige aluminium-glanzende heren (ze schijnen zo weg
gelopen van een plaatje uit een science fiction-toekomstboek),
transpiratie staat, "hadden""ook^die ^Franse f^'e reeds twijfelende rimpels in de voorhoofden der Buma-
ambtenaren wisten op te roepen, daar zij bij alle menselijke
beweeglijkheid toch onder de lager belaste rubriek „mecha
nische muziek" vallen, hebben hun opdachtgever niet in de
steek gelaten. „Een mens moet wat durven. Ik ga gewoon
door. Ik heb thans een drummer, een accordeonist en een
saxofonist, die gaan staan en zitten. Maar het orkest wordt
uitgebreid tot vijf man, want ik heb inmiddels al bestellingen
gedaan voor een gitarist en een kapelmeester. Een der heren,
die dan op accu's zal werken, die 's nachts met behulp van
gelijkrichters opgeladen kunnen worden, zal van het podium
afstappen en door de zaal wandelen. Dan komt er ook nog
een robotkelner". Al
dus de heer Kreekel.
Inmiddels is het met
de diepe rust, waarin
de „musici" verzon
ken waren, plotseling
voorbij, daar een der
gasten een kwartje in
het daartoe bestemde
gleufje heeft gegooid.
grote mannen zo niet geesten derhal
ve stuk voor stuk in hun blazoen geschre
ven.
ONONTBEERLIJKE karakterkwaliteiten?
Verantwoordelijkheid, moed, accuratesse,
eerlijkheid, zo luidden hier de wellicht
een tikkeltje tè simplistisch-brave ant
woorden. Het vaderlijke voorbeeld had
voorts óók veel rijpe vruchten afgeworpen,
en dan schroomde een hoog percentage
(23) evenmin te erkennen dat de gaten,
die twee oorlogen in Frankrijks bevolking
sloegen, hun competitiekansen niet weinig
bevorderd hadden. Politici en diplomaten
die in de dubbele zin des woords mannén
van de wereld zijn, verklaarden ten slotte
galant dat ze voor het succes van hun
carrière ook veel aan hun vrouwen te dan
ken hebben gehad. Het statistisch robot
portret des geslaagden Fransmans ver
meldt zo als vier hoofdtrekken; geboren in
Parijs of in een grote stad, oudste kind
van een familie van hoog aanzien, oud-
leerling van een „dure school" en tonnen
zweetdruppels in de vaargeul. Op grond
van die karakteristieken stelden de deskun
digen van het demografisch instituut op
hun beurt vast, dat slechts acht percent
van Frankrijks bevolking aan die vereiste
condities voldoet. Anders gezegd: de ver
kwisting van menselijke gaven is ook hier
allerminst gering.
MONSIEUR DELALANDRE, 37 jaren
oud, metaalarbeider van beroep, woonach
tig te Le Havre en vader van zeven kin
deren, klaagde de laatste maanden veel
vuldig over scherpe scheuten in de maag
streek. Hij had in zijn leven al wel meer
aan zijn ingewanden geleden, en tweemaal
was hij reeds deswege geopereerd. Er
bleek nu, reeds na vluchtig onderzoek van
de specialist, inderdaad een derde opera
tie onvermijdelijk te zijn. Een röntgen-foto
wees namelijk uit dat zijn chirurg de vo
rige keer een schaar van zeventien cen
timeters lengte tussen de darmen had ach
tergelaten, waardoor die ingewanden op
twee plaatsen waren geperforeerd. Mon
sieur Delalandre, die wegens zware inva
liditeit zijn beroep vermoedelijk nooit meer
zal kunnen uitoefenen, heeft nu een pro
ces aanhangig gemaakt tegen de medicijn
man over wiens professionele nauwgezet
heid de rechtbank zich dezer dagen uit
mag spreken.
Expert Jan de Njjs te Waalwijk: „Ik ben
teveel musicus in hart en nieren om de
rjjke gevarieerde klankkleur van het
Hammond-orchestron niet boven alles
te stellen. Ik heb liever geen mecha
nische musici."
DE FRANSE MINISTER van posterijen,
die onlangs een reeks postzegels op de
markt bracht waarvoor grote tonelisten
als Raimu, Gérard Philipe, Talma en Ra
chel model hadden gestaan, heeft van een
kamerlid de suggestie gekregen ook de na
tionale supervedette B.B. in deze galerij
der ere op te nemen. Antwoord van de
excellentie (in vrije bewoordingen); zon
der de overige talenten van mejuffrouw
Bardot aan de orde of in twijfel te willen
stellen en trekken, meen ik niettemin te
weten dat zij haar roem toch wel in hoge
mate ontleent' aan het suggestief reliëf dat
MET INSCHAKELING van alle licht
jes en „gloeiende" ogen storten ze zich
gehoorzaam met volle kracht op een wals
van Strauss. De slagwerker begint trouw
op zijn kruk heen en weer te draaien, ter
wijl hij de trommelstokken vaardig laat
roffelen. De saxofonist staat op het juis
te ogenblik op, teneinde met zijn „kille"
vingers vaardig de toetsen te bespelen en
zijn plasticwangen op te blazen. De accor
deonist blijkt op zijn beurt zonder vingers
op een geheimzinnige wijze in staat, de
goede akkoorden in te drukken. De ge
produceerde muziek wekt dadelijk asso
ciaties met het geluid van een draaiorgel,
maar het geheel klinkt luider. Wanneer
men enige tijd naar de gedisciplineerde
en zich steeds herhalende bewegingen van
het trio kijkt, kan men hen (hoe zou het
ook anders kunnen..?) niet vrij pleiten
van een zekere eenzijdigheid. Maar in de
zaak is men het er over eens dat de or
gelbouwers met dit werkstuk „een be
wijs van zeer groot vakmanschap gele
verd hebben".
Kelners met signaallichtjes
IK WIL STRAKS op alle tafeltjes kleine
robots plaats, die kwartjes kunnen slikken
voor het orkest. Op het ogenblik bestaat
het repertoire uit 30 nummers het ma
ximum is 40 en het duurt twee uur,
voordat weer opnieuw begonnen wordt.
Het orgel is geheel bedrijfszeker, werkt
voor éénderde elektronisch, éénderde elek
trisch en éénderde op lucht. Achter het
podium zult u slechts een kleine elektro
motor en een lopend gaatjesboek vinden,
daar de hele apparatuur in de robots zelf
werd ingebouwd. Hoezeer de mensen zich
voor dit orgel interesseren, blijkt wel uit
het feit, dat ik in zes weken tijds 10.000
ansichtkaarten van de robots verkocht heb
ben.
De heer Kreekel was voorheen exploi
tant van de St. Annahoeve te Hilversum,
waar hij zich reeds bijzonder voortvarend
betoonde door zijn kelners (met het oog op
de grote afstanden) met rolschaatsen en
bromfietsen uit te rusten. Verder had iede
re ober een lampje in zijn vlinderstrikje,
zodat hij met een druk op een knop op de
aanroep van een gast met een „lichtant-
woord" kon reageren. Van het mechanise
ren van de gasten kan natuurlijk geen
sprake zijn.
„Musicus in hart en nieren"
EIGENLIJK HADDEN we dit artikel
moeten beginnen met de figuur van Jan
de Nijs, eigenaar van een restaurant te
Waalwijk. Hij was het immers, die ons bij
een ontmoeting op de „drie robots" te
Soestdijk attent maakte en ons enkele fo
to's van dit merkwaardige orgelinstrument
De drie robots in Soestdijk. Men kan
er zich uit (-gelaten, -geteld, -zinnig,
-gediend, -gemergeld) bij voelen.
toonde- Zonder twijfel mag men hem zien
als een expert van elektrische en elek
tronische orgels. Hij heeft er meerdere
voor zijn zaak ter beschikking en wanneer
het pijploze Hammond-orchestron, dat vele
registers kan opengooien, in zijn zalen
„losbarst", staat de hele zaak op zijn
grondvesten te schudden. „Maar ik heb
liever geen mechanische musici zoals
daar in Soestdijk. Natuurlijk is het iets
bijzonders en een blikvanger voor het pu
bliek, maar ik ben zelf teveel musicus in
hart en nieren om de rijke gevarieerde
klankkleur van het orgel niet boven alles
te stellen."
Hij heeft namelijk ook gecomponeerd en
wil in de toekomst ook muziekstukken voor
zijn orgels gaan arrangeren; dat wil zeg
gen met behulp van de noteertrommel zelf
de nodige gaatjesboeken vervaardigen.
We hebben nog lang genoten van de vi
sies van de heer Jan de Nijs over de toe
komst van het orgel en de robots. Maar
aangezien hij uit een geslacht komt, welks
nazaten bijna allen zelf aan muziek doen
meerdere van hen twijfelden lange tijd
tussen tapkast en accordeon als levensroe
ping en werden ten slotte bij tijd en wijle
accordeonist in hun eigen zaken voelt
hij weinig voor een al te sterke muzikale
„vermechanisering".
Jaap Stigter
Lupinen zijn ideale tuinplanten; ze kun
nen enorm rijk bloeien en vooral de be
kende Russell-hybriden zullen u wel vol
doen. Die kan men nu bestellen en direct
na ontvangst kunnen zij op de voor hen
bestemde plaats gepoot worden. Zij ver
langen wel een zonnig plekje en ook een
voedzame grond en men zal dus voor vol
doende voedsel moeten zorgen; spit dus
maar wat oude mest door de grond heen.
Lupinen kunnen een flinke omvang berei
ken en daarom mogen ze wel op een on
derlinge afstand van veertig centimeter ge
poot worden. Oude te breed uitgegroeide
planten kan men nu ook wel opnemen
en dan kan men ze in stukken verdelen;
elk deel kan dan weer afzonderlijk opge
plant worden. De Russell-hybriden bloeien
ip alle mogelijke tinten en speciaal de
zalmkleuren zullen u wel voldoen. Na de
bloei dient men volgend voorzomer direct
de zaadstengels weg te nemen; wellicht
dat ze dan nog eens voor de tweede maal
bloeien, doch hiervan moet men zich toch
niet te veel voorstellen.
(Van, onze correspondent)
WENEN IN VERGELIJKING met an
dere landen vertoont de Oostenrijkse tele
visie een zekere achterstand. Er zijn na
melijk slechts zo'n 250.000 ontvangtoestel
len. Dit heeft echter met achterlijkheid niet
veel te doen. De programma's zijn hier
namelijk over 't algemeen goed en beter
aan in Zwitserland, België of Denemar
ken, omdat zij regelmatig de betere ge
deelten van de Duitse televisie kunnen
overnemen. De achterstand in het aantal
ontvangtoestellen is ontstaan omdat Oos-
.enrijk pas na de ondertekening van het
staatsverdrag in 1955 met een eigen tele
visie mocht beginnen. Bovendien is het een
bergland, zodat bepaalde diep gelegen
bergdalen nog niet bereikbaar zijn.
BEGIN SEPTEMBER zal men met een
tweede programma beginnen, dat echter
voorlopig slechts driemaal per week zal
worden uitgezonden en wel anderhalf uur
vóór het normale programma, dat 's a-
vonds om acht uur begint. Dit tweede pro
gramma, dat voorlopig alleen nog in We
nen kan worden gezien, zal een aanvul
lend karakter hebben en ofwel documen
taires bevatten ofwel gedeelten uit het eer
ste programma herhalen. Als algemene
leidraad volgt men het beginsel dat de
televisie weliswaar een massa-communi
catie is, maar dat het de mening van het
publiek niet rechtstreeks mag beïnvloe
den. Met andere woorden men wil de
toeschouwer goed en zo uitvoerig moge
lijk inlichten, zodat hij zelf zijn mening
kan vormen.
MEN ZOU MISSCHIEN verwachten,
dat ook in Oostenrijk het bioscoopbezoek
moet zijn teruggelopen, maar dat is slechts
ten dele het geval. Hét aantal bioscoop
bezoekers is weliswaar van 122 miljoen
in het topjaar 1958 teruggelopen tot 106
miljoen, maar volgens de exploitanten is
dit cijfer nog altijd goed. De trouwste be
zoekers moet men voornamelijk onder de
jeugdigen zoeken, die óf geen televisie
hebben óf en dat is de voornaamste re
den 's avonds niet graag thuis blijven.
Bovendien vinden zij in de bioscoop gang
ster- en avonturier-films, waaraan de te
levisie zich hier niet waagt Ondanks deze
nog altijd gunstige positie werden de bio-
scoopprijzen aanmerkelijk verhoogd De
verklaring ligt niet zozeer in de televisie
als in de revaluatie van de Duitse mark,
waardoor de kosten voor Duitse films
die Oostenrijk in grote aantallen impor
teert aanmerkelijk zijn gestegen. Trou
wens de bioscoopprijzen in Oostenrijk wa
ren tot nu toe de laagste in geheel Euro
pa. Dit geldt ook voor opera en toneel, zo
als buitenlandse bezoekers van de Ween-
se opera en het burgtheater herhaaldelijk
konden vaststellen. Van deze instellingen
zijn de prijzen voor de betere plaatsen
verhoogd.
